1GV:NguyenXuanChung
PHẦN1
KIẾNTHỨCCƠBẢNVÀBỔXUNG.CÔNGTHỨCTÍNHNHANH.
TrongphầnnàychúngtanghiêncứucácbàitoánđiểnhìnhtronghệtọađộOxyz
chỉthiênvềtínhtoán:Nghĩalàtừcácsốliệuvàdữkiệnđãcho,chúngtađithiếtlậpcác
phươngtrìnhhay
cáchệthứccóliênquanvàgiảirađápsốcầntìm.
Phầnnàylàcácbàitoánsưutầmđượcchọnlọcvàcótínhtổnghợp,nghĩalàtổ
hợpcủanhiềubài
toánnhỏ,baogồmnhiềukiếnthứccóliênquan.Nóicáchkhác:Đây
làcácbàitoánđểôntậpvàluyệnthi.
Chúngtacóthểphândạng,loạitoántheonhiềucáchhaytheocáchìnhthức
nào
đó,mộtbàitoáncóthểđượcnằmtrongnhiềudạngtoánkhácnhau,dođókhôngthể
địnhdạngchungchot ấtcảcácbàitoán.Trongphầnnàytôicốgắngbiênsoạncácbài
toántheo
cácchủđề,haytheophươngphápgiảihoặctheodạngtoánđặctrưngcủanó.
Đểđápứngôntậpvàluyệnthi,đặcbiệtlàthitrắcnghiệm,thìngoàicáckiếnthức
cơbản
vàcáchgiảitựluận,yêucầucácemcầnbổxungthêmcáckiếnthức,mộtsốkết
quảhaymộtsốcôngthứctínhnhanh,kếthợpvớimáytínhCASIO.
I.CÁCBÀITOÁNC
ƠBẢNVỀVÉCTƠVÀTỌAĐỘ.
1.Tómtắtkiếnthứccơbản.
TronghệOxyz,điểm
;; . . .
M
abc OM ai b
j
ck

.
HìnhchiếuvuônggóccủaMtrêntrụcOxlà

;0;0Aa
,…
HìnhchiếuvuônggóccủaMtrênmp(Oxy)là

;;0Hab
,…
Cho
;;ux
y
z
và
'';';'ux
y
z

Tíchvôhướng:
.' . '.cos , 'uu u u u u

;
.' .' .' .'uu xx y y zz

;
.0uv u v

Côngthứctínhđộdài
2
222 222
.ux
y
zux
y
z

2GV:NguyenXuanChung
Côngthứctíchcóhướng
Địnhnghĩa:Tíchcóhướngcủa
;;ux
y
z
và
'';';'ux
y
z

làmộtvéctơcótọa
độxácđịnhbởicôngthức:
';;('';'';'')
'' '' ''
yzzxxy
u u yz zy zx xz xy yx
yz zx xy





w

.
Tínhchất:
'uu

= u
. 'u

.sin(u
, 'u

);
w. 0; w. ' 0uu
 
,…
Chúý.Tacònkýhiệutíchcóhướnglà ,'uu



hoặc 'uu

.
2.Mộtsốvídụgiảitoán.
Vídụ1: Trongkhônggian
Oxyz
,chotamgiác
A
BC
có
4; 1; 2A 
,

3; 5; 10B
.Trungđiểmcạnh
A
C
thuộctrụctung,trungđiểmcạnh
C
thuộcmặtphẳng
Oxz
.Tọađộđỉnh
C
là:
A.

4; 5; 2C 
. B.
4;5; 2C
. C.
4; 5; 2C
. D.
4;5; 2C
.
Phântích:
+Kiếnthức:Trungđiểmcủađoạnthẳng
+Vậndụng:ĐốivớiACvàBC
+Kĩnăng:H(0;y;0)làtrungđiểmAC
0; 0
CA CA
xx zz
(LoạiđápánBvàC)
K(x;0;z)làtrungđiểmBC
0
CB
yy(LoạiđápánD)
Đápsố:ChọnA.
Vídụ2:Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm
1; 2; 3A .Khoảngcáchtừ A đếntrục
Oy
bằng:
A.
10.
B. 10. C.
2.
D.
3.
Phântích:
+Kiếnthức:Khoảngcáchtừđiểmđếntrụctọađộ
+Vậndụng:đốivớiA
+Kĩnăng:H(0;2;0)làhìnhchiếuAtrênOy
2222
13 10HA OA OH 
Đápsố:ChọnB.
Vídụ3:Trongkhônggian
Oxyz
,chobavectơ
3; 1; 2a 
,
1; 2;bm
và
5;1; 7c
.Giátrị
của
m
để
,cab



là:
A.
1 . B.
0
. C.1. D.2 .
Phântích:
+Kiếnthức:TíchCÓHƯỚNGcủahaivéctơ
+Vậndụng:Đốivới
a
và
b
+Kĩnăng:Tínhchấtcủatíchcóhướng:
.0527 0 1.cb m m 

Đápsố:ChọnA.
Vídụ4: Trongkhôn ggianvới
Oxyz
,chohaivectơ
a
và
b
thỏamãn
23, 3ab

và

0
,30ab

.
Độdàicủavectơ
5, 2ab



bằng:
A.
33. B.
9.
C.30 3. D.
90.
3GV:NguyenXuanChung
Phântích:
+Kiếnthức:TíchCÓHƯỚNGcủahaivéctơ
+Vậndụng:Đốivới
5a
và
2b
+Kĩnăng:Tínhchấttíchcóhướng
1
5 , 2 5.2. . .sin 30 10.2 3.3. 30 3.
2
o
ab ab




Đápsố:ChọnC.
Vídụ5: Trongkhônggian
Oxyz
,choA(1;0;1),B(‐2;1;3),C(1;4;0).DiệntíchtamgiácABClà:
A.
313
.
2
B.
226
.
3
C.
36
.
2
D.
326
.
2
Phântích:
+Kiếnthức:TíchVÔHƯỚNGcủahaivéctơ
+Vậndụng:Đốivới
BA

và
BC

+Kĩnăng:Tínhchấtcủatíchvôhướng

2
22
1
..
2
SBABCBABC
 


2
22 2222
1326
3(1)(2)33(3) 936 .
22
S 
Đápsố:ChọnD.
Lờibình.
Việc tính diện tích tam giác theo công thức Hê‐Rông hay theo công thức
1
.,
2
SBABC


 
đềuđược,tuynhiêntacócôngthứcbổxungsauđâysẽtínhnhanh
hơn:
Ghivàomáy(580):


2
222222
1
2
A B C x y z Ax By Cz
CALCnhậptọađộ
BA

và
BC

.
...............................................................................................................
3.Bàitậpkiểmtra.
Câu1. Trongkhônggian
Oxyz
,hìnhchiếucủađiểm

1; 3; 5M 
trênmặtphẳng

Oxy
là:
A.

1; 3; 5
. B.

1; 3; 0
. C.

1; 3;1
. D.

1; 3; 2
.
Câu2. Trongkhônggian
Oxyz
,tọađộ
'M
đốixứngvớiđiểm

3; 2; 1M 
quamp

Oxy
là:
A.

'3;2;1M
. B.

'3;2;1M
. C.

'3;2 1M
. D.

'3;2;1M 
.
Câu3. Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm

2021;1; 2022M
.Hìnhchiếuvuônggóccủa
M
trêntrục
Oz
cótọađộ:
A.

0;0; 0
. B.

2021;0;0
. C.

0;1; 0
. D.

0;0; 2022
.
Câu4. Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm

3; 2; 1A 
.Tọađộ
'A
đốixứngvới
A
qua
Oy
là:
A.

'3;2;1A
. B.

'3;2 1A
. C.

'3;2;1A
. D.

'3;2;1A 
.
4GV:NguyenXuanChung
Câu5. Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm

4; 2;3A
.Khoảngcáchtừ
A
đếntrục
Oy
bằng:
A.
3.
B. 13. C.
2.
D.
5.
Câu6. Trongkhônggian
Oxyz
,chohìnhnónđỉnh

17 / 18; 11/ 9;17 / 18S
cóđườngtrònđáy
điquabađiểm

1; 0; 0A
,

0; 2; 0B
,

0;0;1C
.Độdàiđườngsinh
l
củahìnhnónlà:
A.
86
6
l
. B.
194
6
l
. C.
94
6
l
. D.
52
6
l
.
Câu7. Trongkhônggian
Oxyz
,cho3vectơ

1;1; 0a
 ;

1;1; 0b
;

1;1;1c
.Trongcác
mệnhđềsau,mệnhđềnàosai?
A.
.bc

B. 2.a

C. 3.c

D. .ab

Câu8. Trongkhônggiantọađộ
Oxyz
,chobađiểm

1; 2; 2 , 0;1; 3 , 3; 4; 0ABC
.Đểtứgiác
A
BCD
làhìnhbìnhhànhthìtọađộđiểm
D
là
A.

4;5; 1D 
. B.

4;5; 1D
. C.

4; 5; 1D 
. D.
4; 5;1D
.
Câu9. Trongkhônggi an
Oxyz
,chohaivectơ a
vàb
thỏamãn 23, 3ab

và

0
,30ab

.
Độdàicủavectơ
32ab

bằng:
A.
54.
B.
54.
C.
9.
D.
6.
Câu10. Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,chovectơ

2; 1; 2u 
vàvectơđơnvị v
thỏa
mãn
4.uv

Độdàicủavectơ
uv

bằng:
A.
4 . B.
3
. C.2 . D.1 .
Câu11. Cho3điểm

1; 2; 0 , 1; 0; 1 , 0; 1; 2 .AB C
ChọnmệnhđềđúngvềtamgiácABC
A.Tamgiáccóbagócnhọn. B.Tamgiáccânđỉnh
A .
C.Tamgiácvuôngđỉnh
A
. D.Tamgiácđều.
Câu12. Trongkhônggian
Oxyz
,chotamgiác
A
BC
có

0;0;1A
,

1; 2; 0B 
,

2;1; 1C
.Khi
đótọađộchânđườngcao
H hạtừ
A
xuống
BC
là:
A.
5148
;;
19 19 19
H




.B.
4
;1;1
9
H



. C.
8
1;1;
9
H



. D.
3
1; ;1
2
H



.
Câu13. Trongkhônggian
Oxyz
,cho bốnđiểm

1; 0; 2A
,

2;1; 1B
,

1; 2; 2C
và

4;5 7D
.
Trọngtâm
G
củatứdiện
A
BCD
cótọađộlà:
A.

2;1; 2
. B.

8; 2; 8
. C.

8; 1; 2
. D.

2;1; 2
.
Câu14. [ĐỀTHPTQG2017]TrongkhônggianOxyz,chobađiểm
(2;3; 1), ( 1;1;1)MN
và
(1; 1; 2)Pm
.TìmmđểtamgiácMNPvuôngtạiN.
A.
6m 
. B.
0m
. C.
4m 
. D.
2m
.
Câu15. Trongkhônggian
Oxyz
,chobađiểmA(1;0;1),B(‐1;1;3),C(1;3;m).Giátrịcủamsaocho
diệntíchtamgiácABCbằng
9
2
là:
A.
1.m
B.
2.m
C.
3.m
D.
4.m
5GV:NguyenXuanChung
Câu16. Trong không gian
Oxyz
, cho hình bình hành
A
BCD
. Biết

2;1; 3A
,

0; 2;5B
,

1;1; 3C
.Diệntíchhìnhbìnhhành
A
BCD
là:
A.
287
. B.
349
. C.
87
. D.
349
2
.
Câu17. [BGD_2017_MH2] Trong không gian Oxyz, cho haiđiểm
2; 3;1A
và
5; 6; 2B
.
Đườngthẳng
A
B cắtmặtphẳng
Oxz
tạiđiểm
M
.Tínhtỉsố
A
M
BM
.
A.
1
2
AM
BM
. B.
2
AM
BM
. C.
1
3
AM
BM
. D.
3
AM
BM
.
…………………………………………………………
4.Hướngdẫnbàitậpkiểmtra.
Câu1. Trongkhônggian
Oxyz
,hìnhchiếucủađiểm

1; 3; 5M 
trênmặtphẳng

Oxy
là:
A.

1; 3; 5
. B.

1; 3; 0
. C.

1; 3;1
. D.

1; 3; 2
.
Hướngdẫn.
Đểtiệnghinhớ,tanhìnvàomp

Oxy
thiếuthànhphầnz,nêntrongMchoz=0ta
đượchìnhchiếulà

1; 3; 0
.ChọnB.
Câu2. Trongkhônggian
Oxyz
,tọađộ
'
M
đốixứngvớiđiểm

3; 2; 1M 
quamp

Oxy
là:
A.

'3;2;1M
. B.

'3;2;1M
. C.

'3;2 1M
. D.

'3; 2; 1M 
.
Hướngdẫn.
'
M
đốixứngvới
M
quamp

Oxy
thìgiữnguyênhaithànhphầnx,y,thànhphầnz
đốinhaunêntọađộlà
'3;2;1M
.ChọnA.
Câu3. Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm

2021;1; 2022M
.Hìnhchiếuvuônggóccủa
M
trêntrục
Oz
cótọađộ:
A.

0; 0; 0
. B.

2021;0;0
. C.
0;1;0
. D.

0;0; 2022
.
Hướngdẫn.
Đểtiệnghinhớ,tanhìnvàotrục
Oz
thiếuthànhphầnxvày,nêntrongMchox=y=0
tađượchìnhchiếulà

0;0; 2022
.ChọnD.
Câu4. Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm

3; 2; 1A 
.Tọađộ '
A
đốixứngvới
A
qua
Oy
là:
A.

'3;2;1A
. B.

'3;2 1A
. C.

'3;2;1A
. D.

'3;2;1A 
.
Hướngdẫn.
'
A
đốixứngvới
A
quatrục
Oy
thìgiữnguyên thànhphầny,haithànhphầnx,ztương
ứngđềuđốinhaunêntọađộlà

'3;2;1A
.ChọnC.
Câu5. Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm

4; 2;3A
.Khoảngcáchtừ
A
đếntrục
Oy
bằng:
A.
3.
B.
13.
C.
2.
D.
5.
Hướngdẫn.
6GV:NguyenXuanChung
Bỏthànhphầny,khoảngcáchcầntìmlà
22
43 5.d ChọnD.
Câu6. Trongkhônggian
Oxyz
,chohìnhnónđỉnh

17 / 18; 11/ 9;17 / 18S
cóđườngtrònđáy
điquabađiểm

1; 0; 0A
,

0; 2; 0B
,

0;0;1C
.Độdàiđườngsinh
l
củahìnhnónlà:
A.
86
6
l . B.
194
6
l . C.
94
6
l . D.
52
6
l .
Hướngdẫn.
Độdàiđườngsinh
lSASBSCnêntachỉcầntínhmộtđoạn,chẳnghạntínhSA:
22 2
17 11 17 86
1
18 9 18 6
SA




.ChọnA.
Câu7. Trongkhônggian
Oxyz
,cho3vectơ

1;1; 0a

;

1;1; 0b
;

1;1;1c
.Trongcác
mệnhđềsau,mệnhđềnàosai?
A.
.bc

B.
2.a

C.
3.c

D.
.ab

Hướngdẫn.
Rõràngởđâytacầngiảitheophươngpháploạitrừ,đểnhanhchóngtìmđượccâutrả
lời,takiểmtrađápánítvéctơnhất.Cácđộdài
2a

và
3c

đềuđúng.
bc

làsai,vì
.2.bc

ChọnA.
Câu8. Trongkhônggiantọađộ
Oxyz
chobađiểm

1; 2; 2 , 0;1;3 , 3; 4; 0ABC
.Đểtứgiác
A
BCD
làhìnhbìnhhànhthìtọađộđiểm
D
là
A.

4;5; 1D 
. B.

4;5; 1D
. C.

4; 5; 1D 
. D.
4; 5;1D
.
Hướngdẫn.
Đểnhanhchóngtìmđượccâutrảlời,tasửdụngtínhchất:tâmIcủahìnhbìnhhànhlà
trungđiểmhaiđườngchéo.
TổngthànhphầnxcủaAvàClà–4nêncóhaiđ
ápánA,C(VìBcóhoànhđộbằng0).
TổngthànhphầnycủaAvàClà6=1+5,nêntọađộ

4;5; 1D 
.ChọnA.
Câu9. Trongkhônggi an
Oxyz
,chohaivectơ a
vàb
thỏamãn 23, 3ab

và

0
,30ab

.
Độdàicủavectơ
32ab

bằng:
A.
54.
B.
54.
C.
9.
D.
6.
Hướngdẫn.
Đểnhanhchóngtìmđượccâutrảlời,tasửdụngtínhchất:Bìnhphươngvôhướng.
Tacó

2
22
3 2 3 2 9 4 12 . 144 108 6.ab ab a b ab
 
ChọnD.
Câu10. Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,chovectơ

2; 1; 2u 
vàvectơđơnvị v
thỏa
mãn
4.uv

Độdàicủavectơuv

bằng:
A.
4 . B.
3
. C.2 . D.1 .
Hướngdẫn.
7GV:NguyenXuanChung
Đểnhanhchóngtìmđượccâutrảlời,tasửdụngtínhchất:Bìnhphươngvôhướng.
2
22
16 2 .uv u v uv

và
2
22
2
2.muvuv uv

.Cộnghaivếtađược:
22
22
16 2 20 4 2.muv m muv

ChọnC.
Lờibình.
Cáchgiảitrênchúngtađãchứngminhlạiđịnhlý:Trongmộthìnhbìnhhành,tổng
cácbìnhphươngđộdàihaiđườngchéobằngtổngcácbìnhphươngđộdàicáccạnh.
Tươ
ngtựtrongkhônggian:Trongmộthìnhhộp,tổngcácbìnhphươngđộdàibốn
đườngchéobằngtổngcácbìnhphươngđộdàicáccạnh.
Câu11. Cho3điểm

1; 2; 0 , 1; 0; 1 , 0; 1; 2 .AB C
Chọnmệnhđềđúngvềtamgiác
A
BC

A.Tamgiáccóbagócnhọn. B.Tamgiáccânđỉnh
A
.
C.Tamgiácvuôngđỉnh A. D.Tamgiácđều.
Hướngdẫn.
Đểnhanhchóngtìmđượccâutrảlời,tatínhbìnhphươngđộdàimỗicạnh,suyramối
quanhệ:
22 2
5; 14; 11.AB AC BC
CácđápánB,C,Dđềusai.ChọnA.
Câu12. Trongkhônggian
Oxyz
,chotamgiác
A
BC
có

0;0;1A
,

1; 2; 0B 
,

2;1; 1C
.Khi
đótọađộchânđườngcao
H
hạtừ
A
xuống
BC
là:
A.
5148
;;
19 19 19
H




.B.
4
;1;1
9
H



. C.
8
1;1;
9
H



. D.
3
1; ;1
2
H



.
Hướngdẫn.
Bước1:Gọitọađộ

;;
H
xyz
,tính

; ; 1 , 3; 3; 1AH x y z BC
 
.
Bước2:Điểm
H thỏamãnđiềukiện
.0AH BC
 
(1)và
HBC
(2).
Cáchgiải1.Trắcnghiệm.
Ghivàomáytính
331
x
yz
CALCnhậptọađộ
H
trongcácđápán,đápánAthỏa
mãnđiềukiện(1).Cácđápáncònlạikhôngthỏamãn.ChọnA.
Lưuý:Nếucóhaihaynhiềuđápáncùngthỏamãn(1)thìkiểmtra
BH t BC
 
.
Cáchgiải2.Tựluận.
Từ(1)tacó
331 0
x
yz
vàtừ(2)tacó

3;3;
B
HtBC ttt
 
dođó
31, 3 2,
x
tyt zt 
thayvàotrêntađược
8
93961 0
19
tt t t 

Suyratọađộcủa
5148
;;
19 19 19
H




.ChọnA.
Câu13. Trongkhônggian
Oxyz
,chocácđiểm

1; 0; 2A
,

2;1; 1B
,

1; 2; 2C
và

4;5 7D
.
Trọngtâm
G
củatứdiện
A
BCD
cótọađộlà:
A.

2;1; 2
. B.

8; 2; 8
. C.

8; 1; 2
. D.

2;1; 2
.
Hướngdẫn.
8GV:NguyenXuanChung
Điểm
G
làtrọngtâmcủatứdiện 4OA OB OC OD OG
   
.Lấy tổngthànhphần
tươngứngcáctọađộchia4suyratọađộ
G
.Riêngthànhphầnx,tachọnđápánD.
Câu14. [ĐềTHPTQG2017]Trong không gianOxyz,chobađiểm
(2;3; 1), ( 1;1;1)MN
và
(1; 1; 2)Pm
.TìmmđểtamgiácMNPvuôngtạiN.
A.
6m 
. B.
0m
. C.
4m 
. D.
2m
.
Hướngdẫn.
Bước1:tính

3; 2; 2 , 2; 2;1NM NP m

.
Bước2:MNPvuôngtạiN
.062420 0.NM NP m m
 
ChọnB.
Câu15. Trongkhônggian
Oxyz
,chobađiểmA(1;0;1),B(‐1;1;3),C(1;3;m).Giátrịcủamsaocho
diệntíchtamgiácABCbằng
9
2
là:
A.
1.m
B.
2.m
C.
3.m
D.
4.m
Hướngdẫn.
Bước1:Tính

2; 1; 2 , 2; 2; 3BA BC m

.
Bước2:



2
22
2
2
19
.. 98(3)829
22
SBABCBABC m m
 
.Bấmmáytính
(CASIO)SHIFTSOLVE10=kếtquả
4.m
ChọnD.
Lưuý:Cóthểgiảitựluậnbằngcáchbìnhphươnghaivế,giảiPTbậchaiẩnm.
Câu16. Trong không gian
Oxyz
, cho hình bình hành
A
BCD
. Biết

2;1; 3A
,

0; 2;5B
,

1;1; 3C
.Diệntíchhìnhbìnhhành
A
BCD
là:
A.
287. B. 349 . C. 87 . D.
349
2
.
Hướngdẫn.
Bước1:Tính

2; 3; 8 , 1; 3; 2BA BC

.
Bước2:


2
22
2
. . 77.14 27 349.SBABCBABC
 
ChọnB.
Câu17. [MH2_2017_BGD] Trong không gian Oxyz, cho haiđiểm
2; 3;1A
và
5; 6; 2B
.
Đườngthẳng
A
B
cắtmặtphẳng
Oxz
tạiđiểm
M
.Tínhtỉsố
A
M
BM
.
A.
1
2
AM
BM
. B.
2
AM
BM
. C.
1
3
AM
BM
. D.
3
AM
BM
.
Hướngdẫn.
Tacó


,( )
3
1
,( ) 6 2
dAOxz
AM
BM d B Oxz

.ChọnA.
..........................................................
9GV:NguyenXuanChung
II.CÁCBÀITOÁNCƠBẢNVỀMẶTCẦU.
1.Tómtắtkiếnthứccơbản.
Địnhnghĩa:Trongkhônggian,mặtcầu

,.SIR MIM R
Phươngtrìnhchínhtắc:Mặtcầu

S
tâm

;;
I
abc
,bánkính
R
cóphươngtrình

222
2
:.Sxa yb zc R
Phươngtrìnht ổngquát

222
:0.S x y z Ax By Cz D
Tọađộtâm

;; ; ;
222
A
BC
I abc I




,bánkính
222
RabcD.
2.Mộtsốvídụgiảitoán.
Vídụ6: Trongkhônggian
Oxyz
,mặtcầu

S
tâm
2;1; 1I 
,tiếpxúcvớimặtphẳngtọađộ
Oyz
.Phươngtrìnhcủamặtcầu

S
là:
A.

222
2114.xyz
B.

222
2111.xyz
C.

222
2114.xyz
D.

222
2112.xyz
Phântích:
+Kiếnthức:PTchínhtắcmặtcầu.Hìnhchiếutrênmptọađộ
+Vậndụng:BiếttâmI.TìmR
+Kĩnăng:Điểmtiếpxúc–khoảngcách:
2
2222
R a OI OH a =4.
Đápsố:ChọnC.
Vídụ7: Trongkhônggian
Oxyz
,chomặtcầu

S
cóphươngtrình
222
2460xyz xyz
.Mặtphẳng
Oxy
cắt

S
theogiaotuyếnlàmộtđườngtròncóbánkính
r
bằng:
A.
5.r B.
2.r
C. 6.r D.
4.r
Phântích:
+Kiếnthức:PTtổngquátmặtcầu–Điểmthuộcmặtcầu.Hìnhchiếutrênmptọađộ
O
Oyz
I(a;b;c)
H(0;b;c)
R
10GV:Ng uyenXuanChung
+Vậndụng:Biếtpt(S),Othuộc(S).TìmH
+Kĩnăng:Giaotuyến–khoảngcách:
rOH 5
.Đápsố:ChọnA.
Vídụ8: Trong không gian với hệ tọađộ
Oxyz
, cho mặt cầu
S có phương trình
222
22 3 62 70 xyz m xmy m z
.Gọi
R
làbánkínhcủa

S
,giátrịnhỏ
nhấtcủa
R
bằng:
A.7. B.
377
.
7
C.
377.
D.
377
.
4
Phântích:
+Kiếnthức:PTtổngquátmặtcầuchứathamsố–Bánkínhmặtcầu
+Vậndụng:Biếtpt(S).TìmGTNNcủaR
+Kĩnăng:ĐỉnhcủaParabol.
222 2 2
349
( 1)()(3 1)7 8 9
24
m
Rm m mm

Suyra
2
377
min
49
R
tại
16
49
m
hay
377
min .
7
R
ChọnB.
Vídụ9: Trongkhônggian
Oxyz
,mặtcầu

S
tâm
1; 4; 2I
vàcóthểtích
972V
.Khiđó
phươngtrìnhcủamặtcầu
S là:
A.

222
1 4 2 81.xy z
B.

222
1429.xy z
C.

222
1429.xy z
D.

222
1 4 2 81.xy z
Phântích:
+Kiếnthức:PTchínhtắcmặtcầu–Thểtíchkhốicầu
+Vậndụng:Biếttâm.TìmR
+Kĩnăng:Nhậnbiếtphươngtrình,suyngược.Loạicácđ
ápánC,DvìsaitâmI.
Nếu
R3
thì
3
4
V.336
3

nênloạiđápánB.ChọnA.
Vídụ10:Trongkhônggian
Ox
y
z
,chohaiđiểm
3; 2; 0 , 1; 2; 4AB
.Viếtphươngtrìnhmặtcầu

S đườngkính
A
B .
A.

222
:1 2 28.Sx y z
B.

222
:1 2 28.Sx y z
C.

222
: 1 2 2 16.Sx y z
D.

222
: 1 2 2 32.Sx y z
Phântích:
+Kiếnthức:PTchínhtắcmặtcầu–Trungđiểmđoạnthẳng,độdàiđoạnthẳng
+Vậndụng:Biếtđườngkính.TìmtâmvàR
+Kĩnăng:Nhậnbiết
phươngtrình,suyngược.
1; 2; 2I nênloạicácđápánAvàD.
ThửtọađộđiểmAvàođápánBthỏamãn.ChọnB.
11GV:Ng uyenXuanChung
Cách2.Phươngphápquỹtich.
Điểm

;;
M
xyz S
đườngkính
A
B
khivàchỉkhi
90 . 0
o
AMB AM BM

,biến
đổitacó

22
22
31 2 40 23 2 40xx y zz xx y zz


222
1228xy z 
.ChọnB.
Vídụ11:Trongkhônggianvớihệtọađộ
Ox
y
z
,chobađiểm
1, 0, 0A
,
0, 2, 0 , C 0, 0,3B
.Tập
hợpcácđiểm

,,
M
xyz
thỏamãn:
222

M
AMBMC
làmặtcầucóbánkínhlà:
A.
2
R
. B.
2R
. C.
3R
. D. 3R .
Phântích:
+Kiếnthức:PTchínhtắcmặtcầu–Tậphợpđiểm
+Vậndụng:Biếthệthức.TìmR
+Kĩnăng:Hằngđẳngthứclớp8.Gọi
;;
M
xyz S ,từ
222

M
AMBMC
tacó

222
22 2 22 2
123xyzxy zxyz


222
21 2 3xy z
suyra
2R
.ChọnB.
……………………………………
3.Bàitậpkiểmtra.
Câu18. Trongkhông gian
Oxyz
,chomặtcầu

S
cóphươngtrình

22
2
13 9xyz
.
Mệnhđềnàosauđâyđúng?
A.

S
tiếpxúcvớitrục
Ox
 B.

S
khôngcắttrục
Oy
C.

S
tiếpxúcvớitrục
O
y
D.

S
tiếpxúcvớitrục
Oz
Câu19. Trongkhônggian
Ox
y
z
,mặtcầu

S
điqua
0, 2, 0A
,
2;3;1B
,
0,3;1C
vàcótâm
thuộcmặtphẳng
Oxz
.Phươngtrìnhcủamặtcầu

S
là:
A.

22
2
649xy z
B.

2
22
316xy z 
C.

22
2
7526xy z
D.

22
2
1314xyz
Câu20. Trongkhônggian
Ox
y
z
,chocácđiểm

2, 0, 0 , 0, 4, 0 , 0, 0, 4ABC
.Phươngtrìnhmặt
cầungoạitiếptứdiện
OABC
(
O
làgốctọađộ)là:
A.
222
2440xyz xyz
B.

222
1229xy z
C.

222
24420xyz
D.
222
2449xyz xyz
Câu21. Trongkhônggianvớihệtọađộ
Ox
y
z
,mặtcầunàosau đâycótâmnằmtr êntrục
Oz
?
A.
222
1
: x 2 4 2 0Syzxy
. B.
222
2
: x 6 2 0Syzz
.
C.
222
3
: x 2 6 0Syzxz. D.
222
4
: x 2 4 6 2 0Syzxyz.
Câu22. Trongkhônggianvớihệtọađộ
Ox
y
z
,mặtcầunàosauđâycótâmnằmtrênmặtphẳng
tọađộ
Oxy ?
A.

222
1
: 2 4 2 0Sxyz xy . B.

222
2
: 4 6 2 0Sxyz yz .
C.

222
3
: 2 6 2 0Sxyz xz . D.
222
4
: 2 4 6 2 0Sxyz xyz .
12GV:Ng uyenXuanChung
Câu23. Trongkhônggianvớihệtọađộ
Ox
y
z
,mặtcầu

S
cótâm
1; 0; 2I
vàcódiệntích
36S
.Khiđóphươngtrìnhcủamặtcầu
S là:
A.

22
2
129xyz
B.

22
2
129xyz
C.

22
2
129xyz
D.

22
2
123xyz
Câu 24. Trong không gian với hệ tọađộ
Ox
y
z
, cho mặt cầu

S
có phương trình
222
24650xyz xyz .S ốnàodướiđâylàdiệntíchcủamặtcầu

S ?
A.
12
. B.
9
. C.
36
. D.
36
.
Câu25. [THPT ChuyênĐH Vinh] Trong không gian với hệ toạ độ
,Oxyz
cho mặt cầu

222
:2440Sx y z x y zm
cóbánkính
5R
.Tìmgiátrịcủa
m
.
A.
16m
. B.
16m
. C.
4m
. D.
4m
.
…………………………………………..
4.Hướngdẫnbàitậpkiểmtra.
Câu18.Trongkhônggian
Oxyz
,chomặtcầu

S
cóphương trình

22
2
13 9xyz
.
Mệnhđềnàosauđâyđúng?
A.

S
tiếpxúcvớitrục
Ox
 B.

S
khôngcắttrục
Oy
C.

S
tiếpxúcvớitrục
O
y
D.

S
tiếpxúcvớitrục
Oz
Hướngdẫn.
Trongcácđápánnóitới3sựtiếpxúc,nêntakiểmtratínhtiếpxúctrướctiên.GọiHlà
tiếpđiểm,tacó:
22 2 2
9 10 1 ( 1;0;0).OH R OI OH OH H  ChọnA.
Câu19. Trongkhônggian
Ox
y
z
,mặtcầu

S
điqua
0, 2, 0A
,
2;3;1B
,
0,3;1C
vàcótâm
thuộcmặtphẳng
Oxz
.Phươngtrìnhcủamặtcầu

S
là:
A.

22
2
649xy z
. B.

2
22
316xy z
.
C.

22
2
7526xy z
. D.

22
2
1314xyz
.
Hướngdẫn.
DạngtọađộcủađiểmItrênmp(Oxz)là
(;0;)Ia c
dođóChọnD.
Câu20. Trongkhônggian
Ox
y
z
,chocácđiểm

2, 0, 0 , 0, 4, 0 , 0, 0, 4ABC
.Phươngtrìnhmặt
cầungoạitiếptứdiện
OABC
(
O
làgốctọađộ)là:
A.
222
2440xyz xyz
. B.

222
1229xy z
.
C.

222
24420xyz
. D.
222
2449xyz xyz
.
Hướngdẫn.
Thửtọađộđiểm
(0;0;0)O
vàocácđápán,taloạinhanhCvàD.
Thửtọađộ
(0;4;0)B
vàođápánA,loạiA.ChọnB.
Lờibình.
Nắmvữngkiếnthức,kếthợpnănglực“quansát”vàsuyluậnđểgiảinhanh!.
13GV:Ng uyenXuanChung
Câu21. Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,mặtcầunàosau đâycótâmnằmtr êntrục
Oz
?
A.
222
1
: x 2 4 2 0Syzxy. B.
222
2
: x 6 2 0Syzz.
C.
222
3
: x 2 6 0Syzxz
. D.
222
4
: x 2 4 6 2 0Syzxyz
.
Hướngdẫn.
Tọađộtâm
(0;0; )Ic
,nghĩalàthànhphầnbậcnhấtchứax,ybằng0,dođóChọnB.
Câu22. Trongkhônggian
Ox
y
z
,mặtcầunàosauđâycótâmnằmtrênmặtphẳngtọađộ

Oxy
?
A.

222
1
: 2 4 2 0Sxyz xy . B.

222
2
: 4 6 2 0Sxyz yz .
C.

222
3
: 2 6 2 0Sxyz xz . D.

222
4
: 2 4 6 2 0Sxyz xyz .
Hướngdẫn.
Tọađộtâm
(;;0)Iab
,nghĩalàthànhphầnbậcnhấtchứazbằng0,dođóChọnA.
Câu23. Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,mặtcầu
S cótâm

1; 0; 2I vàcódiệntích
36S
.Khiđóphươngtrìnhcủamặtcầu
S là:
A.

22
2
129xyz
. B.

22
2
129xyz
.
C.

22
2
129xyz
. D.

22
2
123xyz
.
Hướngdẫn.
LoạicácđápánAvàC,vìsaitâmI.Nếu
3R
thì
2
4.3 36S

thỏamãn.ChọnB.
Câu24. Trong không gian với hệ tọađộ
Oxyz
, cho mặt cầu
S có phương trình
222
24650xyz xyz
.Sốnàodướiđâylàdiệntíchcủamặtcầu

S ?
A.
12
. B.
9
. C.
36
. D.36.
Hướngdẫn.
Tacótâm
(;;)(1;2;3)
222
ABC
II

.Bánkính
14 5 3;R 
2
4.3 36S

.ChọnC.
Lờibình.
Bàitoánkháđơngiản,tuynhiênyêucầucácemcầnnắmđượckiếnthức:
‐Từphương trìnhtổngquátmặtcầusuyratọađộtâmI,bánkínhR.
‐
Côngthứctínhdiệntíchmặtcầu.
Hầunhưcácbàitoánnângcaođềulàtổhợpcủacácbàitoánnhỏ,taluyệntập
cáchtínhnhẩm,k ếthợpCASIOđểtínhnhanh,từđómới
giảinhanhđượccácbàikhó
hơn.
Câu25. [THPT ChuyênĐH Vinh] Trong không gian với hệ toạ độ
,Ox
y
z
cho mặt cầu

222
:2440Sx y z x y zm
cóbánkính
5R
.Tìmgiátrịcủa
m
.
A.
16m
. B.
16m
. C.
4m
. D.
4m
.
Hướngdẫn.
KhôngcầnđểýdấucủatâmI,tacó
2222
1 2 2 ( ) 25 16.Rmm
ChọnB.
................................................................................
14GV:Ng uyenXuanChung
5.Bàitậpnângcao–Hệtrụctọađộ.
Câu26.Chomặtcầuvàđiểm .QuaMkẻtiếptuyến
MAvớimặtcầu(Alàtiếpđiểm).ĐộdàiMAbằng
A.4. B.1. C.5. D.
3 .
Câu27.TrongkhônggianvớihệtọađộOxyz,chobađiểm
2; 0; 0A
,
0; 2; 0B
,
0; 0; 2C
.Biếtrằng
tậphợpcácđiểm
M
thỏamãn
.0MA MA MB MC
   
làmộtmặtcầu.Tínhbánkínhr
củamặtcầuđó.
A.
1r
B.
5
.
2
r
C.
6
.
3
r
D.
3
.
2
r
Câu28.Chomặtcầu
222
:2220Sx y z x y z
vàđiểm .ĐiểmBthayđổitrênmặt
cầu.Diệntíchcủatamgiáccógiátrịlớnnhấtlà
A.
1 B.2 . C. 3 . D.
3
.
Câu29.Chomặtcầu

222
:1 2 516Sx y z
vàđiểm .GọiI làtâmcủamặt
cầuvàđiểmBthuộcmặtcầusaochoIB+BAnhỏnhất.Tọađộcủađiểm
B
là
A.
1; 2; 9 . B.
1; 2; 9 . C.
1; 2; 1 . D.
1; 6; 5 .
Câu30.Trongkhôn ggiantọađộOxyz,chođiểm
(0;1;1), (1;0;3), (1;2;3)AB C
.TìmđiểmDtrênmặt
cầu(S)cóphươngtrình:
222
2220xyz xz
,saochotứdiệnABCDcóthểtíchlớnnhất.
A.
1; 0; 1 . B.
74 1
;;
33 3




. C.
14 5
;;
33 3




. D.
1; 1; 0 .
Câu31.[THPTLươngThếVinh‐HàNội]Trongkhônggian
Oxyz
,chobađiểm
2;3;1A
,
2;1; 0B
,
3; 1;1C 
.Tìmtấtcảcácđiểm
D
saocho
ABCD
làhìnhthangcóđáy
AD
và
3
A
BCD ABC
SS
.
A.

8; 7; 1D
. B.

8; 7;1
12;1; 3
D
D

. C.

8; 7; 1
12; 1;3
D
D

. D.
12; 1;3D 
.
Câu32.[THPTTrầnQuốcTuấn]Trongkhônggianvớihệtrụctọađộ
Oxyz
chohìnhthang
ABCD
vuôngtại A và
B
.Bađỉnh
(1;2;1)A
,
(2;0; 1)B
,
(6;1;0)C
,hìnhthangcódi ệntích
bằng
62
.Giảsửđỉnh
(;;)Dabc
,tìmmệnhđềđúng?
A.
6abc
. B.
5abc
. C.
8abc
. D.
7abc
.
Câu33.Trongkhônggian
Oxyz
,chohìnhvuông
ABCD
,
(3; 0;8)B
,
(5;4;0)D 
.Biếtđỉnh
A
thuộc
mặtphẳng(
Oxy
)vàcótọađộlànhữngsốnguyên,khiđó CA CB

bằng:
A.
510.
. B.
610.
. C.
10 6.
. D.
10 5.
Câu34.[SGDVĩnhPhúc]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,chobađiểm
()
A1;2;0
,
()
B3;4;1
,
()
D1;3;2-
.TìmtọađộđiểmC
saocho
ABCD làhìnhthangcóhaicạnhđáyAB ,CD
vàcógóc
Cbằng45 .
A.
()
C 5;9;5
. B.
()
C1;5;3
. C.
(
)
C 3;1;1-
. D.
()
C3;7;4
.

22 2
:1 1 29Sx y z
1; 1; 3M
S
2; 2; 2A
OAB
1; 2; 3A
15GV:Ng uyenXuanChung
Câu35.TrongkhônggianvớihệtọađộOxyz,chohìnhchópđềuS.ABCD,biếtchiềucaohình
chópbằng6và
1; 0; 0 , 5; 0; 0 , 5; 4; 0AB C
.Gọi
;;Iabc
làđiểmcáchđều5đỉnhcủa
hìnhchóp(vớic>0).Tínhgiátrịcủa
23.Ta b c
A.
41.T
B.
14.T
C.
23.T
D.
32.T
............................................................
6.Hướngdẫnbàitậpnângcao–Hệtrụctọađộ.
Câu26. Chomặtcầuvàđiểm .QuaMkẻtiếptuyến
MAvớimặtcầu(Alàtiếpđiểm).ĐộdàiMAbằng
A.4. B.1. C.5. D.
3 .
Hướngdẫngiải
Theotínhchấttiếptuyếnthì
222
25 9 16 4.MA MI R MA
ChọnA.
Câu27. TrongkhônggianvớihệtọađộOxyz,chobađiểm
2; 0; 0A
,
0; 2; 0B
,
0; 0; 2C
.Biết
rằngtậphợpcácđiểm
M
thỏamãn
.0MA MA MB MC
   
làmộtmặtcầu.Tínhbán
kínhrcủamặtcầuđó.
A.
1r
B.
5
.
2
r
C.
6
.
3
r
D.
3
.
2
r
Hướngdẫngiải
Gọi
222
;;
333
G



làtrọngtâmtamgiácABC,khiđógiảthiếtlà:
.3 0 . 0MA MG MA MG
 
. Vậy M thuộc mặt cầuđường kính GA, bán kính
16
.
23
rGA
ChọnC.
Câu28. Chomặtcầu
222
:2220Sx y z x y zvàđiểm .ĐiểmBthayđổitrên
mặtcầu.Diệntíchcủatamgiáccógiátrịlớnnhấtlà
A.
1 B.2 . C. 3 . D.
3
.
Hướngdẫngiải
Cách1.Xétvịtrítươngđối.
NhậnxétAthuộcmặtcầuvàOAkhôngđổinêndiệntíchOABlớnnhấtkhiđườngcao
kẻtừBlớnnhất,khiđóđường
caođiquatâmI(1;1;1).
Mặtkhác

1;1;1I
làtrungđiểmOA,suyraABOlàtamgiácvuôngcântạiB, 3IB R
vàkhiđó
23.3/2 3.S 
ChọnD.
Cách2.Bấtđẳngthức.
Nhận xétđiểm B thuộc mặt cầuđường kính
23OA nên ABO vuông tại B và

22
11
.2 .
44
SBOBABOBA
hay
2
1
3max 3
4
SOA S BOBA
.ChọnD.

22 2
:1 1 29Sx y z
1;1; 3M
S
2; 2; 2A
OAB
16GV:Ng uyenXuanChung
Câu29. Chomặtcầu

222
:1 2 516Sx y z
vàđiểm .GọiIlàtâmcủamặt
cầuvàđiểmBthuộcmặtcầusaochoIB+BAnhỏnhất.Tọađộcủađiểm
B
là
A.
1; 2; 9 . B.
1; 2; 9 . C.
1; 2; 1 . D.
1; 6; 5 .
Hướngdẫngiải.
Cách1.Phươngphápvéctơ.
TathấyđiểmAngoài(S)vàdoIB=R=4khôngđổinên4+BAnhỏnhấtnếuBthuộc
tiaIA.Gọi
0; 0;8 , 0IB t IA t t

,dođó

1
0; 0; 4 (1; 2; 1).
82
R
tIB B

Cách2.Trắcnghiệmloạitrừ.
ThửtrựctiếpcácđápánA,C,DđểtínhBAthì
1; 2; 1B
cóBA=4nhỏnhất.
Cách3.Khảosát‐BĐT.
Từphươngtrình(S)tacó
54 9 1zz(CóthểloạiđápánBtừđây).Gọi
;;
B
xyz
tacó
 
222 22
2
12316531616.AB x y z z z z 
Suyra
min 4 1 1 0, 2 0.AB z x y
ChọnC.
Câu30. TrongkhônggiantọađộOxyz,chođiểm
(0;1;1), (1;0;3), (1;2;3)AB C
.TìmđiểmDtrên
mặtcầu(S)cóphươngtrình:
222
2220xyz xz
,saochotứdiệnABCDcóthểtíchlớn
nhất.
A.
1; 0; 1 . B.
74 1
;;
33 3




. C.
14 5
;;
33 3




. D.
1; 1; 0 .
Hướngdẫngiải.
DodiệntíchABCkhôngđổinênVlớnnhấtnếuDcáchxamp(ABC)nhất.Gọi
;;Dxyz
saocho
,.ID BA ID CB
Tacó:
1; ; 1 ,ID x y z

1;1; 4 ,BA 

2; 2; 0CB

dođó:
1440xy z
và
222 0xy
suyra
32, 22
x
z
y
z
thayvàomặtcầuta
đượcphươngtrình
222
(2 2 ) (2 2 ) ( 1) 4zzz
,giảira
15
,.
33
zz 
Ứngvới
1
3
z 
thìtínhđược
0y
nênloạiC.ChọnB.
Câu31. [THPTLươngThếVinh‐HàNội]Trongkhônggian
Ox
y
z
,cho
2;3;1A
,
2;1; 0B
,
3; 1;1C 
. Tìm tất cả cácđiểm D sao cho
ABCD
là hình thang cóđáy AD và
3
A
BCD ABC
SS
.
A.

8; 7; 1D
. B.

8; 7;1
12;1; 3
D
D

. C.

8; 7; 1
12; 1;3
D
D

. D.
12; 1;3D 
.
Hướngdẫngiải
Biếnđổi
322
ABC ABCD ABC ACD ACD ACB
S S S S S S AD BC
 
.
Suyra
22OD OC OB OA
  
(Nhẩm2tọađộC‐2tọađộB+tọađộA)vàChọnD.
1; 2; 3A
17GV:Ng uyenXuanChung
Câu32. [THPTTrầnQuốcTuấn]Trongkhông
Oxyz
,chohìnhthang
ABCD
vuôngtại A và
B
.Bađỉnh
(1;2;1)A
,
(2;0; 1)B
,
(6;1;0)C
,hìnhthangcódiệntíchbằng
62
.Giảsửđỉnh
(;;)Dabc
,tìmmệnhđềđúng?
A.
6abc
. B.
5abc
. C.
8abc
. D.
7abc
.
Hướngdẫngiải
Tính
1; 2; 2 , 4;1;1AB BC

.Đặt
4;1;1 , 0 3 2
A
D tBC t t AD t
 
.
Từdiệntíchđãcho,tacó:
62
2
AB BC AD

1
92 1 122
3
tt
.

1
4;1;1
3
AD

,suyratọađộ
774
;; 6
333
Dabc




.ChọnA.
Câu33. Trongkhônggian
Oxyz
,chohìnhvuông
ABCD
,
(3; 0;8)B
,
(5;4;0)D 
.Biếtđỉnh
A
thuộcmặtphẳng(
Oxy
)vàcótọađộlànhữngsốnguyên,khiđó
CA CB

bằng:
A.
510.
. B.
610.
. C.
10 6.
. D.
10 5.
Hướngdẫngiải.
Cách1.Tínhtrựctiếptheotíchvôhướng.
Tính
222
84812 62AC BD BC
.Từđótacó:

2
 T CACB CACB


2
2
12 62 2722cos45 610
o
T
.ChọnB.
Cách2.Lậpphươngtrìnhvàhệthức.
(Khiđãhọcmặtphẳng)Gọi
(; ;0)Axy
làđỉnhhìnhvuôngABCD(x,ylàcácsốnguyên),
khiđó ta có A thuộc mặt phẳng trung trực của DB có phương trình:
240 42
x
yyx
.
Mặtkhác
.0BA DA
 
nên
2
(3) 5 40 2154282 0 xx yy xx x x
2
522170 1xx x
dođó

(1; 2; 0) 8;10;14 6 10 A CACB CACB

.
Cách3.Phươngphápvéctơ‐Sửdụngtínhchấthìnhbìnhhành.
2
222
2.TCACBACBC CACB

và
2
222
2.BA CA CB AC BC CA CB

nêncộnghaivếtađược:
2222
22.1272360610.TACBC T
Cách4.Phươngphápvéctơ‐Sửdụngtínhchấtđặcbiệtcủahìnhvuông.
Tính
222
84812BD
.GọiIlàtâmhìnhvuông,tacó 3 TCACB IAIB

22
10 10 / 2 6 10TIBTDB
.ChọnB.
Lờibình.
Khichúngtanắmvữngkiếnthứcvềvéctơvàtínhchấtcủanó,cũngnhưtínhchất
đặcbiệtcủamộtsốhình:vuông,chữnhật,thoi,thì
việcgiảitoánsẽtốiưu(NhưCách4
chẳnghạn).NgoàiratrongCách1,Cách3,Cách4takhôngcầnđiềukiệntọađộAlàsố
nguyênvàmặtphẳng
Oxy
.Tuynhiênkhôngthểbỏđivìđólàđiềukiệnđểtồntạihình
vuông.
18GV:Ng uyenXuanChung
Câu34. [SGD Vĩnh Phúc] Trong không gian với hệ tọađộ
Oxyz
, cho bađiểm
()
A1;2;0
,
()
B3;4;1
,
()
D1;3;2-
.Tìmtọađộđiểm
C
saocho
ABCD
làhìnhthangcóhaicạnhđáy
AB ,CD vàcógócCbằng45 .
A.
()
C 5;9;5
. B.
()
C1;5;3
. C.
(
)
C 3;1;1-
. D.
()
C3;7;4
.
Hướngdẫngiải.
Cách1.Tínhgócgiữahaivéctơ.
Tacó
()
AB 2;2;1=

nên
(
)
(
)
DC t 2;2; 1 ,t 0 C 2t 1;2t 3;t 2=>-++

(
)
BC 2t 4;2t 1; t 1=- -+

.Ngoàiratacó
(
)
o
BC, DC 45=
 

nên
(
)
(
)
(
)
(
)
(
)
(
)
(
)
222 222
t4t 8 4t 2 t 1
13t31
22
3t 2t 4 2t 1 t 1 2t 4 2t 1 t 1
-+ -++
-
= =
-+-++ -+-++
t2=
(
)
C3;7;4
.ChọnD.
Cách2.Phântíchhìnhhọc–xétvịtrítươngđối.
Tacó:
(
)
(
)
(
)
AB 2; 2;1 , AD 2;1 ; 2 , BD 4;1 ;1==-=-
  
.VẽBEvuônggócvớiDCtạiE,gọi
ABD BDE=a= ,suyra
9189 1 1
cos sin
2.3.3 2 2 2
+-
a= = a=
.
Mà
BE BC / 2 1
sin BC BD 3 2 .
BD BD
2
a= = = = =
()
C3;7;4
thỏamãn.
Cách3.Phântíchhìnhhọc–xétvịtrítươngđối.
TachứngminhđượctamgiácDABvuôngcântạiA,vì
AB AD 3==và
AB.AD 0=
 
.
DođóABCDlàhìnhthangvuôngtạiAvàD,
C45=suyra
()
DC 2AB C 3;7;4 .=

Cách4.Tínhgócgiữahaivéctơ–Trắcnghiệm.
Vì ABCD là hình thang và
C45= nên góc
B 135=. Gọi
C(x; y ; z)
, tínhđược
()
BA 2; 2; 1=- - -

và
()()()
()()()
222
2x 3 2y 4 1z 1
cos(BA, BC)
3x 3 y 4 z1
--- ---
=
-+-+-

nhậpbiểuthức,
CALC(thửA)
595===KQ
25
5
-
(loại),B,Cđềuloại.ĐápánDkếtquả
2
2
-
.
Câu35. TrongkhônggianvớihệtọađộOxyz,chohìnhchópđềuS.ABCD,biếtchiềucaohình
chópbằng6và
1; 0; 0 , 5;0; 0 , 5; 4; 0AB C
.Gọi
;;I abc
làđiểmcáchđều5đỉnhcủa
hìnhchóp(vớic>0).Tínhgiátrịcủa
23.Ta b c
A.
41.T
. B.
14.T
. C.
23.T
. D.
32.T
45°
α
α
A
B
C
D
E
19GV:Ng uyenXuanChung
Hướngdẫngiải
Cách1.Xétvịtrítươngđối.
NhậnxétA,B,Cđềuthuộcmp(Oxy)nênDthuộcmp(Oxy).
Gọi
3; 2; 0H
làtrungđiểmAC,vì
,6SH ABCD SH
nên
3; 2; 6S
và

3; 2;Ic
.
Mà

2
22 2 2 2
77
68 3;2;
33
SI IA IH HA c c c I




.
Vậy
2334714.Ta b c 
ChọnB.
Lưuý.
Ngoàicáchtínhtrên,tacũngcócáchtínhsau:GọiK làtrungđiểmSAthìIthuộc
mptrungtrựccủaSAdođó
2
117
. . 6 .(4 4 36) .
2123
SI SH SK SA SA SI c c  
Lờibình.
ĐiểmBtronggiảthiếtđểđảmbảoABCDlàhìnhvuông,takhôngsửdụngtrong
tínhtoán.Trongnhiềutrườnghợp,bàitoánkhôngcóhìnhminhhọathìcácemhãytự
vẽhìnhnhé.Sau
khivẽhìnhđầyđủ,cácemxóađivàtựtrìnhbàymàkhôngcóhìnhvẽ
xemthếnào?.Đâylàcáchrènluyệntưduytrừutượngrấttốt.
..................................................................................
20GV:Ng uyenXuanChung
III.CÁCBÀITOÁNCƠBẢNVỀMẶTPHẲNG.
1.Tómtắtkiếnthứccơbản.
Vectơpháptuyến:Nếuvectơ
0n

vàcógiávuônggócvớimặtphẳng
()
thì
n
đượcgọilàvectơpháptuyến(VTPT)của
()
.
Phươngtrìnhtổngquát:Phươngtrình
0Ax By Cz D
với
222
0ABC
đượcgọilàphươngtrìnhtổngquátcủamặtphẳng
()
.
Khoảngcách:Trongkhônggian
Oxyz
,khoảngcáchtừđiểm
0000
(x ; ; )
M
yz
đến
mặtphẳng
:0Ax By Cz D
đượctínhtheocôngthức:
000
0
222
||
(,()) .
+++
a=
++
A
xB
y
Cz D
dM
ABC
Góc:Côngthứctínhgócgiữa
và

là



.
cos , cos ,
.
nn
nn
nn





Chúý:
Nếumặtphẳng
()
cóphươngtrình
0Ax By Cz D
thì
()
cómộtVTPTlà
(;; )nABC
.
Phương trình mặt phẳngđi quađi ểm
0000
(; ;)
M
xyz
và có VTPT
(;; )nABC
là:
000
()( )()0Ax x By y Cz z
.
Thườnggặp:
Cho n
nhưngtrongđápánchỉxuấthiệnk. n
(thườnglà
; 2 ;...nn

).
Cho(P)songsongvới(Q),cho(P)vuônggócvớiđoạnthẳng(đườngthẳng).
Kỹnănggiảitoán:
Từ
000 000
()( )()0 DAx x By y Cz z Ax By Cz Ax By Cz 
.
GhimáyCasio:
A
xB
y
Cz
bấmCALCnhậptọađộ
0
M
kếtquảbằng
-D
làđủ.
2.Cácvídụgiảitoán.
Vídụ12:Trong không gian Oxyz, viết phương trình mặt phẳng (P) có véctơ pháp tuyến
(7,10,1)
n
vàđiqua
(10,1, 9)M
là
A.
( ) : 7 10 51 0Px yz
B.
( ) : 7 10 51 0Px yz
C.
( ) : 7 10 89 0Px yz
D.
():10 9 51 0 Pxyz

Hướngdẫngiải
NhậnxétcácđápánđềuđổihướngVTPTđãcho,nênghi7x–10y–zbấmCALCnhập
1019
kếtquả51.ChọnA.
Vídụ13:[MH2017]Trongkhônggian
,Oxyz
chohaiđiểm
0;1;1A
và
1; 2; 3B
.Viếtphương
trìnhmặtphẳng
P
điqua A vàvuônggócvớiđườngthẳng AB .
A.
:230 Pxy z
. B.

:260 Pxy z
.
C.

:3470Px y z
. D.

:34260Px y z
.
Hướngdẫngiải
21GV:NguyenXuanChung
Nhậnxétcácđápánhệsốcủaxđềudương,nênnhẩmlấyBtrừA,ghix+y+2zbấm
CALCnhập
011
kếtquả3.ChọnA.
Vídụ14:TrongkhônggianOxyz,choA(–1;0;2),mặtphẳng(P):2x–y–z+3=0.Phươngtrình
mặtphẳng(Q)quaAvàsongsong(P)là:
A.2x–
y–z–4=0.B.2x+y–z+4=0.C.2x–y–z+4=0. D.3đápánkiasai.
Hướngdẫngiải
Ghi2x–y–zbấmCALCnhập
102
kếtquả‐4.ChọnC.
Vídụ15:Trongkhônggian
Oxyz
,chomặtphẳng
(): 2 2 1 0Px y z
.Phươngtrìnhmặtphẳng
(Q)songsong(P)vàcách(P)mộtkhoảnglà3là
A.
(): 2 2 8 0Qx y z
B.
(): 2 2 2 0Qx y z

C.
(): 2 2 1 0Qx y z
D.
(): 2 2 5 0Qx y z
Hướngdẫngiải
Cácđápánđềucó
(1; 2; 2) 3nn


,nhẩmlấy
PQ
DD 9
.KếtquảChọnA.
Lờibình.
LấyđiểmM(x;y;z)tùyý thuộcmp(P):Ax+By+Cz+D=0nênAx+By+Cz=‐
D,vàtínhkhoảngcáchđếnmặtphẳngsong
song(Q):Ax+By+Cz+D’=0thì:
Vídụ16:Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
chomặtcầu

S
tâm

2; 3;0I
vàtiếpxúcvới
mặtphẳng

:2 2 1 0.xy z

Phươngtrìnhcủamặtcầu

S
là
A.

22
2
:2 3 4.Sx y z
B.

22
2
:2 3 2.Sx y z
C.

22
2
:2 3 4.Sx y z
D.

22
2
:2 3 2.Sx y z
Hướngdẫngiải
LoạicácđápánC,DvìsaitâmI.Điềukiệntiếpxúclà:

,( )dI P R
,dođóghivàomáy
22 2
2x y 2z 1
212


bấmCALC(nhậptọađộI)
230
kếtquảR=2.ChọnA.
Lưuý.
Trênđâylàmáy580,đốivớimáy570,...CácemthayphímzbằngphímFnhé!
Vídụ17:Trong không gian
Oxyz
, cho
(1;1; 0)A
,
(3;5; 2)B
và mặt phẳng

:2 70xyz

.
Phươngtrìnhmặtphẳngđiquahaiđiểm
,AB
vàvuônggócvới

là
A.
10xz
. B.
10xz
. C.
0xy
. D.
0xy
.
Hướngdẫngiải
Cách1.Trắcnghiệmloạitrừ.
22GV:Ng uyenXuanChung
Kiểmtratínhvuônggócvới

,ghix–2y+zCALCnhậpbộ
10 1
thỏamãn,
CALCnhập
110
(loại)vàCALCnhập
110
(loại).NhưthếloạiC,D.
Kiểmtrađiquađiểm:ThửtọađộđiểmAvàođápánA,thỏamãn.ChọnA.
Cách2.Tựluận.
Tính

2; 4; 2 .AB

Gọimp
cầntìm,do

qua
,AB
vàvuônggócvới
nên

,1;0;1nABn n




 
.Viếtmp

điquađiểmA,làx–z–1=0.ChọnA.
Lờibình.
Cáchgiảitựluậncóưuđiểmlà ôntậpđượckiếnthức,tuynhiênthitrắcnghiệm
thìkhôngnênnhé!Theo
cách1thìvẫnhơn.
Chúngtacóthểtính
,nABn


 
theocáchtựluận(theođịnhnghĩa)hoặcsử
dụngCasiothườngdùng.SauđâytasẽtrìnhbàycáchtínhkhácGọi

;;nabc

,vì
.0,.0nAB nn


 
nên ta có hệ phương trình
20
20
abc
abc


, cho c = 1 tađược
1
1
2
2
ab
ab

, giải ra ta có kết quả

1, 0 1; 0;1ab n


hayđổi dấu chọn
1; 0; 1n


đềuđược.
Thực hành thì khác: Tính hoặc nhẩm
2; 4; 2AB

và nhìn vào

:2 70xyz

,bấmMENU912(máy580)2=4=‐2=và1=‐2=‐1=kếtquảnhư
trên.Nhưvậytachỉcầnlưuýđổidấuthànhphầnzlàđược,nhẩmvà
bấmmáytính
cựcnhanh(Hầunhưkhôngcầnghi).
Vídụ18:Trongkhônggian
Oxyz
,chocácđiểm
)6;0;4(),4;0;5(),6;2;1(),3;1;5( DCBA
.Mặtphẳng
(Q)
chứa
AB
vàsongsongvới
CD
cómộtvectopháptuyếnlà:
A.
2; 5;1n
. B.
2; 1; 3n 
. C.
2; 1;1n 
. D.
1;1; 1n
.
Hướngdẫngiải
NhẩmlấyAtrừB,lấyCtrừDvàMENU912nhập4=‐1=3=và1=0=2=
Kếtquảx=2,y=5nhưthếtacó
2;5;1n
.ChọnA.
Lưuý.
Nếugiảirađượcphânsốthìquyđồngthànhbộsốnguyênchođẹp.
Vídụ19:Trong khônggian với hệ tọađộ
Oxyz
, cho bađiểm
(
)
(
)
(
)
--3; 2; 1 0; 2,;1 2,1;;0BAC
.
Phươngtrìnhmặtphẳng
()
ABC
là
A.
-++=43420.xyz
. B.
+++=434100xyz
.
C.
++-=434100xyz
. D.
+--=43420xyz
.
Hướngdẫngiải
NhẩmlấyAtrừB,lấyAtrừCvàMENU912nhập3=‐4=0=và4=‐4=‐1=
Kếtquả
3
1,
4
xy

nhưthếtacó
3
1; ; 1
4
n




haychọn
4;3; 4n 
.ChọnD.
23GV:Ng uyenXuanChung
Lờibình.
Nếuviếtphươngtrìnhthìghi4x+3y–4zCALCnhập0=2=1=kếtquảlà2.Viết
phươngtrìnhmặtphẳngquabađiểm,tacòncáchgiảinhanh
hơn,ởphầnsau.
Vídụ20:Trongkhônggian
Ox
y
z
,chotứdiện
A
BCD
có
2; 1; 6A
;
3; 1; 4B
;

5; 1; 0C
;
1; 2; 1D
.Gọi

P
làmặtphẳngqua
CD
vàchiatứdiệnthànhhaiphần,biếtphầnchứa
A cóthểtíchlà12 .Viếtphươngtrìnhmặtphẳng
P
.
A.
353100xyz
. B.
450xz
.
C.
2590 xy z
. D.
34110xy
Hướngdẫngiải
Bước1:Tínhthểtíchtứdiện.Dễthấyphươngtrìnhmp(ABC)lày+1=0,suyrađường
caohạtừđỉnhDlà
3.h
Tính
5; 0;10 , 8; 0; 4 .BA BC
 

Suyra

2
1
125.80 40 40 30
2
ABC
S

.Vậy
1
.3.30 30
3
V 
.
Bước2:XácđịnhgiaođiểmEcủa(P)vớiAB.GọithểtíchphầnchứađỉnhAlà
1
V
,khi
đótỉsốthểtíchlà

1
12 2 2 3 2
0; 1; 2 .
30 5 5 5
V
EA OA OB
AE AB OE E
VBA



Bước3:Viếtphươngtrình(P)điquabađiểmC,D,E.
Mặtphẳnglà

:2 5 9 0 Pxyz
.ChọnC.
Lờibình:
Bàitoánkhôngquákhónhưngtínhtoánkhánhiều,HSbancơbảnkhôngđược
họcvềtỉsốthểtíchcủakhốichóp.Tuynhiêncácemcóthểhìnhdungnhưsau:TừE
và
BhạcácđườngcaoxuốngđáyACDthìtỉsốthểtíchbằngtỉsốcácđườngcaovàbằng
EA:BA.
.................................................................
3.Bàitậpkiểmtra.
Câu36: Viếtphươngtrìnhmặtphẳng(P)cóvéctơpháptuyến
(1, 3, 7)
n
vàđiqua
(3, 4,5)M
A.
(): 3 7 20 0Px y z
B.
(): 3 7 44 0Px y z
C.
():3 4 5 44 0Pxyz
 D.
(): 3 7 44 0Px y z
Câu37: TrongkhônggianOxyz,chotamgiácABCvớiA(1;0;0),B(0;–1;3),C(1;1;1).Viết
phươngtrìnhmặtphẳng(P)điquađiểmCvàvuônggócvớiAB
A.x+y–3z+1=
0.B.x+y–3z–1=0. C.x+y+3z–5=0.D.x–y+3z–1=0.
24GV:Ng uyenXuanChung
Câu38: [MH2017]Trongkhônggian
,Oxyz
chohaiđiểm
0;1;1A
và

1; 2; 3B
.Viếtphương
trìnhmặtphẳng
P
điqua A vàvuônggócvớiđườngthẳng AB .
A.
:230 Pxy z
. B.

:260 Pxy z
.
C.

:3470Px y z
. D.

:34260Px y z
.
Câu39: [ĐỀ2017]TrongkhônggianOxyz,phươngtrìnhnàodướiđâylàphươngtrìnhmặt
phẳngđiquađiểm
(3; 1;1)M
vàvuônggócvớiđườngthẳng
123
:
321


xy z
?
A.
32 120xyz
 B.
32 80xyz
C.
32 120xyz
 D.
2330xyz
Câu40: [ĐỀ2017]TrongkhônggianvớihệtọađộOxyz,chođiểm
(3;1;2)M
vàmặtphẳng
():3 2 4 0 xy z
.PhươngtrìnhmặtphẳngđiquaMvàsongsongvới
()
là:
A.
32140 xy z
B.
3260 xy z
C.
3260 xy z
D.
3260 xy z
Câu41: [MH2018]Trongkhônggian
,Ox
y
z
chohaiđiểm

1; 2; 1A
và
2;1; 0B
.Viếtphương
trìnhmặtphẳngđiqua
A vàvuônggócvớiđườngthẳng AB .
A.
360xyz
. B.
360xyz
. C.
350xyz
. D.
360xyz
.
Câu42: Trongkhônggian
,Ox
y
z
chomặtphẳng(P):2x–3y+6z+19=0vàđiểmA(‐2;4;3).Lập
phươngtrìnhtổngquátcủamặtphẳng(Q)điquaAvàsongsongvới(P).
A.(Q):2x–3y+6z+5=0 B.
(Q):2x–3y+6z+12=0
C.(Q):2x–3y+6z‐2=0 D.(Q):2x–3y+6z‐9=0
Câu43: TrongkhônggianOxyz,viếtphươngtrìnhmặtphẳng(P)điquađiểmvà
songsongvớimặtphẳng(Q):
A.  B. 
C.

D.
Câu44: Trongkhônggian
Ox
y
z
,tìmcácmặtphẳngchứanhữngđiểmcáchđềuhaimặtphẳng
:2 10; :2 50 Px yz Qx yz
?
A.
210xyz
. B.
220xyz
. C.
230xyz
. D.
20xyz
.
Câu45: Trong không gian
Ox
y
z
, gọi
P
là mặt phẳng song song với mặt phẳng

:2 4 4 14 0Qxyz vàcáchđiểm
2; 3; 4A mộtkhoảngbằng
3
.Viếtphươngtrình
củamặtphẳng

P
.
A.
22250xyz
. B.
244410
244230


xyz
xyz
.
C.
2270xyz
. D.
22250
2270


xyz
xyz
.
Câu46: Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,phươngtrìnhmặtcầutâm
()
-1; 1; 0I
vàtiếpxúc
vớimặtphẳng
(
)
+-+=:2 2 3 0Px yz
là
A.
(
)
(
)
-+++=
22
2
11 1.xyz. B.
(
)
(
)
++-+=
22
2
11 1xyz.
C.
()()
++-+=
22
2
11 9xyz. D.
()()
-+++=
22
2
11 9xyz.
(2;3;1)M
42350xyz
4x-2 3 11 0yz 4x-2 3 11 0yz
4x+2 3 11 0yz - 4x+2 3 11 0yz
25GV:Ng uyenXuanChung
Câu47: Trong không gian
Oxyz
, tất cả giá trị thực của tham số mđểmặt phẳng
240xmy mz
tiếpxúcvớimặtcầu
222
(1)( 3)(2)1xyz là
A.
14mm
. B.
3
1
2
mm
. C.
3
4
2
mm
. D.
1
2
2
mm
.
(Cáccâutừ36đến47:Họcsinhtựgiải).
........................................................
4.Bàitậpnângcao.
Câu48: [Đề_2018_BGD] Trong không gian
,Oxyz
chođiểm
1; 2; 3A
và mặt cầu

222
:2 3 42Sx y z
.Xétcácđiểm
M
thuộc

S
saochođườngthẳng
A
M
tiếpxúcvới

,S
M
luônthuộcmặtphẳngcóphươngtrìnhlà
A.
222150xyz
. B.
222150xyz
.
C.
70xyz
. D.
70xyz
.
Câu49: Trongkhônggian
Ox
y
z
,phươngtrìnhmặtphẳngđiqua
(1; 1; 3)A
vuônggócvớimặt
phẳng
(): 2 2 1 0Qx y z
vàcáchgốctọađộmộtkhoảngbằng
5
5
.
A.
8560.xy z 
B.
210.xz
C.
8320.xy z 
D.
210.xy
Câu50: Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
chobađiểm

2; 1;1A
,
5; 3;1M
,
4;1; 2N
và
mặtphẳng
:27Pyz
.Biếtrằngtồntạiđiểm
B
trêntia
AM
,điểm
C
trên

P
và
điểm
D trêntia
AN
saochotứgiác
ABCD
làhìnhthoi.Tọađộđiểm
C
là
A.

15; 21;6
. B.
21; 21;6
. C.
15; 7;20
. D.
21;19;8
.
Câu51: Trongkhônggian
,Oxyz
viếtphươngtrìnhmặtphẳng(P)chứahaiđườngthẳngd1:
123
231
x
yz

vàd2:
243
231
xyz

là
A.x+2y–5z+12=0. B.7x+2y–z+3=0.
C.2x+y–7z+21=0. D.2x–y+7z+5=0.
Câu52: Trongkhônggian
Ox
y
z
,cho
0; 2; 0 , 0; 0; 2 , 1;1;1 , 1;1; 0AB CD
.Mặtphẳng(P)
quaAvàBthoảmãn

;( ) ;( )dC P dD P cóphươngtrìnhlà
A.
2240.xyz
B.
2240.xyz
C.
2240.xyz
D.
2240.xyz
Câu53: Trongkhônggian
Ox
y
z
,chotứdiện
A
BCD
cócácđỉnh
1; 2; 0A ,
2,3,1B ,
2; 1;1C ,
(0; 2;1)D
.Gọi

làmặt phẳng songsong và cáchđều haiđường thẳng
,
A
BCD
.
Phươngtrìnhmặtphẳng
là
A.
2570xyz
. B.
2570xyz
. C.
2530xyz
. D.
2530xyz
.
Câu54: Trong không gian
Ox
y
z
, viết phương trình mặt phẳng

cáchđều 4điểm

1; 2; 0 , 0;1;1AB
,
2; 1; 1C
và
3; 1; 4D
,saocho
songsongvớicả2đường
thẳngABvàCD.
A.

:5 6 5 0xyz
. B.

:40xz
.
C.

:5 6 5 0xyz
. D.
:15 6 3 15 0 xyz
.
26GV:Ng uyenXuanChung
Câu55: Trongkhônggian
Ox ,
y
z
chođườngthẳng
1
d
cóvectơchỉphương
(1; 0; 2)u 
vàđiqua
điểm
2
314
(1; 3; 2), :
123
xyz
Md


. Phương trình mặt phẳng
()
P
cáchđều hai
đườngthẳng
1
d
và
2
d
códạng
11 0.ax by cz
Giátrị
23abc
bằng
A.
42 . B.
32
. C.11. D.
20
.
Câu56: [HỘI 8 TRƯỜNG CHUYÊN] Trong không gian hệ tọađộ
,Oxyz
mặt phẳng
:00P x ay bz c c
song song với 2đường thẳng
1
121
:
112
x
yz
d


và
2
112
:.
211
xyz
d


Khoảngcáchtừ
1
d
đến
P
bằng2lầnkhoảngcáchtừ
2
d
đến

.P
Giátrịcủa
abc
bằng
A.
14.
B.
6.
C.
4.
D.
6.
Câu57: Trongkhônggian
Ox
y
z
,mặtphẳng
P
điquahaiđiểm
(1;1;1)A
,
0; 2; 2B
đồngthời
cắtcáctia
,Ox O y
lầnlượttạihaiđiểm
,
M
N
(khôngtrùngvớigốctọađộ
O
)saocho
2OM ON
.
Tìmmộtvectopháptuyếncủa
P
?
A.
1; 2; 1n
. B.
1; 2; 1n 
. C.
1; 2; 0n
. D.
1; 2; 1n 
.
Câu58: [THPTChuyênHạLong]Trongkhônggian
Oxyz
,chobađiểm
3; 0; 0A
,
1; 2;1B
,và
2; 1; 2C
.Biếtmặtphẳngqua
B
,
C
vàtâmmặtcầunộitiếptứdi ện
OABC
cómột
vectơpháptuyếnlà

10; ;ab
.Tổng
ab
là:
A.
2
. B.
2
. C.
1
. D.
1
.
Câu59: [SGDQuảngNam]Trongkhônggianvớihệtrụctọađộ
Oxyz
,chohaiđiểm
1;1; 0A
,
0; 1; 2B
.Biếtrằngcóhaimặtphẳngcùngđiquahaiđiểm
A
,
O
vàcùngcách
B
một
khoảngbằng
3 .Véctơnàotrongcácvéctơdướiđâylàmộtvéctơpháptuyếncủamột
tronghaimặtphẳngđó.
A.
1; 1; 1n 
. B.
1; 1; 3n 
. C.
1; 1; 5n 
. D.
1; 1; 5n 
.
Câu60: [HỘI 8 TRƯỜNG CHUYÊN] Trong không gian
,O xyz
cho ba mặt phẳng

:10,Pxyz

:2 5 0Qyz
và
:20.Rxyz
Gọi
làmặtphẳngqua
giaotuyếncủa

P
và

,Q
đồngthờivuônggócvới

.
R
Phươngtrìnhcủa

là
A.
23550.xyz
B.
3260.xyz
C.
3260.xyz
D.
23550.xyz
Câu61: [THPTChuyênĐHVinh]Trongkhônggian
Ox
y
z
chomặtphẳng
:30xz

và
điểm
1;1; 1M
.Gọi A làđiểmthuộctia
Oz
.Gọi
B
làhìnhchiếucủa A lên
.Biết
rằngtamgiác
M
AB cântại
M
.Diệntíchcủatamgiác
M
AB bằng
A.
63. B.
33
2
. C.
3 123
2
. D.33.
………………………………………………………
27GV:Ng uyenXuanChung
5.Hướngdẫnbàitậpnângcao.
Câu48: [Đề_2018_BGD] Trong không gian
,Oxyz
chođiểm
1; 2; 3A
và mặt cầu

222
:2 3 42Sx y z
.Xétcácđiểm
M
thuộc

S
saochođườngthẳng
A
M
tiếpxúcvới

,S
M
luônthuộcmặtphẳngcóphươngtrìnhlà
A.
222150xyz
. B.
222150xyz
.
C.
70xyz
. D.
70xyz
.
Hướngdẫngiải
Từtínhchấttiếptuyếntacó
222
321AM AI R
,dođóMthuộcmặtcầutâmA
cóphươngtrình
222
246130xyz xyz
.
Mthuộc(S)viếtdạng
222
468270xyz xyz.
Trừcácvếvàrútgọntađược
70.xyz
ChọnD.
Câu49: Trongkhônggian
Oxyz
,phươngtrìnhmặtphẳngđiqua
(1; 1; 3)A
vuônggócvớimặt
phẳng
(): 2 2 1 0Qx y z
vàcáchgốctọađộmộtkhoảngbằng
5
5
.
A.
8560.xy z 
B.
210.xz
C.
8320.xy z 
D.
210.xy
Hướngdẫngiải
Bước1:GọiVTPTcủamặtphẳnglà
;; .n abc
Từtínhvuônggóctacó:
220abc
Suyra
22abc
vàphươngtrình(P):
22 1 1 30bcx by cz
.
Bước2:Từkhoảngcáchtacó

22
2
22
22 3
5
5558
5
22
cbbc
bc b c bc
bc bc



18 0 0 0bc b c
.
Bước3:Nếub=0thìchọnc=‐1tacóa=2,phươngtrìnhmp(P):2x–z+1=0.
Nếuc=0thìchọnb=1tacóa=2,phươngtrình
mp(P):2x+y–1=0.ChọnD.
Câu50: Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
chobađiểm

2; 1;1A
,
5; 3;1M
,
4;1; 2N
và
mặtphẳng
:27Pyz
.Biếtrằngtồntạiđiểm
B
trêntia AM ,điểm
C
trên

P
và
điểm
D
trêntia
AN
saochotứgiác
ABCD
làhìnhthoi.Tọađộđiểm
C
là
A.

15; 21;6
. B.
21; 21;6
. C.
15; 7;20
. D.
21;19;8
.
Hướngdẫngiải.
Tacó
() ()
3; 4; 0 ; 2; 2;1AB mAM m AD n AN n== ==
   
.MàAB=AD
28GV:Ng uyenXuanChung
suyra
3
53
5
n
mnm
==
.Khiđótacó
()
912 19 22 5
;;0 2;2;1 ; ;
55 5 5 5
nnn
AB AD n n
æö æ ö
÷÷
çç
+= + =
÷÷
çç
÷÷
çç
èø è ø

Suyra
19 10 22 5 5 5
;;
555
nnn
C
æö
+-+
÷
ç
÷
ç
÷
ç
èø
thuộc(P)tađược
53nm= =
và
21; 21;6 .C
ChọnB.
Cách2.Trắcnghiệm.
Gọi

;; .Cxyz
TừAClàphângiáccủagócBADnên
()()
cos , cos ,
A
MAC ANAC=
  
Hay
()()()()()
3241222111
0
53
xyxyz-+ + -+ ++ -
-=
.Nh ậpbiểuthứcvàomáyCasio
CALCnhậpcácđápánvàchọnB(Vìcácđiểmtrongđápánđềuthuộc(P)).
Câu51: Trongkhônggian
,Oxyz
viếtphươngtrìnhmặtphẳng(P)chứahaiđườngthẳngd1:
123
231
xy
z

vàd2:
243
231
xyz

là
A.x+2y–5z+12=0. B.7x+2y–z+3=0.
C.2x+y–7z+21=0. D.2x–y+7z+5=0.
Hướngdẫngiải
Tathấyhaiđườngthẳngcócùngvtcp
2; 3;1u
nênhaiđườngthẳngsongsong.
Véctơ
12
3; 6; 0MM 

nênvàoMENU912nhập
23 1
và
360
tacó

21
,2;1;7
77
xy n


vàphươngtrìnhlà:
2721xy z
.ChọnC.
Câu52: Trongkhônggian
Ox
y
z
,cho
0; 2; 0 , 0; 0; 2 , 1;1;1 , 1;1; 0AB CD.Mặtphẳng(P)
quaAvàBthoảmãn

;( ) ;( )dC P dD P
cóphươngtrìnhlà
A.
2240.xyz
 B.
2240. xyz

C.
2240.xyz
 D.
2240.xyz
Hướngdẫngiải
Tính
0; 2; 2BA

,
2; 0;1DC

và
1
0;1;
2
I



làtrungđiểmcủaCD.ThửtọađộIvào
cácđápánđềukhôngthỏamãn.Vậykhôngcótrườnghợp(P)điquaI.
Trườnghợp(P) chứaABvàsongsongCD,vàoMENU912 nhậ
p
02 2
và
20 1
tađược

1
,1 1;2;2
2
xy n

vàmp(P):
2240xyz
.ChọnA.
Câu53: Trongkhônggian
Ox
y
z
,chotứdiện
A
BCD
cócácđỉnh
1; 2; 0A ,
2,3,1B ,
2; 1;1C ,
(0; 2;1)D
.Gọi

làmặt phẳng songsong và cáchđều haiđường thẳng
,
A
BCD
.
Phươngtrìnhmặtphẳng
là
A.
2570xyz
. B.
2570xyz
. C.
2530xyz
. D.
2530xyz
.
Hướngdẫngiải
Tính
3; 1; 1BA 

,
2;1; 0DC

vàchúngkhácphương,vàoMENU912
29GV:Ng uyenXuanChung
nhập
311
và
210
tađược

12
,1;2;5
55
xy n

.
quatrungđiểm
1
1; ; 1
2
I



củaBD,phươngtrìnhlà
253xyz
.ChọnC.
Câu54: Trongkhônggian
Oxyz
,chocácđiểm
1; 2; 0 , 0;1;1AB,
2; 1; 1C ,
3; 1; 4D .
Viếtphươngtrìnhmặtphẳng
cáchđều4điểmA,B,C,Dsaocho
songsong
vớicả2đườngthẳngABvàCD.
A.

:5 6 5 0xyz
. B.

:40xz
.
C.

:5 6 5 0xyz
. D.
:15 6 3 15 0 xyz
.
Hướngdẫngiải
Tính
1; 1;1AB 

,
1; 0; 5DC 

và chúng khác phương, vào MENU 9 1 2 nhập
111  và
105
tađược
5, 6 5; 6;1xy n
.
quatrungđiểm
35
;0;
22
I



củaBDnênphươngtrìnhlà
56 5xyz
.ChọnC.
Câu55: Trongkhônggian
Ox ,
y
z
chođườngthẳng
1
d
cóvectơchỉphương
(1; 0; 2)u 
vàđiqua
điểm
2
314
(1; 3; 2), :
123
xyz
Md


. Phương trình mặt phẳng
()
P
cáchđều hai
đườngthẳng
1
d
và
2
d
códạng
11 0.ax by cz
Giátrị
23abc
bằng
A.
42 . B.
32
. C.11. D.
20
.
Hướngdẫngiải.
VàoMENU912nhập
10 2 &1 2 3
tacó

4;5; 2n
.TrởvềMENU1
Ghi
45211xyz
CALCnhậptọađộđiểmMkếtquảbằng4 .
CALCnhậptọađộđiểm

3;1; 4N
thuộcđườngthẳng
2
d
,kếtquả4 thỏamãn.
Vậy

:4 5 2 11 0Pxyz
nên
2320abc
.ChọnD.
Câu56: [HỘI8TRƯỜNGCHUYÊN]Trongkhônggianhệtọađộ
,Oxyz
cho2đườngthẳng
1
121
:
112
x
yz
d


và
2
112
:.
211
xyz
d


Mặtphẳng
:00 P x ay bz c c
songsongvới
12
,dd
vàkhoảngcáchtừ
1
d
đến

P
bằng2lầnkhoảngcáchtừ
2
d
đến

.P
Giátrịcủa
abc
bằng
A.
14.
B.
6.
C.
4.
D.
6.
Hướngdẫn.
(MENU912)

12
,1;3;1




P
nuu
nênphươngtrình
:3 0 0 Px yzc c
.
Thaytọađộcácđiểmcủađườngthẳngvào(P)vàgiảthiếtcó
824 16 cc c
.
Vậy
3116 14 abc
.ChọnA.
30GV:Ng uyenXuanChung
Câu57: Trongkhônggianvớihệtoạđộ
Ox
y
z
.Mặtphẳng

P
điquahaiđiểm
(1;1;1)A
,

0; 2; 2B
đồngthờicắtcáctia
,Ox O y
lầnlượttạihaiđiểm
,
M
N
(khôngtrùngvớigốctọađộ
O
)
saocho
2OM ON
.
Tìmmộtvectopháptuyếncủa
P
?
A.
1; 2; 1n
. B.
1; 2; 1n 
. C.
1; 2; 0n
. D.
1; 2; 1n 
.
Hướngdẫn.
Gọi
;0;0 , 0; ;0
M
mNn
,vì
2OM ON
nên
2mn
,suyra
2; ;0 2; 1;0NM n n n

và
1; 1; 1BA 

.VàoMENU912nhập
210
và
111 tađượcx=1,y=2.
VậymộtVTPTcủa(P)là
1; 2; 1n
.ChọnA.
Câu58: [THPTChuyênHạLong]Trongkhônggian
Oxyz
,chobađiểm
3; 0; 0A
,
1; 2;1B
,và
2; 1; 2C
.Biếtmặtphẳngqua
B
,
C
vàtâmmặtcầunộitiếptứdiện
OABC
cómột
vectơpháptuyếnlà

10; ;ab
.Tổng
ab
là:
A.
2 . B. 2 . C.1. D. 1 .
Hướngdẫngiải
Gọitâmmặtcầunộitiếptứdiện
OABC
là
;;Ixyz
.ĐiểmIcáchđều4mặtcủa
OABC
,
takhôngcầntìmtọađộI,màtheoyêucầuxétđiểmIthuộcmặtphẳngchứaBC,dođó:
Tacóphươngtrình

OBC
:
0xz
.Mặtphẳng
B
CA
:
534150xyz
.
Tâm
I cáchđềuhaimặtphẳng

OBC
và

A
BC
suyra:
53415
252
xz x y z


350
10 3 15 0
yz
xyz


.
Theođềbàithìtachọn
.Vậy
3a
,
1b 
nên
2ab
.ChọnB.
Câu59: [SGDQuảngNam]Trongkhônggianvớihệtrụctọađộ
Ox
y
z
,chohaiđiểm
1;1; 0A
,
0; 1; 2B
.Biếtrằngcóhaimặtphẳngcùngđiquahaiđiểm A ,
O
vàcùngcách
B
một
khoảngbằng
3
.Véctơnàotrongcácvéctơdướiđâylàmộtvéctơpháptuyếncủamột
tronghaimặtphẳngđó.
A.
1; 1; 1n 
. B.
1; 1; 3n 
. C.
1; 1; 5n 
. D.
1; 1; 5n 
.
Hướngdẫngiải
ĐiểmBcáchđềuhaimặtphẳng

P
và
'P
nênmặtphẳng
OAB
làmặtphân
giáccủahaimặt
P
và
'P
.Nóicáchkháccácmặt
P
và
'P
cùngtiếpxúcvớimặt
31GV:Ng uyenXuanChung
cầutâmB,bánkính
3R
(Tươngtựcâu58).Sauđâylàcáchgiảithườngdùng:
Gọi
; ; 1;1; 0
P
n abc OA

nên
;;naac
vàphươngtrình
(): 0Paxaycz
.


222
2
,3 3
ac
dB P
aac


22
45 0
5
ca
caca
ca

.
Vậycóhaivéctơ
1; 1; 1n 
hoặc
1; 1; 5 .n 
ChọnC.
Câu60: [HỘI 8 TRƯỜNG CHUYÊN] Trong không gian
,O xyz
cho ba mặt phẳng
:10,Pxyz
:2 5 0Qyz
và
:20.Rxyz
Gọi
làmặtphẳngqua
giaotuyếncủa

P
và
,Q
đồngthờivuônggócvới

.
R
Phươngtrình
là
A.
23550.xyz
B.
3260.xyz
C.
3260.xyz
D.
23550.xyz
Hướngdẫn.
Cách1.Trắcnghiệmloạitrừ.
LoạicácđápánAvàDvìcácmặtphẳngkhôngvuônggócvới

.
R
Cộngcácvếcủa

P
và
Q
thìtacóđápánB.
Cách2.Tựluận.
Gọidlàgiaotuyếncủa

P
và

,Q
dđiquaM(‐4;0;5)vàcó

,1;1;2
dPQ
unn




.
Mà

vuônggócvới

R
nên

,1;3;2
dR
nun




dođóphươngtrìnhlà:
326.xyz
ChọnB.
Câu61: [THPTChuyênĐHVinh]Trongkhônggian
Oxyz
chomặtphẳng
:30xz

và
điểm
1;1; 1M
.Gọi A làđiểmthuộctia
Oz
.Gọi
B
làhìnhchiếucủa A lên
.Biết
rằngtamgiác
M
AB
cântại
M
.Diệntíchcủatamgiác
M
AB
bằng
A.
63. B.
33
2
. C.
3 123
2
. D.33.
Hướngdẫngiải
Cách1.Thiếtlậpphươngtrình.
Gọi
làmặtphẳngđốixứngvới
quađiểmM,phươngtrình

:30xz

.
DoMA=MBnênđiểmAlàgiaocủa
vàtrụcOz,tọađộ
0; 0;3A
.
Tacó
,( ) 3 2.AB d A

Diệntích
2
2
11933
..32.6.
22222
AB
SABMA




Cách2.Phươngphápvéctơ‐Khửdầnẩn(dồnbiến).
Gọi
;; 3Bxyx

(Gồmhaiẩnx,y)thì
.;0; ;;3BA t n t t A x t y x t


.
(Đãthêmvàobiếnt)choAthuộcOz,tacót=‐x,y=0vàđược

0; 0; 2 3Ax
.
Gọi
36
;0;
22
xx
I



làtrungđiểmAB,tacó
36
.. 0 1 1 0 3.
22
xx
MI n x

 



Từđó
 
11133
31;0;1, 1;2;1 .32. 6 .
2222
BA MI S
 
ChọnB.
..........................................................................................................
32GV:NguyenXuanChung
IV.MẶTPHẲNGTHEOĐOẠNCHẮNVÀỨNGDỤNG.
1.Tómtắtkiếnthứccơbản.
Mặtphẳng(P)cắtbatrụcOx,Oy,Oztạicácđiểm

;0;0 , 0; ;0 , 0;0;Aa B b C c

(
0abc
)cóphươngtrình:
1
xyz
abc

vàđượcgọilàmặtphẳngtheođoạnchắn.
Quyđồngmẫuthứctađượcphươngtrìnhtổngquát:
0.bcx cay abz abc
Nếu
()
000
;;Gx y z
làtrọngtâmtamgiácABCtheođoạnchắnthì:
0
3ax=
,
0
3by=
,
0
3cz=
vàphươngtrìnhmặtphẳnglà:
00 00 0 0 0 00
30.yzx zxy xyz xyz
Nếu
()
000
;;Hx y z
làtrựctâmtamgiácABCtheođoạnchắnthì:phươngtrìnhmặt
phẳnglà

222
000 000
0.xx yy zz x y z
Ứngdụng.
Lưuý.
Vếtrái(2)làtọađộcácđiểmcầnnhập,vếphảicủa(2)bằng1,khigiảiraphân
số,BCNNcủam,n,pchínhlà
D
(Hoặcquyđồngtrựctiếp,xemVD23,VD24).
2.Cácvídụgiảitoán.
Vídụ21.Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm
()
1; 4; 3G
.Viếtphươngtrìnhm ặtphẳngcắtcáctrục
,,Ox Oy Oz
lầnlượttại
,,ABC
saocho
G
làtrọngtâmtứdiện
OABC
?
A.
0
41612
xy z

. B.
1
41612
xy z

. C.
1
3129
xyz

. D.
0
3129
xyz

.
Hướngdẫngiải
Vì
3
OA OB OC OG

  
,nêntừtọađộ
()
1; 4; 3G
suyraa=3,b=12,c=9.ChọnC.
Vídụ22.Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm

2;1;1H
.Viếtphươngtrìnhmặtphẳngcắtcáctrục
,,Ox Oy Oz
lầnlượttại
,,ABC
saocho
H
làtrựctâmcủatamgiác
ABC
.
A.
230xy z
. B.
260xyz
. C.
2260xyz
. D.
230xyz
.
Hướngdẫngiải
Phươngtrìnhlà

222
22110xyz
260xyz--+=
.ChọnB.
Vídụ23.Trong không gian Oxyz, cho tứ diện ABCD có A(2; 3; 1), B(4; 1; –2), C(1; 3; 2) và

2;3; 1D 
.ĐộdàiđườngcaokẻtừDcủatứdiệnlà
A.4. B.1.C.3. D.2.
Hướngdẫngiải
VàoMENU913(Giảihệbaẩn)nhậpdòng đầu2=3=1=1=dònghai
4=1=‐2=1=
Giảsửmặtphẳngđiquabađiểmbấtkỳvàcóphươngtrình
(),nghĩalàkhôngquagốcO,khiđóchuyểnvế
vàchiacảhaivếchotađượcphươngtrìnhdạng:(2).
Nhưthếta
thaytọađộcácđiểmvào(2)vàgiảihệbaẩnm,n,p(CASIO).
33GV:Ng uyenXuanChung
vàdòngba1=3=2=
1=kếtquả
()
212 212
,, : 1
33 3 333
m n p ABC x y z
-
== = -+=

hayviếtthành
2230
x
yz-+-=
,dođó
(
)
,( ) 4.d D ABC =
ChọnA.
Vídụ24.Trongkhônggian
,Oxyz
cho

3, 2, 2 , 3, 2, 0AB
,

0, 2,1C
và

1,1, 2D
.Mặtcầu
tâm
A
vàtiếpxúcvớimặtphẳng

B
CD
cóbánkínhbằng:
A.
9
. B.
5
. C.
14
. D.
13
.
Hướngdẫngiải
VàoMENU913(Giảihệbaẩn)nhậpdòngđầu3=2=0=1=dònghai0=2=1=1=
vàdòngba‐1=1=2=
1=kếtquả
()
123 123
,, : 1
777 777
xyz BCDxyz
=== ++=
hay
viếtthành
2370
x
yz+ + -=
,dođó
(
)
,( ) 14.RdABCD==
ChọnC.
Vídụ25.Trong không gian
Ox
y
z
, cho t ứ diện
A
BCD
có
0;1; 1 ;A
1;1; 2 ;B

1; 1; 0 ;C

0; 0;1 .D
Viếtphươngtrìnhcủamặtphẳng

P
qua
,
A
B
vàchiatứdiệnthànhhaikhối
A
BCE
và ABDE cótỉsốthểtíchbằng3.
A.
15 4 5 1 0xyz
. B.
15 4 5 1 0xyz
.
C.
15 4 5 1 0xyz
. D.
15 4 5 1 0xyz
.
Hướngdẫngiải
TỉsốthểtíchbằngCE:DE=3nên
()
333 113
1;1; 1 ; ;
444 444
CE
CE CD E
CD

æö
÷
ç
= = = - -
÷
ç
÷
ç
èø
.
Viếtphươngtrình(ABE),vào
MENU913nhậpdòngđầu0=1=‐1=1=dònghai
1=1=2=
1=vàdòngba
113
444
=- = =
1=tađược
15, 4, 5
x
yz==-=-
.ChọnA.
3.Bàitậpkiểmtra.
Câu62: Trongkhônggian
Oxyz
,gọi
làmặtphẳngquacáchìnhchiếucủa

5; 4; 3A
lêncác
trụctọađộ.Phươngtrìnhcủamặtphẳng
là:
A.
0
543
xyz

. B.
12 15 20 60 0xyz
.
C.
12 15 20 60 0xyz
. D.
60 0
543
xyz

.
Câu63: TrongkhônggianOxyz,viếtphươngtrìnhmặtphẳng
qua
1; 2; 3M
vàcắtOx,Oy,
Ozlầnlượttại
A
,
B
,
C
(khácgốctoạđộ
O
)saocho
M
làtrựctâmtamgiác
A
BC
A.
23140xyz
. B.
10
123
xyz

.
C.
32 100xyz
. D.
23140xyz 
.
Câu64: Trongkhônggian
Oxyz
,chocácđiểm

1; 0;0 , 0; 2;0 , 0;0;
A
BCm
.Đểmặt phẳng

A
BC
hợpvớimặtphẳng

Oxy
mộtgóc
0
60
thìgiátrịcủa
m
là:
A.
12
5
m 
B.
2
5
m 
C.
12
5
m  D.
5
2
m 
.
34GV:Ng uyenXuanChung
Câu65: TrongkhônggianOxyz,cho4điểmA(2;0;0),B(0;4;0),C(0;0;6),D(2;4;6).Viếtphương
trìnhmặtphẳngđiquaAvàsongsongvớimặtphẳng(BCD)
A.6x–3y–2z–12=0. B.6x–3y–2z+12=0.
C.3x+2y–6z‐6=0. D.3x–2y+6z–6=0.
Câu66: TrongkhônggianOxyz,chobốnđiểmA(2;3;–4),B(1;2;3),C(–2;1;2),D(–1;2;3).Viết
phươngtrìnhmặtcầu(S)tâmAvàtiếpxúcvớimặtphẳng(BCD)
A.(x–2)²+(y–3)²+(z+4)² =16. B.(x–2)²+(y–3)²+(z–4)²=32.
C.(x+2)²+(y+3)²+(z–4)²=16. D.(x–2)²+(y–3)²+(z+4)²=32.
Câu67: Trongkhônggian
Oxyz
,chomặtphẳng

:2 2 4 0Qxyz
.Gọi
M
,
N
, P lần
lượtlàgiaođiểmcủamặtphẳng

Q
vớibatrụctọađộ
Ox
,
Oy
,
Oz
.Đườngcao
M
H
củatamgiác
M
NP
cómộtvéctơchỉphươnglà
A.

3; 4; 2u 
. B.

2; 4; 2u 
. C.

5; 4; 2u 
. D.

5; 4; 2u 
.
Câu68: Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,chotứdiện
A
BCD
với

1; 0; 0A
,

0;1; 0B
,

0;0;1C
,
2;1; 1D 
.Thểtíchcủatứdiện
A
BCD
bằng:
A.. B. . C.
. D.
.
Câu69: Trongkhônggian ,chohaiđiểm , .Mặtphẳngthayđổiqua
cắtcáctrụclầnlượttại .Tìmmệnhđềđúng
A. . B. . C. . D. .
Câu70: Trongkhônggian
Oxyz
,chocácđiểm
1; 0; 0 , 0; ; 0 , 0; 0;
A
Bb C c
trongđó
,bc
dương
và mặt phẳng
:10Pyz . Biết rằng mặt phẳng

A
BC vuông góc với
P
và


1
;
3
d O ABC
,mệnhđềnàosauđâyđúng?
A.B.C.D.
Câu71: [THPTChuyênTrầnPhú‐HảiPhòng]TrongkhônggianOx
y
z ,viếtphươngtrìnhmặt
phẳng
P
chứađiểm

1; 3; 2M
,cắtcáctia
Ox
,
O
y
,
Oz
lầnlượttại A ,
B
,
C
saocho
124
OA OB OC

.
A.
210xyz
. B.
2410xyz
. C.
42 10xyz
. D.
42 80xyz 
.
Câu72: Trongkhônggian
Ox
y
z
,chotứdiện
A
BCD
có
0; 1; 1 ; 1; 1; 2 ; 1; 1; 0 ; 0; 0; 1 .ABCD
Viếtphươngtrìnhtổngquátcủamặtphẳng
Q songsongvớimặtphẳng
B
CD và
chiatứdiệnthànhhaikhối
A
MNF
và
M
NFBCD
cótỉsốthểtíchbằng
1
.
26

A.
3340xz
. B.
10yz
. C.
40yz
. D.
4340xz
.
Câu73: Trongkhônggian
Oxyz
,cho
:4260Px y z
,
:2460Qx y z
.Lậpphương
trìnhmặtphẳng
chứagiaotuyếncủa
,PQ
vàcắtcáctrụctọađộtạicácđiểm
,,ABC
saochohìnhchóp
.O ABC
làhìnhchópđều.
A.
60xyz
. B.
60xyz
. C.
60xyz
. D.
30xyz
.
2 [\]
()
0
()
1
()
3
01
2\ 2]
()()( )
    %E & FE F¹¹
()
EF E F=+

EF
EF
=+
EF E F=+
EF E F=-
33.bc 21.bc 31.bc 1.bc
35GV:Ng uyenXuanChung
4.Hướngdẫnbàitậpkiểmtra.
Câu62: Trongkhônggian
Oxyz
,gọi
làmặtphẳngquacáchìnhchiếucủa

5; 4; 3A lêncác
trụctọađộ.Phươngtrìnhcủamặtphẳng
là:
A.
0
543
xyz

. B.
12 15 20 60 0xyz
.
C.
12 15 20 60 0xyz
. D.
60 0
543
xyz

.
Hướngdẫngiải
Phươngtrìnhdạng:bcx+cay+abz–abc=0,ápdụng:12x+15y+20z‐60=0.
ChọnC.
Câu63: TrongkhônggianOxyz,viếtphươngtrìnhmặtphẳng

điquađiểm
1; 2; 3M
vàcắt
cáctrụcOx,Oy,Ozlần lượttại
A
,
B
,
C
(khácgốctoạđộ
O
)saocho
M
làtrựctâmtam
giác
A
BC
là
A.
23140xyz
. B.
10
123
xyz

.
C.
32 100xyz
. D.
23140xyz 
.
Hướngdẫngiải
Phươngtrìnhlà
222
23 123 0xyz 23140
x
yz+ + - =
.ChọnD.
Câu64: Trongkhônggian
Oxyz
,chocácđiểm

1; 0;0 , 0; 2;0 , 0;0;
A
BCm
.Đểmặt phẳng

A
BC
hợpvớimặtphẳng

Oxy
mộtgóc
0
60 thìgiátrịcủa
m
là:
A.
12
5
m 
. B.
2
5
m 
. C.
12
5
m  . D.
5
2
m 
.
Hướngdẫngiải
VTPTcủamp(ABC)đoạnchắnlà

2;;2nmm
.Mặtphẳng

Oxy
cóVTPT
()
0; 0;1k =
.Suyra:
2
21 12
cos( , ) .
25
54
nk m
m
===
+
ChọnC.
Câu65: TrongkhônggianOxyz,cho4điểmA(2;0;0),B(0;4;0),C(0;0;6),D(2;4;6).Viếtphương
trìnhmặtphẳngđiquaAvàsongsongvớimặtphẳng(BCD)
A.6x–3y–2z–12=0. B.6x–3y–2z+12=0.
C.3x+2y–6z‐6=0. D.3x–2y+6z–6=0.
Hướngdẫngiải
VàoMENU913đểviếtphươngtrìnhcủamp(BCD),dòngđầu0=4=0=1=dònghai
là0=0=6=1=dòngba2=4=6=1=tađược
111
,,
246
xyz

nghĩalàtacó
():632120BCD x y z
.ChọnA.(XemlạicácVD23,VD24).
Câu66: TrongkhônggianOxyz,chobốnđiểmA(2;3;–4),B(1;2;3),C(–2;1;2),D(–1;2;3).Viết
phươngtrìnhmặtcầu(S)tâmAvàtiếpxúcvớimặtphẳng(BCD)
A.(x–2)²+(y–3)²+(z+4)² =16. B.(x–2)²+(y–3)²+(z–4)²=32.
36GV:Ng uyenXuanChung
C.(x+2)²+(y+3)²+(z–4)²=16. D.(x–2)²+(y–3)²+(z+4)²=32.
Hướngdẫngiải
VàoMENU913nhậpdòngđầu1=2=3=1=dònghailà‐2=1=2=1=vàdòngba
‐1=2=3=
1=kếtquả
(
)
0, 1, 1 : 0 1xy z BCDxyz==-= -+=
hay viết thành
10yz-+=
,dođó
(
)
,( ) 4 2.dABCD =
ChọnD.
Câu67: Trongkhônggian
Oxyz
,chomặtphẳng

:2 2 4 0Qxyz
.Gọi
M
,
N
, P lần
lượtlàgiaođiểmcủamặtphẳng

Q
vớibatrụctọađộ
Ox
,
Oy
,
Oz
.Đườngcao
M
H
củatamgiác
M
NP
cómộtvéctơchỉphươnglà
A.

3; 4; 2u 
. B.

2; 4; 2u 
. C.

5; 4; 2u 
. D.

5; 4; 2u 
.
Hướngdẫngiải
DễdàngtìmđượccácgiaođiểmN(0;2;0)vàP(0;0;‐4),suyra

0; 2; 4PN

,sauđó
vào
MENU912(Giảihệhaiẩn)nhậpdòngđầu2=2=1=dònghai0=2=‐4=kếtquả
55
,2 ;2;1
22
xy u
æö
÷
ç
==-=-
÷
ç
÷
ç
èø
haychọn

5; 4; 2u 
.ChọnC.
Câu68: Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,chotứdiện
A
BCD
với

1; 0; 0A
,

0;1; 0B
,

0;0;1C
,
2;1; 1D 
.Thểtíchcủatứdiện
A
BCD
bằng:
A.. B. . C.
. D.
.
Hướngdẫngiải
Phươngtrìnhmp(ABC)làx+y+z–1=0,nên
(
)
,( ) 3.dD ABC =

TamgiácABCđềucạnhbằng
2
33
2
42
a
aS
== =
vàsuyra
1
2
V
.ChọnC.
Câu69: Trongkhônggian
Ox
y
z
,chođiểm
2; 0; 0M
,
1;1;1N
.Mặtphẳng

P
thayđổiqua
M
,
N
cắt
O
y
,
Oz
tại
0; ; 0
B
b
,
0; 0;Cc
0, 0bc
.Hệthứcnàodướiđâylàđúng?
A.

2bc b c
. B.
11
bc
bc

. C.
bcbc
. D.
bc b c
.
Hướngdẫngiải
Phươngtrình(MBC)là:bcx+2cy+2bz–2bc=0,thaytọađộNvào.ChọnA.
Câu70: Trongkhônggian
Ox
y
z
,chocácđiểm
1; 0; 0 , 0; ; 0 , 0; 0;
A
Bb C ctrongđó
,bc
dương
vàmặtphẳng
:10Pyz . Biếtrằngmặtphẳng

A
BC vuônggócvới

P
và


1
;
3
d O ABC
,mệnhđềnàosauđâyđúng?
A.B.C.D.
Hướngdẫngiải
MộtVTPTcủamp(ABC)đoạnchắnlàlà
;;nbccb
,vuônggócvới

0;1; 1
P
n 

,suy
ra
0cb c b
dođó

;1;1nb
vàphươngtrình(ABC):
10bx y z.
33.bc 21.bc 31.bc 1.bc
37GV:Ng uyenXuanChung
Khoảngcách
()
2
11
,( )
32
2
b
dO ABC b
b
===
+
.Vậy
1bc+=
.ChọnD.
Câu71: [THPTChuyênTrầnPhú‐HảiPhòng]Trongkhônggian
Ox
y
z
,viếtphươngtrìnhmặt
phẳng
P
chứađiểm

1; 3; 2M
,cắtcáctia
Ox
,
O
y
,
Oz
lầnlượttại A ,
B
,
C
saocho
124
OA OB OC

.
A.
210xyz
. B.
2410xyz
. C.
42 10xyz
. D.
42 80xyz 
.
Hướngdẫngiải
Phươngtrình(ABC)là:bcx+cay+abz–abc=0,vớib=2a,c=4ađềudương.
Khiđóviếtlại:8x+4y+2z–8a=0,thaytọađộMvào,suyra
a=2.ChọnD.
Câu72: Trongkhônggian
Oxyz
,chotứdiện
A
BCD
có
0; 1; 1 ; 1; 1; 2 ; 1; 1; 0 ; 0; 0; 1 .ABCD
Viếtphươngtrìnhtổngquátcủamặtphẳng
Q
songsongvớimặtphẳng
B
CD
và
chiatứdiệnthànhhaikhối
A
MNF
và
M
NFBCD
cótỉsốthểtíchbằng
1
.
26

A.
3340xz
. B.
10yz
. C.
40yz
. D.
4340xz
.
Hướngdẫngiải
Gọithểtíchkhối
A
MNF
là
1
V
vàkhối
A
BCD
là
V
,từgiảthiếttacó
3
1
1
.
27
VAM
VAB




Suyra
()
11 1
1; 0; 3 ;1; 0
33 3
AM AB M
æö
÷
ç
==
÷
ç
÷
ç
èø
 
.
Vào
MENU913đểviếtphươngtrìnhcủamp
(): 10.BCD y z

Vậyphươngtrình(Q)quaMlà
10yz
.ChọnB.
Câu73: Trongkhônggian
Oxyz
,cho
:4260Px y z
,
:2460Qx y z
.Lậpphương
trìnhmặtphẳng
chứagiaotuyếncủa
,PQ
vàcắtcáctrụctọađộtạicácđiểm
,,ABC
saochohìnhchóp
.O ABC
làhìnhchópđều.
A.
60xyz
. B.
60xyz
. C.
60xyz
. D.
30xyz
.
Hướngdẫngiải
Dotínhđốixứngcủahìnhchópđều
.O ABC
nênG(m;m;m)làtrọngtâmtamgiácABC,
phươngtrìnhmp(ABC)theođoạnchắnlà
(): 3 0.xyz ma ++- =

Vì
chứagiaotuyếncủa
,PQ
nênđiquađiểm
(6;0;0)
,suyra
2m =
.ChọnB.
Lờibình.
Dướidạngchùmmặtphẳng,cộng(P)và(Q)tacó
222120.
x
yz++-=
Tứclà
rútgọnthànhđápánB,kiểmtradễdànggiaođiểmvớicáctrụcthỏamãnbàitoán.
38GV:NguyenXuanChung
V.MẶTPHẲNGTRUNGTRỰC–PHÉPCHIẾUVUÔNGGÓCVÀỨNGDỤNG.
1.Kiếnthứccơbản.
Mặtphẳngvuônggócvớiđoạnthẳngtại trungđiểmcủanóđượcgọilàmặtphẳng
trungtrựccủađoạnthẳngđó.
Tínhchất:Điểm
M
thuộcmp
()a
làtrungtrựccủađoạn
AB
khivàchỉkhi
.MA MB=
Haiđiểm
A
và
B
gọilàđốixứngnhauquamặtphẳng
()a
khivàchỉkhi
()a
là
trungtrựccủa
AB
.Khiđó,nếu
H
làtrungđiểmcủa
AB
thì
H
gọilàđiểmchiếuvuông
góccủa
A
trên
()a
.
2.Kiếnthứcbổxung–Hìnhchiếuvuônggócvàứngdụng.
Chođiểm
000
(; ;)Ax y z
vàmặtphẳng
(): 0.ax by cz da +++=

Đểtìmhìnhchiếu
H
của
A
trên
()a
tatínhgiátrị
000
222
ax by cz d
t
abc
+++
=-
++
,
khiđótọađộ
H
là:
000
;;.
HHH
x atxy btyz ctz=+ =+ =+
Khoảngcáchtừ
A
đến
()a
là:
222
..dAHtntA B C== = ++
.
Điểm
B
đốixứngvới
A
qua
()a
là:
000
2;2;2.
BBB
xatxybtyzctz=+ =+ =+
ThựchànhCASIO:
3.Cácvídụgiảitoán.
Vídụ26.[Đề_2017_BGD] Trong không gian
Oxyz
, chođiểm

1; 2; 3I
và mặt phẳng

:2 2 4 0Pxyz
.Mặtcầutâm
I
tiếpxúcvới

P
tại
H
.Tìmtọađộđiểm
H
.
A.

3; 0; 2H 
. B.

1; 4; 4H
. C.

3; 0; 2H
. D.

1; 1; 0H
.
Hướngdẫn.
TacóHlàhìnhchiếucủaItrên(P ),ghi
222
22 4
221
xyz---
-
++
CALC(nhậptọađộI)
GhiCALC(nhậptọađộA)STOM
BấmACghibấm
(BấmAlphađểnhậpdấu:mầuđỏ;cácsố cóthểghitrựctiếp).
39GV:Ng uyenXuanChung
123====
STOMbấmACghi2M+1:‐2M+2:‐M+3bấm===tacó
3; 0; 2H
Lưuý.
Đểdễghinhớ,tathếMvàovịtrítươngứngcủax,y,ztrongmp(P).
Cóthểghi2M+x
:‐2M+y:‐M+z(Vìx=1;y=2;z=3đãnhậpởphầntrước),
cáchghinàytuyrằngthêmchútthaotácbấmmáy,nhưngtránhđượcsaisótvềdấu,
cũngnhưtrườnghợ
pcóphânsố.
Vídụ27.[BGD_2017_MH3]Trongkhônggian
Oxyz
,chomặtphẳng
:6 2 35 0Pxyz
và
điểm
1; 3; 6 .A
Gọi
'
A
làđiểmđốixứngvới
A
qua

P
,tính
'.OA
A.
326OA
. B.
53OA
. C.
46OA
. D.
186OA
.
Hướngdẫn.
Tatínhthamsốt,gánvàoMvàghicôngthứctínhOA’.Ghi
222
62 35
621
xyz-+-
-
++
CALC
(nhậptọađộA)
136-= = ==
STOMghi

222
12 4 2
M
xMyMz
bấm=
tacó
186
.
Chýý.
Đểtìmđiểmđốixứngthìsovớihìnhchiếu,tanhânđôivéctơpháptuyến.Cụthể
hoànhđộhìnhchiếu,từ
6
x
chuyểnthành
6
M
x+
;đốixứngchuyểnthành
12
M
x+
.
Từđâyvềsautakhôngchụpmànhìnhmáytính.Ngoàira,tổngcácbìnhphương
củatọađộvéctơpháptuyến
222
621++
ghiluônlà 41chobớtcồngkềnh!.
Vídụ28.Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm

2;3;1M
vàmặtphẳng
:3 20Px yz
.Tìm
điểmđốixứng
'
M
của
M
qua

P
.
A.
23935
'; ;
11 11 11
M



. B.
42 27 81
';;
11 11 11
M



.
C.
46 105 13
';;
11 11 11
M



. D.
96 171 9
';;
11 11 11
M



.
Hướngdẫn.
Ghi
32
11
xyz-+-
-
CALC(nhậptọađộM)
231-= ===
STOMbấmACghi
2M+xbấm=tacó
2/11.ChọnA.(Chỉcầnhoànhđộ,nếuthêmthì‐6M+y:2M+z).
40GV:Ng uyenXuanChung
Vídụ29.[Đề2017BGD]TrongkhônggianOxyz,cho3điểm
( 2; 0; 0), B(0; 2;0)A 
và
(0;0; 2)C
.GọiDlàđiểmkhácOsaochoDA,DB,DCđôimộtvuônggócvớinhauvà
(a; b; c)I
là
tâmmặtcầungoạitiếptứdiệnABCD
.Tính
Sabc
.
A.
4S 
. B.
1S 
. C.
2S 
. D.
3S 
.
Hướngdẫn.
Nhậnxét:OA=OB=OCvàđôimộtvuônggóc,phươngtrình(ABC):x+y+z+2=0.
ĐiểmDthỏamãnDA,DB,DCđôimộtvuônggócnênđốixứngvớiO
quamp(ABC).
Tínhnhẩmthamsố
2
3
t
=-
(ThaytọađộO(0;0;0)vàocôngthứcnhưVD28thìdài).
Tọađộcủa
(
)
4 / 3; 4 / 3; 4 / 3D ---
.
Tâm
(
)
;;
I
xxx
thuộctiaOD,
0
x
<
,vớiID=IA,nhưthế:
()
2
2
2
4
322
3
x
xx
æö
÷
ç
+=++
÷
ç
÷
ç
èø
.
NhậpmáyvàSHIFTSOLVEtacó
1/3.x =-
Vậy
31Sabc x
.ChọnB.
........................................................................
4.Bàitậpkiểmtra.
Câu74: TrongkhônggianOxyz,chomặtphẳng(P):2x–2y–z–4=0vàmặtcầu(S):
x²+y²+z²–2x–4y–6z–11=0.Biết(P)cắt(S)theogiaotuyếnlàđườngtròn(C).Tìm
tọađộtâmvàbánkínhcủađườngtròn(C)
A.(3;0;2)vàr=2. B.(2;3;0)vàr=2. C.(2;3;0)vàr=4. D.(3;0;2)vàr=4.
Câu75: TronghệtrụcOxyzchomp():2 2 15 0xy z
 vàđiểmJ(‐1;‐2;1).GọiIlàđiểmđối
xứngcủaJqua
()
.Mặtcầu(C)tâmI,cắt
()
theomộtđườngtròncóchuvi8πlà:
A.
222
( ) :( 5) ( 4) ( 5) 25Cx y z
. B.
222
( ) :( 5) ( 4) ( 5) 5Cx y z
.
C. . D.
222
():( 5) ( 4) ( 5) 25Cxyz
.
Câu76: [Đề_2017_BGD]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Ox
y
z
,chohaiđiểm
4; 6; 2A
và

2; 2;0B
vàmặtphẳng
:0Pxyz
.Xétđườngthẳng
d
thayđổithuộc

P
và
điqua
B ,gọi
H
làhìnhchiếuvuônggóccủa
A
trên
d
.Biếtrằngkhi
d
thayđổithì
H
thuộcmộtđườngtròncốđịnh.Tínhbánkính
R
củađườngtrònđó.
A.
1R
. B.
6R
. C.
3R
. D.
2R
.
Câu77: [THPTChuyênHùngVương‐GiaLai]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Ox
y
z
,chomặt
phẳng
:2 6 1 0Pxyz
vàhaiđiểm
1; 1; 0A
,

1; 0; 1B
.Hìnhchiếuvuônggóc
củađoạnthẳng
AB trênmặtphẳng
P
cóđộdàibaonhiêu?
A.
255
61
. B.
237
41
. C.
137
41
. D.
155
61
.
Câu78: Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm
2; 5;1A
vàmặtphẳng
():6 3 2 24 0Pxyz
,Hlà
hìnhchiếuvuônggóccủa
A
trênmặtphẳng
P
.Phươngtrìnhmặtcầu
()S
códiện
tích
784
vàtiếpxúcvớimặtphẳng

P
tạiH,saochođiểmAnằmtrongmặtcầulà:
A.

222
881196.xyz
B.

222
881196.xyz
222
( ) :( 5) ( 4) ( 5) 25Cx y z
41GV:Ng uyenXuanChung
C.
222
16 4 7 196.xyz
D.
222
16 4 7 196.xyz
Câu79: Trong không gian
Oxyz
, cho mặt phẳng
:2230Px y z
và mặt cầu

S
tâm

5; 3; 5I
,bánkính
25R
.Từmộtđiểm
A
thuộcmặtphẳng

P
kẻmộtđườngthẳng
tiếpxúcvớimặtcầu

S
tại B .Tính
OA
biết 4
A
B .
A. 11OA . B.
5OA
. C.
3OA
. D.
6OA
.
Câu80: [SGDBắcGiang]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
chođiểm
2;1; 3A
vàmặt
phẳng

:2120Pxmy m zm
,
m
là tham số. Gọi

;;H abc
là hình chiếu
vuônggóccủađiểm
A
trên
P
.Tính
ab
khikhoảngcáchtừđiểm
A
đến
P
lớn
nhất?
A.
1
2
ab
. B.
2ab
. C.
0ab
. D.
3
2
ab
.
Câu81: Trong không gian với hệ tọađộ
Oxyz
cho hai mặt phẳng
(): 2 1 0Px y z+++=
và
 ():2 2 4 0Qxyz
.Gọi
M
làđiểmthuộcmặtphẳng
()
P
saochođiểmđốixứngcủa
M
quamặtphẳng
()Q
nằmtrêntrụchoành.Tungđộcủađiểm
M
bằng:
A.
4
. B.
2
. C.
5-
. D.
3
.
Câu82: ]THPT Chuyên ĐH Vinh] Trong không gian
Oxyz
, cho haiđiểm
1; 3; 2A 
,
3; 7; 18B 
vàmặtphẳng

:2 1 0Pxyz
.Điểm
,,
M
abc
thuộc

P
saochomặt
phẳng

A
BM
vuônggócvới
P
và
22
246MA MB
.Tính
Sabc
.
A.
0
. B. 1 . C.
10
. D.
13
.
……………………………………………………..
5.Hướngdẫnbàitậpkiểmtra.
Câu74: TrongkhônggianOxyz,chomặtphẳng(P):2x–2y–z–4=0vàmặtcầu(S):
x²+y²+z²–2x–4y–6z–11=0.Biết(P)cắt(S)theogiaotuyếnlàđườngtròn(C).Tìm
tọađộtâmvàbánkínhcủađườngtròn(C)
A.(3;0;2)vàr=2. B.(2;3;0)vàr=2. C.(2;3;0)vàr=4. D.(3;0;2)vàr=4.
Hướngdẫngiải
TâmHđườngtrònlàhìnhchiếucủatâmImặtcầutrên(P),bánkính
22
rRd
.
Ghivàomànhình
2 2 - -4
9
xyz
Calc(nhậptọađộI)
123====
STOM.
Ghi2M+x:‐2M+y:‐M+zbấm===tacókếtquảH(3;0;2).(ghinháp)
Tínhr
.
bấm

222 2
123119M
tacókếtquả4.ChọnD.
Câu75:
TronghệtrụcOxyzchomp
():2 2 15 0xy z

vàđiểmJ(‐1;‐2;1).GọiIlàđiểmđối
xứngcủaJqua
()
.Mặtcầu(C)tâmI,cắt
()
theomộtđườngtròncóchuvi8πlà:
A.
222
( ) :( 5) ( 4) ( 5) 25Cx y z
B.
222
( ) :( 5) ( 4) ( 5) 5Cx y z
C. D.
222
():( 5) ( 4) ( 5) 25Cxyz
Hướngdẫngiải
222
( ) :( 5) ( 4) ( 5) 25Cx y z
42GV:Ng uyenXuanChung
TacótâmIđốixứngvớiJ,bánkính
222
Rrd
với
2
2
8
16
2
r
p
p
æö
÷
ç
==
÷
ç
÷
ç
èø
,
2
22
P
dtn=
.
Ghivàomànhình
2 -2 15
9
xy z
Calcnhập
121-=-===
StoM.
Bấmtiếp4M+x:2M+y:‐4M+zbấm===tacókếtquảI(‐5;‐4;5).(ghinháp)
TiếptheotínhR
2.
bấm
2
16 9
M
tacókếtquả25.ChọnC.
Câu76: [Đề_2017_BGD]
Trongkhônggianvớihệtọađộ
Ox
y
z
,chohaiđiểm

4; 6; 2A
và

2; 2;0B
vàmặtphẳng
:0Pxyz
.Xétđườngthẳng
d
thayđổithuộc

P
và
điqua
B ,gọi
H
làhìnhchiếuvuônggóccủa
A
trên
d
.Biếtrằngkhi
d
thayđổithì
H
thuộcmộtđườngtròncốđịnh.Tínhbánkính
R
củađườngtrònđó.
A.
1R . B.
6R
. C.
3R
. D. 2R .
Hướngdẫn.
GọiKlàhìnhchiếuvuônggóccủaAtrên(P),khi
d
điquaBvàKthìHtrùngK,khi
d
vuônggócvớiABthìHtrùngB.VậyHthuộcđườngtrònđườngkínhBK,làhìnhchiếu
củaABtrên(P),
1
.
2
R
BK

Cách1.Tínhtrựctiếp.
Ghi
3
x
yz++
-
CALC(nhậptọađộA)
462====
STOM
Ghi
()( )()
222
1
22
2
Mx My Mz+- + ++ + + =
tađược
6
.ChọnB.
Cách2.Tínhgiántiếp.
Tacó
11
.cos
22
RBKBA

.Tính

6
2;8; 2 cos ,
32.3
P
BA BA n

STOM.
Ghi
2
1
62 1 6.
2
M
Câu77: [THPTChuyênHùngVương‐GiaLai]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Ox
y
z
,chomặt
phẳng
:2 6 1 0Pxyz
vàhaiđiểm
1; 1; 0A
,

1; 0; 1B
.Hìnhchiếuvuônggóc
củađoạnthẳng
AB trênmặtphẳng
P
cóđộdàibaonhiêu?
A.
255
61
. B.
237
41
. C.
137
41
. D.
155
61
.
Hướngdẫn.
Kiểmtrađượcđiểm
 
,.
A
PB P
GọiHlàhìnhchiếuvuônggóccủaBtrên
P
.
Cách1.Tínhtrựctiếp.
Ghi
261
41
xy z++ -
-
CALC(nhậptọađộB)
101-= ===
STOM
Ghi
(
)
(
)
(
)
222
21 16Mx My Mz+- + ++ + + =
tađược
237
41
.ChọnB.
Cách2.Phươngphápvéctơ–Tínhgiántiếp.
Tacó
(
)
2;1;1AB =-

vàphântích
.
P
A
BAHHBAHkn=+=+

.
43GV:Ng uyenXuanChung
Nhânhaivếvới
n
tacó
2
.3
41
AB n
k
n
==

,thaytrởlại:
()()
3 883833
. 2;1;1 2;1;6 ; ;
41 41 41 41
AH AB k n
æö
-
÷
ç
=-=- - =
÷
ç
÷
ç
èø
 
Cuốicùngtínhđược
237 / 41.AH =

Lờibình.
Theocách2tuydàidònghơncách1,nhưngtahiểurõrànghơn,ngoàiratacòn
tìmđượchìnhchiếucủavéctơtrênmặtphẳng.
Cách3.Phươngpháphìnhhọc.
TheođịnhlýPitagotacó
(
)
2
222
61
6
41
xy z
AH AB BH
++ -
=- =-
CALCnhậptọađộ
điểmB,kếtquả
2
237
41
AH
=
.
Câu78: Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm
2; 5;1A
vàmặtphẳng
():6 3 2 24 0Pxyz
,Hlà
hìnhchiếuvuônggóccủa
A
trênmặtphẳng
P
.Phươngtrìnhmặtcầu
()S
códiện
tích
784
vàtiếpxúcvớimặtphẳng
P
tạiH,saochođiểmAnằmtrongmặtcầulà:
A.

222
881196.xyz
B.

222
881196.xyz
C.
222
16 4 7 196.xyz
D.
222
16 4 7 196.xyz
Hướngdẫn
Tính
2
784 / 4 196 14RR

vàcácđápánđềuthỏamãn.TaphảicóIA<R
Cách1.Trắcnghiệmloạitrừ.
LấytọacủaAlàx=2,y=5thửvàovànhẩm:loạingaycácđápánB,C,D.
Cách2.
Tínhtrựctiếp.
+TìmH:ghi
63224
49
xyz
CalcnhậptọađộA,STOM
ghi6M+x:3M+y:‐2M+zbấm===tacóH(‐4;2;3).
+TìmtâmI:Tacó

14
6;3; 2 ; 2
49
P
HI tn t HI R t

.Nênt=2hoặct=‐2và
I(8;8;‐1)hoăcI(‐16;‐4;7).ChỉcóI(8;8;‐1)thìIA<14.
ChọnA.
Câu79:
Trong khônggian
Oxyz
, cho mặt phẳng
:2230Px y z
và mặt cầu

S
tâm

5; 3; 5I
,bánkính
25R
.Từmộtđiểm
A
thuộcmặtphẳng

P
kẻmộtđườngthẳng
tiếpxúcvớimặtcầu

S
tại
B
.Tính
OA
biết
4
A
B
.
A.
11OA
. B.
5OA
. C.
3OA
. D.
6OA
.
Hướngdẫn.
Tacó
22
6AI R AB
.Mà


,6dI P
nênAlàhìnhchiếucủaItrên(P).
44GV:Ng uyenXuanChung
Ghi
223
9

xyz
CALCnhập
535
StoM
Bấm

222
22
M
xM
y
Mz
kếtquả
11
.ChọnA.
Câu
80: [SGDBắcGiang]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
chođiểm

2;1; 3A
vàmặt
phẳng

:2120Pxmy m zm
,
m
là tham số. Gọi

;;H abc
là hình chiếu
vuônggóccủađiểm
A
trên
P
.Tính
ab
khikhoảngcáchtừđiểm
A
đến
P
lớn
nhất?
A.
1
2
ab
. B.
2ab
. C.
0ab
. D.
3
2
ab
.
Hướngdẫn
Cách1
.Khảosát–BĐT.
Tacó
()
2
2
32 1
.;
121
P
m
AH t n AH
mm
+
==
++ +

.
Xét
()()
(
)
()()()
2222
22
11
1 21 141 21 21 21
55
mm m m m m
+++=++++³ +++
,
suyra
()
2
32 1
30
2
62 1 /5
m
AH
m
+
£=
+
,dấubằngcókhi
2m =
.
Khiđó
(
)
(
)
2
2
32 1
1
2
121
m
t
mm
+
=- =-
++ +
,và
3
(2 ) (1 2 ) .
2
ab t t
+= ++ + =
ChọnD.
Câu81: Trong không gian với hệ tọađộ
Oxyz
cho hai mặt phẳng
(): 2 1 0Px y z+++=
và
 ():2 2 4 0Qxyz
.Gọi
M
làđiểmthuộcmặtphẳng
()
P
saochođiểmđốixứngcủa
M
quamặtphẳng
()Q
nằmtrêntrụchoành.Tungđộcủađiểm
M
bằng:
A.
4 . B.2 . C.
5-
. D.
3
.
Hướngdẫn
Cách1
.Khửdầnẩn(dồnbiến).
Gọi
;;
M
abc
thuộc(P)thỏamãnbàitoán,tacó:
210abc+++=
(1).
Tọađộ
'
M
đốixứngvới
M
qua
()Q
códạng:
'4
'2
'4
x
at
ybt
zct



,với
224
9
ab c
t


.
'
M
OxÎ
,suyra
2, 4btc t==-
nên
4
92284
2
t
tatt a

thếvào(1),tacó:
2t =
,từđó
24.bt==
ChọnA.(Tìmđược
1; 4; 8M 
,
' 7;0;0M
)
I
B
A
45GV:Ng uyenXuanChung
Câu82: ]THPT Chuyên ĐH Vinh] Trong không gian
Oxyz
, cho haiđiểm
1; 3; 2A 
,
3; 7; 18B 
vàmặtphẳng
:2 1 0Pxyz
.Điểm
,,
M
abc
thuộc

P
saochomặt
phẳng

A
BM
vuônggócvới
P
và
22
246MA MB
.Tính
Sabc
.
A.
0
. B.
1
. C.
10
. D.
13
.
Hướngdẫn
Cách1
.Xétvịtrítươngđối.
Gọi

2;5; 10I 
làtrungđiểmAB,với
2; 4;16BA 

,tacó
222
2
24
M
AMB AB
IM

suyra
2
54IM
nênMthuộcmặtcầutâmI,bánkính 36R .
Mặtkháctính
,( ) 3 6dI P R
suyraMlàhìnhchiếucủaItrên

P
.
Ghivàomáy
21
6
x
yz
CALC(nhậptọađộI)
25 10
STOM.BấmAC
Bấm
2
M
xMyMz
kếtquảbằng 1 .ChọnB.
………………………………………………………………..
6.Kiếnthứcbổxung–Mặtphẳngtrungtrựcvàứngdụng.
Bàitoán.LậpphươngtrìnhmặtphẳngtrungtrựccủađoạnthẳngAB.
Đâylàbàitoáncơbản,hầuhếtcácemhọcsinhđềugiảitựluậnnhưsau:
‐
Bước1:TìmtọađộIlàtrungđiểmcủaAB.
‐
Bước2:Tìmtọađộvéctơ
A
B

.
‐
Bước3:Lậpphươngtrìnhmặtphẳng
()a
.Sosánh(biếnđổi)đểchọnđápán.
Vídụ30:[ĐỀ2017]TrongkhônggianOxyz,chohaiđiểm
(4;0;1)A
và
(2;2;3)B
.Phươngtrình
nàodướiđâylàphươngtrìnhmặtphẳngtrungtrựccủađoạnthẳng
A
B ?
A.
30xyz
. B.
360xyz
. C.
310xyz
. D.
62210xyz
Lờigiải.
Tacó

1;1; 2I
làtrungđiểmcủaABvà
(
)
6; 2; 2AB =-

dođóphươngtrìnhmặtphẳng
cầntìmlà:

31111203 0xyz xyz
.ChọnA.
Lờibình.
Cáchgiảitrênlàđúng.Thoạtnhìnthìlờigiảit ươngđốingắngọn,nhưngquátrình
tiếnhànhtínhtoánvàbiếnđổiphảithựchiệnnhiềuthaotác,đồngthờiphảitínhtoán
cẩnthậntránhsaisótvềdấu,vìthếmấtnhiềuthờigian.Nóicáchkhác:chúngtađãtiêu
tốnthờigianvàogiảicâudễmàkhôngtiếtkiệmđượcthờigiandànhchocâukhó
hơn,
điềunàylàkhôngcầnthiết,nhấtlàđốivớicácemtiếpcận“mức8
+
hay9
+
.“Vậylàm
thếnàođểgiảinhanhnhất?(Tứclàcáchgiảitrênđãtốiưuhaychưa?).
46GV:NguyenXuanChung
Kiếnthứcbổxung:
Dướiđâylàkếtquảvềtrungtrựccủađoạnthẳng,cácemtựchứngminhxemnhé!
KỹnăngthựchànhCASIO.
Bước1:Quansátđápán
xemcáchệsốcủax,y,zdươnghayâm?Từđócác
emđưaquyếtđịnhlấyBtrừAhoặclấyAtrừB.
Bước2:Ghiragiấynhápvếtráitích
. zA aB bOM xyc++=
 
,vàghivàomáy
tínhCasiovếphải
22
2
d
OB OA-
= -
.
Bước3:Nhânnhẩmđểcânbằngphươngtrình(Nếucần).
Vídụ31:Trong không gian Oxyz, viết phươngtrìnhmặt phẳng trung trực củađoạn AB với
A(2,1,1)
,
B(2, 1, 1)
A.
yz0
B.
xyz20
C.
x2 0
D.
yz20
Hướngdẫn.
Kỹnăng:Quansátđápán,lấyAtrừB,vếtráilà2y+2z
VếphảiCasio:
22
0
2
OO 6A
2
B6

ChọnA.
Vídụ32:ViếtphươngtrìnhmặtphẳngtrungtrựccủađoạnABvới
A(2,3, 4)
,
B(4, 1,0)
A.
 3x y 2z 3 0
B.
 3xy2z3 0
C.
x2y2z3 0
D.
x2y2z30
Hướngdẫn.
Kỹnăng:Quansátđápán,lấyBtrừA,vếtráilà2x–4y+4z
Vếphải
22
OOA1
6
22
B 49


,suyra2x–4y+4z=‐6
ChọnD.
(Bước1:loạingayđápánAvàB;B ước2:tínhra–6 loạitiếpđápánCluônnhé).
Vídụ33:Viếtphươngtrìnhmặtphẳngtrungtrựccủađo
ạnABvới
A(1, 1, 4)
,
B(2,0,5)
A.
 2x 2y 18z 11 0
B.
 3x y z 11 0
C.
 2x 2y 18z 11 0
D.
 3x y z 11 0
Hướngdẫn.
Kỹnăng:Quansátđápán,lấyBtrừA,vếtráilà:x+y+9z
Vếphải
22
O OA 4 25 1 1 16 11
22
B
2


,suyrax+y+9z=
11
2
.ChọnC.
Vídụ34:Trongkhônggian
,Oxyz
biếtđiểmNtrêntrụcOzcáchđều2điểm
(3; 4;7), ( 5;3; 2)AB
.KhiđóNcótọađộlà:
A.N
(0; 2;0)
B.N
(0;0;2)
C.N
(0;0;18)
D.N
(0;0; 2)
.
Hướngdẫn.
Điểmthuộcmp làtrungtrựccủađoạnkhivàchỉkhi
vớimọiđiểm .
47GV:Ng uyenXuanChung
Kỹnăng:GọiN(0;0;z),lấyAtrừB(thànhphầnzvếtrái),ghivàomáy:
16 49 25 4
9
2
z
+--
=
bấmSHIFTSOLVE
=
kếtquảz=2.ChọnB.
Vídụ35:Trong không gian
,Ox
y
z
chođiểm K thuộc mặt phẳng (Oxz) cáchđều 3điểm
(1;0;2), ( 2;1;1), (1; 3; 2)AB C
.TọađộKlà:
A.K
75
(;0; )
15 4
B.K
59
(;0; )
24 8
C.K
21 5
(;0;)
84

D.K
35
(;0; )
14 14
Hướngdẫn.
Kỹnăng
:GọiK(x;0;z),khiđó(Trừhaithànhphầnx,zvếtrái):
KthuộcmặtphẳngtrungtrựccủaBA,nên
01
3
2
xz
-
+=
.
KthuộcmặtphẳngtrungtrựccủaCA,nên
09
04
2
xz
-
+=
.
Giảihệtrêntacó
59
,
24 8
xz
-
==
.ChọnB.
Vídụ36:Trongkhônggian
,Ox
y
z
phươngtrìnhmặtcầungoạitiếptứdiệnABCDvới
1; 1; 0A
,

0; 2;1B
,

1; 0; 2C
và
1;1;1D
là
A.(S):x²+y²+z²+3x+y–z+6=0 B.(S):x²+y²+z²+3x+y–z–6=0
C.(S):x²+y²+z²+6x+2y–2z+24=0 D.(S):x²+y²+z²+6x+2y–2z–24=0
Hướngdẫn.
Cách1
.Trắcnghiệmloạitrừ.
ThửtọađộđiểmDvàocácđápán
A,C,Dđềukhôngthỏamãn.ChọnB.
Cách2.Tínhtrựctiếp.
PhươngtrìnhmặtphẳngtrungtrựcBAlà
3/2xyz--=-
.
PhươngtrìnhmặtphẳngtrungtrựcBClà
20
x
yz-+=
.
PhươngtrìnhmặtphẳngtrungtrựcBDlà
1
x
y-=-
.
Giảihệbaẩntađượctọatâm
311
;;
222
I
æö
÷
ç
--
÷
ç
÷
ç
èø
,suyra
22
35
.
4
RID
==
Suyra
222
31135
6
2224
d
æö æö æö
÷÷÷
ççç
=++-=-
÷÷÷
ççç
÷÷÷
ççç
èø èø èø
.ChọnB.
................................................................................
7.Bàitập–Mặtphẳngtrungtrựcvàứngdụng.
Câu83: Trongkhônggian
,Oxyz
choA(1;3;2)vàB(‐3;1;0)Phươngtrìnhmặtph ẳngtrungtrực
củađoạnABlà:
A.
210xyz
. B.
270xyz
. C.
240xyz
. D.
410xyz
.
Câu84: [Đề_2019_BGD] Trong không gian Ox
y
z , cho haiđiểm

1; 3; 0A
và
5;1; 2B
. Mặt
phẳngtrungtrựccủađoạnthẳng
A
B cóphươngtrìnhlà
A.
250xyz
. B.
250xyz
. C.
230xy z
. D.
32 140xyz
48GV:Ng uyenXuanChung
Câu85: Trongkhônggian
Oxyz
,chohaiđiểm

1; 3; 5A
và
3; 2; 4B
.Điểm
M
trêntrục
Ox
cáchđềuhaiđiểm
,
A
B
cótọađộlà:
A.
3
;0;0
2



M
. B.
3
;0;0
2



M
. C.

3; 0; 0M
. D.
3; 0; 0M
.
Câu86: Trongkhônggian
Ox
y
z
,chobađiểm
1;1; 1A
,

1;1; 0B
,

3;1; 1C
.Điểm
M
trênmặt
phẳng

Oxz
cáchđềubađiểm
, ,
A
BC
cótọađộlà:
A.
57
0; ;
66



. B.
75
;0;
66



. C.
57
;0;
66



. D.
66
;0;
57



.
Câu87: Trong không gian
,Oxyz
điểm H trên mặt phẳng (Oyz) cáchđều 3điểm
(3; 1; 2), (1; 2; 1), ( 1;1; 3)ABC
cótọađộlà:
A.H
31 7
(0; ; )
18 18

. B.H
17 7
(0; ; )
99
. C.H
517
(0; ; )
21 21

. D.H
29 5
(0; ; )
18 18

.
Câu88: Trongkhônggian
,Oxyz
viếtphươngtrìnhmặtcầucótâmthuộcmặtphẳngOxzvàđi
quacácđiểmA(1;2;0),B(–1;1;3),C(2;0;–1)
A.(S):(x+3)²+y²+(z+3)²=17. B.(S):(x–3)²+y²+(z–3)²=11.
C.(S):(x+3)²+y²+(z+3)²=11. D.(S):(x–3)²+y²+(z–3)²=17.
Câu89: Trong không gian
Ox
y
z
, cho tứ diện
ABCD
cóđỉnh là
1; 2; 1A 
,
5;10; 1B 
,
4;1; 1C
,

8; 2;2D 
.Tâm I củamặtcầungoạitiếptứdiện
ABCD
là
A.
2;4;5
. B.
2; 4;3
. C.
2;3; 5
. D.

1; 3; 4
.
Câu90: TrongkhônggianOxyz,chobađiểm

0;1; 2 , 2; 2;1 , 2; 0;1AB C
vàmặtphẳng

cóphươngtrình
22 30xyz 
.Biếtrằngtồntạiduynhấtđiểm
;;
M
abc
thuộcmặt
phẳng

saocho
M
AMBMC
.Mệnhđềnàodướiđâyđúng?
A.
20abc
. B.
23441abc
. C.
50abc
. D.
30abc
.
Câu91: ]THPTChuyênĐHSP–HàNội]Trongkhônggian
Oxyz
,mặtcầu
S
điquađiểm
O
vàcắtcáctia
Ox
,
Oy
,
Oz
lầnlượttạicácđiểm
A
,
B
,
C
khác
O
thỏamãn
A
BC
cótrọngtâmlàđiểm

2; 4;8G
.
Tọađộtâmcủamặtcầu
S
là
A.

1; 2; 3
. B.
4816
;;
33 3



. C.
248
;;
333



. D.

3; 6;12
.
Câu92: Trong không gian với hệ tọađộ
Oxyz
, cho hình chóp
.SABCD
với
1; 1;6S
,

1; 2;3A
,

3;1;2B
,

4;2;3C
,
2;3;4D
.Gọi
I
làtâmmặtcầu

S
ngoạitiếphình
chóp.Tínhkhoảngcách
d
từ
I
đếnmặtphẳng

SAD
.
A.
33
2
d
. B.
6
2
d
. C.
21
2
d
. D.
3
2
d
.
Câu93: TrongkhônggianOxyz,chocácđiểmA(0;1;2),B(2;‐2;1),C(‐2;0;1)vàmặtphẳng
.GọiMlàđiểmthuộc(P)saochoMA=MB=MC.Tính .
A.
62OM

. B.
70OM

. C.
38OM

. D.
46.OM

():2 2 3 0Pxyz
OM

49GV:Ng uyenXuanChung
Câu94: [THPT ChuyênĐHSP Hà Nội] Trong không gian Oxyz, cho cácđiểm

3; 4; 0 , 3;0; 4 , 0; 3; 4AB C
.TrụccủađườngtrònngoạitiếptamgiácABCđiqua
điểmnàotrongcácđiểmsauđây?
A.

0; 0; 0O
. B.

3; 0; 0P
. C.
1; 2; 0M
. D.
0; 0; 2N
.
Câu95: Trongkhônggian
Oxyz
,chobađiểm
(2;3;1)A
,
(1;2;0)B
,
(1;1; 2)C
.Gọi

;;Iabc
làtâm
đườngtrònngoạitiếptamgiác
ABC
.Tínhgiátrịbiểuthức
15 30 75
P
abc
A.
48.
B.
50.
C.
52.
D.
46.
............................................................................
8.Hướngdẫnbàitập–Mặtphẳngtrungtrựcvàứngdụng.
Câu83: Trongkhônggian
,Ox
y
z
choA(1;3;2)vàB(‐3;1;0)Phươngtrìnhmặtph ẳngtrungtrực
củađoạnABlà:
A.
210xyz
. B.
270xyz
. C.
240xyz
. D.
410xyz
.
Hướngdẫn.
Kỹnăng
:LấyAtrừB,vếtráilà4x+2y+2z.Vếphảibằng2,đếnđâychọnA.
Câu84: [Đề_2019_BGD] Trong không gian
Ox
y
z
, cho haiđiểm

1; 3; 0A
và
5;1; 2B
. Mặt
phẳngtrungtrựccủađoạnthẳng
AB cóphươngtrìnhlà
A.
250xyz
. B.
250xyz
. C.
230xy z
. D.
32 140xyz
Hướngdẫn.
Kỹnăng
:LấyBtrừA,vếtráilà4x‐2y‐2z.Vếphải
25 4 9
10
2
+-
=
.ĐếnđâychọnB.
Câu85: Trongkhônggian
Oxyz
,chohaiđiểm

1; 3; 5A
và
3; 2; 4B
.Điểm
M
trêntrục
Ox
cáchđềuhaiđiểm
,
A
B
cótọađộlà:
A.
3
;0;0
2



M
. B.
3
;0;0
2



M
. C.
3; 0; 0M
. D.
3; 0; 0M
.
Hướngdẫn.
Kỹnăng
:GọiM(x;0;0)vàthuộctrungtrựccủaAB,nên:
416125
23
2
x
+--
==-
.
Đếnđâykhôngcầngiảimáytính.
ChọnB.
Lưuý.
Khibìnhphươngvàthựchiệnphéptrừthì
22
3(3) 0-- =
nênkhôngcầnghi.Ta
cốtìnhviếtthứtựABđểngầmhiểutươngtựnhưtínhvéctơ.
Câu86: Trongkhônggian
Oxyz
,chobađiểm
1;1; 1A
,

1;1; 0B
,

3;1; 1C
.Điểm
M
trênmặt
phẳng
Oxz
cáchđềubađiểm
, ,
A
BC
cótọađộlà:
A.
57
0; ;
66



. B.
75
;0;
66



. C.
57
;0;
66



. D.
66
;0;
57



.
Hướngdẫn.
Kỹnăng
:GọiM(x;0;z),khiđó(Trừhaithànhphầnxvàzvếtrái):
50GV:Ng uyenXuanChung
MthuộcmặtphẳngtrungtrựccủaBA,suyra
10
2
2
xz
-
+=
.
MthuộcmặtphẳngtrungtrựccủaAC,suyra
91
22 4
2
xz
-
-= =
.
Giảihệtrêntacó
57
,
66
xz
-
==
.ChọnC.
Câu87: Trong không gian
,Ox
y
z
điểm H trên mặt phẳng (Oyz) cáchđều 3điểm
(3; 1; 2), (1; 2; 1), ( 1;1; 3)ABC
cótọađộlà:
A.H
31 7
(0; ; )
18 18

. B.H
17 7
(0; ; )
99
. C.H
517
(0; ; )
21 21

. D.H
29 5
(0; ; )
18 18

.
Hướngdẫn.
Kỹnăng
:GọiH(0;y;z),khiđó(Trừhaithànhphầnyvàzvếtrái):
HthuộcmặtphẳngtrungtrựccủaAB,suyra:
19
33 4
2
yz
-
-= =-
.
HthuộcmặtphẳngtrungtrựccủaAC,suyra:
14 3
25
22
yz
-
-= =-
.
Giảihệtrêntacó
31 7
,
18 18
yz
--
==
.ChọnA.
Câu88: Trongkhônggian
,Oxyz
viếtphươngtrìnhmặtcầucótâmthuộcmặtphẳngOxzvàđi
quacácđiểmA(1;2;0),B(–1;1;3),C(2;0;–1)
A.(S):(x+3)²+y²+(z+3)²=17. B.(S):(x–3)²+y²+(z–3)²=11.
C.(S):(x+3)²+y²+(z+3)²=11. D.(S):(x–3)²+y²+(z–3)²=17.
Hướngdẫn.
Kỹnăng
:QuansátvếtráitathấycácđápánA,Ccódấucộng,vếtráiB,Dcódấutrừ,
nên:
ThửtọađộđiểmAvàocácđápán
A,Cnênloại.
ThửtọađộđiểmCvàođápán
Bnênloại.ChọnD.
Lờibình.
Trênđâytagiảitheocáchloạitrừđểđếnđápsốnhanhnhất,yêucầucácemcũng
phảitinhtếquansátđểthửmàkhôngphảithửtùyý.CácemcóthểgiảinhưVD36.
Câu89: Trong không gian
Ox
y
z
, cho tứ diện
ABCD
cóđỉnh là
1; 2; 1A 
,
5;10; 1B 
,
4;1; 1C
,

8; 2;2D 
.Tâm I củamặtcầungoạitiếptứdiện
ABCD
là
A.
2;4;5
. B.
2; 4;3
. C.
2;3; 5
. D.

1; 3; 4
.
Hướngdẫn.
Cách1.Viếtphươngtrìnhbamặtphẳngtrungtrực
MặtphẳngtrungtrựccủaBAlà:
525100
612 60
2

 xy
.
MặtphẳngtrungtrựccủaAClà:
17 5
33 6
2
 xy
.
51GV:Ng uyenXuanChung
MặtphẳngtrungtrựccủaDAlà:
2644
93 33
2

 xz
.
Giảihệbaẩn(máytính580:
MENU913;máy570:MODE52)tacó
2; 4; 5I
.
ChọnA.
Cách2
.Giảihệphươngtrìnhbốnẩn(Máy580).
Gọimặtcầulà
222
ax b
y
cz d x
y
z .VàoMENU914vànhậptọađộx,y,z
củađiểmAtheohàngngang.TươngtựvớibađiểmB,C,D.
Giảiratacóa,b,cvàd.
Tâm
;;
222
abc
I




.
Câu90: TrongkhônggianOxyz,chobađiểm

0;1; 2 , 2; 2;1 , 2; 0;1AB C
vàmặtphẳng

cóphươngtrình
22 30xyz 
.Biếtrằngtồntạiduynhấtđiểm
;;
M
abc
thuộcmặt
phẳng

saocho
M
AMBMC
.Mệnhđềnàodướiđâyđúng?
A.
20abc
. B.
23441abc
. C.
50abc
. D.
30abc
.
Hướngdẫn
ĐiểmMthuộcmptrungtrựccủaABcóphươngtrình
40
23 2.
2
xyz

ĐiểmMthuộcmptrungtrựccủaCAcóphươngtrình
20.xyz
ĐiểmMthuộcmp

cóphươngtrình
22 3.xyz
Giảihệbaẩntacó
2;3; 7M
nên
2 3 4 41.abc
ChọnB.
Câu91: ]THPT
ChuyênĐHSP–HàNội] Trongkhônggian
Oxyz
,mặtcầu
S
điquađiểm
O
vàcắtcáctia
Ox
,
Oy
,
Oz
lầnlượttạicácđiểm
A
,
B
,
C
khác
O
thỏamãn
A
BC
cótrọngtâmlàđiểm

2; 4;8G
.
Tọađộtâmcủamặtcầu
S
là
A.

1; 2; 3
. B.
4816
;;
33 3



. C.
248
;;
333



. D.

3; 6;12
.
Hướngdẫn
TừGlàtrọngtâm
A
BC
,suyra

6; 0; 0A
,

0;12; 0B
,

0;0; 24C
.Gọi

;;
I
xyz
là
tâmmặtcầuthì
22
36
.63
22
OA
I
O
OIA O x
O
AOI x




.ChọnD.
Câu92: Trong không gian với hệ tọađộ
Oxyz
, cho hình chóp
.SABCD
với
1; 1;6S
,

1; 2;3A
,

3;1;2B
,

4;2;3C
,
2;3;4D
.Gọi
I
làtâmmặtcầu

S
ngoạitiếphình
chóp.Tínhkhoảngcách
d
từ
I
đếnmặtphẳng

SAD
.
A.
33
2
d
. B.
6
2
d
. C.
21
2
d
. D.
3
2
d
.
Hướngdẫn.
+Viếtphươngtrìnhmp
SAD
,giảihệbaẩn:
52GV:Ng uyenXuanChung
Nhậpdòngđầu
1161
dòngthứhai
1231
dòngthứba
2341
ta
đượcphươngtrình
SAD
:
230xyz
.
+TìmtâmIlàgiaođiểmcủabamặtphẳngtrungtrựcSA,AC,BD
49136
033 12
2

 xyz
;
16 1 15
300
22
 xyz
;
16 1 15
22
22
 xyz
Giảiratacó
519
;;
222
Ix y z




.
+Tínhkhoảngcách


6
,
2
dI SAD
.ChọnB.
Câu93:
TrongkhônggianOxyz,chocácđiểmA(0;1;2),B(2;‐2;1),C(‐2;0;1)vàmặtphẳng
.GọiMlàđiểmthuộcmặtphẳng(P)saochoMA=MB=MC.Tính
.
A.
62OM

. B.
70OM

. C.
38OM

. D.
46.OM

Hướngdẫn
ĐiểmMthuộcmptrungtrựccủaABcóphươngtrình
40
23 2.
2
xyz

ĐiểmMthuộcmptrungtrựccủaCAcóphươngtrình
20.xyz
ĐiểmMthuộcmp

cóphươngtrình
22 3.xyz
Giảihệbaẩntacó
2;3; 7M
nên
62.OM
ChọnA.
Câu94: [THPT ChuyênĐHSP Hà Nội]
Trong không gian Oxyz, cho cácđiểm

3; 4; 0 , 3;0; 4 , 0; 3; 4AB C
.TrụccủađườngtrònngoạitiếptamgiácABCđiqua
điểmnàotrongcácđiểmsauđây?
A.

0; 0; 0O
. B.

3; 0; 0P
. C.
1; 2; 0M
. D.
0; 0; 2N
.
Hướngdẫn
Cách1
.Xétvịtrítươngđối.
Nhậnxétđược
5OA OB OC===
,suyraOthuộctrụcđườngtrònngoạitiếptamgiác
ABC.
ChọnA.
Cách2.Tínhtrựctiếp.
+Viếtphươngtrìnhmp(ABC):vào
MENU913nhậpdòngmột
3401====
dòng
hai
30 41==-==
dòngba
0341=- =- = =
tađượcmp(ABC):
1
x
yz-+ - =
.
+MặtphẳngtrungtrựccủaBAcóphươngtrình
440yz+=
.
+MặtphẳngtrungtrựccủaCAcóphươngtrình
37 40
x
yz++=
.
GiảihệbaẩntrêntađượctâmđườngtrònngoạitiếpABClà
11 1
;;
33 3
H




.
Phươngtrìnhtrụcđườngtròn:
11 1
,,
33 3
x
ty tz t 
điquaO.
ChọnA.
():2 2 3 0Pxyz
OM

53GV:Ng uyenXuanChung
Câu95: Trongkhônggian
Oxyz
,chobađiểm
(2;3;1)A
,
(1;2;0)B
,
(1;1; 2)C
.Gọi

;;Iabc
làtâm
đườngtrònngoạitiếptamgiác
ABC
.Tínhgiátrịbiểuthức
15 30 75
P
abc
A.
48.
B.
50.
C.
52.
D.
46.
Hướngdẫn
Cách1
.Tínhtrựctiếp.
+Viếtphươngtrìnhmp(ABC):vào
MENU913nhậpdòngmột
2311= ===
dòng
hai
1201-= = ==
dòngba
11 21==-==
tađượcmp(ABC):
8517
x
yz-+ - =
.
+MặtphẳngtrungtrựccủaBAcóphươngtrình
9
3
2
xyz
++=
.
+MặtphẳngtrungtrựccủaCAcóphươngtrình
234
x
yz++=
.
GiảihệbaẩntrêntađượctâmđườngtrònngoạitiếpABClà
14 61 1
;;
15 30 3
H



.
Suyra
15 30 75 50.Pabc

ChọnB.
...............................................................
54GV:Ng uyenXuanChung
VI.BÀITOÁNCƠBẢNVỀĐƯỜNGTHẲNGTRONGKHÔNGGIAN.
1.Kiếnthứccơbản.
Đườngthẳng
D
điquađiểm
(
)
0000
;;
M
xyzvàcóvtcp
()
;;uabc=
cóphương
trìnhthamsố
()
0
0
0
:,.
xx at
yy btt
zz ct
ì
=+
ï
ï
ï
ï
=+ Î
í
ï
ï
ï
=+
ï
î
Nếu
0abc ¹ thì
D
cóphươngtrìnhchínhtắc:
000
.
x
xyyzz
abc
---
==
Chúý:
Mộtđườngthẳngcóthểđượcxemlàgiaotuyếncủahaimặtphẳng.
Mộtđườngthẳngcóthểcónhiềuphươngtrìnhthamsố,cóthểcónhiềuphương
trìnhchínhtắc(Vì
đườngthẳngcónhiềuđiểmkhácnhau,cónhiềuvéctơchỉphương
khácnhau).Ngượclại:Nhiềuphươngtrìnhcóthểchỉbiểudiễnmộtđườngthẳng.
Vídụ37:Trongkhônggian ,chođườngthẳng
D
điquađiểmvàcóvectơchỉphương
.Phươngtrìnhthamsốcủa
D
là:
A.
42
6
2



x
t
yt
zt
. B.
22
3
1



x
t
yt
zt
. C.
22
3
1



x
t
yt
zt
. D.
42
63
2



x
t
yt
zt
.
Nhậnxét.
Mụcđíchcủabàitoánlà“Phủsươngmù”nhằmgâynhiễuđốivớichúngta.Các
emcũngsẽgặpmộtsốtìnhhuốngsauđây:
+Tìnhhuốngthứnhất:Cáctọađộcủađiể
m
0
M
hoặcvtcp
u
nếu“bằng0“thìsẽ
“khôngxuấthiện”trongphươngtrình.
+Tìnhhuốngthứhai:Xuấthiệnsự“tráođổitọađộ”củađiểm
0
M
vớivtcp
u
.
+Tìnhhuốngthứba:Tọađộđiểm
0
M
hoặc
u
khôngxuấthiệntrongphươngtrình
màthaybởisốkhác.
Nóicáchkhác:Từgiảthiếtđãchotalậpđượcphươngtrìnhđườngthẳng
D
.
Chúngtacầntìmratrongbốnđápánđó,đườngthẳngnàotrùngvớiđườngthẳng
D
đãlập?.Trướckhiđivàogiảiquyếtbàitoánxétvịtrítươngđối,taxétcácvídụđểcủng
cốkiếnthứcvềđườngthẳng,trongđócómộtsốlưuýsau:
Vềkĩn
ăng:
+Cầnphânbiệt
u
và
ku (k 0)
.Khi
u (a;b;c)
k.u (ka;kb; kc)
.Cómộtsố
véctơ“nanágiốngk
u
”nhưngkhôngphảinhé!.Vídụ:(2;‐3;5)và(2;3;‐5).
2 [\]
()
 0 -
()
 D=-
55GV:Ng uyenXuanChung
Ghinhớ:Nếucómộtthànhphần(hoành;tung;cao)đổidấuthìhaithànhphần
kiađổidấu.Nóicáchkhác:cảbathànhphầncùngđổidấuhoặccùnggiữnguyêndấu.
+Nếu
a0
thìcóthểchọn
b
c
u(1;;)
aa
từđótacóphươngtrìnhthamsốdạng:
0
00
00
:(xx)
(x x )



xx t
b
yy
a
c
zz
a
.Đếnđâytabiểudiễnyvàztheoxvàkiểmtrađiểm

,...
Vềmộtsốtìnhhuốngthườnggặp:
+Đườngthẳngđiquahaiđiểmchotrước.
+Đườngthẳngsongsongvớiđườngthẳngchotrước.
+Đườngthẳngvuônggócvớimặt
phẳngchotrước.
+Chuyểntừdạngthamsốsangchínhtắcvàngượclại.
Vídụ38:Trongkhôn ggian ,chođườngthẳng .Vectơnàodướiđâylàmột
vectơchỉphươngcủa ?
A. . B. . C. . D. .
Hướngdẫn
;)7(5u;8
ChọnC
Vídụ39:[ĐỀCT2017BGD]
TrongkhônggianOxyz,chohaiđiểm
(1;1; 0)A
và
(0;1; 2)B
.Vectơ
nàodướiđâylàmộtvectơchỉphươngcủađườngthẳngAB?
A.
(1;0;2)
b
. B.
(1;2;2)
c
. C.
(1;1;2)
d
. D.
(1;0;2)
a
.
Hướngdẫn
(LấyBtrừA)
(;10;)2
u
ChọnA
Vídụ40:[ĐỀ2017BGD]
TrongkhônggianOxyz,chođiểm
(1; 2; 3)M
.Gọi
12
,
M
M lầnlượtlà
hìnhchiếuvuônggóccủaMtrêncáctrụctọaOx,Oy.Vectơnàodướiđâylàmộtvectơ
chỉphươngcủađườngthẳng
12
M
M ?
A.
2
(1; 2; 0)
u
. B.
3
(1;0;0)
u
. C.
4
(1;2;0)
u
D.
1
(0; 2;0)
u
Hướngdẫn
12
M(1;0;0),M (0;2;0)
(;12;0)
u
ChọnC.
Vídụ41:
Trongkhônggian ,cholàđườngthẳngđiquahaiđiểmvà .
Phươngtrìnhnàosauđâylàphươngtrìnhthamsốcủa ?
2 [\]


[\]
G
--+
==
-
G
(
)
 X =-
()
 X =- -
()
 X =-
()
 X =-
2 [\]
G
()
 $ -
()
%
G
56GV:Ng uyenXuanChung
A. . B. . C. . D.3đápánkiasai.
Hướngdẫn
Kỹnăng
:LấyAtrừB
3 )2(2;;
u
loạiAvàB.TrongC:Chox=0t=1
Thayt=1vàoyvàz
ChọnC.
Vídụ42:
Trong không gian ,chođườngthẳng .Phươngtrìnhnàosauđây là
phươngtrìnhchínhtắccủa ?
A. B. C. D.
Hướngdẫn
u(;11;)1
loạiA,BvàCChọnD.
Vídụ43:
Trongkhônggian ,phươngtrìnhnàosauđâylàphươngtrìnhchínhtắccủađường
thẳngđiquahaiđiểmvà ?
A.B.C.D.
Hướngdẫn
(LấyBtrừA)
(; 3 )24;
u
,nhìntửsốChọnB.
Vídụ44:
TrongkhônggianOxyz,viếtphươngtrìnhđườngthẳngdđiquaA(4;–2;2),songsong
vớiΔ:
x2 y5 z2
423


là
A.d:
x4 y2 z2
423


. B.d:
x4 y2 z2
423


.
C.d:
x4 y2 z2
423


. D.d:
x4 y2 z2
423


.
Hướngdẫn
Cácmẫusốnhưnhau,nhìntửsốChọnD.
Vídụ45:
TrongkhônggianOxyz,viếtphươngtrìnhđườngthẳngdđiquaA(–1;0;2),vuônggóc
với(P):2x–3y+6z+4=0
A.d:
x1 y z 2
236


. B.d:
x1 y z2
236


.
C.d:
x1 y z2
236


. D.d:
x1 y z2
236


.
Hướngdẫn
;)6(2u;3
loạiAvàC,nhìntửsốChọnB.


[W
\
W
]W
ì
=
ï
ï
ï
ï
=+
í
ï
ï
ï=-
ï
î



[W
\W
]W
ì
=+
ï
ï
ï
ï
=- +
í
ï
ï
ï=+
ï
î



[
W
\
W
]W
ì
=- +
ï
ï
ï
ï
=-
í
ï
ï
ï=-+
ï
î
2 [\]

[
W
G
\
W
]W
ì
=-
ï
ï
ï
ï
=+
í
ï
ï
ï=
ï
î
G


[\]-+
==
--


[\]+-
==
-
[\]-= =+


[
\
]--
==
-
2 [\]
()
 $ -
()
 % -


[\]--+
==
-


[\]--+
==
-


[\]-+-
==
-


[\]++-
==
-
57GV:Ng uyenXuanChung
Vídụ46: [ĐỀ2017BGD]TrongkhônggianOxyz,chohaiđiểm
(1; 2; 3), ( 1; 4;1) AB
vàđường
thẳng
223
:
112


xyz
d
.Phươngtrìnhnàodướiđâylàphươngtrìnhcủađường
thẳngđiquatrungđiểmđoạnthẳngABvàsongsongvớid.
A.
11
11 2


x
yz
. B.
22
112


xy z
. C.
11
112


x
yz
. D.
111
112


x
yz
.
Hướngdẫn
;)2(1u;1
loạiA,trungđiểmI(0;1;‐1)ChọnC.
Vídụ47:[ĐỀ2017BGD]
TrongkhônggianOxyz,chobađiểm
(0; 1;3)A
,
(1; 0;1)B
,
(1;1;2)C
.
PhươngtrìnhnàodướiđâylàphươngtrìnhchínhtắccủađườngthẳngđiquaAvàsong
songvớiđườngthẳngBC?
A.
2
1
3



x
t
yt
zt
. B.
20xyz
. C.
13
21 1


x
yz
. D.
11
21 1


x
yz
.
Hướngdẫn
LoạiAvàB(khôngphảichínhtắc),nhìntửsốChọnC.
Vídụ48:[ĐỀ2017BGD]
TrongkhônggianOxyz,phươngtrìnhcủađườngthẳngđiquađiểm
(2;3;0)A
vàvuônggócvớimặtphẳng
(): 3 5 0Px yz
là:
A.
13
3
1


x
t
yt
zt
. B.
1
3
1


x
t
yt
zt
. C.
1
13
1



x
t
yt
zt
. D.
13
3
1


x
t
yt
zt
.
Hướngdẫn
13u(;;1)
loạiAvàD,choz=1–t=0
t=1
nhẩmtínhxvày
ChọnB.
2.Bàitoánxétvịtrítươngđốigiữahaiđườngthẳng.
Bàitoán“x étvịtrítươngđốigiữahaiđườngthẳng”ởmứcđộthônghiểu,tuy
nhiêntrênthựctếcácem“đãhiểu”nhưngchưathựcsự“thôngsuốt–mạchlạc”,các
emvẫ
ncòncảmthấy“vướngmắc–bốirối–lúngtúng”khithựchành,tứclàkĩnăng
giảitoánvẫnchậm,thậmchímộtsốemmặcdùhọctoánkhát
ốtvẫngâycảmgiác“ức
chế‐mấthứng”.Trướchếttaxétthêmvídụsau:
Vídụ49:Trongkhônggian ,cholàđườngthẳngđiquahaiđiểmvà .
Phươngtrìnhnàosauđâylàphươngtrìnhthamsốcủa ?
A.
22
1
32
x
t
yt
zt



. B.
16
9
26
x
t
yt
zt


. C.
44
46
54
x
t
yt
zt



. D.
12
3
32
x
t
yt
zt



.
Cáchgiảiquenthuộc:
Hầuhếtcáchọcsinhđềugiảinhưsau:
LoạiđápánA,chỉcònB,C,Dthỏamãn
uk.AB

.
+Trong
B:chox=1–6t=0t=1/6thayvàoy,zM(0;3/2;1)
B(0;2;1)
2 [\]
G
()
 $ -
()
%
G
58GV:Ng uyenXuanChung
loạiB
+Trong
C:chox=4–4t=0
t=1thayvàoy,z
M(0;2;1)B(0;2 ;1)
chọnC.
Nhậnxét:
Cáchgiảiđúng:MụcđíchcủacáchlàmlàchođiểmM(4–4t;–4+6t;5–4t)chạy
trùngvớicácđiểmAhoặcBứngvớigiátrịtnàođó.Tuynhiênvẫnch
ậm.
Chúngtachúýlà:Từđiểm
(
)
0000
;;
M
xyz
vàvtcp
()
;;uabc=
tađilậpphương
trìnhđườngthẳng,nghĩalàthựchiện“Quytrìnhxuôitheo”.Đểgiảinhanhnhấtbài
toánxétvịtrítươngđốithìchúngtaphảithựchiện“Quytrìnhsuyngược”.
Tacóbốn
trườnghợpsau:
Trườnghợp1:
00
u' k .u
M
M' l.u


d’
d.
Vídụ50:Trong không gian với hệ tọađộ
2[
\
]
, cho haiđường thẳngvà
.Vịtrítươngđốicủa
1
d
và
2
d
là:
A.Songsong. B.Trùngnhau. C.Cắtnhau. D.Chéonhau.
Hướngdẫn
Kĩnăng
:tacó
12 1 2
(2; 1;1)
M
Muu

ChọnB.
Trườnghợp2:
00
u' k .u
M
M' l.u


d’//d.
Vídụ51:Trong không gian với hệ tọađộ
2[\]
, cho haiđường thẳngvà
.Vịtrítươngđốicủavàlà:
A.Songsong. B.Trùngnhau. C.Cắtnhau. D.Chéonhau.
Hướngdẫn
Kĩnăng
:tacó
21
uu

và
12
(2;2;2) .(3; 1; 2)MM l

ChọnA.
Trườnghợp3:

00
u' k .u
.u u ' M M '


d
d’=K.

[
W
G\ W
]W
ì
=- +
ï
ï
ï
ï
=-
í
ï
ï
ï=+
ï
î


[\]
G
-+-
==
--


[W
G\ W
]W
ì
=- +
ï
ï
ï
ï
=-
í
ï
ï
ï=-
ï
î


[\]
G
---
==
-
G
G
59GV:Ng uyenXuanChung
Vídụ52:Trong không gian với hệ tọađộ
2[
\
]
, cho haiđường thẳngvà
.Mệnhđềnàosauđâyđúng:
A. songsong . B. vàchéonhauvàkhôngvuônggóc.
C. cắtvàvuônggócvớinhau. D. vàchéonhauvàvuônggóc.
Hướngdẫn
Kĩnăng
:tacó
2
(6;2;3) .(1;3; 4)uk

;
21
u.u 0

.ĐếnđâyloạiđápánAvàB.
Từd
1thếy=‐2+3xvà z=6‐4xvàod2,Casio:
4232
62
xx+-+-
=
SHIFTSOLVEtìm
đượcx=2
y=4vàz=‐2thỏamãnđápsốC.
Chúý:
Chúngtadùngphépthếđểgiảitìmhaiẩnvàthửvàothànhphầncònlạivàkết
luậnhaiđườngthẳngcắtnhau(Chéonhau),nhanhhơnviệcgiảihệhaiẩn
;
.
Trườnghợp4:

00
u' k .u
.u u ' M M '


dvàd’chéonhau.
Vídụ53:Trongkhônggianvớihệtọađộ
2[
\
]
,chohaiđườngthẳng
và
.Vịtrítươngđốicủavàlà:
A.
Songsong. B.Trùngnhau. C.Cắtnhau. D.Chéonhau.
Hướngdẫn
Kĩnăng:
tacó
2
(1; 0;1) .(1; 2;1)uk

.
Từ
2
d
thếy=2vàod1x=3,z=1thaytrởvềd2mâuthuẫnChọnD.
...................................................................................


[W
G
\
W
]W
ì
=
ï
ï
ï
ï
=- +
í
ï
ï
ï= -
ï
î


[\]
G
+-+
==
G
G
G
G
G
G
G
G


[\]
G
---
==

[W
G\
]
W
ì
=
ï
ï
ï
ï
=
í
ï
ï
ï= +
ï
î
G
G
60GV:Ng uyenXuanChung
3.Bàitậpvềvịtrítươngđốicủađườngthẳng.
Câu96: Trongkhônggian ,chohaiđườngthẳngvà .Với
giátrịnàocủathìhaiđườngthẳngđótrùngnhau?
A. . B. . C. . D. .
Câu97:
Trong không gianvới hệ tọađộ ,cho haiđường thẳng lần lượt có phương trình
và .Vớigiátrịnàocủathìvàcắtnhau?
A. . B. . C. . D. .
Câu98:
Trongkhônggianvớihệtọađộ ,chođườngthẳng .Trongcácđường
thẳngsau,đườngthẳngnàocắt ?
A. . B. .
C. . D. .
Câu99:
Trongkhônggianvớihệtọađộ ,chođườngthẳngđiquađiểm
(2; ; )
A
mn
.Khiđógiátrịcủam;n
lầnlượtlà:
A. B. C. D.
Câu100:Trongkhônggianvớihệtọađộ ,chođườngthẳng .Trongcácđường
thẳngsau,đườngthẳngnàovuônggócvới ?
A. . B. .
C. . D. .
Câu101:Trongkhônggianvớihệtọađộ ,chođườngthẳng .Trongcác
đườngthẳngsau,đườngthẳngnàosongsongvới ?
A. . B. .
C. . D. .
2 [\]


[\]
G
--+
==
-

[Q W
G
\
W
]PW
ì
=+
ï
ï
ï
ï
=- -
í
ï
ï
ï= +
ï
î
PQ
 PQ==  PQ=- =  PQ==  PQ=- =
2 [\]

[DW
G\W
]
W
ì
=+
ï
ï
ï
ï
=
í
ï
ï
ï=-+
ï
î

[W
G
\
W
]W
ì
=-
ï
ï
ï
ï
=+
í
ï
ï
ï=-
ï
î
D
G
G
D= D=
D=
D=
2 [\]

[W
G\
]W
ì
=
ï
ï
ï
ï
=
í
ï
ï
ï= +
ï
î
G


[\]
G
---
==


[\]
G
---
==
-

[
W
G\
]W
ì
=-
ï
ï
ï
ï
=
í
ï
ï
ï=-
ï
î



[
W
G\
]
W
ì
=+
ï
ï
ï
ï
=
í
ï
ï
ï=+
ï
î
2 [\]


[\ ]+-
D= =
-
 PQ=- =  PQ==-  PQ=- =  PQ==
2 [\]

[
W
G\ W
]W
ì
=- +
ï
ï
ï
ï
=-
í
ï
ï
ï=--
ï
î
G

[W
G
\W
]W
ì
=
ï
ï
ï
ï
=+
í
ï
ï
ï
=
ï
î

[
G
\W
]W
ì
=
ï
ï
ï
ï
=+
í
ï
ï
ï
=+
ï
î


[\]
G
--
==
-


[\]
G
++
==
-
2 [\]


[\]
G
++
==
-
G



[
W
G
\
W
]W
ì
=+
ï
ï
ï
ï
=-
í
ï
ï
ï
=+
ï
î

[W
G
\
W
]W
ì
=
ï
ï
ï
ï
=+
í
ï
ï
ï
=
ï
î


[\]
G
++-
==
--


[\ ]
G
+-
==
-
61GV:Ng uyenXuanChung
Câu102:[ĐHQGTPHCMCơSở2]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,chođườngthẳng
12
:2
3
x
t
yt
z



vàđườngthẳng
32
:1
3
x
t
yt
z




.Vịtrítươngđốicủavà
là
A.
//

. B.

. C.cắt
. D.,
chéonhau.
Câu103:[THPTChuyênHạLong‐QuảngNinh]Trongkhônggian
Ox
y
z
,chođiểm
5; 3; 2M
vàmặtphẳng

:2 10Px yz
.Tìmphươngtrìnhđườngthẳng
d
điquađiểm
M
vàvuônggóc
P
.
A.
532
121
xyz

. B.
532
121
xyz


.
C.
653
121
x
yz

. D.
532
121
xyz

.
Câu104:[THPTChuyênNgữ–HàNội]Trongkhônggianvớihệt ọađộ
Ox
y
z
,chomặtphẳng

:2 2 0Pxyz
vàđườngthẳng
1
:
121
x
yz
d

.Gọi làmộtđườngthẳngchứa
trong
P
,cắtvàvuônggócvới
d
.Vectơ

;1;uab
làmộtvectơchỉphươngcủa
.
Tínhtổng
Sab
.
A.
1S
. B.
0S
. C.
2S
. D.
4S
.
Câu105:[THPT ChuyênĐHKHTN‐Hà Nội] Trong không gian
,Oxyz
phương trìnhđường
thẳng song song vớiđường thẳng
12
:
111
xy
z
d


và cắt haiđường thẳng
1
112
:
21 1
xyz
d


và
2
123
:
11 3
xy
z
d


là:
A.
123
11 1
xy z

.B.
11
11 1
xy
z

. C.
112
111
xyz


.D.
11
111
xy
z

.
Câu106:[Đề tham khảo 2021 – BGD] Trong không gian
,Ox
y
z
cho mặt phẳng

:2 2 3 0Pxyz
và haiđường thẳng
12
1121
:,: .
22 2 1 2 1
xyz x yz
dd

 

Đườngthẳngvuônggócvới
,P
đồngthờicắtcả
1
d
và
2
d
cóphươngtrìnhlà
A.
322
.
22 1
xyz


 B.
221
.
32 2
xyz


C.
11
.
221
xyz



 D.
212
.
22 1
xyz


Câu107:Trongkhônggian
Ox
y
z
,chomặtphẳng
:20yz

,haiđườngthẳng:
1
1
:
4
x
t
dyt
zt

và
2
2
:42
4
x
t
dy t
z


.Đườngthẳng nằmtrongmặtphẳng
vàcắthaiđườngthẳng
1
d
;
2
d
cóphươngtrìnhlà
62GV:Ng uyenXuanChung
A.
1
784
x
yz

. B.
1
784
x
yz

. C.
1
784
x
yz

. D.
1
784
x
yz

.
Câu108:Trong không gian hệ trục toạ độ
Oxyz
, cho 2đường thẳng
1
1
:
211
x
yz
d

,
2
11
:
121
x
yz
d


.Viếtphươngtrìnhmặtphẳng

vuônggócvới
1
d ,cắt
Oz
tại
A
vàcắt
2
d tại
B
(cótọanguyên)saocho
21AB
.
A.

:10 5 5 1 0xyz

. B.

:4 2 2 1 0xyz

.
C.

:2 1 0xyz

. D.

:2 2 0xyz

.
Câu109:Trong không gian với hệ tọađộ
Ox
y
z
, chođiểm
3;3; 2M
và haiđường thẳng
1
12
:
131
x
yz
d


;
2
112
:
12 4
xyz
d


.Đườngthẳng
d
qua
M
cắt
1
d
,
2
d
lầnlượt
tại
A
và
B
.Độdàiđoạnthẳng
A
B
bằng
A.
3
. B.2 . C. 6 . D. 5 .
..............................................................................
4.Hướngdẫnbàitậpvịtrítươngđốicủađườngthẳng.
Câu96: Trongkhônggian ,chohaiđườngthẳngvà .Với
giátrịnàocủathìhaiđườngthẳngđótrùngnhau?
A. . B. . C. . D. .
Hướngdẫn
Kĩnăng:
Quansátcácđápánthìchỉcầnthỏamãn
21
u2.u m2

ChọnA.
Câu97:
Trong không gianvới hệ tọađộ ,cho haiđường thẳng lần lượt có phương trình
và .Vớigiátrịnàocủathìvàcắtnhau?
A. . B. . C. . D. .
Hướngdẫn
Kĩnăng:
từd1thếyvàz=‐1+2yvàod2tacó,Casio:
2123
21
yy--+-
=
-
SHIFTSOLVEtìmđượcy=2,z=3
x=2a+1=1đápsốA.
Câu98: Trongkhônggianvớihệtọađộ ,chođườngthẳng .Trongcácđường
thẳngsau,đườngthẳngnàocắt ?
A. . B. .
2 [\]


[\]
G
--+
==
-

[Q W
G
\
W
]PW
ì
=+
ï
ï
ï
ï
=- -
í
ï
ï
ï= +
ï
î
PQ
 PQ==
 PQ=- =
 PQ==
 PQ=- =
2 [\]

[DW
G\W
]
W
ì
=+
ï
ï
ï
ï
=
í
ï
ï
ï=-+
ï
î

[W
G
\
W
]W
ì
=-
ï
ï
ï
ï
=+
í
ï
ï
ï=-
ï
î
D
G
G
D= D=
D=
D=
2 [\]

[W
G\
]W
ì
=
ï
ï
ï
ï
=
í
ï
ï
ï= +
ï
î
G


[\]
G
---
==


[\]
G
---
==
-
63GV:Ng uyenXuanChung
C. . D. .
Hướngdẫn
Kĩnăng:
QuansátloạiCvàD(!?)
Thếy=2từdvàod
1
x=3,z=1thaytrởvềd
mâuthuẫn
ChọnB.
Câu99: Trongkhônggianvớihệtọađộ ,chođườngthẳngđiquađiểm
(2; ; )
A
mn
.Khiđógiátrịcủam;n
lầnlượtlà:
A. B. C. D.
Hướngdẫn
Kĩnăng:
TừđiểmA,thếx=2vào ,suyray=m=‐4,z=n=7ChọnC.
Câu100:Trongkhônggianvớihệtọađộ ,chođườngthẳng .Trongcácđường
thẳngsau,đườngthẳngnàovuônggócvới ?
A. . B. .
C. . D. .
Hướngdẫn
Kĩnăng
:(Từd)Ghivàomànhình2A–B–CbấmCALCnhập(A;B;C)làtọađộVTCP
trongcácđápán,chọnđápsốbằng0
kếtquảChọnA.
Câu101:Trongkhônggianvớihệtọađộ ,chođườngthẳng .Trongcác
đườngthẳngsau,đườngthẳngnàosongsongvới ?
A. . B. .
C. . D. .
Hướngdẫn
Kĩnăng:
QuansátcácVTCPthìchỉcóCvàDthỏamãn u' k .u

;
Trongđápán
Ctacó
03
(0; 3;2) .(2; 1;2)MM l

ChọnC.
Câu102:[ĐHQGTPHCMCơSở2]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,chođườngthẳng
12
:2
3
x
t
yt
z



vàđườngthẳng
32
:1
3
x
t
yt
z




.Vịtrítươngđốicủavà
là
A.
//

. B.

. C.cắt
. D.,
chéonhau.
Hướngdẫn

[
W
G\
]W
ì
=-
ï
ï
ï
ï
=
í
ï
ï
ï=-
ï
î



[
W
G\
]
W
ì
=+
ï
ï
ï
ï
=
í
ï
ï
ï=+
ï
î
2 [\]


[\ ]+-
D= =
-
 PQ=- =  PQ==-  PQ=- =  PQ==
2 [\]

[
W
G\ W
]W
ì
=- +
ï
ï
ï
ï
=-
í
ï
ï
ï=--
ï
î
G

[W
G
\W
]W
ì
=
ï
ï
ï
ï
=+
í
ï
ï
ï=
ï
î

[
G
\W
]W
ì
=
ï
ï
ï
ï
=+
í
ï
ï
ï=+
ï
î


[\]
G
--
==
-


[\]
G
++
==
-
2 [\]


[\]
G
++
==
-
G



[
W
G
\
W
]W
ì
=+
ï
ï
ï
ï
=-
í
ï
ï
ï=+
ï
î

[W
G
\
W
]W
ì
=
ï
ï
ï
ï
=+
í
ï
ï
ï=
ï
î


[\]
G
++-
==
--


[\ ]
G
+-
==
-
64GV:Ng uyenXuanChung
Tathấy

'2;1;0uu

và

00
'2;1;0
M
Mu

suyra

.ChọnB.
Câu103:[THPTChuyênHạLong‐QuảngNinh]Trongkhônggian
Ox
y
z
,chođiểm
5; 3; 2M
vàmặtphẳng

:2 10Px yz
.Tìmphươngtrìnhđườngthẳng
d
điquađiểm
M
vàvuônggóc
P
.
A.
532
121
xyz

.B.
532
121
xyz


.
C.
653
121
x
yz

.D.
532
121
xyz

.
Hướngdẫn
Ta thấy ngay

1; 2; 1
P
un

nên loại đáp án B. Mà trongđáp án A,

0
10; 6;4
M
Mku

nênloạiA.TrongđápánC,

0
1; 2; 1
M
Mu

.ChọnC.
Câu104:[THPTChuyênNgữ–HàNội]Trongkhônggianvớihệt ọađộ
Ox
y
z
,chomặtphẳng

:2 2 0Pxyz
vàđườngthẳng
1
:
121
x
yz
d

.Gọi làmộtđườngthẳngchứa
trong
P
,cắtvàvuônggócvới
d
.Vectơ
;1;uab
làmộtvectơchỉphươngcủa
.
Tínhtổng
Sab
.
A.
1S
. B.
0S
. C.
2S
. D.
4S
.
Hướngdẫn
Ta có
,
Pd
unu



nên vào MENU 9 1 2 nhập dòng dầu
221=- =- =
dòng hai
121===tacó
1
0,
2
xy==
dođó
()
0;1; 2u =
.Suyra
0, 2ab==
.ChọnC.
Câu105:[THPT ChuyênĐHKHTN‐Hà Nội] Trong khônggian
,Oxyz
phương trìnhđường
thẳng song song vớiđường thẳng
12
:
111
x
yz
d


và cắt haiđường thẳng
1
112
:
21 1
xyz
d


và
2
123
:
11 3
x
yz
d


là:
A.
123
11 1
xy z

.B.
11
11 1
x
yz

. C.
112
111
xyz


.D.
11
111
x
yz

.
Hướngdẫn
Từtínhsongsong
loạiđápánD.MàtrongđápánA,thế
yx
vào
2
d
khôngthỏa
mãn
loạiđápánA.
Trong
B,thế
1yx
vào
1
d
,tacó
1
21
x
x+
=
.Giaođiểmlà:
1, 0, 1
x
yz===
.
Thế
1
y
x
vào
2
d
,tacó
13
11
xx--
=
-
.Giaođiểmlà:
2, 1, 0
x
yz===
.ChọnB.
Lờibình.
Dùngphépthếtrựctiếpđểtìmgiaođiểmlànhanhnhất.Nếudùngthôngqua
thamsốtlà
,1
x
ty t
thìcũngchokếtquảnhưnhau,nhưngdàidòngthêm.
65GV:Ng uyenXuanChung
Câu106:[Đề tham khảo 2021 – BGD] Trong không gian
,Oxyz
cho mặt phẳng

:2 2 3 0Pxyz
và haiđường thẳng
12
1121
:,: .
22 2 1 2 1
xyz x yz
dd

 

Đườngthẳngvuônggócvới
,P
đồngthờicắtcả
1
d
và
2
d
cóphươngtrìnhlà
A.
322
.
22 1
xyz

 B.
221
.
32 2
xyz

C.
11
.
221
xyz


 D.
212
.
22 1
xyz

Hướngdẫn
Từtínhvuônggóc
loạiđápánBvàC.TừđápánA,thế
21
x
z
vào
1
d
,tacó
22 1
22
zz-- +
=
-
.Giaođiểmlà:
1, 0, 1
x
yz===-
.
Từ đáp án A, thế
21
x
z
vào
2
d
, ta có
23 1
11
zz-- +
=
-
.Giaođi ểm là:
3, 2, 2
x
yz===-
.ChọnA.
Cách2.Biếnđổiphươngtrình.
Từtínhvuônggóc
loạiđápánBvàC.TừđápánA,tacó
322
111
22 1
xyz
 
11
.
22 1
xyz

Đếnđâytasosánhvới
1
d
và
2
d
.
+Sosánhvới
1
d
nếuchúngcắtnhauthì
11
12
zz++
=
--
,suyragiaođiểm
(
)
1; 0; 1- .
+Sosánhvới
2
d
nếuchúngcắtnhauthì
12
21
xx--
=
,suyragiaođiểm
(
)
3; 2; 2- .
Câu107:Trongkhônggian
Ox
y
z
,chomặtphẳng
:20yz

,haiđườngthẳng:
1
1
:
4
x
t
dyt
zt

và
2
2
:42
4
x
t
dy t
z


.Đườngthẳng nằmtrongmặtphẳng
vàcắthaiđườngthẳng
1
d ;
2
d cóphươngtrìnhlà
A.
1
784
x
yz

. B.
1
784
x
yz

. C.
1
784
x
yz

. D.
1
784
x
yz

.
Hướngdẫn
Từ
.0nu

nênloạiđápánAvàD.
Từ
2
d
thế 4z vàođápánB,tacó
6, 8
x
y==-
thaytrởvề
2
d
thìloại.ChọnC.
Câu108:Trong không gian hệ trục toạ độ
Oxyz
, cho 2đường thẳng
1
1
:
211
x
yz
d

,
2
11
:
121
x
yz
d


.Viếtphươngtrìnhmặtphẳng

vuônggócvới
1
d
,cắt
Oz
tại A
vàcắt
2
d
tại
B
(cótọanguyên)saocho 21AB .
66GV:Ng uyenXuanChung
A.

:10 5 5 1 0xyz

. B.

:4 2 2 1 0xyz

.
C.

:2 1 0xyz

. D.

:2 2 0xyz

.
Hướngdẫngiải
Cách1
.Phươngphápkhửdầnẩn.
Gọi
2
0; 0; , 1 ; 2 ; 1
A
aOzB bb bd
1; 2 ; 1BA b b a b

.
Vì
1
B
Au

nêntacó
222 10 1bbab ba
.
Từđó
;2 2 ;2BA a a

,từđộdàisuyra

2
2
22 421 1aa a
.
Phươngtrình

:2 1 0.xyz

ChọnC.
Cách2
.Phươngphápdồnbiến.
Vì

vuônggócvới
1
d
,cắt
Oz
tại

0; 0;
A
a
nênphươngtrìnhcódạng:

:2
x
yza
.

cắt
2
d tại
B
,với
t
thỏamãn:

212 1 1tttata
.DođótọađộBlà:

;2 2; 2Ba a a
,suyra

22
;2 2; 2 5 8 8 21AB a a AB a a

.
Giảira
1:2 1axyz 
.ChọnC.
Câu109:Trong không gian với hệ tọađộ
Ox
y
z
, chođiểm
3;3; 2M
và haiđường thẳng
1
12
:
131
x
yz
d


;
2
112
:
12 4
xyz
d


.Đườngthẳng
d
qua
M
cắt
1
d
,
2
d
lầnlượt
tại
A
và
B
.Độdàiđoạnthẳng
A
B
bằng
A.
3
. B.2 . C. 6 . D. 5 .
Hướngdẫngiải
Cách1
.Phươngphápkhửdầnẩn.
Gọi
12
1; 3 2; , ; 1 2 ; 2 4
A
aaadBb b bd
.
2;3 1; 2 , 3; 4 2 ; 4
M
Aa a a MBb b b
 
cùngphươngnên:
23
31 2 4
24
akbk
akbk
akb



,từ(1)và(3),tacó:
534534kb k kb k
.
Từ(1)và(2),tacó
55 5 5 5 5kb k kb k
.Suyra5534kk .
Suyra
1
,1,0
2
kb a
.Cuốicùng
2;1; 2 3BA AB

.ChọnA.
Cách2.Xétvịtrítươngđối.
67GV:Ng uyenXuanChung
Nhận xét
12
2;1; 2 , 4; 2; 4MM M M
 
cùng phương nên

1
1; 2; 0AM
,
2
1;1; 2BM
.Từđósuyra
2;1; 2 3BA AB

.
Cách3.Phươngphápquỹtích.
Lậpphươngtrìnhmp(P)chứaMvà
1
d
,phươngtrìnhmp(Q)chứaMvà
2
d
,khiđó
d
làgiaotuyếncủa(P)và(Q).
+Vào
MENU912nhập
13 1==-=
và212== =tacó
7; 4;5
P
n 

.
Sửalạidòngđầu
12 4-= =-=tacó
8; 6; 5
Q
n 

.Suyra
2;1; 2
d
u 

.
+Phươngtrình
:32,3, 22dx t
y
tz t 
cắt
1
d
tại
1; 2; 0A
và
2
d
tại

1;1; 2B
.
...........................................................................................
68GV:Ng uyenXuanChung
VII.HÌNHCHIẾUVUÔNGGÓCCỦAĐIỂMLÊNĐƯỜNGTHẲNG.
1.Kiếnthứcbổxung.
Tìmhìnhchiếuvuônggóc H củađiểm
(
)
1111
;;
M
xyztrênđườngthẳng
D
có
phươngtrìnhthamsố
()
0
0
0
:,
xx at
yy btt
zz ct
ì
=+
ï
ï
ï
ï
=+ Î
í
ï
ï
ï
=+
ï
î
hoặcchínhtắc:
000
.
x
xyyzz
abc
---
==
Tọađộ
H tínhtheocôngthức:
0
0
0
H
H
H
x
xat
yybt
zzct
ì
=+
ï
ï
ï
ï
=+
í
ï
ï
ï
=+
ï
î
,
với
(
)
(
)
(
)
10 1 0 10
222
ax x by y cz z
t
abc
-+ -+ -
=
++
.
CASIO:Đặt
()
()
01 1 01 01 0
;; ;;
M
Mxxyyzz xyz=- - -=

(Bộsốnhậpmáy)thì:
222
ax by cz
t
abc
++
=
++
STOMvà
()
000
;;
M
H
cMMxaybz+++
.
Khoảngcáchtừ
1
M
đến
D
là
(
)
222 2222
xyz a
M
bc++- ++
hoặcnếukhông
cầntọađộ H thìghi
()
2
222
222
ax by cz
xyz
abc
++
++-
++
CALCnhậpbộ
()
;;
x
yz
.
Chúý:
Cáccôngthứctrênđềusuyratừcáchtìmtnhưbìnhthường,nh ưngbằngchữ.
Cácembiếnđổi:giaođiểmcủa
D
với
()mp a
qua
1
M
vàvuônggóc
D
,rútracông
thức;Hoặc
1
.0MHu
D
=
 
tađềucó
t
nhưtrên.Cácemđãthựchiệnbằngsố,hãythực
hiệnbằngchữnhé!
2.Cácvídụgiảitoán.
Vídụ54:[THPTChuyênTháiBình]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,gọi
H
hìnhchiếu
vuônggóccủa

2; 0;1M
lênđườngthẳng
12
:
121
xyz

.Tìmtọađộđiểm H .
A.

2; 2;3H
. B.
0; 2;1H
. C.
1; 0; 2H
. D.
1; 4; 0H 
.
Hướngdẫngiải
Trướchếttagiảitựluận,sauđótadùngCASIOđểsosánh.
Cách1.Tựluận.
Tọađộ
H dạngthams ốlà
1;2;2Httt
,suyra

1; 2 ; 1
M
Ht t t

vuônggócvới

1; 2; 1u

nêntacó:
.01410 0.uMH t t t t
 
 
Vậy
1; 0; 2H
.
Cách2.Casio.
69GV:Ng uyenXuanChung
Ghivàomànhình
222
2
121
x
yz++
++
CALC(nhậpbộkhithay
M
vàotửsố
D
)
10 1==-==
STOMbấm
1:2:2
M
MM++===
tađược
1; 0; 2H
.
Vídụ55:[THTTSố3‐486]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,tínhkhoảngcáchtừđiểm
1; 3; 2M
đếnđườngthẳng
1
:1



x
t
yt
zt
.
A. 2 . B.
2
. C.22. D.
3
.
Hướngdẫngiải
Trướchếttagiảitựluận,sauđótadùngCASIOđểsosánh.
Cách1.Tựluận.
Tọađộ
H
làhìnhchiếucủa
M
là

1;1;Httt
,suyra

;2;2
M
Htt t

vuông
gócvới
1;1; 1u


nêntacó:
.0 220 0uMH t t t t


.
Vậy
0; 2; 2 2 2MH MH

.ChọnC.
Cách2.Casio.
(Làmnhápnếucần,chuyểnvềchínhtắc
11
:
111
x
yz

)
Ghi vào máy
()
2
222
3
x
yz
xyz
+-
++-
CALC ( thay
1; 3; 2M
vào tử số
D
)
022====
tađược 22.ChọnC.

Lưuý.Máytính570thìphímzthaybằngphímF
NgoàiratacũngcóthểgiảibằngkhảosátParabolbiếnttừ
22
38MH t
.
Vídụ56:Tínhkhoảngcáchtừđiểm
2; 1; 3E 
đếnđườngthẳng
2
:43
25
x
t
dy t
zt



(
tR
)bằng:
A.
9
.
7
B.
4
.
35
C.
14
.
7
D.
914
.
7
Hướngdẫn.
Cách1.KhảosátParabol.
Gọi

2;43;25 ;53;15
H
tt tdEHttt

,tatìmgiátrịnhỏnhấtcủaEH.
Tacó
2
2222
162
(5 3 ) (1 5 ) 35 20 26
7
EH t t t t t 

nên
min
914
7
EH
,
đạtđượckhi
2/7.t 
ChọnD.
Cách2
.CASIO.
70GV:Ng uyenXuanChung
Ghi

2
222
135
1925
x
yz
xyz



CALCnhập(Tọađộvéctơ
0
M
E

)
051

Kếtquả
914
7
.ChọnD.
Nhậnxét.
Nhìnvàocộtthamsốttathấybột;3t;‐5tvàsosánhtrongcôngthức
35
x
yz
cósựthếbiếnx;y;ztươngứng.Nhưthếtachỉviệctínhnhẩmtọađộvéctơ
0
M
E

bằng
cáchtrừtheohànhngangthànhphầntươngứng.Trênđâylàcôngthứctínhkhoảng
cáchnhanhnhấtrồi,cácemchỉthựchiệnvàilầnlàOK!.
Cònngaycảviệctínhnhẩmvéct ơ
0
M
E

màkhôngmuốnlàmthìchỉcócáchghi
đầyđủcôngthức(Khádàinhé!):


2
222
1( 2) 3( 4) 5( 2)
242
1925
xyz
xyz
 


CALC nhập tọađộcủa
điểmElà
21 3
cùngkếtquả
914
7
.
Vídụ57:[THPTChuyênTháiBình]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Ox
y
z
,chođiểm

2;1; 0M
vàđườngthẳngcóphươngtrình
11
:
211
x
yz
d


.Phươngtrìnhcủađườngthẳng
điquađiểm
M
,cắtvàvuônggócvớiđườngthẳng
d
là:
A.
21
142
x
yz


. B.
21
142
x
yz


.
C.
21
132
x
yz


. D.
21
342
x
yz


.
Hướngdẫn.
Cách1.Trắcnghiệmloạitrừ.
Kiểmtratínhvuônggócvớid,ghi
2
A
BC
bấmCALCnhậpbộvéctơchỉphương
trongcácđápán,chỉcóđápán
Achokếtquảbằng0.ChọnA.
Cách2
.CASIO.
TìmhìnhchiếucủaMtrêndghi
2
6
x
yz
CALCnhập
12 0
STOM
BấmACghi
12 2:1 1:
M
MM
véctơ

1
1; 4; 2
3
MH 

.ChọnA.
Vídụ58:
Đườngthẳngvuônggócchungcủahaiđườngthẳng
1
33
:2
3
x
t
dy
zt


và
2
46
:1
32
x
t
dy t
zt



cóphươngtrìnhlà:
A.
1
2
23
x
t
y
zt



. B.
1
2
23
x
t
y
zt


. C.
1
2
23
x
t
y
zt


. D.
1
2
23
x
t
y
zt


.
Hướngdẫn.
71GV:Ng uyenXuanChung
Cách1.KhảosátParabol.
Gọi

2
46;1 ;32
M
tt td
,tatìmgiátrịnhỏnhấtcủakhoảngcáchtừMđến
1
d
.
Tacó


2
2
22 2
3(6 7) 1(6 2 )
67 1 62
91
tt
MH t t t




2
2
22
20 27
131
41 110 86 2
10 10
t
MH t t t t


nên
2
min
1
M
Ht

.
Chỉcóđápán
Dthìđườngthẳngđiqua

2; 2;1M
.ChọnD.
Lưuý.
Cóthểtínhgiátrị

20 27 7 9 23 11
' ; 2; 1;0;3
10 10 10 10 10
t
tHMH






.
Cách2.Tínhtrựctiếp.
Gọidlàđườngvuônggócchung,vào
MENU912nhậpdòngđầu
301
vàdòng
hai
612
tacó
1
,0
3
xy
suyra

1; 0; 3
d
u

.ĐếnđâyloạiđápánC,loạitiếp
đápán
Avì
2y 
khôngthỏamãn
1
d
.
Từđápán
B,thế
2y
vào
2
d
thì
1t
nênx=2,z=1thếtrởvềđápánBthìmâuthuẫn.
Vậy
chọnD.
Lờibình.
Giảsử

12
3;2;3 , 46;1;32
A
aadBbbbd
làđoạnvuônggócchung
AB,thì
&
d
A
Bu

cùngphương.Trướchếtchothànhphầntungđộ
120 1bb
vàkhiđótọađộ
2; 2;1B
,tiếptheotrongcácđápánBvàD,tính
0
M
B

cùngphương

1; 0; 3
d
u

thìchọn.TrongDcó
0
M
Bu

.Nhưvậytheocáchnàykhádàidòng.Cách
thếtrựctiếpđểtìmgiaođiểmlànhanhnhất!
(Xemthêmphầnphụlục)
...........................................................................................
72GV:Ng uyenXuanChung
VIII.BÀITẬPTỔNGHỢPCUỐIPHẦN1.
1.Đềbài.
Câu110:Trongkhônggian
Ox
y
z
,gọi

P
làmặtphẳngchứađườngthẳng
21
:
121
x
yz
d


vàcắtcáctrục
Ox
,
O
y
lầnlượttại
A
và
B
saochođườngthẳng
A
B
vuônggócvới
d
.
Phươngtrìnhcủamặtphẳng
P
là
A.
2550xyz
. B.
2540xyz
. C.
240xyz
. D.
230xy
.
Câu111:Trongkhônggianvớihệtọađộ
Ox
y
z
,chotamgiác
ABC
với
1;1; 1A
,
2;3;0B
.Biết
rằngtamgiác
ABC
cótrựctâm
0; 3;2H
tìmtọađộcủađiểm
C
.
A.
3; 2; 3C
. B.
4;2; 4C
. C.
1; 2;1C
. D.
2;2; 2C
.
Câu112:[SGDHàTĩnh]Trongkhônggian
Ox
y
z
,mặtphẳng
điquađiểm
1; 2;1M
vàcắt
tia
Ox
,
O
y
,
Oz
lầnlượttại
A
,
B
,
C
saochođộdài
OA
,
OB
,
OC
theothứtựtạothành
cấpsốnhâncócôngbộibằng
2 .Tínhkhoảngcáchtừ
O
tớimặtphẳng
.
A.
4
21
. B.
21
21
. C.
321
7
. D.
921
.
Câu113:[THPTYênLạc–VĩnhPhúc]Biếtrằngcó
n
mặtphẳngcóphươngtrìnhtươngứnglà
:0
iiii
Pxaybzc
1, 2,...,in
điqua
1; 2; 3M
(nhưngkhôngđiqua
O
)vàcắt
cáctrụctọađộ
Ox
,
O
y
,
Oz
theothứtựtại
A
,
B
,
C
saochohìnhchóp
.O ABC
làhình
chópđều.Tínhtổng
12
...
n
Saa a
.
A.
3S
. B.
1S
. C.
4S 
. D.
1S 
.
Câu114:[Đề_2017_BGD] Trong không gian với hệ tọađộ
Ox
y
z
, cho haiđiểm
1; 1; 2A
,
1; 2; 3B
vàđườngthẳng
121
:.
112
xy z
d


Tìmđiểm
; ;
M
abc
thuộc
d
sao
cho
22
28MA MB,biết
0.c
A.
1; 0; 3M
. B.
2; 3; 3M
.
C.
17 2
; ;
66 3



M
. D.
172
; ; .
663
M




Câu115:[THPTChuyênLươngThếVinh‐HàNội]Trongkhônggian
Ox
y
z
,cho
1; 7; 0A
và
3; 0; 3B
.Phươngtrìnhđườngphângiáctrongcủa
A
OB
là
A.
:
453
x
yz
d 
. B.
:
357
x
yz
d 
. C.
:
675
x
yz
d 
. D.
:
574
x
yz
d 
.
Câu116:Trongkhônggian
Oxyz
,chohaiđườngthẳngcắtnhau
1
2
:22
1
x
t
yt
zt



,
2
1
:
2
x
t
yt
zt


,tt
.Viếtphươngtrìnhđườngphângiáccủagócnhọntạobởi
1
và
2
.
73GV:Ng uyenXuanChung
A.
1
233
x
yz

. B.
1
111
x
yz

. C.
1
233
x
yz

. D.
1
111
x
yz

.
Câu117:Trongkhônggian
Oxyz
,chotamgiác
A
BC
có
(2;0;1)A 
,
(1;2;7)B 
và
(5; 14; 1)C 
.
Viếtphươngtrìnhđườngphângiáctronggóc
𝐴𝐵𝐶
.
A.
127
28 18
xy z

. B.
941
12 7
x
yz

.
C.
127
149
xy z


. D.
127
94 1
xy z

.
Câu118:[THPTChuyênNguyễnQuangDiệu–ĐồngTháp]Trongkhônggian
Ox
y
z
,chomặt
phẳng
:90Pxyz
,đường thẳng
33
:
132
x
yz
d


vàđiểm
1; 2; 1A
.
Phươngtrìnhđườngthẳng
điquađiểm
A
cắt
d
vàsongsongvớimặtphẳng
P
.
A.
121
12 1
x
yz


. B.
121
12 1
x
yz

.
C.
121
121
x
yz

. D.
121
12 1
x
yz

.
Câu119:[SGDNamĐịnh]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,chotamgiác
ABC
cóphương
trìnhđườngphângiáctronggóc
A
là:
66
14 3
xy z


.Biếtrằngđiểm

0;5;3M
thuộc
đườngthẳng
AB vàđiểm
1;1; 0N
thuộcđườngthẳng
AC
.Vectơnàosauđâylàvectơ
chỉphươngcủađườngthẳng
AC
.
A.
1; 2; 3u
. B.
0;1; 3u
. C.
0; 2; 6u 
. D.
0;1; 3u 
.
Câu120:[THPTChuyênĐHKHTN‐HàNội]Trongkhônggian
Oxyz
,chotamgiác
A
BC
vuông
tại
C
,
60ABC ,
32,AB
đường thẳng
A
B có phươngtrình
348
11 4
xy
z

,
đườngthẳng
A
C
nằmtrênmặtphẳng
:10xz

.Biết
B
làđiểmcóhoànhđộ
dương,gọi
;;abc
làtọađộđiểm
C
,giátrịcủa
abc
bằng
A.
3
. B.2 . C. 4 . D.
7
.
Câu121:TrongkhônggianOxyz,chotamgiácABCcó
3; 2; 3C
,đườngcaoAHnằmtrênđường
thẳng
1
233
:
11 2
xy
z
d


vàBDlàđườngphângiáctrongcủagócBnằmtrênđường
thẳng
2
d
cóphươngtrình
143
121
xy z

.DiệntíchtamgiácABCbằng
A.
4. B.23. C.43. D.8.
Câu122:[THPTChuyênĐHVinh]Trongkhônggian
Ox
y
z
,chotamgiác
A
BC
có

2; 3;3A
,
phươngtrìnhđườngtrungtuyếnkẻtừ
B
là
332
12 1
xyz


,phươngtrìnhđường
74GV:Ng uyenXuanChung
phângiáctrongcủagóc
C
là
242
211
xyz


.Đườngthẳng AB cómộtvéc‐tơchỉ
phươnglà
A.
2;1; 1u 
. B.
1; 1; 0u 
. C.
0;1; 1u 
. D.
1; 2; 1u
.
Câu123:Trongkhônggianvớihệtrụctọađộ
Oxyz
,chotamgiác
A
BC
biếtđiểm

1; 2; 3A
,
đường trung tuyến
B
M là
5
0
14
x
t
y
zt

vàđường cao
CH
có phương trình là
423
16 13 5
x
yz

.Viếtphươngtrìnhđườngphângiácgóc
A
.
A.
123
7110
xy z

. B.
123
413 5
xy z

.
C.
123
231
xy z


. D.
123
2115
xy z


.
Câu124:[THPT Chuyên ĐHSP‐Hà Nội] Trong không gian
Oxyz
, cho cácđiểm
0;1; 2A
,
2; 2; 0B
,

2; 0;1C
.Mặtphẳng
P
điqua
A
,trựctâm
H
củatamgiác
A
BC
và
vuônggócvớimặtphẳng

A
BC
cóphươngtrìnhlà
A.
42 40xyz
. B.
42 40xyz
. C.
42 40xyz
.D.
42 40xyz
.
Câu125:]THPTPhanĐìnhPhùng‐HàTĩnh]Trongkhônggian
Oxyz
,chohìnhvuông
ABCD
biết
1; 0; 1A
,
1; 0; 3B
vàđiểm D cóhoànhđộâm.Mặtphẳng
A
BCD
đi quagốctọa
độ
O
.Khiđóđườngthẳng
d
làtrụcđườngtrònngoại tiếphìnhvuông
ABCD
có
phươngtrình
A.
1
:
1
x
dyt
z


. B.
1
:
1
x
dyt
z

. C.
1
:
1
x
dyt
z

. D.
:1
x
t
dy
zt
.
Câu126:[THPTChuyênVĩnhPhúc]Trongkhônggian
Ox
y
z
,chohaiđiểm
1; 0; 1A
,

1; 2; 1B
.
Viếtphươngtrìnhđườngthẳng
điquatâmđườngtrònngoạitiếptamgiác
OAB
và
vuônggócvớimặtphẳng
OAB .
A.
:1
1
x
t
yt
zt


. B.
:1
1
x
t
yt
zt


. C.
3
:4
1
x
t
yt
zt



.
D.
1
:
3
x
t
yt
zt



.
Câu127:TrongkhônggianOxyz,chođiểmE(1;1;1),mặtcầu
222
(): 4Sx y z
vàmặtphẳng
(): 3 5z 3 0.Px y
Gọi
làđườngthẳngđiquaE,nằmtrong(P)vàcắt(S)tạihai
điểmA,BsaochoOABlàtamgiácđều.Phươngtrìnhcủa
là
75GV:Ng uyenXuanChung
A.
12
1.
1
x
t
yt
zt



B.
14
13.
1
x
t
yt
zt



C.
12
1.
1
x
t
yt
zt



D.
1
1.
12
x
t
yt
zt



Câu128:TrongkhônggianOxyz,chomặtcầuvàđườngthẳng
.Tìmmđể(d)cắt(S)tạihaiđiểmM,NsaochoMN=8.
A. . B. . C. . D. .
Câu129:Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm
(0;0;3)I
vàđườngthẳng
1
:2.
2


x
t
dy t
zt
Phươngtrình
mặtcầu(S)tâm
I
vàcắt
d
tạihaiđiểm
, AB
saochotamgiác
I
AB
vuônglà:
A.

2
22
3
3.
2
 xy z
B.

2
22
8
3.
3
 xy z
C.

2
22
2
3.
3
 xy z
D.

2
22
4
3.
3
 xy z
Câu130:[THPTChuyênPhanBộiChâu]Trongkhônggianvớihệtọađộ ,chođườngthẳng
vàmặtcầu .Haimặtphẳng ,
chứavàtiếpxúcvới .Gọivàlàtiếpđiểm.Độdàiđoạnthẳngbằng?
A.
. B. . C. . D. .
Câu131:[THPTChuyênNgữ–HàNội]Trongkhônggianđộ
Oxyz
,chođiểm
2;3;1M
vàmặt
cầu

22
2
:1 1 4Sx y z
.Từ
M
kẻđượcvôsốcáctiếptuyếntới

S
,biếttập
hợpcáctiếpđiểmlàđườngtròn
C
.Tínhbánkính
r
củađườngtròn
C
.
A.
23
3
r
. B.
3
3
r
. C.
2
3
r
. D.

2
.
Câu132:[THTTSố1‐484]Trongkhônggian
,Ox
y
z
chođườngthẳng
5
:24
14
x
t
dy t
zt



,mặtcầu
222
:0Sx y z axbyczd
có bán kính
19R
và mặt phẳng
:3 3 1 0.Pxyz
Trongcácsố
;;;abcd
theothứtựdướiđây,sốnàothỏamãn
43,abcd
đồngthờitâm I của

S
thuộc
d
và

S
tiếpxúcvớimặtphẳng
?P

A.
6; 12; 14; 75 .
B.
6;10; 20; 7 .
C.
10;4;2;47 .
D.
3; 5; 6; 29 .
222
:460Sx y z x ym

11
:
21 2


x
yz
d
24m 8m 16m
12m
Oxyz
2
:
214
x
yz
d


222
:1 2 12Sx y z

P
Q
d
S
M
N
M
N
22
43
3
23
3
4
76GV:Ng uyenXuanChung
Câu133:[THPT Lê Lai–Thanh hóa] Trong không gian
Oxyz
, cho cácđường thẳng
12
:1, :
1
xx
dy d yt
zt z t









và
11
:
111
x
yz

.Gọi

S
làmặtcầucótâmthuộc
vàtiếp
xúcvớihaiđườngthẳng
, dd
.Phươngtrìnhcủa

S
là
A.

22
2
111xyz
. B.

22 2
2121xyz
.
C.
222
3131
2222
xyz




. D.
222
5159
44416
xyz




.
Câu134:[THPTChuyênĐHKHTN‐HàNội]Trongkhônggian
Oxyz
,chohaiđiểm
5; 0; 0A
và

3; 4; 0B
.Với
C
làđiểmnằmtrêntrục
Oz
,gọi
H
làtrựctâmcủatamgiác
A
BC
.Khi
C
diđộngtrêntrục
Oz
thì
H
luônthuộcmộtđườngtròncốđịnh.Bánkínhcủađường
trònđóbằng
A.
5
4
. B.
3
2
. C.
5
2
. D. 3 .
Câu135:[ĐềStarEducation]Trongkhônggiantọađộ
Oxyz
,chođiểm
1; 2; 3A
,đườngthẳng

:d
21
13 2
x
yz

vàmặtcầu

:S

222
12316xy z
.Hỏicóbaonhiêu
đườngthẳng
qua A ,vuônggóc

d
vàtiếpxúcvới

S
A.
0
. B.1. C.2 . D.Vôsố.
Câu136:Trong không gian tọađộ
Oxyz
, chođiểm
1; 2; 5B
,đường thẳng

:d
651
14 1
x
yz

và mặt cầu

:S
 
222
1214xy z
. Hỏi có bao nhiêu
đườngthẳng
qua
B
,vuônggóc

d
vàtiếpxúcvới

S
A.
0
. B.
1
. C.
2
. D.Vôsố.
Câu137:Trongkhônggianchođườngthẳngvàmặtphẳng
()P
chứa
sao
cho
()P
tiếpxúcvớimặtcầu

222
:3 3 19Sx y z
.Hỏi
()P
songsongvới
mặtphẳngnào?
A.
320xy z
. B.
22 50xyz
. C.
0xyz
. D.
350xyz
.
Câu138:[SGD Bắc Ninh] Trong không gian
Ox
y
z
, chođiểm
M
thuộc mặt cầu
()( ) ( ) ( )
222
:3 3 29Sx y z-+-+-=
vàbađiểm
()
1; 0; 0A
,
()
2;1; 3B
;
(
)
0; 2; 3C -
.Biếtrằng
quỹtíchcácđiểm
M
thỏamãn
2
2. 8MA MB MC+=

làđườngtròncốđịnh,tínhbánkính
r
đườngtrònnày.
A. 3r = . B.
6r =
C.
3r =
. D. 6r = .
44
:
31 4


xyz
77GV:Ng uyenXuanChung
Câu139:[SGD Phú Thọ] Trong không gian với hệ tọađộ
Oxyz
, cho mặt cầu

22 2
:1 1 29Sx y z
vàđiểm
1;1; 1A
.Bamặtphẳngthayđổiđiquađiểm
A vàđôimộtvuônggócvớinhau,cắt

S
theogiaotuyếnlàbađườngtròn.Tổngdiện
tíchcủabahìnhtrònđóbằng
A.
12
. B.
3
. C.
22
. D.
11
.
Câu140:Trongkhônggian
Oxyz
,chomặtcầu
222
:246130Sx y z x y z
vàđường
thẳng
121
:.
111
xy z
d


Trên
d
lấyđiểm
M
vàkẻ3tiếptuyến
M
A ,
M
B ,
M
C
đến
mặtcầu

S
thỏamãn
60AMB ,
90BMC ,
120CMA .Biếttọađộ
;;
M
abc
với
0a
.Tổng
abc
bằng:
A.
1
. B.2 . C. 2 . D.1.
Câu141:[ChuyênLêHồngPhong–NamĐinh]Trongkhônggianvớihệtrụctọađộ
Ox
y
z
cho
mặt cầu

22 2
1
:1 1 216Sx y z
và

222
2
:1 2 19Sx y z
cắt
nhautheogiaotuyếnlàđườngtròn
C
.Tìmtọađộtâm
J
củađườngtròn
C
.
A.
171
;;
244
J



. B.
171
;;
344
J



. C.
17 1
;;
34 4
J




. D.
17 1
;;
24 4
J




.
Câu142:[THPT Chuyên Nguyễn Trãi Hải Dương] Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu
222
9xyzvàđiểm

000
1
;;z : 12
23
x
t
M
xy d y t
zt



.Bađiểm
,,
A
BC
phânbiệtcùng
thuộcmặtcầusaocho
,,
M
AMBMC
làtiếptuyếncủamặtcầu.Biếtrằngmặtphẳng

A
BC
điqua
1;1; 2D
.Tổng
222
000
Tx
y
z
bằng:
A.30. B.26. C.20. D.21.
Câu143:[HỘI 8 TRƯỜNG CHUYÊN] Trong không gian
,Oxyz
cho hai mặt cầu

2
22
:125Sx y z
và

222
:1 2 31.Sx y z

Mặtphẳng

P
tiếpxúc

S
vàcắt

S
theogiao tuyếnlàmộtđườngtròncóchuvibằng
6.
Khoảngcáchtừ
O
đến

P
bằng
A.
14
.
3
B.
17
.
7
C.
8
.
9
D.
19
.
2
Câu144:Trongkhônggian
,Oxyz
chođườngthẳngdđiquađiểmM(2;3;0)songsongmặtphẳng
(P):3x–2y+z+1=0vàvuônggócvớiđườngthẳngd
’
:
113
234
x
yz

.Phương
trìnhthamsốcủađườngthẳngdlà:
A.
211
310.
13
x
t
yt
zt


B.
23
32.
13
x
t
yt
zt



C.
22
33.
4
x
t
yt
zt


D.
2
3.
3
x
t
yt
zt


78GV:Ng uyenXuanChung
Câu145:[THTT số 6‐489] Trong không gian
Oxyz
, chođiểm
1; 3; 2A
, mặt phẳng
:2 10 0Pxyz
vàđườngthẳng
22
:1
1
x
t
dy t
zt



.Tìmphươngtrìnhđườngthẳng
cắt
P
và
d
lầnlượttạihaiđiểm
M
và
N
saocho
A
làtrungđiểmđoạn
M
N
.
A.
613
741
xyz


. B.
613
74 1
xy
z

.
C.
613
74 1
xyz

. D.
613
741
x
yz


.
Câu146:Trongkhônggian
Ox
y
z
,chođườngthẳng
1
823
:
24 1
xyz
m


và
2
44
:3
22
x
t
yt
zt



.Giá
trịcủa
m
để
1
và
2
cắtnhaulà
A.
25
8
m 
. B.
25
8
m
. C.
3m
. D.
3m 
.
Câu147:[THPT Kinh Môn‐Hải Dương] Trong không gian
,Oxyz
chođường thẳng
112
:
211
xyz

.Tìmhìnhchiếuvuônggóccủa
trênmặtphẳng
Oxy
.
A.
0
1
0
x
yt
z

. B.
12
1
0
x
t
yt
z


. C.
12
1
0
x
t
yt
z


. D.
12
1
0
x
t
yt
z


.
Câu148:Trongkhônggianv ớihệtọađộ
,Oxyz
chomặtphẳng
:30Pxyz
vàđường
thẳng
12
:
12 1
xy z
d


.Hìnhchiếucủa
d
trên

P
làđườngthẳng
d
.Trongcácđiểm
sau,điểmnàothuộcđườngthẳng
d
?
A.
2;5; 4M
. B.
1; 1; 3N
. C.

1; 3; 1P
. D.
2; 7; 6Q
.
Câu149:[Đề chính thức TNTHPT 2021 – BGD] Trong không gian
Ox
y
z
, chođường thẳng
12
:
11 1
xy z
d


vàmặtphẳng
(): 2 4 0Px yz
.Hìnhchiếuvuônggóccủa
d
lên
()P
làđườngthẳngcóphươngtrình:
A.
12
21 4
xy z

. B.
12
32 1
xy z

. C.
12
21 4
xy z

. D.
12
321
xy z

.
Câu150:[THPT Chuyên ĐH Vinh] Trong không gian
Oxyz
, cho haiđiểm
1; 3; 2A 
,
3; 7; 18B 
vàmặtphẳng
:2 1 0Pxyz
.Điểm
,,
M
abc
thuộc

P
saochomặt
phẳng

A
BM
vuônggócvới
P
và
22
246MA MB
.Tính
Sabc
.
A.
0
. B. 1 . C.
10
. D.
13
.
79GV:Ng uyenXuanChung
Câu151:Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm

1; 2; 1A
,đườngthẳng
112
:
21 1
xyz
d


vàmặt
phẳng
:210Pxy z
.Điểm
B
thuộcmặtphẳng
P
thỏamãnđườngthẳng
AB
vuônggócvàcắtđườngthẳng
d
.Tọađộđiểm
B
là
A.

3; 2; 1
. B.

3; 8; 3
. C.
0;3; 2
. D.
6; 7; 0
.
Câu152:Trongkhônggianvớihệtọađộ ,chođườngthẳngvuônggócvớimặtphẳng
vàcắtcảhaiđườngthẳng ,,trong
cácđiểmsau,điểmnàothuộcđườngthẳng ?
A.
. B. . C. . D.
Câu153:Trongkhônggian
Oxyz
,chobốnđiểm
1; 2; 3A
,

2; 1;1B
,
1;1; 0C
,

1; 2; 1D
.Tính
khoảngcáchgiữahaiđườngthẳng
AB và
CD
.
A.
4
11
. B.
6
11
. C.
8
11
. D.
10
11
.
Câu154:Trongkhônggianvớihệtrụctoạđộ
,O xyz
cho
:70Pxyz
vàhaiđườngthẳng
12
112 2 34
:;:
111 2 3 5
xyz x yz

.Gọi
M
làđiểmthuộc
1
,
M
cótoạđộlà
cácsốdương,
M
cáchđều
2
và

.P
Khoảngcáchtừđiểm
M
đến(
P
)là
A.23. B.
2.
C.
7.
D.
2
.
3
Câu155:[THPTNhoQuan–NinhBình]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
cho
0;1; 0A
,
2; 2; 2B
,

2;3;1C
vàđườngthẳng
123
:
212


xy z
d
.Tìmđiểm
M
thuộc
d
saochothểtíchtứdiện
M
ABC
bằng3
A.
331 15911
;;; ;;
242 24 2




. B.
331 1379
;;; ;;
542 242




.
C.
331 1379
;;; ;;
242 242



. D.
331 1379
;;; ;;
542 242



.
Câu156:[PTNK‐ĐHQGTPHCM]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,chohaiđườngthẳng
1
1
:22
3
x
t
dy t
zt



và
2
43
:32
1
x
t
dy t
zt



.Trên
1
d
lấyhaiđiểm A ,
B
thỏamãn
3AB
.Trên
2
d
lấyhaiđiểm
C
, D thỏamãn
4CD
.Tínhthểtích
V
củatứdiện
ABCD
.
A.
7V
. B.
221V
. C.
421
3
V
. D.
521
6
V
.
Ox
y
z

:2 40xyz

32
:
112
x
yz
d


3
:3
2
x
t
dyt
zt

6;5; 4M
4; 5; 6N
5; 6; 5P
4; 4; 5Q
80GV:Ng uyenXuanChung
Câu157:Trong không gian với hệ tọađộOxyz cho bađường thẳng
1
:4
12
xt
dy t
zt


2
2
:
133
x
yz
d


và
3
111
:
521
x
yz
d


.Gọi làđườngthẳngcắt
123
,,dd d
lầnlượt
tạicácđiểmA,B,CsaochoAB=BC.Phươngtrìnhđườngthẳng
là
A.
22
111
x
yz

 B.
2
111
x
yz

C.
31
11 1
x
yz

D.
31
111
x
yz

.
Câu158:[ChuyênĐBSôngHồng]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Ox
y
z
,chohaiđườngthẳng
1
1
:
213
xy
z
d

,
2
1
:2
x
t
dy t
zm


.Gọi
S
làtậptấtcảcácsố
m
saocho
1
d và
2
d chéonhau
vàkhoảngcáchgiữachúngbằng
5
19
.Tínhtổngcácphầntửcủa
S
.
A.
11
. B.
12
. C.
12
. D.
11
.
………………………………………………………………….
2.Hướngdẫngiảibàitậpcuốiphần1.
Câu110:Trongkhônggian
Oxyz
,gọi

P
làmặtphẳngchứađườngthẳng
21
:
121
x
yz
d


vàcắtcáctrục
Ox
,
Oy
lầnlượttại A và
B
saochođườngthẳng AB vuônggócvới
d
.
Phươngtrìnhcủamặtphẳng
P
là
A.
2550xyz
. B.
2540xyz
. C.
240xyz
. D.
230xy
.
Hướngdẫngiải
Gọi
;0;0Aa
,
0; ; 0
B
b
,tacó
(
)
(
)
;;0 1;2;1
d
BA a b u=- ^= -

suyra
2.ab=
Khiđótacó
(
)
(
)
2; ;0 2; 1;0BA b b b=-=-

.VàoMoode912nhậpdòngđầu 121===dònghailà
210=- = ==
tacó
(
)
1; 2; 5n =
vàdođóphươngtrình
(
)
:2540Px y z++-=.ChọnB.
Cách 2. Vẽ yếu tố phụ.
Đương thẳng d cắt AB tại D thuộc mặt phẳng
()Ox
y
, tọa độ
(2;1;0)D
. Do mp(P) chứa d và d
không song song với Oz nên (P) cắt trục Oz tại C, kẻ CE vuông góc với AB ta có CE//d.
81GV:Ng uyenXuanChung
Suy ra AB vuông góc với mp(OCE) cố định, có
(
)
,2;1;0
d
AB u k
éù
==-
êú
ëû

, dođó
(
)
,1;2;5
Pd
nABu
éù
==
êú
ëû

nênphươngtrình
(
)
:2540Px y z++-=
.ChọnB.
Câu111:Trongkhônggianvớihệtọađộ
Ox
y
z
,chotamgiác
ABC
với
1;1;1A
,
2;3;0B
.Biết
rằngtamgiác
ABC
cótrựctâm
0; 3;2H
tìmtọađộcủađiểm
C
.
A.
3; 2; 3C
. B.
4;2; 4C
. C.
1; 2;1C
. D.
2;2; 2C
.
Hướngdẫngiải
Viếtphươngtrình(ABH),vào
MENU913giảihệbaẩntacó:
2.xz+=
PhươngtrìnhmặtphẳngquaHvàvuônggócvớiABlà:
24.xyz+-=
PhươngtrìnhmặtphẳngquaAvàvuônggócvớiHBlà:
0.xz-=
Giảihệbaẩntrêntađược
1; 2;1C
.ChọnC.
Cách 2.
Gọi K là hình chiếu vuông góc của H trên AB, ghi
2
6
x
yz+-
CALCnhậptọađộvéctơ
A
H

là
121-= ===
STOMbấm
1:12:1MMM++ -===
tađươc
452
; ;
333
K



.
Ta có
444 444 44 54 24
; ; ; ; ; ;
333 333 33 33 33
K
HKCtCttt




 
,suyra

24 44 24
; ; 1; 2; 1
33 3333
BC t t t HA





 
nên
24 88 24 0ttt-- +- -- =
,giảira
tacó

1
1; 2; 1
4
tC
.ChọnC.
Câu112:[SGDHàTĩnh]Trongkhônggian
Oxyz
,mặtphẳng
điquađiểm
1; 2;1M
vàcắt
tia
Ox
,
Oy
,
Oz
lầnlượttại A ,
B
,
C
saochođộdài
OA
,
OB
,
OC
theothứtựtạothành
cấpsốnhâncócôngbộibằng
2
.Tínhkhoảngcáchtừ
O
tớimặtphẳng
.
A.
4
21
. B.
21
21
. C.
321
7
. D.
921
.
Hướngdẫngiải
Gọi
;0;0Aa
,
0; ; 0
B
b
,
0; 0;Cc
,khiđóphươngtrìnhmặtphẳng

theođoạnchắn:
bcx cay abz abc
.Mặtkháctheogiảthiết
2, 4 0baca
thayvàotacó:
82GV:Ng uyenXuanChung
42 4
x
yz a
.Vì
điqua
1; 2; 1M
nên
94a
.
Phươngtrình
là
42 90xyz
và

9321
,( ) .
7
21
dO 
ChọnC.
Câu113:[THPTYênLạc–VĩnhPhúc]Biếtrằngcó
n
mặtphẳngcóphươngtrìnhtươngứnglà
:0
iiii
Pxaybzc
1, 2,...,in
điqua
1; 2; 3M
(nhưngkhôngđiqua
O
)vàcắt
cáctrụctọađộ
Ox
,
Oy
,
Oz
theothứtựtại A ,
B
,
C
saochohìnhchóp
.O ABC
làhình
chópđều.Tínhtổng
12
...
n
Saa a.
A.
3S
. B.
1S
. C.
4S 
. D.
1S 
.
Hướngdẫngiải
Gọi
;0;0Aa
,
0; ; 0
B
b
,
0; 0;Cc
,khiđóphươngtrìnhmặtphẳng

P
theođoạnchắn:
bcx ca
y
abz abc
.Vì
P
điqua
1; 2; 3M
nên
23bc ca ab abc
hay viết thành

2b c a a b c abc 
(1).
Hìnhchóp
.OABC
làhìnhchópđềunên
0abcm
.Từ(1)taloạiđượcngay
trườnghợp
ab c
,hoặccảbasốcùngâm,cònlạitaxét:
+
abcm
:thayvào

1
tađược
6m
,phươngtrìnhmặtphẳng
1
P
thỏamãn
đềbàilà
1
:6Pxyz
.Nhưvậy
1
1a
.
+
acm
;
bm
:thayvào

1
tađược
2m
,phươngtrìnhmặtphẳng
2
P
thỏa
mãnđềbàilà
2
:2Pxyz
.Nhưvậy
2
1a 
.
+
ac m
;
bm
:thayvào

1
tađược
2m 
(loại).
+
am
;
bc m
:thayvào
1
tađược
4m 
(loại).
+
am
;
bcm
:thayvào

1
tađược
4m
,phươngtrìnhmặtphẳng
3
P
thỏa
mãnđềbàilà

3
:4Pxyz
.Nhưvậy
3
1a 
.
Vậycó
3
mặtphẳngthỏamãnbàitoánvà
123
1Saa a
.ChọnD.
Câu114:[Đề_2017_BGD] Trong không gian với hệ tọađộ
Oxyz
, cho haiđiểm
1; 1; 2A
,
1; 2; 3B
vàđườngthẳng
121
:.
112
xy z
d


Tìmđiểm
; ;
M
abc
thuộc
d
sao
cho
22
28MA MB
,biết
0.c
A.
1; 0; 3M
. B.
2; 3; 3M
.
C.
17 2
; ;
66 3



M
. D.
172
; ; .
663
M




Hướngdẫngiải
83GV:Ng uyenXuanChung
ChọnC
Từđườngthẳngrútra
1, 2 1
y
xzx
vàgiảsử
; x+1;2 1Mx x
.Khiđótừgiảthiết
tacó:
 
22 222 2
22
28 1 2 2 3 1 1 2 4 28MA MB x x x x x x   
SHIFTSOLVE0.1=kếtquả
1172
; ;
6663
xM




(loạinghiệmx=2,z=3).
Câu115:[THPTChuyênLươngThếVinh‐HàNội]Trongkhônggian
Oxyz
,cho
1; 7; 0A
và
3; 0; 3B
.Phươngtrìnhđườngphângiáctrongcủa
A
OB là
A.
:
453
x
yz
d 
. B.
:
357
x
yz
d 
. C.
:
675
x
yz
d 
. D.
:
574
x
yz
d 
.
Hướngdẫngiải
Tacó
52
32
OA
OB
.MộtVTCPlà

55
1; 7; 0 3; 0;3 6;7;5
33
OA OB

.ChọnC.
Câu
116:Trongkhônggian
Ox
y
z
,chohaiđườngthẳngcắtnhau
1
2
:22
1
x
t
yt
zt



,
2
1
:
2
x
t
yt
zt


,tt
.Viếtphươngtrìnhđườngphângiáccủagócnhọntạobởi
1
và
2
.
A.
1
233
x
yz

. B.
1
111
x
yz

. C.
1
233
x
yz

. D.
1
111
x
yz

.
Hướngdẫngiải
CácVTCPlầnlượtlà
1; 2; 1a 
và

1; 1; 2b 
.
Tacó
6ab

và .50ab

,dođótađổidấuđúngmộtvéctơlà
1; 1; 2c 
.
KhiđómộtVTCPcầntìmlà
2; 3; 3ac

.ĐếnđâychọnC.
Câu117:Trongkhônggian
Oxyz
,chotamgiác
A
BC
có
(2;0;1)A 
,
(1;2;7)B 
và
(5; 14; 1)C 
.
Viếtphươngtrìnhđườngphângiáctronggóc
𝐴𝐵𝐶
.
A.
127
28 18
xy z

. B.
941
12 7
x
yz

.
C.
127
149
xy z


. D.
127
94 1
xy z

.
Hướngdẫngiải
ChọnA
Tacó
3; 2;6 , 4; 12;6 7, 14BA BC BA BC
 
.Suyramộtvéctơchỉphươngcủa
đườngphângiáccầntìm

7
3; 2; 6 2; 6; 3 1; 4; 9
14
uBA BC  
 
.
Câu118:[THPT
ChuyênNguyễnQuangDiệu–ĐồngTháp]Trongkhônggian
Oxyz
,chomặt
phẳng
:90Pxyz
,đường thẳng
33
:
132
x
yz
d


vàđiểm
1; 2; 1A
. Viết
phươngtrìnhđườngthẳng
điquađiểm A cắt
d
vàsongsongvới
P
.
84GV:Ng uyenXuanChung
A.
121
12 1
x
yz


. B.
121
12 1
x
yz

.
C.
121
121
x
yz

. D.
121
12 1
x
yz

.
Hướngdẫngiải
PhươngtrìnhmặtphẳngquaAvàsongsong(P)là
:40Qxyz.
Giaođiểmcủa
và(Q)là
2; 0; 2B
suyra
1; 2;1uBA


.ChọnD.
LưuýsửsụngCASIO.
ĐểtìmgiaođiểmvàVTCPtalàmnhưsau,ghi:x+3+3x+3‐2x–4SHIFTSOLVE
quayvềsửathành1–(x+3):2–(3x+3):‐1‐2xbấm===tacókếtquảnhưtrên.
Câu119:[SGD
NamĐịnh]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,chotamgiác
ABC
cóphương
trìnhđườngphângiáctronggóc
A là:
66
14 3
xy z


.Biếtrằngđiểm

0;5;3M
thuộc
đườngthẳng
AB vàđiểm
1;1; 0N
thuộcđườngthẳng
AC
.Vectơnàosauđâylàvectơ
chỉphươngcủađườngthẳng
AC
.
A.
1; 2; 3u
. B.
0;1; 3u
. C.
0; 2; 6u 
. D.
0;1; 3u 
.
Hướngdẫngiải
Chọn
B
Gọi
E
làđiểmđốixứngvới
M
qua

d
.Khiđó
E
AC
đườngthẳng
AC
cómột
vectơchỉphươnglà
NE

.Taxácđịnhđiểm
E
.
Ghi
43
116 9
xy
z

CALCnhập
013 
STOM.
Ghi
2:8 125:6 123MM M
bấm===tacó
1; 3; 6 0; 2; 6ENE

.
Mộtvectơchỉphươngcủa
AC
là
0;1; 3u
.
Lờibình.
Nếucácemkhôngquenthuộcvềđiểmđốixứngquađườngthẳngthìcóthểxem
cáchgiảisau.
Cách2.
ĐặtvtcpđườngphângiácADlà
1; 4; 3a 
vàgọi

;6 4 ;6 3
A
xxxAD
,khiđóta
có:
;4 1;3 3 , 1 ;4 5;3 6AM x x x AN x x x

.
TheotínhchấtphângiáctrongcủagócAsuyra:

cos , cos ,aAM aAN
 
hay

22 2 22
2
4 16 9 9 1 20 16 18 9
41 33 1 45 36
xxx x xx
xx x x x x

 
SHIFTSOLVE2=
giảira
10;1;30;1;3.xAN u

85GV:Ng uyenXuanChung
Câu120:[THPTChuyênĐHKHTN‐HàNội]Trongkhônggian
Oxyz
,chotamgiác
A
BC
vuông
tại
C
,
60ABC 
,
32,AB
đường thẳng
AB
có phương trình
348
11 4
x
yz

,
đườngthẳng
A
C
nằmtrênmặtphẳng
:10xz

.Biết
B
làđiểmcóhoànhđộ
dương,gọi
;;abc
làtọađộđiểm
C
,giátrịcủa
abc
bằng
A.
3
. B.2 . C.4 . D.
7
.
Hướngdẫngiải
Tacó
A
làgiaođiểmcủađườngthẳng
AB
với
.Tọađộđiểm
A
là
1; 2; 0A
.
Đặt

1; 1; 4 .3 2 3 2 1AB t AB t t

,điểm
B
cóhoànhđộdươngnênt
=1vàtọađộ

2;3; 4B
.TamgiácABCvuôngtạiC,nênClàhìnhchiếucủaBtrênmp
.Ghi
01
2
x
yz
CALCnhập
23 4
STOM
BấmACghi
0
M
xM
y
Mz
kếtquảbằng4.ChọnC.
Câu121:
TrongkhônggianOxyz,chotamgiácABCcó
3; 2; 3C
,đườngcaoAHnằmtrênđường
thẳng
1
233
:
11 2
x
yz
d


vàBDlàđườngphângiáctrongcủagócBnằmtrênđường
thẳng
2
d
cóphươngtrình
143
121
xy z

.DiệntíchtamgiácABCbằng
A.
4. B.
23
. C.
43
. D.8.
Hướngdẫngiải
Mặtphẳng(P)quaCvuônggócvới
1
d
là
210xy z
,mp(P)cắt
2
d
tại
1; 4; 3B
.
Lấy

1
2;3;32
A
tt td
suy ra

1 ; 1 ; 2 , 2; 2; 0BA t t t BC

. Theo tính chất
phângiáctacó
22
cos , cos ,
B
Au BCu
 
222
1222 3
1
2
(1 ) ( 1 ) 4
ttt
t
ttt



.
0; 2; 2BA

.DiệntíchABClà

2
1
4444 4 23
2
S 
.ChọnB.
86GV:Ng uyenXuanChung
Câu122:[THPTChuyênĐHVinh]Trongkhônggian
Oxyz
,chotamgiác
A
BC
có

2; 3;3A
,
phươngtrìnhđườngtrungtuyếnkẻtừ
B
là
332
12 1
xyz


,phươngtrìnhđường
phângiáctrongcủagóc
C
là
242
211
xyz


.Đườngthẳng AB cómộtvéc‐tơchỉ
phươnglà
A.
2;1; 1u 
. B.
1; 1; 0u 
. C.
0;1; 1u 
. D.
1; 2; 1u
.
Hướngdẫngiải
Gọi
3;32;2
M
ttt
làtrungđiểmcủa
A
C
,suyratọađộ
42;34;12Cttt
.Khi
đó
C
thuộcvàođườngphângiáccủagóc
C
nêntacó
22 4 1 12
211
tt t


.
Suyrat=0vàtọađộ

4;3;1C
.Lấy

3;32;2 , 0Bb bbb
thuộctrungtuyến,tacó:
1;2;1CB b b b

và
2; 0; 2CA 

.
Dotínhchấtphângiácnên
2
22 2 1 42
cos , cos ,
8
62
dd
bb b
CB u CA u
b



Suyra

2
31 1 1 2;5;1 0;2;2bbbB AB

.ChọnC.
Câu123:Trongkhônggianvớihệtrụctọađộ
Ox
y
z
,chotamgiác
A
BC
biếtđiểm

1; 2; 3A
,
đường trung tuyến
B
M là
5
0
14
x
t
y
zt

vàđường cao
CH
có phương trình là
423
16 13 5
x
yz

.Viếtphươngtrìnhđườngphângiácgóc A .
A.
123
7110
xy z

. B.
123
413 5
xy z

.
C.
123
231
xy z


. D.
123
2115
xy z


.
Hướngdẫngiải
Gọi
5;0;1 4
M
tt
làtrungđiểmcủa
A
C
,suyratọađộ
10 1; 2;8 1Ct t
thuộcđường
caoCHnêntacó
4; 2; 3C
.Phươngtrìnhmp(P)quaAvàvuônggócvớiCHlà:
16 1 13 2 5 3 0xyz  
,cắttrungtuyếnBMtạiB,tọađộ
0; 0;1B
.
87GV:Ng uyenXuanChung
Tacó


1; 2; 2 3
3; 4; 0 5
AB AB
AC AC




.MộtVTCPcủađườngphângiácgóc A là

332
1;2;2 3;4;0 2;11;5
555
uAB AC
 
.ChọnD.
Câu124:[THPT Chuyên ĐHSP‐Hà Nội] Trong không gian
Ox
y
z
, cho cácđiểm
0;1; 2A
,
2; 2; 0B
,

2; 0;1C
.Mặtphẳng
P
điqua A ,trựctâm
H
củatamgiác
A
BC
và
vuônggócvớimặtphẳng

A
BC
cóphươngtrìnhlà
A.
42 40xyz
. B.
42 40xyz
. C.
42 40xyz
.D.
42 40xyz
.
Hướngdẫngiải
Tính
2; 3; 2AB 

,
2;1;1CA

.VàoMENU913giảihệbaẩn,tacóphươngtrình
mặtphẳng

A
BC
là
6810xyz
.
Phươngtrìnhmặtphẳngqua
B
vàvuônggócvới
A
C
là
22xyz
.
Phươngtrìnhmặtphẳngqua
C
vàvuônggócvới AB là
232 6xyz
.
Giảihệbaẩntrêntacótrựctâm
H củatamgiác
A
BC
là
22 70 176
;;
101 101 101
H



.
Tínhnhẩmhoặcghi nháp
HA

,vàoMENU912nhậpdòngđầu
168
vàdònghai
là
22 / 101 1 70 /101 (2 176 /101)
tacó
4, 2 4; 2; 1
P
xy n

.ChọnA.
Câu125:]THPTPhanĐìnhPhùng‐HàTĩnh]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,chohình
vuông
ABCD
biết
1; 0; 1A
,
1; 0; 3B
vàđiểm
D
cóhoànhđộâm.Mặtphẳng
A
BCD
điquagốctọađộ
O
.Khiđóđườngthẳng
d
làtrụcđườngtrònngoạitiếphìnhvuông
ABCD
cóphươngtrình
A.
1
:
1
x
dyt
z


. B.
1
:
1
x
dyt
z

. C.
1
:
1
x
dyt
z

. D.
:1
x
t
dy
zt
.
Hướngdẫngiải
ChúýhaiđiểmA,Bcùngthuộcmặtphẳng(Oxz)cóphươngtrìnhy=0,mà
A
BCD
đi
quagốcOnêncảbốnđiểmA,B,C,Dcùngthuộcmp(Oxz).
Gọi
;0;Ia b
làtâmhìnhvuôngthì

2
1130IA IB a b b

.
MặtkhácIthuộcmặtphẳngtrungtrựccủaBAnên
210
441
2
bb

.
Suyra

2
14 1 3aaa
,vìDcóhoànhđộâmnên
11;0;1aI
.
Vậy
d
điqua
1; 0; 1I
vàcó
0;1; 0
d
uj

.ChọnA.
Câu126:[THPTChuyênVĩnhPhúc]TrongkhônggianOxyz ,chohaiđiểm
1; 0; 1A
,
1; 2; 1B
.
Viếtphươngtrìnhđườngthẳng
điquatâmđườngtrònngoạitiếptamgiác
OAB
và
vuônggócvớimặtphẳng
OAB .
88GV:Ng uyenXuanChung
A.
:1
1
x
t
yt
zt


. B.
:1
1
x
t
yt
zt


. C.
3
:4
1
x
t
yt
zt



.
D.
1
:
3
x
t
yt
zt



.
Hướngdẫngiải
Cách1.
Xétvịtrítươngđối.
Tacó
1; 0;1OA

;
1; 2;1OB 

.Do .0OA OB
 
nêntamgiác
OAB
vuôngtại
O
tâm
đườngtrònngoạitiếptamgiác
OAB
làtrungđiểm
0;1;1;I
củađoạn
AB
.
Tacó

,2;2;2OA OB




nên
1;1; 1u


.
Vậyphươngtrìnhthamsốcủađườngthẳng
là
1
1
x
t
yt
zt


.ChọnA.
Cách2.Tổngquát.
MặtphẳngtrungtrựccủaOAlà
1
x
z+=
vàcủaOBlà
23
x
yz-+ + =
.
Vào
MENU912nhậpdòngđầu
10 1==-=
dònghai
12 1-= =-=
tacó
1; 1; 1
OAB
n 

nênphươngtrìnhmp(OAB)là
0
x
yz+-=
Giảihệbaẩntađượctâm
0;1;1;I
,với

1; 1; 1u


vàtacóđápánA.
Câu127:TrongkhônggianOxyz,chođiểmE(1;1;1),mặtcầu
222
(): 4Sx y z
vàmặtphẳng
(): 3 5z 3 0.Px y
Gọi
làđườngthẳngđiquaE,nằmtrong(P)vàcắt(S)tạihai
điểmA,BsaochoOABlàtamgiácđều.Phươngtrìnhcủa
là
A.
12
1.
1
x
t
yt
zt



B.
14
13.
1
x
t
yt
zt



C.
12
1.
1
x
t
yt
zt



D.
1
1.
12
x
t
yt
zt



Hướngdẫngiải
Cách1
.Xétvịtrítươngđối.
GọiHlàtrungđiểmAB,vìOABlàtamgiácđềunên
OH AB
và
3
3
2
OA
OH .
Nhậnxét
3,OE E AB
suyra
E
H
.Vậy

,42;1;1
P
uOEn




.ChọnC.
Câu
128:TrongkhônggianOxyz,chomặtcầuvàđườngthẳng
.Tìmmđể(d)cắt(S)tạihaiđiểmM,NsaochođộdàiMNbằng8.
A. . B. . C. . D. .
Hướngdẫngiải
Cách1.
TrắcnghiệmCasio.
Đặt

,hdId
tacó
2
22
2




M
N
Rh
.Ghi

2
222
22
9
x
yz
xyz


CALCnhậptọa
độIvàotửcủadlà
221 tacó
2
9h
suyra
49 916 12 mm
.
222
:460Sx y z x ym

11
:
21 2


x
yz
d
24m 8m 16m
12m
89GV:Ng uyenXuanChung
ChọnD.
Cách2
.Tựluận
Bạnđọctựgiảixemnhé!.
Câu129:Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm
(0;0;3)I
vàđườngthẳng
1
:2.
2


x
t
dy t
zt
Phươngtrình
mặtcầu(S)tâm
I
vàcắt
d
tạihaiđiểm
, AB
saochotamgiác
I
AB
vuônglà:
A.

2
22
3
3.
2
 xy z
. B.

2
22
8
3.
3
 xy z
.
C.

2
22
2
3.
3
 xy z
. D.

2
22
4
3.
3
 xy z
Hướngdẫngiải
Cách1.
TrắcnghiệmCasio.
Viếtlại
12
:
121


xyz
d
(nháp).
Tacó
I
AB
làtamgiácvuôngcânnên

,.2RdId
.
Ghi

2
222
121
2
141
x
yz
xyz







CALCnhập
101
tacó
2
8
3
R
.ChọnB.
Cách2
.Tựluận
IABlàtamgiácvuôngcântạiI.
GọiHlàtrungđiểmAB,có

1;2;2 1;2;1 1;2;1  HtttIH ttt u


Suyra:
1
14 10
3
 ttt t
22 2 23
;;
333 3
IH IH


 



.
Mà
22 2
8
2
3
 RIA IH
.ChọnB.
Câu
130:[THPTChuyênPhanBộiChâu]Trongkhônggianvớihệtọađộ ,chođườngthẳng
vàmặtcầu .Haimặtphẳng ,
chứavàtiếpxúcvới .Gọivàlàtiếpđiểm.Độdàiđoạnthẳngbằng?
A.
. B. . C. . D. .
Hướngdẫngiải
Cách1.
TrắcnghiệmCasio.
GọiKlàhìnhchiếucủatâmItrênd.Ghi

2
222
2( 2) 4
(2)
4116
x
yz
xyz



CALCnhậptọađộcủaIlà
121
tacóIK=
6
.
Mà
22
2KM IK R
nên
.2223
3
6

KM R
MN
IK
.ChọnC.
Oxyz
2
:
214
x
yz
d


222
:1 2 12Sx y z
P
Q
d
S
M
N
M
N
22
43
3
23
3
4
90GV:Ng uyenXuanChung
Câu
131:[THPTChuyênNgữ–HàNội]Trongkhônggian
Ox
y
z
,chođiểm
2;3;1M
vàmặtcầu

22
2
:1 1 4Sx y z
.Từ
M
kẻđượcvôs ốcáctiếptuyếntới

S
,biếttậphợp
cáctiếpđiểmlàđườngtròn
C
.Tínhbánkính
r
củađườngtròn

C
.
A.
23
3
r
. B.
3
3
r
. C.
2
3
r
. D.

2
.
Hướngdẫngiải
Gọi
I
làtâmcủamặtcầubánkínhR,
N
làmộttiếpđiểm.Tacó
22
M
NMIR=-
thaysốtađược
222
1214 2MN =++-=
.
Mặtkháctacó:
22 23
..
3
6
rMI RMN r===
.ChọnA.
Câu132:[THTT Số 1‐484] Trong không gian với hệ tọađộ
,Oxyz
cho mặt cầu
222
:0Sx y z axbyczd
cóbánkính
19,R
đườngthẳng
5
:24
14
x
t
dy t
zt



và
mặtphẳng

:3 3 1 0.Pxyz
Trongcácsố
;;;abcd
theothứtựdướiđây,sốnào
thỏamãn
43,abcd
đồngthờitâm I của

S
thuộcđườngthẳng
d
và

S
tiếp
xúcvớimặtphẳng
?
P

A.
6; 12; 14; 75 .
B.
6;10; 20; 7 .
C.
10;4;2;47 .
D.
3; 5; 6; 29 .
Hướngdẫngiải
Tacótâm
;;
222
abc
I





5 ;24;14 102, 48, 28.It t ta tb tc t   

Cho(a;b;c)trùngvớiđápán,tacó:
10 2 6 2 12, 14ttbc    
vàkhiđó
75d
,suyra
222
36775 19R 
,đồngthời
;19dI P R
,thỏamãn.
Thửtươngtựcácđápáncònlạikhôngthỏamãn.
ChọnA.
Câu133:[THPT Lê Lai–Thanh hóa] Trong không gian
Oxyz
, cho cácđường thẳng
12
:1, :
1
xx
dy d yt
zt z t









và
11
:
111
x
yz

.Gọi

S
làmặtcầucótâmthuộc vàtiếp
xúcvớihaiđườngthẳng
, dd
.Phươngtrìnhcủa

S
là
A.

22
2
111xyz
. B.

22 2
2121xyz
.
C.
222
3131
2222
xyz




. D.
222
5159
44416
xyz




.
Hướngdẫngiải
91GV:Ng uyenXuanChung
Tâmmặtcầuthuộc
cótọađộ
(
)
1; ; 1It tt++
.Bánkínhmặtcầu
(
)
(
)
,,'
R
dId dId==
nêntacóphươngtrình




22
22 2
222
1
11 1 0
12
ttt
tt t t tt t

 
.
Khiđó
1
R
=
vàphươngtrìnhlà
22
2
111xyz
.ChọnA.
Câu134:[THPTChuyênĐHKHTN‐HàNội]Trongkhônggian
Ox
y
z
,chohaiđiểm

5; 0; 0A
và
3; 4; 0B
.Với
C
làđiểmnằmtrêntrục
Oz
,gọi
H
làtrựctâmcủatamgiác
A
BC
.Khi
C
diđộngtrêntrục
Oz
thì
H
luônthuộcmộtđườngtròncốđịnh.Bánkínhcủađường
trònđóbằng
A.
5
4
. B.
3
2
. C.
5
2
. D. 3 .
Hướngdẫngiải
Tacó
5OA OB
nêntamgiácOABcântạiO,gọi
4; 2; 0E
làtrungđiểmcủaABvàK
làtrựctâmtamgiácOAB.
KẻKHvuônggócvớiCE,tacó
 
A
B OCE AB KH KH ABC
.
Mặtkhác

B
F OCA BF CA CA BHF CA BH
,tươngtự
CB AH
nênH
làtrựctâmtamgiác
A
BC
.
VậyHdichuyểntrênđườngtrònđườngkìnhKEtrongmp(OCE).
Đặt

4; 2; 0 4 ; 2 ; 0OK tOE t K t t
 
,tacó

3
.05430
4
BK OA t t 
 
.
Dođó
311
20
444
OK OE KE OE KE
   
.Vậy
15
20
84
r .ChọnA.
Câu135:[ĐềStarEducation]Trongkhônggiantọađộ
Oxyz
,chođiểm

1; 2; 3A
,đườngthẳng

:d
21
13 2
x
yz

vàmặtcầu

:S

222
12316xy z
.Hỏicóbaonhiêu
đườngthẳng
qua
A
,vuônggóc

d
vàtiếpxúcvới

S
A.
0
. B.1. C.2 . D.Vôsố.
Hướngdẫngiải.
Đườngthẳng
vuônggócvới

d
nên

nằmtrongmp(P)vuônggócvới

d
và
cóphươngtrình

:1 1 3 2 2 3 0Px y z
.
92GV:Ng uyenXuanChung
Mặtkhác

1; 2; 3A
thuộc

S
nêncóđúng1đườngthẳng

tiếpxúcvới

S
tạiA.
Câu136:Trong không gian tọađộ
Oxyz
, chođiểm
1; 2; 5B
,đường thẳng

:d
651
14 1
x
yz

và mặt cầu

:S
 
222
1214xy z
. Hỏi có bao nhiêu
đườngthẳng
qua
B
,vuônggóc

d
vàtiếpxúcvới

S
A.
0
. B.1. C.2 . D.Vôsố.
Hướngdẫngiải
Cách1.
Biệnluậnvịtrítươngđối.
Đườngthẳng
vuônggócvới

d
nên

nằmtrongmp(P)vuônggócvới

d
và
cóphươngtrình
:1 1 4 2 1 3 0Px y z
.
Tacó

2
,( ) 2
3
dI P Rnên(P)cắt

S
làđườngtròntâmH.MàBnằmngoài

S
nêncóhaitiếptuyếnvới

S
làBMvàBN.Vậycó2đườngthẳngthỏa mãnbàitoán.
Cách2.Khảosát.
Giảsử

cóvtcp

;;u abc
,dotínhvuônggócvới

d
nên
40abc
suyra
phươngtrình


1
:2
54
xat
ybt
zabt



(a,bkhôngđồngthờibằng0).Dođiềukiệntiếp
xúcnênphươngtrìnhẩntcónghiệmkép:

22 2
(4)4 4at bt a b t
22 22 2 22 2
( 4 ) 8( 4 ) 12 0 16( 4 ) 12 ( 4 ) 0ab abt abt ab ab ab  
22
13 8 2 0baba
.Phươngtrìnhcóhaicặpsốa,bthỏamãnbàitoán.
93GV:Ng uyenXuanChung
Câu137:Trongkhônggianchođườngthẳngvàmặtphẳng
()P
chứa sao
cho
()P
tiếpxúcvớimặtcầu

222
:3 3 19Sx y z
.Hỏi
()P
songsongvới
mặtphẳngnào?
A.
320
x
yz
. B.
22 50
x
yz
.
C. 0
x
yz . D. 350
x
yz .
Hướngdẫngiải
Cách1.
(Khửdầnẩn)
GọiVTPTcủa
()P
là

;;
nabc,vì
()P
chứa
nêntacó
440 ax by cz
và
340 43 ab c b c a
.
Khiđóvì
()P
tiếpxúcvới
()S
nên

222
35
,( ) 3



abc
dI P R
abc
 
2
2
22
34 3 5 9 4 3 

acac acac


2
22
87 910 24 17 ac a ac c

2
22
26 104 104 0 26 2 0 2 aacc ac ac
2bc
nên
2; 2;1
n
và
phươngtrình
()P
là
22 40
x
yz
.ChọnB.
Cách2.
(Vịtrítươngđối–Tựluận)
Gọi K là hình chiếu vuông góc của tâm I trên
, tọađộ

43;;44Ktt t
suy ra
13;3 ;5 4 3;1;4

KI t t t u
nên
313 3 454 0 1 tt t t
.
Dođó
2; 2;1 3

K
IKIRnghĩalà
()S
tiếpxúcvới
tạiK.Vậymặtphẳng
()P
cầntìmcó

2; 2;1

nKI
điquaKvàcóphươngtrình
22 40
x
yz
.ChọnB.
Câu138:[SGD
Bắc Ninh] Trong không gian
Ox
y
z
, chođiểm
M
thuộc mặt cầu
()( ) ( ) ( )
222
:3 3 29Sx y z-+-+- =
vàbađiểm
()
1; 0; 0A
,
()
2;1; 3B
;
(
)
0; 2; 3C -
.Biếtrằng
quỹtíchcácđiểm
M
thỏamãn
2
2. 8MA MB MC+=

làđườngtròncốđịnh,tínhbánkính
r
đườngtrònnày.
A. 3r = . B.
6r =
C.
3r =
. D. 6r = .
Hướngdẫngiải
(
)
2222
2. 8 2 . 2 2. 2 . 8MA MB MC OM OA OM OA OM OB OC OM OB OC+=+-++- +=
    
(
)
22
32.2. 8OM OA OB OC OM OA OB OC++ - ++=

(
)
(
)
(
)
(
)
(
)
22
222 2
31142338':119xyz xy Sx y z+++--+= -+-+=
.
Nhưvậy
M
thuộcđườngtròngiaotuyếncủahaimặtcầu
()( )
,'SScùngbánkính
3R =
cáctâm
(
)
(
)
3; 3; 2 , 1;1; 0IK,dođó
2
2
93 6
2
KI
rR
æö
÷
ç
=- =-=
÷
ç
÷
ç
èø
.ChọnD.
44
:
31 4


xyz
94GV:Ng uyenXuanChung
Câu139:[SGD Phú Thọ] Trong không gian với hệ tọađộ
Oxyz
, cho mặt cầu

22 2
:1 1 29Sx y z
vàđiểm
1;1; 1A
.Bamặtphẳngthayđổiđiquađiểm
A vàđôimộtvuônggócvớinhau,cắt

S
theogiaotuyếnlàbađườngtròn.Tổngdiện
tíchcủahìnhtrònđóbằng
A.
12
. B.
3
. C.
22
. D.
11
.
Hướngdẫngiải
Cách1.
XemAlàmộtđỉnhcủahìnhhộpchữnhậtcóbamặtphẳngđãcho,khiđótâmImặt
cầulàtrungđiểmđườngchéo,cáccạnhhìnhhộpbằnghailầnkhoảngcách
123
;;hhh
từ
Iđếncácmặtphẳng.Tacó
2222
123
IA h h h
,cácbánkínhđườngtròngiaotuyếnlà
222
11
rRh
,
222
22
rRh
,
222
33
rRh
.
Tổngcácdiệntíchlà
2 222 2 2
123
3322.SRhhh RIA

ChọnC.
Cách2.
Bamặtphẳng
:10Px
,
:10Qy
và
:10Rz
đềuđiquađiểm A vàđôimột
vuônggócvớinhau,cắtmặtcầu

S
theogiaotuyếnlàcácđườngtròn

12
,CC
và
3
C
.
Trongmặtphẳng
P
cógiaotuyến

22
11
:1 25 5Cy z r
Trongmặtphẳng
Q
cógiaotuyến

22
22
:1 29 3Cx z r
Trongmặtphẳng
R
cógiaotuyến

22
33
:1 18 22Cx y r
Tổngdiệntíchbahìnhtrònlà

222
123
22Srrr
.ChọnC.
Câu140:Trongkhônggian
Oxyz
,chomặtcầu
222
:246130Sx y z x y z
vàđường
thẳng
121
:.
111
xy z
d


Trên
d
lấyđiểm
M
vàkẻ3tiếptuyến
M
A ,
M
B ,
M
C
đến
mặtcầu

S
thỏamãn
60AMB 
,
90BMC 
,
120CMA 
.Biếttọađộ
;;
M
abc
với
0a
.Tổng
abc
bằng:
A.
10
3
. B. 2 . C. 2 . D.1.
Hướngdẫngiải
Ta có tâm mặt cầu
()
1; 2; 3I -
, bán kính 33R = . Theo tính chất tiếp tuyến ta có
M
AMBMCm===
suyratamgiác
M
AB
đều,tamgiác
M
BC
vuôngcân.Tatínhđược
,2,3AB m BC m CA m== =
,dođótamgiác
A
BC
vuôngtạiBmàcóHlàtrungđiểm
củaACthìHlàtâmđườngtrònngoạitiếp
A
BC
.VậyMthuộctrụcđườngtròntâmH
nên
()
M
HABC^
tạiH.Mặtkhác
I
AIBICR===
nênIthuộcđườngthẳngMH.
95GV:Ng uyenXuanChung
Tamgiác
M
CI
vuôngtạiCvàcó
30CIM nên
33
6
cos 30
3/2
o
R
IM
===
.
Gọi
(
)
;1; 2 , 0Maa a da-+Î <thì
(
)
(
)
(
)
22 2
13536 1aa a a-+-++ ==-
.
Vậy
31 2.abc a++= +=-
ChọnC.
Câu141:[ChuyênLêHồngPhong–NamĐinh]Trongkhônggianvớihệtrụctọađộ
Oxyz
cho
mặt cầu

22 2
1
:1 1 216Sx y z
và

222
2
:1 2 19Sx y z
cắt
nhautheogiaotuyếnlàđườngtròn
C
.Tìmtọađộtâm
J
củađườngtròn
C
.
A.
171
;;
244
J



. B.
171
;;
344
J



. C.
17 1
;;
34 4
J




. D.
17 1
;;
24 4
J




.
Hướngdẫngiải
Gọi
1;1; 2I
làtâmmặtcầu

1
S
.Trừcácvếhaimặtcầu,tacóđườngtròntâm
J
thuộc
mặtphẳng
426 7 :42670xyz xyz 
.Tâm
J
làhìnhchiếucủa I trên
mp

.Ghi
4267
16 4 36
xyz

CALCnhập
112
STOMbấmAC
ghi
4:2:6Mx MyMz
tacó
17 1
;;
24 4
J




.ChọnD.
Câu142:[THPT Chuyên Nguyễn Trãi Hải Dương] Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu
222
9xyz
vàđiểm

000
1
;;z : 12
23
x
t
M
xy d y t
zt



.Bađiểm
,,
A
BC
phânbiệtcùng
thuộcmặtcầusaocho
,,
M
AMBMC
làtiếptuyếncủamặtcầu.Biếtrằngmặtphẳng

A
BC
điqua
1;1; 2D
.Tổng
222
000
Tx y zbằng:
A.30. B.26. C.20. D.21.
Hướngdẫngiải.
Ta có
;;
A
xyz thuộc mặt cầuđường kính OM có phương trình
222
000
0xyzxxyyzzmà
222
9xyz
nên
000
9xx yy zz
(1).
Bađiểm
,,
A
BC
cùngthuộcmặtcầuđườngkínhOMnên
000
;;OM x
y
z

làmộtvéctơ
pháptuyếncủamp

A
BC
,phươngtrìnhmp

A
BC
là:
000
1120xx yy zz 
(2).
96GV:Ng uyenXuanChung
Từ(1)và(2)suy ra
00 0
920xy z
.Mặtkhác
M
thuộcđườngthẳngdnêntacó:
00 0
91 12 223 0 1 0; 1, 5 26tt ttxyzT .ChọnB.
Lờibình.
Tươngtựnhưđườngtròntronghìnhhọcphẳng(PPphânđôitọađộ)thìtrong
không gian:Điểm
000
;;
M
xyz
thuộc tiếp diện của mặt cầu
222
9xyz
nên
000
9xx yy zz
,trongđó
;;
A
xyz
làtiếpđiểm.TươngtựđốivớicácđiểmB,Cnên
phươngtrìnhmp

A
BC
:
000
9xx yy zz
.Chomặtphẳngđiqua
1;1; 2D
tađược
00 0
29 xy z
lạicho
000
;;
M
xyz
thuộcdvàtatìmđượcthamsốtnhưtrên.Tuy
nhiêntagiảitheocáchnàythìhọcsinhkhóhiểuhơnnhiều.Tacóthểvẽthêmhìnhminh
họasau
Câu143:[HỘI 8 TRƯỜNG CHUYÊN] Trong không gian
,Oxyz
cho hai mặt cầu

2
22
:125Sx y z
và

222
:1 2 31.Sx y z

Mặtphẳng

P
tiếpxúc

S
vàcắt

S
theogiao tuyếnlàmộtđườngtròncóchuvibằng
6.
Khoảngcáchtừ
O
đến

P
bằng
A.
14
.
3
B.
17
.
7
C.
8
.
9
D.
19
.
2
Hướngdẫngiải
Bánkínhđườngtròngiaotuyến
6/2 3r 
nênkho ảngcáchtừtâm
0; 0;1I
đến

P
là:
22
25 9 4hRr
.Khoảngcáchtừ
'1;2;3I
đến

P
là
'1h
và
' 1;2;2

II
.
d
D
I
O
M
C
P
A
B
97GV:Ng uyenXuanChung
Tathấy(S’)nằmtrong(S)vàgiảsửtiếpđiểmlàKthì
'' 4 hIK II IK
nên(P)có
véc tơ pháp tuyến
' 1;2;2

nII
. Gọi

44811
1; 2; 2 ; ;
3333





IK t t K
. Phương
trình

P
là
4811
122 0
333




xyz
,tacó

14
,( )
3
dO P
.ChọnA.
Câu
144:Trongkhônggian
,Oxyz
chođườngthẳngdđiquađiểmM(2;3;0)songsongmặtphẳng
(P):3x–2y+z+1=0vàvuônggócvớiđườngthẳngd
’
:
113
234
x
yz

.Phương
trìnhthamsốcủađườngthẳngdlà:
A.
211
310.
13
x
t
yt
zt


B.
23
32.
13
x
t
yt
zt



C.
22
33.
4
x
t
yt
zt


D.
2
3.
3
x
t
yt
zt


Hướngdẫngiải
Vào MENU 9 1 2 nhập dòngđầu
321=- =- =
dòng hai
23 4==-==
ta có
11 10
,
13 13
xy
--
==
(
)
11; 10;13
d
u=--
.ChọnA.
Câu145:[THTT số 6‐489] Trong không gian
Oxyz
, chođiểm
1; 3; 2A
, mặt phẳng
:2 10 0Pxyz
vàđườngthẳng
22
:1
1
x
t
dy t
zt



.Tìmphươngtrìnhđườngthẳng
cắt
P
và
d
lầnlượttạihaiđiểm
M
và
N
saocho
A
làtrungđiểmđoạn
M
N
.
A.
613
741
xyz


. B.
613
74 1
xy
z

.
C.
613
74 1
xyz

. D.
613
741
x
yz


.
Hướngdẫngiải
Cách1.
98GV:Ng uyenXuanChung
Viếtphươngtrìnhmp(Q)đốixứngvớimp(P)quađiểmAlà
(
)
:2 8 0Qxyz-++=
.
ĐiểmNlàgiaođiểmcủadvà(Q)nên
(
)
(
)
222 1 1 80 2ttt t-+ - + +-+= =-ta
có
()
6; 1;3N --
(
)
7; 4; 1uNA
D
= = -

.ChọnD.
Cách2.
Gọi
()
22;1 ;1Nnnnd-+ + - Î
suyratọađộ
()
42;5 ;3
M
nnn--+
đốixứngvớiN
quađiểmA .ChoMthuộc(P):
(
)
(
)
24 2 5 3 10 0 2nnn n---++-==-
,từđóta
có
()
6; 1;3N --
(
)
7; 4; 1uNA
D
= = -

.ChọnD.
Cách3.
Gọi
()()
;;
M
xyz PÎ
suyratọađộ
()
2;6;4Nxyz---
đốixứngvớiMquađiểmA.
ChoNthuộcd,tacó:
226141285 3
21 1411
xyzxyz-+ -- -- - - -
====
--
285 32 6106
28,7,1
411 2 2
xyzxyz
xyz
-- - -+- -
=== ==-===
---
.
Dođó
()
6; 1;3N --
(
)
7; 4; 1uNA
D
= = -

.ChọnD.
Cách4.
DoAvàNcùngphíađốivới(P),thaytọađộAvàovếtráicủa(P)tacóP(A)=‐9,suyra
P(N)=‐18haytacó
(
)
(
)
2221 1 1018 2ttt t-+ - + +-- =- =-
.
Dođó
()
6; 1;3N --
(
)
7; 4; 1uNA
D
= = -

.ChọnD.
Lờibình.
TrongCách1thìđiểmNthuộcmp(Q)đốixứngvớimp(P)quađiểmA,trongCách
4thìd ựavàokhoảngcáchtừAđến(P)vàtừNđến(P).Nhưvậy:tínhchấtkhácnhau
nhưngbiểu
thứcgiốngnhau,thựcchấtlàbiểuthứcrútgọnthôinhé!Đầyđủlà:
()()
,( ) 2. ,( )dN P dA P=
,dotửcùngdấuvàcùngmẫuthứcnênrútgọnđi.
Câu146:Trongkhônggian
Oxyz
,chođườngthẳng
1
823
:
24 1
xyz
m


và
2
44
:3
22
x
t
yt
zt



.Giá
trịcủa
m
để
1
và
2
cắtnhaulà
A.
25
8
m 
. B.
25
8
m
. C.
3m
. D.
3m 
.
Hướngdẫngiải
DễthấycácVTCP
2; 4; 1am
và
4; 1; 2b 
luônkhácphươngvớimọim.
Trướctiêngiảihệhaiẩn
2844'
423'
tt
tt
ì
+=+
ï
ï
í
ï
-=-
ï
î
haytacó
2' 2
4'5
tt
tt
ì
-=-
ï
ï
í
ï
+=
ï
î
,suyra
813
,'
99
tt==
.Khi
đóthànhphần
()
826
31.2
99
zm=+ - =+
.Giảiratacó
25
.
8
m =
ChọnB.
LưuýsửsụngCASIO.
99GV:Ng uyenXuanChung
Đểhaiđườngthẳngcắtnhauthì

12
4;5; 1xa yb M M

.VàoMENU912
nhậpdòngđầu
24 4==-=dònghai
415=- = =
tacó
8
9
x =
bấmSTO
x
và
13
9
y
-
=
bấmSTO
y
trởvềMENU1bấm
12
1
y
x
--
+
bấm=tacó
25
.
8
m =
Câu147:[THPT Kinh Môn‐Hải Dương] Trong không gian
,Ox
y
z
chođường thẳng
112
:
211
xyz

.Tìmhìnhchiếuvuônggóccủatrênmặtphẳng
Oxy
.
A.
0
1
0
x
yt
z

. B.
12
1
0
x
t
yt
z


. C.
12
1
0
x
t
yt
z


. D.
12
1
0
x
t
yt
z


.
Hướngdẫn.
Hìnhchiếucủa

;;
M
abc
bấtkỳtrênmặtphẳng

Oxy
là

';;0
M
ab
.
Chuyểnđườngthẳngvềthamsố.
ChọnB.
Câu148:Trongkhônggianv ớihệtọađộ
,Oxyz
chomặtphẳng
:30Pxyz
vàđường
thẳng
12
:
12 1
xy z
d


.Hìnhchiếucủa
d
trên

P
làđườngthẳng
d
.Trongcácđiểm
sau,điểmnàothuộcđườngthẳng
d
?
A.
2;5; 4M
. B.
1; 1; 3N
. C.

1; 3; 1P
. D.
2; 7; 6Q
.
Hướngdẫn.
Gọimp
Q
mp
P
và

dQ
,có

,3;2;1



QPd
nnu
 
nênphươngtrìnhlà
:3 2 0Qxyz
.Từđócho
x
t tagiảihệ
3
34, 65
23
yz t
ytzt
yz t



': , 3 4 , 6 5dxt
y
tz t
.Cho
22,5,4 txyz
.ChọnA.
Nhậnxét
.
Ởđâyvềmứcđộkiếnthứckhôngkhónhưngđòihỏikỹnănggiảinhanh!.
Câu149:[Đề chính thức TNTHPT2021 – BGD] Trong không gian
Oxyz
, chođường thẳng
12
:
11 1
xy z
d


vàmặtphẳng
(): 2 4 0Px yz
.Hìnhchiếuvuônggóccủa
d
lên
()P
làđườngthẳngcóphươngtrình:
A.
12
21 4
xy z

. B.
12
32 1
xy z

. C.
12
21 4
xy z

. D.
12
321
xy z

.
Hướngdẫngiải
Cách1
.
Gọimp
Q
mp
P
và

dQ
,có

,3;2;1
QdP
nun



 
nênphươngtrìnhlà
100GV:NguyenXuanChung
():3 2 0Qxyz
.Từđócho
2
x
t
tagiảihệ
242
11, 2 4
26
yz t
y
tz t
yz t



': 2 , 1 , 2 4dx ty tz t
.ChọnC.
Cách2
.
Dễthấyđiểm
0;1; 2 ( )
M
dP
nênloạicácđápánAvàB.
Gọi 'u

làhìnhchiếucủa u
trên(P),tacó
2
.1
'.
3
un
utnu t
n



.Dođó '.uutn

và
có

11
' 1;1; 1 . 1; 2;1 2;1; 4
33
u 

.ChọnC.(XemthêmCâu77).
Câu
150:[THPT Chuyên ĐH Vinh] Trong không gian
Oxyz
, cho haiđiểm
1; 3; 2A 
,
3; 7; 18B 
vàmặtphẳng
:2 1 0Pxyz
.Điểm
,,
M
abc
thuộc

P
saochomặt
phẳng

A
BM
vuônggócvới
P
và
22
246MA MB
.Tính
Sabc
.
A.
0
. B. 1 . C.
10
. D.
13
.
Hướngdẫn(Đãgiảicâu82)
Cách2.Phươngphápquỹtích–khửdầnẩn.
Ta có
21; 2;8BA 

dođó mp

A
BM
có một véc tơ pháp tuyến
,
P
BA n



hay
2;5;1n
vàcóphươngtrình
:2 5 11 0Qxyz
.ĐiểmMthuộcđườngthẳnggiao
tuyếncủa(P)và(Q)cóphươngtrình
:2
12
xt
dy
zt

.Gọi
;2;1 2
M
ttd
làđiểmcầntìm
thìtừ
22
246MA MB
tacó:

222 2
11323 25192246ttt t  
2
8160 4 4;2;7 1.tt t M abc
ChọnB.
Câu151:Trongkhônggian
Oxyz
,chođiểm

1; 2; 1A
,đườngthẳng
112
:
21 1
xyz
d


vàmặt
phẳng
:210Pxy z
.Điểm
B
thuộcmặtphẳng
P
thỏamãnđườngthẳng AB
vuônggócvàcắtđườngthẳng
d
.Tọađộđiểm
B
là
A.

3; 2; 1
. B.

3; 8; 3
. C.
0;3; 2
. D.
6; 7; 0
.
Hướngdẫngiải
101GV:NguyenXuanChung
Phươngtrìnhmặtphẳng(Q)quaAvàvuônggócvớidlà
:2 5Qxyz
.
Trêndlấyhaiđiểm
1; 1; 2 , 3; 0; 1CD
,vàoMENU913viếtphươngtrìnhmặtphẳng
(R)chứaAvàd,tacó
:0 1
R
xyz
.
Bamặtphẳng(P),(Q)và(R)cắtnhautạiB,tọađộlà
0;3; 2B
.ChọnC.
Câu152:Trongkhônggianvớihệtọađộ ,chođườngthẳngvuônggócvớimặtphẳng
vàcắtcảhaiđườngthẳng ,,trong
cácđiểmsau,điểmnàothuộcđườngthẳng ?
A.
. B. . C. . D.
Hướngdẫngiải
Giảsử

3;2;2 ,3;3;2 '
A
aaadBbbbd
làcácgiaođiểmcủa
với
,'dd
.
Tacó

6; 3 2;2 2 // 1;2; 1AB b a a b b a n

,suyrahệphươngtrình:
2212 32 3 14 4
62 2 2 2
ba ab ab a
ba a b ab b




 

,dođó
(
)
1; 2; 8A -
vàphươngtrình
:1, 22,8
x
ty tz t
.Cho
3t =
thì
D
điquađiểm
(
)
4; 4; 5Q .
ChọnD.(Xemthêmphầnphụlục)
Câu
153:Trongkhônggian
Oxyz
,chobốnđiểm
1; 2; 3A
,

2; 1;1B
,
1;1; 0C
,

1; 2; 1D
.Tính
khoảngcáchgiữahaiđườngthẳng
A
B và
CD
.
A.
4
11
. B.
6
11
. C.
8
11
. D.
10
11
.
Hướngdẫn.
Tính

1;1; 2 , 2;1; 1 AB CD
 
nênhaiđườngthẳngABvàCDchéonhau.
Vào
MENU912nhập
112&211 
tacó

,1;3;1



nABCD
 
.
(ViếtphươngtrìnhmpchứaABvàsongsongCDrồitínhkhoảngcách)
Nhậpmáy

113 213
191


xyz
CALCnhậptọađộC,tacó
811
11
.ChọnC.
Câu
154:Trongkhônggianvớihệtrụctoạđộ
,Oxyz
cho
:70Pxyz
vàhaiđườngthẳng
12
112 2 34
:;:
111 2 3 5
xyz x yz

.Gọi
M
làđiểmthuộc
1
,
M
cótoạđộlà
cácsốdương,
M
cáchđều
2
và

.P
Khoảngcáchtừđiểm
M
đến( P )là
Oxyz

:2 40xyz

32
:
112
x
yz
d


3
:3
2
x
t
dyt
zt


6;5; 4M
4; 5; 6N
5; 6; 5P
4; 4; 5Q
102GV:NguyenXuanChung
A.
23.
B.
2.
C.
7.
D.
2
.
3
Hướngdẫngiải
Cách1
.Tổngquát(Côngthứctínhnhanh).
Từphươngtrình
1
rútra
,1yxzx
suyratọađộ
;; 1M xxx
vàtínhkhoảng
cáchđến
2
và

.P
Ghi



2
222
223355
17
235
4925
3
xxx
xxx
xxx




SHIFTSOLVE
1
kếtquả
2x
bấmtrởvề,xóavếphải,bấm=tacó
23.
ChọnA.
Cách2
.Xétvịtrítươngđối.
Gọi
(
)
1
;; 1 , 0Mmmm m+ÎD >,khiđó:
()
8
,( )
3
m
dM P
-
=
(1).
Tacó
(
)
12 1 2
&0;0;1uu K^DÇD=

cốđịnhvàđộdài
(
)
2
2
,3
M
KdM m=D=
(2).
Từ(1)và(2)tađược:
2
8
3
3
m
m
-
=
2
816640 2mm m+-==(Vì
0m >
).
Vậy
()
6
,( ) 2 3.
3
dM P ==
ChọnA.
Câu
155:[THPTNhoQuan–NinhBình]Trongkhônggian
Oxyz
chobađiểm
0;1; 0A
,
2; 2; 2B
,

2;3;1C
vàđườngthẳng
123
:
212


xy z
d
.Tìmđiểm
M
thuộc
d
saochothểtíchtứdiện
M
ABC
bằng3
A.
331 15911
;;; ;;
242 24 2




. B.
331 1379
;;; ;;
542 242




.
C.
331 1379
;;; ;;
242 242



. D.
331 1379
;;; ;;
542 242



.
Hướngdẫngiải
Tacó

2;1; 2 , 2; 2;1AB AC

suyra

9
,31;2;2
2



 
ABC
AB AC S
.
Phươngtrìnhmp(ABC)là:
2220xyz
.GọikhoảngcáchtừMđếnmp(ABC)làh.
Tacó:

2122 232 2
119
3. 3 2 2
332 3
ttt
Sh h h
 
 
4116 t
Suyra
517 331 15911
;; ;;
44 242 242

 


tt M M
.ChọnA.
103GV:NguyenXuanChung
Câu156:[PTNK‐ĐHQGTPHCM]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,chohaiđườngthẳng
1
1
:22
3
x
t
dy t
zt



và
2
43
:32
1
x
t
dy t
zt



.Trên
1
d lấyhaiđiểm
A
,
B
thỏamãn
3AB
.Trên
2
d
lấyhaiđiểm
C
, D thỏamãn
4CD
.Tínhthểtích
V
củatứdiện
ABCD
.
A.
7V
. B.
221V
. C.
421
3
V
. D.
521
6
V
.
Hướngdẫngiải
Tacó
12
.0uu
 
nên
12
dd
.Giảsửmp(P)chứaABvàvuônggóc
2
d
cắt
2
d
tạiC,từCkẻ
CEvuônggócvới
1
d thìCElàđoạnvuônggócchung.
Tacó
11 1
. . . . . .3.4. 2 .
336
ABCD ABC
V CD S AB CD CE CE CE

Viếtphươngtrình(Q)chứa
1
d
vàsongsong
2
d
cóvtpt

12
,4;2;8nuu




nênghivào
mànhinh
22 2
211 243
214
xy z

CALCnhập
431
thì
21CE
.
Vậy
221.
ABCD
V
ChọnB.
Câu157:
Trong không gian Oxyz, cho bađường thẳng
1
:4
12
xt
dy t
zt


,
2
2
:
133
x
yz
d


và
3
111
:
521
x
yz
d


.Gọi
làđườngthẳngcắt
123
,,dd dlầnlượttạicácđiểmA,B,C
saochoAB=BC.Phươngtrìnhđườngthẳng
là
A.
22
111
x
yz

. B.
2
111
x
yz

. C.
31
11 1
x
yz

. D.
31
111
x
yz

.
Hướngdẫngiải.
Cách1.
Gọi

51 252 2
;4 ; 1 2 , 1 5 ;1 2 ; 1 ; ;
222





ac ac ac
Aa a a C c c c B

ChoBthuộc
2
d
tacóhệ:

25 3 514
217 2
1, 0
516 5
22351






ac ac
ac
ac
ac
ac a c
Từđósuyra

1;1;1
u

điqua

0; 2; 0B
.ChọnB.
Cách2.
VàoMENU912nhậpdòngđầu
112=- =- =
dònghai
52 1==-=
tađược
104GV:NguyenXuanChung
(
)
13
,5;9;7nuu
éù
==-
êú
ëû

.Mặtphẳng
P
songsongcáchđều
1
d
và
3
d
,điquađiểm
15
;;1
22
M
æö
÷
ç
--
÷
ç
÷
ç
èø
cóphươngtrìnhlà
(
)
:5 9 7 18P xyz-+ + =
.
ĐiểmBlàgiaođiểmcủa
2
d
và
P
,tọađộ
()
0; 2; 0B
.
Lấyđiểm
()
1
;4 ; 1 2
A
aa ad--+ Î
,suyratọađộ
(
)
3
;;1 2Caa a d--Î
nêntacó:
()
1122
11;3;1
521
aa a
aA
-+ - -
== =
.
()
1;1;1BA u
D
==

vàđiqua
()
0; 2; 0B .ChọnB.
Câu158:[ChuyênĐBSôngHồng]Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,chohaiđườngthẳng
1
1
:
213
xy
z
d

,
2
1
:2
x
t
dy t
zm


.Gọi
S
làtậptấtcảcácsố
m
saocho
1
d và
2
d chéonhau
vàkhoảngcáchgiữachúngbằng
5
19
.Tínhtổngcácphầntửcủa
S
.
A. 11 . B.12 . C. 12 . D.11.
Hướngdẫn
giải
Cách1.
Tacó
1
2;1; 3u

,

2
1; 1; 0u

khácphươngvà

12
,3;3;1nuu




làVTPTcủamp
(
)
a
chứa
1
d vàsongsong
2
d ,cóphươngtrình
(): 3 3 3 0xyza - + ++=
.
Tínhkhoảngcáchtừđiểm
(
)
1; 2; m
đến
(
)
a
,tacó:
1
6
5
11
19 19
m
m
m
é
=-
+
ê
=
ê
=-
ë
.
Vậy
{}
1; 11S =- - .ChọnC.
Cách2.
Tacó
1
2;1;3u

,

2
1; 1; 0u

khácphương.Lấy
()
1
12;;3
M
tt t d+Î
,tínhkhoảngcách
đến
2
d ,tacó:
() ( ) ( )
()
()
2
22 2
2 22
32
19
223 2132
22
t
dtt tm t mt m
-
=+-+-- =+-++
2
min
d
khivàchỉkhi
(
)
23 1
19
m
t
-
=
,khiđó:
()
22
19 25
21 3 2
219
tmtm+- ++=
Haytacó
()
2
22
225
31 2 12110
19 19
mmmm
-
-++ = + +=
111mm=-È=-
.
Lờibình.
Dohaivéctơkhácphươngvàkhoảngcáchkhác0nênhaiđườngthẳngchéonhau.
Từđâytacũngcóphươngpháptìmđiềukiệnđểhaiđườngthẳngchéonhau.
Nếucácemhọcchươngtrìnhnângcao
vànắmđượcvề“tíchhỗnhợp”củabavéc
tơthìcóthểgiảicáchkhác.
105GV:NguyenXuanChung
IX.PHỤLỤC
PHÂNTÍCHMỘTSỐDẠNGTOÁNVÀPHƯƠNGPHÁPGIẢI
Sauđâychúngtaphântíchmộtsốbàitoánvàphươngphápthườngdùng,hy
vọngcácemnhìnnhậnđượcnhữnggócđộkhácnhautronggiảitoán,nhằmpháthuy
ưuthếcủabảnthân,rènluyện
kỹnănggiảitoán,mạchlạcvàtrongsánghơnkhihọc
toán.
1.Phươngpháploạitrừ.
Hướng1:Chúngtaloạibỏđiđápánkhôngthỏamãnyêucầubàitoán.
Hướng2:Chúngtachọnđápánthỏamãndầntừngyêucầubàitoán.
Đểnhanhhơnthìchúngtakếthợpcảhaihướngtrên,nóicáchkhác:loạibớtđáp
ánkhôngthỏamãn,kiểmtra
íthơncácđápánthìs ẽnhanhhơn.Phươngphápnàychỉ
ápdụngtrongmộtsốtrườnghợp,khôngthểrộngrãiđược.
Vídụ59.Trongkhônggianvớihệtrụctoạđộ
Oxyz
,chomặtphẳng
()
:2z0Px y-+ =
.Phương
trìnhmặtphẳng
(
)
Q chứatrụchoànhvàtạovới
(
)
P
mộtgócnhỏnhấtlà
A.
2z 0.y -=
B.
0.yz-=
C.
20.yz+=
D.
0.xz+=
Phântích.
TacầnkiểmtramặtphẳngnàochứaOxvàtạovới(P)gócnhỏnhất.
+KiểmtrachứaOx:TứclàmpđiquahaiđiểmO(0;0;0)vàA(1;0;0).
LoạiđápánD.
+Kiểmtragócnhỏnhất:Ghivàomáy
1
22
2
cos
6
BC
BC






bấmCALCnhậpbộvtpt
trongcácđápán:Đápán
Acho
24,09
o
,đápánBcho30
o
,đápánCcho90
o
.
Vậy
chọnA.
Vídụ60.TrongkhônggianOxyz,chohaiđườngthẳngchéonhaud1:
12
211
xy z

vàd2:
12
1
3
x
t
yt
z


.Viếtphươngtrìnhdvuônggócvớimặtphẳng(P):7x+y‐4z=0vàcắt
haiđườngthẳngd
1,d2
A.
x7 y2 z6
71 4


. B.
212
71 4
xyz

.
C.
x9 y1 z5
71 4


 D.
123
714
xy z


.
Phântích.
Tacầnloạibỏđápánmà“khôngvuônggóc”và“khôngcắt”
Bước1:Kiểmtrađườngthẳngnàokhôngvuônggócvới
P ?.Ởđâytachỉloạiđược
đápán
D.
106GV:NguyenXuanChung
Bước2:Kiểmtrađườngthẳng
d
nàocắtcảhaiđườngthẳngđãcho?Rõràngquyvề
bàitoánxétvịtrítươngđốivàphảixét2.2=4lầnthử.Tuynhiêntarútngắnđượcbằng
cáchthử
2
d
cắt
d
:
Thay
3z vàođápánA,suyra
35
4
x
,
1
4
y
.Thaytrởvề
2
d
suyramâuthuẫn.
Thay
3z
vàođápánB,suyra
27
4
x
,
9
4
y
.Thaytrởvề
2
d
suyramâuthuẫn.
Vậy
chọnC.
Nhậnxét.
Vớicáchlàmtrên,trongbước1tachỉcầnquansátmẫusốlàđược,nhưthểchỉ
mấtvàigiây;trongbước2,tanhẩm+Casiothìcũngnhanh(tùymỗingườinữanhé!).
Tuynhiênví
dụsautakhôngnênlàmtươngtự!
Vídụ61.[MH_2018_BGD] Trong không gian với hệ tọađộ
Oxyz
, cho haiđường thẳng
1
332
:
121
xyz
d



;
2
512
:
32 1
xyz
d


và mặt phẳng
:2350Px y z
.
Đườngthẳngvuônggócvới

P
,cắt
1
d
và
2
d
cóphươngtrìnhlà
A.
11
321
x
yz

. B.
231
123
x
yz

.
C.
332
123
xyz

. D.
11
123
x
yz

.
2.Phươngphápđạisố.
Bước1:Biểudiễncácyếutốcầngiảithôngquathamsố(ẩnsố).
Bước2:Lậphệphươngtrìnhtừgiảthiết,yêucầuđềbài.
Bước3:Giảihệphươngtrình,trảlờibàitoán(Chọnđápán).
Đểnhanhhơnthìchúngtakếthợpcảbước2vàbước3,nóicáchkhác:chúngta
chothỏamãndầnmỗi điềukiệ
n,khửbớtđượccácẩn,cuốicùngcònmộtẩn.Tatạm
gọilàphươngphápkhửdầnẩn(dồnbiến).
Hướngdẫn.
Giảsử

1
3;32;2Aa a advà

2
53;12;2Bb bbd làcácgiaođiểmcủa
d
với
1
d
và
2
d
.Tacó:

23;422;4
A
Bababab

.
Tacó
A
B

cùngphươngvới

1; 2; 3
P
n

nênsuyra:
4639
234224
42 2 42 6
123
ab a b
ab ab ab
ab ab

 


.
Giảiratacó
2, 1ab
nêntọađộ

1; 1; 0A .ChọnD.
Vídụ63.[SởGDBắcGiang]Chocácsốthựcthayđổi
,,,,,abcx
y
z
thỏamãn 3abcvà

22 2
1121xyz
. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức

222
.
P
xa yb zc 
A
.
31.
B.
31.
C.
423.
D.
423.
107GV:NguyenXuanChung
Phântích.
QuansátbiểuthứctathấycóthểdùngbấtđẳngthứcMincopkihoặcB.C.S.
Cách1.BĐTMincopxkikếthợpB.C.S.
Biếnđổi

222 222
1 112Paxbyczxyz 
.
Khiđó

22 2
1112Pabc (1).SửdụngbấtđẳngthứcB.C.S,tacó:
 
22 2 2
1
112 3
3
abc abc
(2).
Từ(1)và(2)suyra
2
13 31 423PP
.ChọnC.
Cách2.BấtđẳngthứcB.C.S.
Tacó

222 2
1
3
P
ax by cz abcxyz
(*).
Mặtkháctacó

22 2 2
3 111 1 1 2
xy
zx
y
z



,suyra:
33 330xyz xyz 
(**).
Từ(*)và(**)suyra
2
1
33 423
3
P 
.ChọnC.
Nhậnxét.
Cáchgiảitheophươngphápđạisốhoàntoàntựluận,phùhợpvớicácemưathích
đạis ố,nhưngyêucầucácembiếnđổithậtnhanh!Kểcảnhưvậycũngtiêutốn
nhiều
thờigian.Nóivuimộttí:“Nhàgiàutiêuxàikhôngsợlãngphí”nhưng“thờigiancòn
quýhơnvàng”,khôngnênnhé!.Cònvềcácbàitoánmin–maxchúngtasẽnghiêncứu
kỹhơntrongPHẦN
2.Nhưngbàisautalạixemxétthêm:
Vídụ64.Trongkhônggianvớihệtọađộ
Oxyz
,chomặtcầu

222
:2 1 19Sx y z
và
000
;;
M
xyz S
saocho
000
22
A
x
y
z
đạtgiátrịnhỏnhất.Khiđó
000
xy
z
bằng
A.2. B. 1 . C. 2 . D.1.
Hướngdẫn
ChọnB
Viếtlại AvàsửdụngbấtđẳngthứcB.C.S,tacó:

222
61 22 12 1 144 2 1 1 9Ax yz xyz

 

.
Suyra
969315
A
A  ,dođó
min 3A 
211
1
122
xyz

.
Khiđó
1, 1
x
yz
.Suyra
000
1xyz
.
3.Phươngphápquỹtích(Tậphợpđiểm).
Chúngtacầnđịnhhướng(hìnhdung)đượctậphợpđiểmlàgì,sauđó:
Bước1:Lậpphươngtrìnhcủamỗicácđường.
Bước2:Tìmgiaocủacácđườngvừalập.
Bước3:Tínhtoántrảlờibàitoán(Chọnđápán).
108GV:NguyenXuanChung
BÀITOÁN:Phươngtrìnhđườngthẳngcắthaiđườngthẳngchéonhau.
Biếtđườngthẳng
()
A
B
cóphươngphương
a
.
Bước1:
Viếtphươngtrìnhmp(P)chứa
M
dÎ
và
,nua
éù
=
êú
ëû

.
Bước2:Tìmgiaođiểm
() 'BPd=Ç
Bước3:Trảlời
&
B
ua
D
ÎD =

.
Vídụ65.
Trongkhônggian
Oxyz
,chohaiđườngthẳng
1
d và
2
d lầnlượtcóphươngtrìnhlà
1
121
x
yz

và
11
123
x
yz

.Đườngthẳng
d
cắtcảhaiđườngthẳng
1
d ,
2
d vàsong
songvớiđườngthẳng
473
:
14 2
xyz

cóphươngtrìnhlà
A.
114
14 2
xyz

. B.
114
14 2
xyz

.
C.
114
14 2
xyz

. D.
114
14 2
xyz

.
Hướngdẫngiải
Mặtphẳng(P)điqua
1
0; 1; 0M vàcó
1
,
Pd
nuu



.VàoMENU912nhậpdòngđầu
12 1dònghai142tacó
3
4; ;1
2
P
n





.
Phươngtrìnhmp(P):
832 3xyz
.
Tacó
2
1; 1; 4 ( )
B
Pdnênphươngtrình
114
:
14 2
xyz
d


.ChọnB.
Đườngthẳng
(
)
A
B
điquamộtđiểm
0
M
.
Bước1:
Viếtphươngtrìnhmp(P)chứa
0
&
M
d
.Phươngtrìnhmp(Q)chứa
0
&'
M
d
Bước2:Tìmgiaođiểm
()
A
Qd=Ç
vàgiaođiểm
() 'BPd=Ç
.
Bước3:Tính
A
B

vàtrảlời.
109GV:NguyenXuanChung
Vídụ66.Trong không gian với hệ tọađộ
Oxyz
, chođiểm

2; 1; 6M 
và haiđường thẳng
1
111
:
211
x
yz
d


,
2
212
:
312
xyz
d


.Đườngthẳngđiquađiểm
M
vàcắtcảhai
đườngthẳng
1
d
,
2
d
tạihaiđiểm A ,
B
.Độdàiđoạnthẳng AB bằng
A.
38
. B.
210
. C.
8
. D.
12
.
Hướngdẫngiải
VàoMENU912nhậpdòngđầu
211=- =- =
dònghai
125=- = =
(ThayMvào
tửcủa
1
d ).Phươngtrìnhmp(P):
7113 21
x
yz+-=
.
Trong
MENU912nhậpdòngđầu
31 2==-=
dònghai
408===
(ThayMvàotử
của
2
d
).Phươngtrìnhmp(Q):
28 6
x
yz-+=
.
Tacó
()
1
3; 0; 0 ( )
A
Qd=Ç
và
()
2
4;1; 6 ( )BPd=Ç
nên
()
1;1; 6 3 8 .AB AB==

ChọnA
Nhậnxét
.
Đâylàphươngpháptươngđốitrongsáng,chúngtasửdụngmáytínhCASIOhỗ
trợđắclựctronggiảitoán,tiếtkiệmthờigian.
Vídụ67.Trongkhônggianhệtọađộ
Oxyz
,chobađiểm
(2;3;1)A
,
(1;2;0)B
,
(1;1; 2)C
.Điểm
H
làtrựctâmtamgiác
A
BC ,khiđó,độdàiđoạnOH bằng
A.
870
.
12
B.
870
.
14
C.
870
.
16
D.
870
.
15

Hướngdẫngiải
Điểm
H
thuộcmp
(
)
A
BC
,vàoMENU913nhậpdòngđầu
2311====
dònghai
1201-= = ==
dòngba
11 21==-==
suyramp(ABC):
8517
x
yz-+ - =
.
Mặtphẳng
(
)
P
chứa
A
H
vàvuônggócvới
BC
là:
221
x
yz-- =-
.
Mặtphẳng
()
Q
chứa
BH
vàvuônggócvới
CA
là:
233
x
yz++=
.
Giảihệbaẩnbởibamặtphẳngtacó
2 29 5 870
;;
15 15 15 15
HOH
æö
-
÷
ç
=
÷
ç
÷
ç
èø
.ChọnD.
Lờibình.
Phươngphápquỹtíchdùngnhiềunhấtkhigiảitoántronghệtọa độOxyz,tập
hợpđiểm(điểm)cầntìmlàgiaocủacácđườngkhác.
110GV:NguyenXuanChung
4.Phươngphápvéctơ.
VéctơvàtọađộlàcơsởđểxâydựnghìnhhọckhônggianOxyz,nhưngphương
phápvéctơkhôngphảidùngnhiềunhất,tuynhiênnótươngđốingắngọnvàsúctích:
Bước1:Chuyểnđổicácyếutốhìnhhọcsangvéctơ;sửdụngtínhchấthìnhhọc
củamộtsốhìnhđặcbiệt;phépsuyngượctừphươngtrìnhvềvéctơ(Nếucần).
Bước2:Tìmmốiquanhệvàbiếnđổicầnthiết.
Bước3:Tínhtoántrảlờibàitoán(Chọnđápán).
Vídụ68.Trongkhônggian
Oxyz
,chotamgiác
A
BC ,biết
(1;1;1)A
,
(5;1; 2)B
,
(7;9;1)C
.Tínhđộ
dàiphângiáctrong
A
D
củagóc
A
A.
374
.
2
B.
274
.
3
C.274. D.374.
Hướngdẫngiải
Tínhtỉsố
22 2
222
40(3) 1
680 2
DB AB
DC AC
++-
== =
++
.Khiđóđiểm
D
thuộcđoạn
BC
saocho
12
0
23
A
BAC
DB DC AD
+
+==

 
.Suyra
14 8 6 2 74
;;
33 3 3
AD AD
æö
-
÷
ç
==
÷
ç
÷
ç
èø

.
Chúý.
Khitínhđộdài,tọađộ
,
A
BAC

chúngtatínhtrongcănrồi,nên
A
D

nhẩmđược!.
Vídụ69.[MH_2019_BGD]Trongkhônggian
,O xyz
chomặtphẳng
:30Pxyz
vàđường
thẳng
12
:
12 1


xy z
d
.Hìnhchiếucủa
d
trên

P
có
phươngtrìnhlà
A.
111
145



x
yz
. B.
111
321



x
yz
.
C.
111
14 5


x
yz
. D.
145
111


x
yz
.
Hướngdẫngiải
Gọi
'u
làhìnhchiếucủa
u
trên
(
)
P
,tacó:
'.utnu+=

.Nhânhaivếvới
n
,suyra:
2
.2
3
nu
t
n
==
.Thaytrởvề:
() ()
22221
'1;2;1;;1;4;5
33333
uu n
æö
÷
ç
=- = -- = -
÷
ç
÷
ç
èø

.
Tìmđược
() ()
1;1;1
M
dP=Ç
.ChọnC.
Lưuý.
TacóthểsửdụngCASIOnhưsau(nhấtlàcácsốkhôngđẹp):
Ghi
3
x
yz++
CALCnhập
12 1==-==
STOM(
2
3
t
=
gánvàophímM)
111GV:NguyenXuanChung
Ghi
::
x
My Mz M---
bấm
===
tacó
14 5
';;
33 3
u
æö
-
÷
ç
=
÷
ç
÷
ç
èø
.
Vídụ70.[Đề_2021_BGD]Trong khônggian
Oxyz
,chođường thẳng
1
:
112
x
yz
d

và mặt
phẳng
(): 2 2 2 0Px y z
.Hìnhchiếuvuônggóccủa
d
trên
()P
làđườngthẳngcó
phươngtrình:
A.
1
24 3
x
yz

B.
1
.
14 1 8
xyz

C.
1
24 3
x
yz

D.
1
14 1 8
x
yz

.
Hướngdẫngiải
Ghi
22
9
x
yz+-
CALCnhập
112=- = ==
STOM(
5
9
t
-
=
gánvàophímM)
Ghi
:2:2
x
My Mz M-- +
bấm
===
tacó
14 1 8
';;
999
u
æö
÷
ç
=
÷
ç
÷
ç
èø
.(Có2đápánB,D)
Điểm
()()
0; 0; 1
M
P-Ï
,loạiđápánB.ChọnD.
…………………………………………………………..
PHÂNTÍCHMỘTSỐKHÁINIỆMTOÁNHỌC.
A.Kháiniệmvéctơ.
“Véctơlàmộtđoạnthẳngcóhướng”.NếuđoạnthẳngABbị“thủngmộtlỗ”hay
thiếuđivàiđiểmởgiữahaiđiểmAvàBthìchúngtasẽkhôngcóđoạnthẳngAB,vàdo
đókhôngcóvéctơ
A
B

.
Đềxuất:
NếugọiOlàđiểmđầu(điểmgốc)vàAlàđiểmcuối(điểmngọn)thìtacómột
véctơ,kýhiệulà
OA

.
Hướngcủavéctơ
OA

làtừOđếnAtheođườngthẳngchứahaiđiểmO,A.(Nhằm
phânbiệtvớicungđịnhhướng).
Nhậnxét.
Địnhnghĩatheocáchđềxuấttuyhơidàinhưnghoàntoàndễhiểuvàphùhợpvới
toánhọccaocấpvàtoánhọchiệnđại,chẳnghạnmộtmatrậnhaymộtđa
thứcvẫnxem
làmộtvéctơ.
Theođ/nthì:véctơkhôngcóliênquangìcácđiểmởgiữahaiđiểmOvàA.Đểđ/n
độdàithìtađ/nlàkhoảngcáchgiữahaiđiểmOvàA;.
..
B.Kháiniệmvéctơpháptuyếncủamặtphẳng.
“Véctơ
0n ¹
đglVTPTcủamặtphẳng
(
)
a
nếugiácủa
n
vuônggócvới
(
)
a
”.
Nhưvậychúngtalấyquanhệcủa
d
(giá)và
(
)
a
đểđịnhnghĩacho
n
.Nếu
d
và
(
)
a
khôngvuônggócnhauthìVTPTkhôngđượcđịnhnghĩa.Nóicáchkhác:VTPTchạy
theo
(
)
a
vàphụthuộcvào
(
)
a
.
112GV:NguyenXuanChung
Đềxuất:
“Chovéctơ
0n ¹
,mặtphẳng
(
)
a
đglcóVTPT
n
nếu
(
)
a
vuônggócvới giá
của
n
”.Khiđótacònnói
(
)
a
nhậnn
làmVTPT.
Tìnhhuống:
Chotrướccả
n
và
(
)
a
,giácủan
khôngvuônggócvới
(
)
a
.Khiđó:
(
)
a
cóvôsố
VTPTkhácnhau,nhưngkhôngphảilà
n
;ngượclại
n
làVTPTcủavôsốmặtphẳng
khácnhau,nhưngkhôngphảicủa
(
)
a
.
Nhưthế:
Véctơpháptuyến
0n ¹
luôntồntạitựbảnthânnó(nộitại–nộihàm)vàcho
trướcrồi,cònnótrởthànhVTPTcủa
(
)
a
()
da^
.Hoàntoànphùhợpvớinhậnxét:
(
)
a
đượcxácđịnhkhibiết
n
vàđiểm
0
M
củanó.
…………………………………………………………………
CHÚCMỌINGƯỜITHÀNHCÔNG!.

Preview text:

PHẦN 1
KIẾN THỨC CƠ BẢN VÀ BỔ XUNG. CÔNG THỨC TÍNH NHANH.
Trong phần này chúng ta nghiên cứu các bài toán điển hình trong hệ tọa độ Oxyz
chỉ thiên về tính toán: Nghĩa là từ các số liệu và dữ kiện đã cho, chúng ta đi thiết lập các
phương trình hay các hệ thức có liên quan và giải ra đáp số cần tìm.
Phần này là các bài toán sưu tầm được chọn lọc và có tính tổng hợp, nghĩa là tổ
hợp của nhiều bài toán nhỏ, bao gồm nhiều kiến thức có liên quan. Nói cách khác: Đây
là các bài toán để ôn tập và luyện thi.
Chúng ta có thể phân dạng, loại toán theo nhiều cách hay theo các hình thức nào
đó, một bài toán có thể được nằm trong nhiều dạng toán khác nhau, do đó không thể
định dạng chung cho tất cả các bài toán. Trong phần này tôi cố gắng biên soạn các bài
toán theo các chủ đề, hay theo phương pháp giải hoặc theo dạng toán đặc trưng của nó.
Để đáp ứng ôn tập và luyện thi, đặc biệt là thi trắc nghiệm, thì ngoài các kiến thức
cơ bản và cách giải tự luận, yêu cầu các em cần bổ xung thêm các kiến thức, một số kết
quả hay một số công thức tính nhanh, kết hợp với máy tính CASIO.
I. CÁC BÀI TOÁN CƠ BẢN VỀ VÉC TƠ VÀ TỌA ĐỘ.
1. Tóm tắt kiến thức cơ bản.    
 Trong hệ Oxyz, điểm M  ; a ;
b c  OM  . a i  . b j  . c k .
 Hình chiếu vuông góc của M trên trục Ox là A ;0 a ;0 ,…
 Hình chiếu vuông góc của M trên mp(Oxy) là H  ; a ; b 0 ,…    Cho u   ;
x y; z và u '   x '; y '; z '            
 Tích vô hướng: .
u u '  u . u ' .cos u,u '; . u u '  . x x ' . y y ' . z z ' ; .
u v  0  u v  2
 Công thức tính độ dài 2 2 2 2 2 2
u x y z u x y z . 1 GV: Nguyen Xuan Chung
 Công thức tích có hướng  
Định nghĩa: Tích có hướng của u   ;
x y; z và u '   x '; y '; z ' là một véc tơ có tọa
độ xác định bởi công thức:
   y z z x x y  
u u '   ; ;
  (yz ' zy '; zx ' xz '; xy ' yx ')  w .
y ' z ' z ' x ' x ' y '            
Tính chất: u u ' = u . u ' .sin( u ,u '); w.u  0; w.u '  0 , …    
Chú ý. Ta còn ký hiệu tích có hướng là u,u ' 
 hoặc uu ' .
2. Một số ví dụ giải toán.
Ví dụ 1: Trong không gian Oxyz , cho tam giác ABC có A4; 1; 2 , B 3;5; 10 . Trung điểm cạnh
AC thuộc trục tung, trung điểm cạnh BC thuộc mặt phẳng Oxz . Tọa độ đỉnh C là:
A. C 4; 5; 2 .
B. C 4;5; 2 .
C. C 4; 5; 2 .
D. C 4;5; 2 . Phân tích:
+ Kiến thức: Trung điểm của đoạn thẳng
+ Vận dụng: Đối với AC và BC
+ Kĩ năng: H(0; y; 0) là trung điểm AC  x x  0; z z  0 C A C A (Loại đáp án B và C)
K(x; 0; z) là trung điểm BC  y y  0 C B (Loại đáp án D)
Đáp số: Chọn A.
Ví dụ 2: Trong không gian Oxyz , cho điểm A1; 2;3 . Khoảng cách từ A đến trục Oy bằng: A. 10. B. 10. C. 2. D. 3. Phân tích:
+ Kiến thức: Khoảng cách từ điểm đến trục tọa độ
+ Vận dụng: đối với A
+ Kĩ năng: H(0; 2; 0) là hình chiếu A trên Oy 2 2 2 2
HA OA OH  1  3  10
Đáp số: Chọn B.   
Ví dụ 3: Trong không gian Oxyz , cho ba vectơ a  3; 1  ; 2
  , b  1;2;m và c  5;1;7 . Giá trị   
của m để c  a, b  là: A. 1. B. 0 . C. 1. D. 2 . Phân tích:
+ Kiến thức: Tích CÓ HƯỚNG của hai véc tơ  
+ Vận dụng: Đối với a và b  
+ Kĩ năng: Tính chất của tích có hướng: .
c b  0  5  2  7m  0  m  1  .
Đáp số: Chọn A.      
Ví dụ 4: Trong không gian với Oxyz , cho hai vectơ a và b thỏa mãn a  2 3,
b  3 và a b 0 ,  30 .  
Độ dài của vectơ 5a, 2  b   bằng: A. 3 3. B. 9. C. 30 3. D. 90. 2 GV: Nguyen Xuan Chung Phân tích:
+ Kiến thức: Tích CÓ HƯỚNG của hai véc tơ  
+ Vận dụng: Đối với 5a và 2  b     o 1
+ Kĩ năng: Tính chất tích có hướng 5a, 2
b  5.2. a . b .sin 30 10.2 3.3.  30 3.   2
Đáp số: Chọn C.
Ví dụ 5: Trong không gian Oxyz , cho A(1;0;1), B(‐2;1;3), C(1;4;0). Diện tích tam giác ABC là: 3 13 2 26 3 6 3 26 A. . B. . C. . D. . 2 3 2 2 Phân tích:
+ Kiến thức: Tích VÔ HƯỚNG của hai véc tơ  
+ Vận dụng: Đối với BA và BC 1     2 2
+ Kĩ năng: Tính chất của tích vô hướng S
BA .BC  B . A BC 2 2 1 S
3 (1) (2) 3 3 ( 3
 )  9 3 62 3 26 2 2 2 2 2 2  . 2 2
Đáp số: Chọn D. Lời bình.
Việc tính diện tích tam giác theo công thức Hê ‐ Rông hay theo công thức 1   S  . B ,
A BC đều được, tuy nhiên ta có công thức bổ xung sau đây sẽ tính nhanh 2   hơn: Ghi vào máy (580): 1   
A B C x y z    Ax By Cz2 2 2 2 2 2 2
CALC nhập tọa độ BA và BC . 2
...............................................................................................................
3. Bài tập kiểm tra. Câu 1.
Trong không gian Oxyz , hình chiếu của điểm M 1; 3; 5 trên mặt phẳng Oxy  là:
A. 1; 3;5 .
B. 1; 3;0 . C. 1; 3;  1 .
D. 1; 3; 2 . Câu 2.
Trong không gian Oxyz , tọa độ M ' đối xứng với điểm M 3; 2;  
1 qua mp Oxy là:
A. M '3; 2;  1 .
B. M '3; 2;  1 .
C. M '3; 2   1 .
D. M '3; 2;   1 . Câu 3.
Trong không gian Oxyz , cho điểm M 2021;1; 2022 . Hình chiếu vuông góc của M
trên trục Oz có tọa độ: A. 0;0;0 . B. 2021;0;0 . C. 0;1;0 .
D. 0;0; 2022 . Câu 4.
Trong không gian Oxyz , cho điểm A3; 2;  
1 . Tọa độ A' đối xứng với A qua Oy là:
A. A'3; 2;  1 .
B. A '3; 2   1 .
C. A '3; 2;  1 .
D. A '3; 2;   1 . 3 GV: Nguyen Xuan Chung Câu 5.
Trong không gian Oxyz , cho điểm A4; 2;3 . Khoảng cách từ A đến trục Oy bằng: A. 3. B. 13. C. 2. D. 5. Câu 6.
Trong không gian Oxyz , cho hình nón đỉnh S 17 / 18; 11 / 9;17 / 18 có đường tròn đáy
đi qua ba điểm A1;0;0 , B 0; 2;0 , C 0;0; 
1 . Độ dài đường sinh l của hình nón là: 86 194 94 5 2 A. l  . B. l  . C. l  . D. l  . 6 6 6 6    Câu 7.
Trong không gian Oxyz , cho 3 vectơ a   1
 ;1;0; b  1;1;0 ; c  1;1;  1 . Trong các
mệnh đề sau, mệnh đề nào sai ?       A. b  . c B. a  2. C. c  3. D. a  . b Câu 8.
Trong không gian tọa độ Oxyz , cho ba điểm A1; 2; 2, B 0;1;3,C 3; 4;0 . Để tứ giác
ABCD là hình bình hành thì tọa độ điểm D là
A. D 4;5;   1 .
B. D 4;5;   1 .
C. D 4; 5;   1 .
D. D 4; 5;  1 .       Câu 9.
Trong không gian Oxyz , cho hai vectơ a và b thỏa mãn a  2 3,
b  3 và a b 0 ,  30 .  
Độ dài của vectơ 3a  2b bằng: A. 54.  B. 54. C. 9. D. 6.  
Câu 10. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho vectơ u  2;1; 2 và vectơ đơn vị v thỏa    
mãn u v  4. Độ dài của vectơ u v bằng: A. 4 . B. 3. C. 2 . D. 1 .
Câu 11. Cho 3 điểm A1; 2;0, B  1;0;   1 ,C
0; 1; 2. Chọn mệnh đề đúng về tam giác ABC
A. Tam giác có ba góc nhọn.
B. Tam giác cân đỉnh A .
C. Tam giác vuông đỉnh A . D. Tam giác đều.
Câu 12. Trong không gian Oxyz , cho tam giác ABC có A0;0; 
1 , B 1;2;0 , C 2;1;  1 . Khi
đó tọa độ chân đường cao H hạ từ A xuống BC là:  5 14 8   4   8   3  A. H ; ;   . B. H ;1;1   . C. H 1;1;   . D. H 1; ;1   . 19 19 19   9   9   2 
Câu 13. Trong không gian Oxyz , cho bốn điểm A1;0; 2 , B 2;1;  
1 , C 1;2;2 và D 4;5  7 .
Trọng tâm G của tứ diện ABCD có tọa độ là: A. 2;1; 2 . B. 8;2; 8 . C. 8; 1; 2 . D. 2;1; 2 .
Câu 14. [ĐỀ THPTQG 2017] Trong không gian Oxyz, cho ba điểm M (2;3; 1  ), ( N 1  ;1;1) và
P(1;m 1;2). Tìm m để tam giác MNP vuông tại N. A. m  6  . B. m  0 . C. m  4  . D. m  2 .
Câu 15. Trong không gian Oxyz , cho ba điểm A(1;0;1), B(‐1;1;3), C(1;3;m). Giá trị của m sao cho 9
diện tích tam giác ABC bằng là: 2 A. m  1. B. m  2. C. m  3. D. m  4. 4 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 16. Trong không gian Oxyz , cho hình bình hành ABCD . Biết A2;1; 3 , B 0; 2;5 ,
C 1;1;3 . Diện tích hình bình hành ABCD là: 349 A. 2 87 . B. 349 . C. 87 . D. . 2
Câu 17. [BGD_2017_MH2] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A 2;  3;  1 và B5; 6; 2 . AM
Đường thẳng AB cắt mặt phẳng Oxz tại điểm M . Tính tỉ số . BM AM 1 AM AM 1 AM A.  . B.  2 . C.  . D.  3. BM 2 BM BM 3 BM
…………………………………………………………
4. Hướng dẫn bài tập kiểm tra. Câu 1.
Trong không gian Oxyz , hình chiếu của điểm M 1; 3; 5 trên mặt phẳng Oxy  là:
A. 1; 3;5 .
B. 1; 3;0 . C. 1; 3;  1 .
D. 1; 3; 2 . Hướng dẫn.
Để tiện ghi nhớ, ta nhìn vào mp Oxy  thiếu thành phần z, nên trong M cho z = 0 ta
được hình chiếu là 1; 3;0 . Chọn B. Câu 2.
Trong không gian Oxyz , tọa độ M ' đối xứng với điểm M 3;2;  
1 qua mp Oxy là:
A. M '3; 2;  1 .
B. M '3; 2;  1 .
C. M '3; 2   1 .
D. M '3; 2;   1 . Hướng dẫn.
M ' đối xứng với M qua mpOxy thì giữ nguyên hai thành phần x, y, thành phần z
đối nhau nên tọa độ là M '3;2;  1 . Chọn A. Câu 3.
Trong không gian Oxyz , cho điểm M 2021;1;2022 . Hình chiếu vuông góc của M
trên trục Oz có tọa độ: A. 0;0;0 . B. 2021;0;0 . C. 0;1;0 .
D. 0;0; 2022 . Hướng dẫn.
Để tiện ghi nhớ, ta nhìn vào trục Oz thiếu thành phần x và y, nên trong M cho x = y = 0
ta được hình chiếu là 0;0; 2022 . Chọn D. Câu 4.
Trong không gian Oxyz , cho điểm A3; 2;  
1 . Tọa độ A' đối xứng với A qua Oy là:
A. A '3; 2;  1 .
B. A '3; 2   1 .
C. A '3; 2;  1 .
D. A '3; 2;   1 . Hướng dẫn.
A' đối xứng với A qua trụcOy thì giữ nguyên thành phần y, hai thành phần x, z tương
ứng đều đối nhau nên tọa độ là A '3; 2;  1 . Chọn C. Câu 5.
Trong không gian Oxyz , cho điểm A4; 2;3 . Khoảng cách từ A đến trục Oy bằng: A. 3. B. 13. C. 2. D. 5. Hướng dẫn. 5 GV: Nguyen Xuan Chung
Bỏ thành phần y, khoảng cách cần tìm là 2 2
d  4  3  5. Chọn D. Câu 6.
Trong không gian Oxyz , cho hình nón đỉnh S 17 / 18; 11 / 9;17 / 18 có đường tròn đáy
đi qua ba điểm A1;0;0 , B 0; 2;0 , C 0;0; 
1 . Độ dài đường sinh l của hình nón là: 86 194 94 5 2 A. l  . B. l  . C. l  . D. l  . 6 6 6 6 Hướng dẫn.
Độ dài đường sinh l SA SB SC nên ta chỉ cần tính một đoạn, chẳng hạn tính SA: 2 2 2  17  11 17  86 SA  1          . Chọn A.  18   9  18  6    Câu 7.
Trong không gian Oxyz , cho 3 vectơ a   1
 ;1;0; b  1;1;0 ; c  1;1;  1 . Trong các
mệnh đề sau, mệnh đề nào sai ?       A. b  . c B. a  2. C. c  3. D. a  . b Hướng dẫn.
Rõ ràng ở đây ta cần giải theo phương pháp loại trừ, để nhanh chóng tìm được câu trả  
lời, ta kiểm tra đáp án ít véc tơ nhất. Các độ dài a  2 và c  3 đều đúng.    
b c là sai, vì .
b c  2. Chọn A. Câu 8.
Trong không gian tọa độ Oxyz cho ba điểm A1; 2; 2, B 0;1;3,C 3; 4;0 . Để tứ giác
ABCD là hình bình hành thì tọa độ điểm D là
A. D 4;5;   1 .
B. D 4;5;   1 .
C. D 4; 5;   1 .
D. D 4;5;  1 . Hướng dẫn.
Để nhanh chóng tìm được câu trả lời, ta sử dụng tính chất: tâm I của hình bình hành là
trung điểm hai đường chéo.
Tổng thành phần x của A và C là – 4 nên có hai đáp án A, C (Vì B có hoành độ bằng 0).
Tổng thành phần y của A và C là 6 = 1 + 5, nên tọa độ D 4;5;   1 . Chọn A.       Câu 9.
Trong không gian Oxyz , cho hai vectơ a và b thỏa mãn a  2 3,
b  3 và a b 0 ,  30 .  
Độ dài của vectơ 3a  2b bằng: A. 54.  B. 54. C. 9. D. 6. Hướng dẫn.
Để nhanh chóng tìm được câu trả lời, ta sử dụng tính chất: Bình phương vô hướng.        
Ta có a b   a b2 2 2 3 2 3 2
 9a  4b 12 .
a b  144 108  6. Chọn D.  
Câu 10. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho vectơ u  2;1; 2 và vectơ đơn vị v thỏa    
mãn u v  4. Độ dài của vectơ u v bằng: A. 4 . B. 3. C. 2 . D. 1 . Hướng dẫn. 6 GV: Nguyen Xuan Chung
Để nhanh chóng tìm được câu trả lời, ta sử dụng tính chất: Bình phương vô hướng.   2 2 2     2 2 2  
16  u v u v  2 . u v và 2
m u v u v  2u.v . Cộng hai vế ta được:      m   2 2 2 u v  2 16 2
 20  m  4  m u v  2. Chọn C. Lời bình.
Cách giải trên chúng ta đã chứng minh lại định lý: Trong một hình bình hành, tổng
các bình phương độ dài hai đường chéo bằng tổng các bình phương độ dài các cạnh.
Tương tự trong không gian: Trong một hình hộp, tổng các bình phương độ dài bốn
đường chéo bằng tổng các bình phương độ dài các cạnh.
Câu 11. Cho 3 điểm A1; 2;0, B  1;0;   1 ,C
0; 1; 2. Chọn mệnh đề đúng về tam giác ABC
A. Tam giác có ba góc nhọn.
B. Tam giác cân đỉnh A .
C. Tam giác vuông đỉnh A . D. Tam giác đều. Hướng dẫn.
Để nhanh chóng tìm được câu trả lời, ta tính bình phương độ dài mỗi cạnh, suy ra mối quan hệ: 2 2 2
AB  5; AC  14; BC  11. Các đáp án B, C, D đều sai. Chọn A.
Câu 12. Trong không gian Oxyz , cho tam giác ABC có A0;0; 
1 , B 1;2;0 , C 2;1;  1 . Khi
đó tọa độ chân đường cao H hạ từ A xuống BC là:  5 14 8   4   8   3  A. H ; ;   . B. H ;1;1   . C. H 1;1;   . D. H 1; ;1   . 19 19 19   9   9   2  Hướng dẫn.  
Bước 1: Gọi tọa độ H x; y; z , tính AH   ; x y; z  
1 , BC  3;3;  1 .  
Bước 2: Điểm H thỏa mãn điều kiện AH.BC  0 (1) và H BC (2).
Cách giải 1. Trắc nghiệm.
Ghi vào máy tính 3x  3y 1 z CALC nhập tọa độ H trong các đáp án, đáp án A thỏa
mãn điều kiện (1). Các đáp án còn lại không thỏa mãn. Chọn A.  
Lưu ý: Nếu có hai hay nhiều đáp án cùng thỏa mãn (1) thì kiểm tra BH t BC .
Cách giải 2. Tự luận.  
Từ (1) ta có 3x  3y 1 z  0 và từ (2) ta có BH t BC  3t;3t; t   do đó 8
x  3t 1, y  3t  2, z t
 thay vào trên ta được 9t  3  9t  6 1 t  0  t  19  5 14 8 
Suy ra tọa độ của H ; ;   . Chọn A. 19 19 19 
Câu 13. Trong không gian Oxyz , cho các điểm A1;0; 2 , B 2;1;  
1 , C 1;2;2 và D 4;5  7 .
Trọng tâm G của tứ diện ABCD có tọa độ là: A. 2;1; 2 . B. 8;2; 8 . C. 8; 1; 2 . D. 2;1; 2 . Hướng dẫn. 7 GV: Nguyen Xuan Chung
    
Điểm G là trọng tâm của tứ diện  OA OB OC OD  4OG . Lấy tổng thành phần
tương ứng các tọa độ chia 4 suy ra tọa độ G . Riêng thành phần x, ta chọn đáp án D.
Câu 14. [Đề THPTQG 2017] Trong không gian Oxyz, cho ba điểm M (2;3; 1  ), ( N 1  ;1;1) và
P(1;m 1;2). Tìm m để tam giác MNP vuông tại N. A. m  6  . B. m  0 . C. m  4  . D. m  2 . Hướng dẫn.  
Bước 1: tính NM  3;2; 2
 , NP  2;m  2;  1 .  
Bước 2: MNP vuông tại NNM . NP  0  6  2m  4  2  0  m  0. Chọn B.
Câu 15. Trong không gian Oxyz , cho ba điểm A(1;0;1), B(‐1;1;3), C(1;3;m). Giá trị của m sao cho 9
diện tích tam giác ABC bằng là: 2 A. m  1. B. m  2. C. m  3. D. m  4. Hướng dẫn.  
Bước 1: Tính BA  2; 1  ; 2
 , BC  2;2;m  3. 1 2 2   2 9 2 Bước 2: S
BA .BC  B . A BC    9 2
8  (m  3)   8  2m  9 . Bấm máy tính 2 2
(CASIO) SHIFT SOLVE 10 = kết quả m  4. Chọn D.
Lưu ý: Có thể giải tự luận bằng cách bình phương hai vế, giải PT bậc hai ẩn m.
Câu 16. Trong không gian Oxyz , cho hình bình hành ABCD . Biết A2;1; 3 , B 0; 2;5 ,
C 1;1;3 . Diện tích hình bình hành ABCD là: 349 A. 2 87 . B. 349 . C. 87 . D. . 2 Hướng dẫn.  
Bước 1: Tính BA  2;3; 8
 ,BC  1;3; 2  . 2 2   2 2
Bước 2: S BA .BC  B .
A BC   77.14 27  349. Chọn B.
Câu 17. [MH2_2017_BGD] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A 2;  3;  1 và B5; 6; 2 . AM
Đường thẳng AB cắt mặt phẳng Oxz tại điểm M . Tính tỉ số . BM AM 1 AM AM 1 AM A.  . B.  2 . C.  . D.  3. BM 2 BM BM 3 BM Hướng dẫn. AM d  ,( A Oxz) 3 1 Ta có    . Chọn A. BM d  ,( B Oxz) 6 2
.......................................................... 8 GV: Nguyen Xuan Chung
II. CÁC BÀI TOÁN CƠ BẢN VỀ MẶT CẦU.
1. Tóm tắt kiến thức cơ bản.
Định nghĩa: Trong không gian, mặt cầu S I, R  M IM   R .
 Phương trình chính tắc: Mặt cầu S  tâm I a;b;c , bán kính R có phương trình
S x a2  y b2 z c2 2 :  R .
 Phương trình tổng quát S  2 2 2
: x y z Ax By Cz D  0.
 A B C
Tọa độ tâm I a; ; b c  I ; ;   , bán kính 2 2 2
R a b c D .  2 2 2 
2. Một số ví dụ giải toán.
Ví dụ 6: Trong không gian Oxyz , mặt cầu S  tâm I 2;1;  
1 , tiếp xúc với mặt phẳng tọa độ
Oyz . Phương trình của mặt cầu S là: 2 2 2 2 2 2
A. x  2   y   1   z   1  4.
B. x  2   y   1   z   1  1. 2 2 2 2 2 2
C. x  2   y   1   z   1  4.
D. x  2   y   1   z   1  2. Phân tích:
+ Kiến thức: PT chính tắc mặt cầu. Hình chiếu trên mp tọa độ I(a;b;c) R Oyz H(0;b;c) O
+ Vận dụng: Biết tâm I. Tìm R 2 2
+ Kĩ năng: Điểm tiếp xúc – khoảng cách: 2 2 2
R  a  OI  OH  a = 4.
Đáp số: Chọn C.
Ví dụ 7: Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu S  có phương trình 2 2 2
x y z  2x  4y  6z  0
. Mặt phẳng Oxy cắt S  theo giao tuyến là một đường tròn có bán kính r bằng:
A. r  5.
B. r  2.
C. r  6.
D. r  4. Phân tích:
+ Kiến thức: PT tổng quát mặt cầu – Điểm thuộc mặt cầu. Hình chiếu trên mp tọa độ 9 GV: Nguyen Xuan Chung
+ Vận dụng: Biết pt (S), O thuộc (S). Tìm H
+ Kĩ năng: Giao tuyến – khoảng cách: r  OH  5 . Đáp số: Chọn A.
Ví dụ 8: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt cầu S  có phương trình 2 2 2
x y z  2m  2 x  3my  6m  2 z  7  0 . Gọi R là bán kính của S  , giá trị nhỏ
nhất của R bằng: 377 377 A. 7. B. . C. 377. D. . 7 4 Phân tích:
+ Kiến thức: PT tổng quát mặt cầu chứa tham số – Bán kính mặt cầu
+ Vận dụng: Biết pt (S). Tìm GTNN của R 3m 49
+ Kĩ năng: Đỉnh của Parabol. 2 2 2 2 2
R  (m 1)  (
)  (3m 1)  7  m  8m  9 2 4 377 16 377 Suy ra 2 min R  tại m  hay min R  . Chọn B. 49 49 7
Ví dụ 9: Trong không gian Oxyz , mặt cầu S  tâm I 1; 4; 2 và có thể tích V  972 . Khi đó
phương trình của mặt cầu S  là: 2 2 2 2 2 2 A. x  
1   y  4   z  2  81. B. x  
1   y  4   z  2  9. 2 2 2 2 2 2 C. x  
1   y  4   z  2  9. D. x  
1   y  4   z  2  81. Phân tích:
+ Kiến thức: PT chính tắc mặt cầu – Thể tích khối cầu
+ Vận dụng: Biết tâm. Tìm R
+ Kĩ năng: Nhận biết phương trình, suy ngược. Loại các đáp án C, D vì sai tâm I. 4 Nếu R  3 thì 3 V  .
 3  36 nên loại đáp án B. Chọn A. 3
Ví dụ 10: Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A3; 2;0, B 1; 2; 4 . Viết phương trình mặt cầu
S đường kính AB . 2 2 2 2 2 2
A. S  : x  
1   y  2   z  2  8.
B. S  : x  
1   y  2   z  2  8. 2 2 2 2 2 2
C. S  : x  
1   y  2   z  2  16.
D. S  : x  
1   y  2   z  2  32. Phân tích:
+ Kiến thức: PT chính tắc mặt cầu – Trung điểm đoạn thẳng, độ dài đoạn thẳng
+ Vận dụng: Biết đường kính. Tìm tâm và R
+ Kĩ năng: Nhận biết phương trình, suy ngược. I 1; 2; 2 nên loại các đáp án A và D.
Thử tọa độ điểm A vào đáp án B thỏa mãn. Chọn B. 10 GV: Nguyen Xuan Chung
Cách 2. Phương pháp quỹ tich.
 
Điểm M x; y; z   S  đường kính AB khi và chỉ khi   90o AMB
AM .BM  0 , biến 2 2
đổi ta có  x   x     y    z z   2
  x x    y   2 3 1 2 4 0 2 3
2  z  4z  0
 x  2   y  2  z  2 1 2 2  8 . Chọn B.
Ví dụ 11: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho ba điểm A1, 0,0 , B 0, 2, 0, C0, 0,3 . Tập
hợp các điểm M x, y, z thỏa mãn: 2 2 2
MA MB MC là mặt cầu có bán kính là:
A. R  2 .
B. R  2 .
C. R  3 . D. R  3 . Phân tích:
+ Kiến thức: PT chính tắc mặt cầu – Tập hợp điểm
+ Vận dụng: Biết hệ thức. Tìm R
+ Kĩ năng: Hằng đẳng thức lớp 8. Gọi M x; y; z   S  , từ 2 2 2
MA MB MC ta có
x  2  y z x   y  2  z x y  z  2 2 2 2 2 2 2 1 2 3
  x  2   y  2   z  2 2 1 2
3 suy ra R  2 . Chọn B.
……………………………………
3. Bài tập kiểm tra. 2 2
Câu 18. Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu S  có phương trình  x     y   2 1
3  z  9 .
Mệnh đề nào sau đây đúng ?
A. S  tiếp xúc với trục Ox
B. S  không cắt trục Oy
C. S  tiếp xúc với trục Oy
D. S  tiếp xúc với trục Oz
Câu 19. Trong không gian Oxyz , mặt cầu S  đi qua A0, 2, 0 , B 2;3;  1 , C 0,3;  1 và có tâm
thuộc mặt phẳng Oxz . Phương trình của mặt cầu S  là: 2 2 A. 2
x   y  6   z  4  9
B. x   y  2 2 2 3  z  16 2 2 2 2 C. 2
x   y  7   z  5  26 D. x   2
1  y   z  3  14
Câu 20. Trong không gian Oxyz , cho các điểm A2, 0, 0, B  0, 4, 0, C
0, 0, 4 . Phương trình mặt
cầu ngoại tiếp tứ diện OABC ( O là gốc tọa độ) là: 2 2 2 A. 2 2 2
x y z  2x  4y  4z  0 B. x  
1   y  2   z  2  9 2 2 2
C. x  2   y  4   z  4  20 D. 2 2 2
x y z  2x  4y  4z  9
Câu 21. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , mặt cầu nào sau đây có tâm nằm trên trục Oz ? A. S  2 2 2
: x  y z  2x  4y  2  0
S : x  y z  6z  2  0 1 . B.   2 2 2 2 . C. S  2 2 2
: x  y z  2x  6z  0
S : x  y z  2x  4 y  6z  2  0 3 . D.   2 2 2 4 .
Câu 22. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , mặt cầu nào sau đây có tâm nằm trên mặt phẳng
tọa độ Oxy ? A. S  2 2 2 :
x y z  2x  4y  2  0 S :
x y z  4 y  6z  2  0 1 . B.   2 2 2 2 . C. S  2 2 2 :
x y z  2x  6z  2  0 S :
x y z  2x  4 y  6z  2  0 3 . D.   2 2 2 4 . 11 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 23. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , mặt cầu S  có tâm I  1
 ;0;2 và có diện tích
S  36 . Khi đó phương trình của mặt cầu S  là: 2 2 2 2 A. x   2
1  y   z  2  9 2
x 1  y z  2  9 B.     2 2 2 2 C. x   2
1  y   z  2  9 2
x 1  y z  2  3 D.    
Câu 24. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt cầu S  có phương trình 2 2 2
x y z  2x  4y  6z  5  0 . Số nào dưới đây là diện tích của mặt cầu S  ? A. 12 . B. 9 . C. 36 . D. 36 .
Câu 25. [THPT Chuyên ĐH Vinh] Trong không gian với hệ toạ độ Oxyz, cho mặt cầu S 2 2 2
: x y z  2x  4y  4z m  0 có bán kính R  5. Tìm giá trị của m . A. m  16  . B. m  16 . C. m  4 . D. m  4  .
…………………………………………..
4. Hướng dẫn bài tập kiểm tra. 2 2
Câu 18. Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu S  có phương trình  x     y   2 1
3  z  9 .
Mệnh đề nào sau đây đúng ?
A. S  tiếp xúc với trục Ox
B. S  không cắt trục Oy
C. S  tiếp xúc với trục Oy
D. S  tiếp xúc với trục Oz Hướng dẫn.
Trong các đáp án nói tới 3 sự tiếp xúc, nên ta kiểm tra tính tiếp xúc trước tiên. Gọi H là tiếp điểm, ta có: 2 2 2 2
OH R OI OH  9  10  OH  1  H ( 1  ;0;0). Chọn A.
Câu 19. Trong không gian Oxyz , mặt cầu S  đi qua A0, 2, 0 , B 2;3;  1 , C 0,3;  1 và có tâm
thuộc mặt phẳng Oxz . Phương trình của mặt cầu S  là: 2 2 A. 2
x   y  6   z  4  9 .
B. x   y  2 2 2
3  z  16 . 2 2 2 2 C. 2
x   y  7   z  5  26 . D. x   2
1  y   z  3  14 . Hướng dẫn.
Dạng tọa độ của điểm I trên mp(Oxz) là I (a; 0; c) do đó Chọn D.
Câu 20. Trong không gian Oxyz , cho các điểm A2, 0, 0, B  0, 4, 0, C
0, 0, 4 . Phương trình mặt
cầu ngoại tiếp tứ diện OABC ( O là gốc tọa độ) là: 2 2 2 A. 2 2 2
x y z  2x  4y  4z  0 . B. x  
1   y  2   z  2  9 . 2 2 2
C. x  2   y  4   z  4  20 . D. 2 2 2
x y z  2x  4y  4z  9 . Hướng dẫn.
Thử tọa độ điểm O(0;0;0) vào các đáp án, ta loại nhanh C và D.
Thử tọa độ B(0; 4;0) vào đáp án A, loại A. Chọn B. Lời bình.
Nắm vững kiến thức, kết hợp năng lực “quan sát” và suy luận để giải nhanh!. 12 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 21. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , mặt cầu nào sau đây có tâm nằm trên trục Oz ? A. S  2 2 2
: x  y z  2x  4y  2  0
S : x  y z  6z  2  0 1 . B.   2 2 2 2 . C. S  2 2 2
: x  y z  2x  6z  0
S : x  y z  2x  4 y  6z  2  0 3 . D.   2 2 2 4 . Hướng dẫn.
Tọa độ tâm I (0; 0; c) , nghĩa là thành phần bậc nhất chứa x, y bằng 0, do đó Chọn B.
Câu 22. Trong không gian Oxyz , mặt cầu nào sau đây có tâm nằm trên mặt phẳng tọa độ Oxy ? A. S  2 2 2 :
x y z  2x  4y  2  0 S :
x y z  4 y  6z  2  0 1 . B.   2 2 2 2 . C. S  2 2 2 :
x y z  2x  6z  2  0 S :
x y z  2x  4 y  6z  2  0 3 . D.   2 2 2 4 . Hướng dẫn.
Tọa độ tâm I (a; ;
b 0) , nghĩa là thành phần bậc nhất chứa z bằng 0, do đó Chọn A.
Câu 23. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , mặt cầu S  có tâm I 1;0; 2 và có diện tích
S  36 . Khi đó phương trình của mặt cầu S  là: 2 2 2 2 A. x   2
1  y   z  2  9 2
x 1  y z  2  9 . B.     . 2 2 2 2 C. x   2
1  y   z  2  9 2
x 1  y z  2  3 . D.     . Hướng dẫn.
Loại các đáp án A và C, vì sai tâm I. Nếu R  3 thì 2
S  4 .3  36 thỏa mãn. Chọn B.
Câu 24. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt cầu S  có phương trình 2 2 2
x y z  2x  4y  6z  5  0 . Số nào dưới đây là diện tích của mặt cầu S  ? A. 12 . B. 9 . C. 36 . D. 36. Hướng dẫn. A B C  Ta có tâm I ( ; ;
)  I (1;2;3) . Bán kính R  14  5  3; 2
S  4 .3  36 . Chọn C. 2 2 2 Lời bình.
Bài toán khá đơn giản, tuy nhiên yêu cầu các em cần nắm được kiến thức:
‐ Từ phương trình tổng quát mặt cầu suy ra tọa độ tâm I, bán kính R.
‐ Công thức tính diện tích mặt cầu.
Hầu như các bài toán nâng cao đều là tổ hợp của các bài toán nhỏ, ta luyện tập
cách tính nhẩm, kết hợp CASIO để tính nhanh, từ đó mới giải nhanh được các bài khó hơn.
Câu 25. [THPT Chuyên ĐH Vinh] Trong không gian với hệ toạ độ Oxyz, cho mặt cầu S 2 2 2
: x y z  2x  4y  4z m  0 có bán kính R  5. Tìm giá trị của m . A. m  16  . B. m  16 . C. m  4 . D. m  4  . Hướng dẫn.
Không cần để ý dấu của tâm I , ta có 2 2 2 2
R  1  2  2  (m)  25  m  16. Chọn B.
................................................................................ 13 GV: Nguyen Xuan Chung
5. Bài tập nâng cao – Hệ trục tọa độ. 2 2 2
Câu 26. Cho mặt cầu S  :  x   1   y  
1   z  2  9 và điểm M 1;1;3 . Qua M kẻ tiếp tuyến
MA với mặt cầu S  ( A là tiếp điểm). Độ dài MA bằng A. 4. B. 1. C. 5. D. 3 .
Câu 27. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho ba điểm A2;0;0 , B 0;2;0 , C 0;0;2 . Biết rằng
   
tập hợp các điểm M thỏa mãn M .
A MAMB MC  0 là một mặt cầu. Tính bán kính r của mặt cầu đó. 5 6 3 A. r  1 B. r  . r  . r  . 2 C. 3 D. 2
Câu 28. Cho mặt cầu S  2 2 2
: x y z  2x  2y  2z  0 và điểm A2;2;2 . Điểm B thay đổi trên mặt
cầu. Diện tích của tam giác OAB có giá trị lớn nhất là A. 1 B. 2 . C. 3 . D. 3 . 2 2 2
Câu 29. Cho mặt cầu S  :  x  
1   y  2   z  5  16 và điểm A1;2;3 . Gọi I là tâm của mặt
cầu và điểm B thuộc mặt cầu sao cho IB + BA nhỏ nhất. Tọa độ của điểm B là A. 1; 2; 9 . B. 1; 2; 9 . C. 1; 2;   1 . D. 1;6;  5 .
Câu 30. Trong không gian tọa độ Oxyz, cho điểm (
A 0;1;1) , B(1;0; 3),C(1; 2; 3) . Tìm điểm D trên mặt
cầu (S) có phương trình: 2 2 2
x y z  2x  2z  2  0 , sao cho tứ diện ABCD có thể tích lớn nhất.  7 4  1    1 4 5   A. 1;0;  1 . B. ; ;   . C. ; ;   . D. 1; 1; 0 .  3 3 3   3 3 3 
Câu 31. [THPT Lương Thế Vinh ‐ Hà Nội] Trong không gian Oxyz , cho ba điểm A 2;3;  1 ,
B 2;1;0 , C 3; 1; 
1 . Tìm tất cả các điểm D sao cho ABCD là hình thang có đáy AD và S  3S ABCD ABC . D 8;  7  ;  1 D8;7;  1
A. D 8;7;   1 . B.  . C.  .
D. D 12; 1;3 . D  12;1;  3 D   12  ; 1  ;3
Câu 32. [THPT Trần Quốc Tuấn] Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz cho hình thang
ABCD vuông tại A và B . Ba đỉnh (1
A ;2;1) , B(2;0;1) , C(6;1;0) , hình thang có diện tích
bằng 6 2 . Giả sử đỉnh D(a; ;
b c) , tìm mệnh đề đúng?
A. a b c  6 .
B. a b c  5 .
C. a b c  8 .
D. a b c  7 .
Câu 33. Trong không gian Oxyz , cho hình vuông ABCD , B(3; 0;8) , D(5; 4; 0) . Biết đỉnh A thuộc  
mặt phẳng ( Oxy ) và có tọa độ là những số nguyên, khi đó CA CB bằng: A. 5 10.. B. 6 10.. C. 10 6.. D. 10 5.
Câu 34. [SGD Vĩnh Phúc] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho ba điểm A(1;2;0) , B(3;4; ) 1
, D(-1; 3;2). Tìm tọa độ điểm C sao cho ABCD là hình thang có hai cạnh đáy AB , CD
và có góc C bằng 45. A. C(5;9;5) . B. C(1;5; ) 3 . C. C( 3 - ;1 ) ;1 . D. C(3;7; 4) . 14 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 35. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho hình chóp đều S. ABCD , biết chiều cao hình
chóp bằng 6 và A1;0;0, B 5;0;0,C 5; 4;0 . Gọi I a; ;
b c là điểm cách đều 5 đỉnh của
hình chóp (với c > 0). Tính giá trị của T a  2b  3 . c A. T  41. B. T  14. C. T  23. D. T  32.
............................................................
6. Hướng dẫn bài tập nâng cao – Hệ trục tọa độ. 2 2 2
Câu 26. Cho mặt cầu S  :  x   1   y  
1   z  2  9 và điểm M 1;1;3 . Qua M kẻ tiếp tuyến
MA với mặt cầu S  ( A là tiếp điểm). Độ dài MA bằng A. 4. B. 1. C. 5. D. 3 . Hướng dẫn giải
Theo tính chất tiếp tuyến thì 2 2 2
MA MI R  25  9  16  MA  4. Chọn A.
Câu 27. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho ba điểm A2;0;0 , B 0;2;0 , C 0;0;2 . Biết
   
rằng tập hợp các điểm M thỏa mãn M .
A MAMB MC  0 là một mặt cầu. Tính bán
kính r của mặt cầu đó. 5 6 3 A. r  1 B. r  . r  . r  . 2 C. 3 D. 2 Hướng dẫn giải  2 2 2  Gọi G ; ; 
 là trọng tâm tam giác ABC, khi đó giả thiết là:  3 3 3      .3 MA MG  0  .
MA MG  0 . Vậy M thuộc mặt cầu đường kính GA, bán kính 1 6 r GA  . Chọn C. 2 3
Câu 28. Cho mặt cầu S  2 2 2
: x y z  2x  2y  2z  0 và điểm A2;2;2 . Điểm B thay đổi trên
mặt cầu. Diện tích của tam giác OAB có giá trị lớn nhất là A. 1 B. 2 . C. 3 . D. 3 . Hướng dẫn giải
Cách 1. Xét vị trí tương đối.
Nhận xét A thuộc mặt cầu và OA không đổi nên diện tích OAB lớn nhất khi đường cao
kẻ từ B lớn nhất, khi đó đường cao đi qua tâm I(1; 1; 1).
Mặt khác I 1;1; 
1 là trung điểm OA, suy ra ABO là tam giác vuông cân tại B, IB R  3
và khi đó S  2 3. 3 / 2  3. Chọn D.
Cách 2. Bất đẳng thức.
Nhận xét điểm B thuộc mặt cầu đường kính OA  2 3 nên ABO vuông tại B và 1 1 1 S  .2B . O BA   2 2
BO BA  hay 2
S OA  3  max S  3  BO BA . Chọn D. 4 4 4 15 GV: Nguyen Xuan Chung 2 2 2
Câu 29. Cho mặt cầu S  :  x  
1   y  2   z  5  16 và điểm A1;2;3 . Gọi I là tâm của mặt
cầu và điểm B thuộc mặt cầu sao cho IB + BA nhỏ nhất. Tọa độ của điểm B là A. 1; 2; 9 . B. 1; 2; 9 . C. 1; 2;   1 . D. 1;6;  5 . Hướng dẫn giải.
Cách 1. Phương pháp véc tơ.
Ta thấy điểm A ngoài (S) và do IB = R = 4 không đổi nên 4 + BA nhỏ nhất nếu B thuộc   R 1 
tia IA. Gọi IB t IA t 0;0;8,t  0 , do đó t
  IB  0;0;4  B(1;2; 1  ). 8 2
Cách 2. Trắc nghiệm loại trừ.
Thử trực tiếp các đáp án A, C, D để tính BA thì B 1; 2;   1 có BA = 4 nhỏ nhất.
Cách 3. Khảo sát ‐ BĐT.
Từ phương trình (S) ta có z  5  4  9   z  1
 (Có thể loại đáp án B từ đây). Gọi B  ; x y; z 2 2 2 2 2 ta có 2
AB   x  
1   y  2   z 3 16  z  5   z 3  1  6z 16.
Suy ra min AB  4  z  1
  x 1  0, y  2  0. Chọn C.
Câu 30. Trong không gian tọa độ Oxyz, cho điểm (
A 0;1;1) , B(1;0; 3),C(1; 2; 3) . Tìm điểm D trên
mặt cầu (S) có phương trình: 2 2 2
x y z  2x  2z  2  0 , sao cho tứ diện ABCD có thể tích lớn nhất.  7 4  1    1 4 5   A. 1;0;  1 . B. ; ;   . C. ; ;   . D. 1; 1; 0 .  3 3 3   3 3 3  Hướng dẫn giải.
Do diện tích ABC không đổi nên V lớn nhất nếu D cách xa mp(ABC) nhất. Gọi D x; y; z     sao cho ID  , BA ID  .
CB Ta có: ID   x 1; ; y z   1 , BA   1
 ;1;4, CB  2;2;0 do đó:
1 x y  4z  4  0 và 2x  2  2y  0 suy ra x  3  2z, y  2  2z thay vào mặt cầu ta 1 5 được phương trình 2 2 2
(2  2z)  (2  2z)  (z 1)  4 , giải ra z   , z   . 3 3 1
Ứng với z   thì tính được y  0 nên loại C. Chọn B. 3
Câu 31. [THPT Lương Thế Vinh ‐ Hà Nội] Trong không gian Oxyz , cho A 2;3;  1 , B 2;1;0 , C 3; 1; 
1 . Tìm tất cả các điểm D sao cho ABCD là hình thang có đáy AD và S  3S ABCD ABC . D 8;  7  ;  1 D8;7;  1
A. D 8;7;   1 . B.  . C.  .
D. D 12; 1;3 . D  12;1;  3 D   12  ; 1  ;3 Hướng dẫn giải   Biến đổi 3SSSSS  2SAD  2BC ABC ABCD ABC ACD ACD ACB .    
Suy ra OD  2OC  2OB OA (Nhẩm 2 tọa độ C ‐ 2 tọa độ B + tọa độ A ) và Chọn D. 16 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 32. [THPT Trần Quốc Tuấn] Trong không Oxyz , cho hình thang ABCD vuông tại A và B . Ba đỉnh (1
A ;2;1) , B(2;0;1) , C(6;1;0) , hình thang có diện tích bằng 6 2 . Giả sử đỉnh D( ; a ;
b c) , tìm mệnh đề đúng?
A. a b c  6 .
B. a b c  5 .
C. a b c  8 .
D. a b c  7 . Hướng dẫn giải    
Tính AB  1; 2; 2, BC  4;1; 
1 . Đặt AD tBC t 4;1; 
1 ,t  0  AD  3t 2 .
AB BC AD
Từ diện tích đã cho, ta có:  6 2  t   1 9 2 1  12 2  t  . 2 3  1   7 7 4  AD  4;1; 
1 , suy ra tọa độ D ; ;
a b c  6 . Chọn A. 3    3 3 3 
Câu 33. Trong không gian Oxyz , cho hình vuông ABCD , B(3; 0;8) , D(5; 4; 0) . Biết đỉnh A  
thuộc mặt phẳng ( Oxy ) và có tọa độ là những số nguyên, khi đó CA CB bằng: A. 5 10. . B. 6 10.. C. 10 6.. D. 10 5. Hướng dẫn giải.
Cách 1. Tính trực tiếp theo tích vô hướng. Tính 2 2 2
AC BD  8  4  8  12  BC  6 2 . Từ đó ta có :     T CA CBCA CB2         2 2 12
6 2  2  72 2 cos 45o T
 6 10 . Chọn B.
Cách 2. Lập phương trình và hệ thức.
(Khi đã học mặt phẳng) Gọi A(x; y; 0) là đỉnh hình vuông ABCD (x, y là các số nguyên),
khi đó ta có A thuộc mặt phẳng trung trực của DB có phương trình:
2x y  4  0  y  4  2x .  Mặt khác .
BA DA  0 nên x   x    y y   2 ( 3) 5
4  0  x  2x 15  4  2x8  2x  0     2
 5x  22x 17  0  x  1  do đó (1
A ;2;0)  CA CB  8;10;14  CACB  6 10 .
Cách 3. Phương pháp véc tơ ‐ Sử dụng tính chất hình bình hành.   2     2   2 2 2
T CA CB AC BC  2C . A CB và 2 2 2
BA CA CB AC BC  2 . CA CB
nên cộng hai vế ta được: 2 2 2 2
T  2AC BC  2.12  72  360  T  6 10.
Cách 4. Phương pháp véc tơ ‐ Sử dụng tính chất đặc biệt của hình vuông.     Tính 2 2 2
BD  8  4  8  12 . Gọi I là tâm hình vuông, ta có T CA CB  3IA IB 2 2
T 10IB T DB 10 / 2  6 10 . Chọn B. Lời bình.
Khi chúng ta nắm vững kiến thức về véc tơ và tính chất của nó, cũng như tính chất
đặc biệt của một số hình: vuông, chữ nhật, thoi, thì việc giải toán sẽ tối ưu (Như Cách 4
chẳng hạn). Ngoài ra trong Cách 1, Cách 3, Cách 4 ta không cần điều kiện tọa độ A là số
nguyên và mặt phẳng Oxy . Tuy nhiên không thể bỏ đi vì đó là điều kiện để tồn tại hình vuông. 17 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 34. [SGD Vĩnh Phúc] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho ba điểm A(1;2;0) , B(3;4; )
1 , D(-1;3;2). Tìm tọa độ điểm C sao cho ABCD là hình thang có hai cạnh đáy
AB , CD và có góc C bằng 45. A. C(5;9;5) . B. C(1;5; ) 3 . C. C(-3;1 ) ;1 . D. C(3;7; 4) . Hướng dẫn giải.
Cách 1. Tính góc giữa hai véc tơ.   Ta có AB = (2;2; ) 1 nên DC = t(2;2; )
1 , t > 0  C(2t - 1;2t + 3; t + 2)     BC = (2t - 4;2t -1;t + ) 1 . Ngoài ra ta có ( ) o BC, DC = 45 t(4t - 8 + 4t - 2 + t + ) 1 1 3t - 3 1 nên =  = ( - )2 + ( - )2 + ( + )2 2 ( - )2 + ( - )2 + ( + )2 2 3t 2t 4 2t 1 t 1 2t 4 2t 1 t 1
 t = 2  C(3;7;4). Chọn D.
Cách 2. Phân tích hình học – xét vị trí tương đối. A B α α 45° D C E    Ta có: AB = (2;2; )
1 , AD = (-2;1;2), BD = (-4;1; )
1 . Vẽ BE vuông góc với DC tại E, gọi   9 + 18 - 9 1 1 ABD = a = BDE , suy ra cos a = =  sin a = . 2.3.3 2 2 2 BE BC / 2 1 Mà sin a = = =
 BC = BD = 3 2.  C(3;7;4) thỏa mãn. BD BD 2
Cách 3. Phân tích hình học – xét vị trí tương đối.  
Ta chứng minh được tam giác DAB vuông cân tại A, vì AB = AD = 3 và AB.AD = 0 .   
Do đó ABCD là hình thang vuông tại A và D, C = 45 suy ra DC = 2AB  C (3;7; 4).
Cách 4. Tính góc giữa hai véc tơ – Trắc nghiệm.  
Vì ABCD là hình thang và C = 45 nên góc B = 135 . Gọi C(x; y ; z) , tính được    -2(x - 3)- 2(y - 4)- 1(z - ) 1 BA = (-2;-2;- ) 1 và cos(BA, BC) = nhập biểu thức,
3 (x - 3)2 + (y - 4)2 + (z - )2 1 2 5 2
CALC (thử A) 5 = 9 = 5 = KQ -
(loại), B, C đều loại. Đáp án D kết quả - . 5 2
Câu 35. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho hình chóp đều S. ABCD, biết chiều cao hình
chóp bằng 6 và A1;0;0, B 5;0;0,C 5; 4;0 . Gọi I a; ;
b c là điểm cách đều 5 đỉnh của
hình chóp (với c > 0). Tính giá trị của T a  2b  3 . c A. T  41. . B. T  14.. C. T  23. . D. T  32. 18 GV: Nguyen Xuan Chung Hướng dẫn giải
Cách 1. Xét vị trí tương đối.
Nhận xét A, B, C đều thuộc mp(Oxy) nên D thuộc mp(Oxy).
Gọi H 3; 2; 0 là trung điểm AC, vì SH   ABCD , SH  6 nên S 3; 2; 6 và I 3; 2; c . 7  7 
Mà SI IA IH HA  6  c2 2 2 2 2 2
c  8  c   I 3;2;   . 3  3 
Vậy T a  2b  3c  3  4  7  14. Chọn B. Lưu ý.
Ngoài cách tính trên, ta cũng có cách tính sau: Gọi K là trung điểm SA thì I thuộc 1 1 7
mp trung trực của SA do đó 2
SI.SH SK.SA SA SI  6  c
.(4  4  36)  c  . 2 12 3 Lời bình.
Điểm B trong giả thiết để đảm bảo ABCD là hình vuông, ta không sử dụng trong
tính toán. Trong nhiều trường hợp, bài toán không có hình minh họa thì các em hãy tự
vẽ hình nhé. Sau khi vẽ hình đầy đủ, các em xóa đi và tự trình bày mà không có hình vẽ
xem thế nào?. Đây là cách rèn luyện tư duy trừu tượng rất tốt.
.................................................................................. 19 GV: Nguyen Xuan Chung
III. CÁC BÀI TOÁN CƠ BẢN VỀ MẶT PHẲNG.
1. Tóm tắt kiến thức cơ bản.  
Vectơ pháp tuyến: Nếu vectơ n  0 và có giá vuông góc với mặt phẳng () thì
n được gọi là vectơ pháp tuyến (VTPT) của ().
Phương trình tổng quát: Phương trình Ax By Cz D  0 với 2 2 2
A B C  0
được gọi là phương trình tổng quát của mặt phẳng ( ) .
Khoảng cách: Trong không gian Oxyz , khoảng cách từ điểm M (x ; y ; z ) 0 0 0 0 đến
mặt phẳng  : Ax By Cz D  0 được tính theo công thức:
| Ax + By + Cz + D | 0 0 0 d (M , (a)) = . 0 2 2 2 A + B + C     n n  
Góc: Công thức tính góc giữa  và  là
   n n     . cos , cos ,   n . n    Chú ý:
 Nếu mặt phẳng () có phương trình Ax By Cz D  0 thì () có một VTPT là
n  ( ;AB;C). 
 Phương trình mặt phẳng đi qua điểm M (x ; y ; z ) n A B C 0 0 0 0 và có VTPT ( ; ; ) là: (
A x x )  B( y y )  C(z z )  0 0 0 0 .  Thường gặp:    
 Cho n nhưng trong đáp án chỉ xuất hiện k. n (thường là  ; n  2 ; n ... ).
 Cho (P) song song với (Q), cho (P) vuông góc với đoạn thẳng (đường thẳng).
Kỹ năng giải toán: Từ (
A x x )  B( y y )  C(z z )  0  Ax By Cz Ax By Cz  D 0 0 0 0 0 0 .
Ghi máy Casio: Ax By Cz bấm CALC nhập tọa độ M 0 kết quả bằng - D là đủ.
2. Các ví dụ giải toán.
Ví dụ 12: Trong không gian Oxyz, viết phương trình mặt phẳng (P) có véctơ pháp tuyến  n  ( 7
 ,10,1) và đi qua M (10,1,9) là
A. (P) : 7x 10 y z  51  0
B. (P) : 7x 10 y z  51  0
C. (P) : 7x 10 y z  89  0
D. (P) :10x y  9z  51  0 Hướng dẫn giải
Nhận xét các đáp án đều đổi hướng VTPT đã cho, nên ghi 7x – 10y – z bấm CALC nhập
10 1  9  kết quả 51. Chọn A.
Ví dụ 13: [MH 2017] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A 0;1; 
1 và B 1; 2;3 . Viết phương
trình mặt phẳng  P đi qua A và vuông góc với đường thẳng AB .
A. P : x y  2z  3  0 .
B. P : x y  2z  6  0 .
C. P : x  3y  4z  7  0 .
D. P : x  3y  4z  26  0 . Hướng dẫn giải 20 GV: Nguyen Xuan Chung
Nhận xét các đáp án hệ số của x đều dương, nên nhẩm lấy B trừ A, ghi x + y + 2z bấm
CALC nhập 0  1  1  kết quả 3. Chọn A.
Ví dụ 14: Trong không gian Oxyz, cho A(–1; 0; 2), mặt phẳng (P): 2x – y – z + 3 = 0. Phương trình
mặt phẳng (Q) qua A và song song (P) là:
A. 2x – y – z – 4 = 0.
B. 2x + y – z + 4 = 0. C. 2x – y – z + 4 = 0. D. 3 đáp án kia sai. Hướng dẫn giải
Ghi 2x – y – z bấm CALC nhập 1
  0  2  kết quả ‐ 4. Chọn C.
Ví dụ 15: Trong không gian O xyz , cho mặt phẳng (P) : x  2 y  2z 1  0 . Phương trình mặt phẳng
(Q) song song (P) và cách (P) một khoảng là 3 là
A. (Q) : x  2 y  2z  8  0
B. (Q) : x  2 y  2z  2  0
C. (Q) : x  2 y  2z 1  0
D. (Q) : x  2 y  2z  5  0 Hướng dẫn giải  
Các đáp án đều có n  (1; 2; 2)  n  3, nhẩm lấy D  D   9 P Q
. Kết quả Chọn A. Lời bình.
Lấy điểm M(x; y; z) tùy ý thuộc mp(P): Ax + By + Cz + D = 0 nên Ax + By + Cz = ‐
D, và tính khoảng cách đến mặt phẳng song song (Q): Ax + By + Cz + D’ = 0 thì:
Ví dụ 16: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho mặt cầu S  tâm I 2; 3;0 và tiếp xúc với
mặt phẳng   : 2x y  2z 1  0. Phương trình của mặt cầu S  là 2 2 2 2 2 2
A. S  :  x  2   y  3  z  4.
B. S  :  x  2   y   3  z  2. 2 2 2 2 2 2
C. S  :  x  2   y   3  z  4.
D. S  :  x  2   y   3  z  2. Hướng dẫn giải
Loại các đáp án C, D vì sai tâm I. Điều kiện tiếp xúc là: d I , (P)  R , do đó ghi vào máy
2x  y  2z 1 bấm CALC (nhập tọa độ I) 2  3
  0  kết quả R = 2. Chọn A. 2 2 2 2 1  2 Lưu ý.
Trên đây là máy 580, đối với máy 570, ... Các em thay phím z bằng phím F nhé!
Ví dụ 17: Trong không gian Oxyz , cho A(1;1; 0) , B(3;5; 2) và mặt phẳng   : x  2 y z  7  0 .
Phương trình mặt phẳng đi qua hai điểm A, B và vuông góc với   là
A. x z 1 0.
B. x z 1 0.
C. x y  0 .
D. x y  0 . Hướng dẫn giải
Cách 1. Trắc nghiệm loại trừ. 21 GV: Nguyen Xuan Chung
Kiểm tra tính vuông góc với   , ghi x – 2y + z CALC nhập bộ 1  0  1  thỏa mãn,
CALC nhập 1  1  0  (loại) và CALC nhập 1  1  0  (loại). Như thế loại C, D.
Kiểm tra đi qua điểm : Thử tọa độ điểm A vào đáp án A, thỏa mãn. Chọn A. Cách 2. Tự luận. 
Tính AB  2;4;2. Gọi mp   cần tìm, do   qua A, B và vuông góc với   nên    
n   AB, n   n      1;0; 1  
. Viết mp   đi qua điểm A, là x – z – 1 = 0. Chọn A. Lời bình.
Cách giải tự luận có ưu điểm là ôn tập được kiến thức, tuy nhiên thi trắc nghiệm
thì không nên nhé! Theo cách 1 thì vẫn hơn.   
 Chúng ta có thể tính n   AB, n    
 theo cách tự luận (theo định nghĩa) hoặc sử 
dụng Casio thường dùng. Sau đây ta sẽ trình bày cách tính khác Gọi n   ; a ; b c  , vì    
a  2b c  0
n .AB  0, n .n  0   
nên ta có hệ phương trình  , cho c = 1 ta được
a  2b c  0
a  2b  1   
, giải ra ta có kết quả a  1,
b  0  n   
 1;0; 1 hay đổi dấu chọn
a  2b  1   n    1;0; 1 đều được. 
 Thực hành thì khác: Tính hoặc nhẩm AB  2;4;2 và nhìn vào
 : x  2y z  7  0 , bấm MENU 9 1 2 (máy 580) 2 = 4 = ‐ 2 = và 1 = ‐2 = ‐1 = kết quả như
trên. Như vậy ta chỉ cần lưu ý đổi dấu thành phần z là được, nhẩm và bấm máy tính
cực nhanh (Hầu như không cần ghi).
Ví dụ 18: Trong không gian Oxyz , cho các điểm A ), 3 ; 1 ; 5 ( B ; 1 ( 6 ; 2 ),C( ; 0 ; 5 4), D( 6 ; 0 ; 4 ) . Mặt phẳng (Q)
chứa AB và song song với CDcó một vecto pháp tuyến là:    
A. n  2;5;  1 . B. n  2; 1  ;3 . C. n  2; 1  ;  1 .
D. n  1;1;  1 . Hướng dẫn giải
Nhẩm lấy A trừ B, lấy C trừ D và MENU 9 1 2 nhập 4 = ‐ 1 = 3 = và 1 = 0 = 2 = 
Kết quả x = 2, y = 5 như thế ta có n  2;5;  1 . Chọn A. Lưu ý.
Nếu giải ra được phân số thì quy đồng thành bộ số nguyên cho đẹp.
Ví dụ 19: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho ba điểm A(3;-2; ) 1 ,B (0;2; ) 1 ,C (-1;2; ) 0 .
Phương trình mặt phẳng (ABC ) là
A. 4x - 3y + 4z + 2 = 0. .
B. 4x + 3y + 4z + 10 = 0 .
C. 4x + 3y + 4z - 10 = 0 .
D. 4x + 3y - 4z - 2 = 0 . Hướng dẫn giải
Nhẩm lấy A trừ B, lấy A trừ C và MENU 9 1 2 nhập 3 = ‐ 4 = 0 = và 4 = ‐ 4 = ‐1 = 3   3   
Kết quả x  1, y
như thế ta có n  1  ;
;1 hay chọn n  4;3; 4  . Chọn D. 4    4  22 GV: Nguyen Xuan Chung Lời bình.
Nếu viết phương trình thì ghi 4x + 3y – 4z CALC nhập 0 = 2 = 1 = kết quả là 2. Viết
phương trình mặt phẳng qua ba điểm, ta còn cách giải nhanh hơn, ở phần sau.
Ví dụ 20: Trong không gian Oxyz , cho tứ diện ABCD có A2; 1  ;6 ; B 3;  1  ; 4  ; C 5; 1  ;0; D 1;2; 
1 . Gọi P là mặt phẳng qua CD và chia tứ diện thành hai phần, biết phần chứa
A có thể tích là 12 . Viết phương trình mặt phẳng P .
A. 3x  5 y  3z 10  0 .
B. x  4z  5  0 .
C. 2x y  5z  9  0 .
D. 3x  4 y 11  0 Hướng dẫn giải
Bước 1: Tính thể tích tứ diện. Dễ thấy phương trình mp(ABC) là y + 1 = 0, suy ra đường  
cao hạ từ đỉnh D là h  3. Tính BA  5;0;10, BC  8;0;4. 1 1 Suy ra S  125.80    V  .3.30  30 ABC 40 402 30. Vậy . 2 3
Bước 2: Xác định giao điểm E của (P) với AB. Gọi thể tích phần chứa đỉnh A là V1 , khi
đó tỉ số thể tích là   V 12 2 EA  2 
 3OA  2OB 1   
AE AB OE   E 0; 1  ;2. V 30 5 BA 5 5
Bước 3: Viết phương trình (P) đi qua ba điểm C, D, E.
Mặt phẳng là  P : 2x y  5z  9  0 . Chọn C. Lời bình:
Bài toán không quá khó nhưng tính toán khá nhiều, HS ban cơ bản không được
học về tỉ số thể tích của khối chóp. Tuy nhiên các em có thể hình dung như sau: Từ E và
B hạ các đường cao xuống đáy ACD thì tỉ số thể tích bằng tỉ số các đường cao và bằng EA : BA.
.................................................................
3. Bài tập kiểm tra. 
Câu 36: Viết phương trình mặt phẳng (P) có véctơ pháp tuyến n  (1, 3  , 7
 ) và đi qua M (3, 4,5)
A. (P) : x  3y  7z  20  0
B. (P) : x  3y  7z  44  0
C. (P) : 3x  4 y  5z  44  0
D. (P) : x  3y  7z  44  0
Câu 37: Trong không gian Oxyz, cho tam giác ABC với A(1; 0; 0), B(0; –1; 3), C(1; 1; 1). Viết
phương trình mặt phẳng (P) đi qua điểm C và vuông góc với AB
A. x + y – 3z + 1 = 0.
B. x + y – 3z – 1 = 0. C. x + y + 3z – 5 = 0. D. x – y + 3z – 1 = 0. 23 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 38: [MH 2017] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A0;1; 
1 và B 1; 2;3 . Viết phương
trình mặt phẳng  P đi qua A và vuông góc với đường thẳng AB .
A. P : x y  2z  3  0 .
B. P : x y  2z  6  0 .
C. P : x  3y  4z  7  0 .
D. P : x  3y  4z  26  0 .
Câu 39: [ĐỀ 2017] Trong không gian Oxyz, phương trình nào dưới đây là phương trình mặt x 1 y  2 z  3
phẳng đi qua điểm M (3; 1;1) và vuông góc với đường thẳng  :   ? 3 2  1
A. 3x  2 y z 12  0
B. 3x  2 y z  8  0
C. 3x  2 y z 12  0
D. x  2 y  3z  3  0
Câu 40: [ĐỀ 2017] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho điểm M (3; 1; 2) và mặt phẳng
( ) : 3x y  2z  4  0 . Phương trình mặt phẳng đi qua M và song song với () là:
A. 3x y  2z 14  0
x y z  
x y z  
x y z   B. 3 2 6 0 C. 3 2 6 0 D. 3 2 6 0
Câu 41: [MH 2018] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm A 1; 2; 
1 và B 2;1;0 . Viết phương
trình mặt phẳng đi qua A và vuông góc với đường thẳng AB .
A. 3x y z  6  0 .
B. 3x y z  6  0 . C. x  3y z  5  0 . D. x  3y z  6  0 .
Câu 42: Trong không gian Oxyz, cho mặt phẳng (P) : 2x –3y +6z +19 = 0 và điểm A(‐2;4;3). Lập
phương trình tổng quát của mặt phẳng (Q) đi qua A và song song với (P).
A. (Q) : 2x –3y +6z +5=0
B. (Q) : 2x –3y +6z +12=0
C. (Q) : 2x –3y +6z ‐2=0
D. (Q) : 2x –3y +6z ‐9=0
Câu 43: Trong không gian Oxyz, viết phương trình mặt phẳng (P) đi qua điểm M (2;3;1) và
song song với mặt phẳng (Q): 4x  2 y  3z  5  0
A. 4x-2y  3z 11  0
B. 4x-2y  3z 11  0
C. 4x+2y  3z 11  0
- 4x+2y  3z 11  0 D.
Câu 44: Trong không gian Oxyz , tìm các mặt phẳng chứa những điểm cách đều hai mặt phẳng
P: x  2y z 1 0;Q: x  2y z 5  0?
A. x  2 y z 1  0 .
B. x  2 y z  2  0 . C. x  2 y z  3  0 . D. x  2 y z  0 .
Câu 45: Trong không gian Oxyz , gọi  P là mặt phẳng song song với mặt phẳng
Q:2x  4y  4z 14  0 và cách điểm A2; 3
 ;4 một khoảng bằng 3. Viết phương trình
của mặt phẳng  P .
2x  4y  4z  41  0
A. x  2 y  2z  25  0 . B.  .
2x  4y  4z  23  0
x  2y  2z  25  0
C. x  2 y  2z  7  0 . D.  .
x  2y  2z  7  0
Câu 46: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , phương trình mặt cầu tâm I (1;-1; 0) và tiếp xúc
với mặt phẳng (P ) : 2x + 2y - z + 3 = 0 là 2 2 2 2
A. (x - ) + (y + ) + 2 1 1 z = 1. .
B. (x + ) + (y - ) + 2 1 1 z = 1. 2 2 2 2
C. (x + ) + (y - ) + 2 1 1 z = 9 .
D. (x - ) + (y + ) + 2 1 1 z = 9 . 24 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 47: Trong không gian O xyz , tất cả giá trị thực của tham số m để mặt phẳng
x my  2mz  4  0 tiếp xúc với mặt cầu 2 2 2
(x 1)  ( y  3)  (z  2)  1 là 3 3 1
A. m  1 m  4 .
B. m    m  1.
C. m    m  4 .
D. m    m  2 . 2 2 2
(Các câu từ 36 đến 47: Học sinh tự giải).
........................................................
4. Bài tập nâng cao.
Câu 48: [Đề_2018_BGD] Trong không gian Oxyz, cho điểm A1;2;3 và mặt cầu
S x  2   y  2  z  2 : 2 3
4  2 . Xét các điểm M thuộc S  sao cho đường thẳng
AM tiếp xúc với S, M luôn thuộc mặt phẳng có phương trình là
A. 2x  2 y  2z 15  0 .
B. 2x  2 y  2z 15  0 .
C. x y z  7  0 .
D. x y z  7  0 .
Câu 49: Trong không gian Oxyz , phương trình mặt phẳng đi qua (1
A ; 1;3) vuông góc với mặt 5
phẳng (Q) : x  2 y  2z 1  0 và cách gốc tọa độ một khoảng bằng . 5
A. 8x y  5z  6  0. x z  
x y z   x y   B. 2 1 0. C. 8 3 2 0. D. 2 1 0.
Câu 50: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho ba điểm A 2; 1;  1 , M 5;3;  1 , N 4;1; 2 và
mặt phẳng  P : y z  27 . Biết rằng tồn tại điểm B trên tia AM , điểm C trên  P  và
điểm D trên tia AN sao cho tứ giác ABCD là hình thoi. Tọa độ điểm C là A. 15; 21;6 . B. 21; 21;6 .
C. 15; 7; 20 . D. 21;19;8 .
Câu 51: Trong không gian Oxyz, viết phương trình mặt phẳng (P) chứa hai đường thẳng d1: x 1 y  2 z  3      x 2 y 4 z 3 và d2:   là 2 3 1 2 3 1
A. x + 2y – 5z + 12 = 0.
B. 7x + 2y – z + 3 = 0.
C. 2x + y – 7z + 21 = 0.
D. 2x – y + 7z + 5 = 0.
Câu 52: Trong không gian Oxyz , cho A0; 2;0, B 0;0; 2  ,C 1;1;  1 , D  1
 ;1;0 . Mặt phẳng ( P )
qua A và B thoả mãn d C;(P)  d  ;
D (P) có phương trình là
A. x  2 y  2z  4  0. B. x  2 y  2z  4  0. C. x  2 y  2z  4  0. D. x  2 y  2z  4  0.
Câu 53: Trong không gian Oxyz , cho tứ diện ABCD có các đỉnh A1; 2;0 , B  2,  3,  1 , C 2; 1  ;  1 ,
D(0; 2;1) . Gọi   là mặt phẳng song song và cách đều hai đường thẳng AB, CD .
Phương trình mặt phẳng   là
A. x  2 y  5z  7  0 . B. x  2 y  5z  7  0 . C. x  2 y  5z  3  0 . D. x  2 y  5z  3  0 .
Câu 54: Trong không gian Oxyz , viết phương trình mặt phẳng   cách đều 4 điểm A 1
 ;2;0, B0;1;  1 , C  2;  1  ;  1 và D  3;  1
 ;4 , sao cho   song song với cả 2 đường thẳng AB và CD.
A.   : 5x  6y z  5  0 .
B.   : x z  4  0 .
C.   : 5x  6y z  5  0 .
D.   : 15x  6 y  3z 15  0 . 25 GV: Nguyen Xuan Chung 
Câu 55: Trong không gian Oxyz, cho đường thẳng d u   1 có vectơ chỉ phương (1;0; 2) và đi qua x  3 y 1 z  4
điểm M (1; 3; 2), : d   P 2
. Phương trình mặt phẳng ( ) cách đều hai 1 2 3 đường thẳng d d
ax by cz  
a b c 1 và 2 có dạng 11 0. Giá trị 2 3 bằng A. 42 . B. 32  . C. 11. D. 20 .
Câu 56: [HỘI 8 TRƯỜNG CHUYÊN] Trong không gian hệ tọa độ Oxyz, mặt phẳng  x 1 y  2 z 1
P : x ay bz c  0 c  0 song song với 2 đường thẳng d :   1 và 1 1 2 x 1 y 1 z  2 d :   . d P d 2 Khoảng cách từ
đến   bằng 2 lần khoảng cách từ đến 2 1 1 1 2
P. Giá trị của abc bằng A. 14. B. 6. C. 4.  D. 6. 
Câu 57: Trong không gian Oxyz , mặt phẳng  P đi qua hai điểm (1
A ;1;1) , B 0;2;2 đồng thời
cắt các tia Ox,Oy lần lượt tại hai điểm M , N (không trùng với gốc tọa độ O ) sao cho
OM  2ON .Tìm một vecto pháp tuyến của P ?    
A. n  1;2;  1 . B. n   1  ; 2  ;  1 .
C. n  1;2;0 . D. n  1; 2  ;  1 .
Câu 58: [THPT Chuyên Hạ Long] Trong không gian Oxyz , cho ba điểm A3;0;0 , B 1; 2;1 , và
C 2;1;2 . Biết mặt phẳng qua B , C và tâm mặt cầu nội tiếp tứ diện OABC có một
vectơ pháp tuyến là 10; a;b . Tổng a b là: A. 2  . B. 2 . C. 1. D. 1.
Câu 59: [SGD Quảng Nam] Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz , cho hai điểm A1;1;0 ,
B 0;1;2 . Biết rằng có hai mặt phẳng cùng đi qua hai điểm A , O và cùng cách B một
khoảng bằng 3 . Véctơ nào trong các véctơ dưới đây là một véctơ pháp tuyến của một trong hai mặt phẳng đó.     A. n  1; 1  ;  1 . B. n  1; 1  ; 3  . C. n  1; 1  ;5 . D. n  1; 1  ; 5  .
Câu 60: [HỘI 8 TRƯỜNG CHUYÊN] Trong không gian Oxyz, cho ba mặt phẳng
P: x y z 1 0, Q: 2y z  5  0 và R: x y z  2  0. Gọi   là mặt phẳng qua
giao tuyến của  P  và Q, đồng thời vuông góc với  R . Phương trình của   là
A. 2x  3 y  5z  5  0. B. x  3 y  2z  6  0. C. x  3 y  2z  6  0. D. 2x  3 y  5z  5  0.
Câu 61: [THPT Chuyên ĐH Vinh] Trong không gian Oxyz cho mặt phẳng   : x z  3  0 và điểm M 1;1; 
1 . Gọi A là điểm thuộc tia Oz . Gọi B là hình chiếu của A lên   . Biết
rằng tam giác MAB cân tại M . Diện tích của tam giác MAB bằng 3 3 3 123 A. 6 3 . B. . C. . D. 3 3 . 2 2
……………………………………………………… 26 GV: Nguyen Xuan Chung
5. Hướng dẫn bài tập nâng cao.
Câu 48: [Đề_2018_BGD] Trong không gian Oxyz, cho điểm A1;2;3 và mặt cầu
S x  2   y  2  z  2 : 2 3
4  2 . Xét các điểm M thuộc S  sao cho đường thẳng
AM tiếp xúc với S, M luôn thuộc mặt phẳng có phương trình là
A. 2x  2 y  2z 15  0 .
B. 2x  2 y  2z 15  0 .
C. x y z  7  0 .
D. x y z  7  0 . Hướng dẫn giải
Từ tính chất tiếp tuyến ta có 2 2 2
AM AI R  3  2  1, do đó M thuộc mặt cầu tâm A có phương trình 2 2 2
x y z  2x  4y  6z 13  0 . M thuộc (S) viết dạng 2 2 2
x y z  4x  6y  8z  27  0 .
Trừ các vế và rút gọn ta được x y z  7  0. Chọn D.
Câu 49: Trong không gian O xyz , phương trình mặt phẳng đi qua (1
A ; 1;3) vuông góc với mặt 5
phẳng (Q) : x  2 y  2z 1  0 và cách gốc tọa độ một khoảng bằng . 5
A. 8x y  5z  6  0. x z  
x y z   x y   B. 2 1 0. C. 8 3 2 0. D. 2 1 0. Hướng dẫn giải
Bước 1: Gọi VTPT của mặt phẳng là n   ; a ;
b c. Từ tính vuông góc ta có: a  2b  2c  0
Suy ra a  2b  2c và phương trình(P): 2b  2c x  
1  b y  
1  c z  3  0 .
2c  2b b  3c 5
Bước 2: Từ khoảng cách ta có 2 2 
 5 b c  5b  5c 8bc
b c2 2 2 5 2 2  b c
18bc  0  b  0c  0.
Bước 3: Nếu b = 0 thì chọn c = ‐ 1 ta có a = 2, phương trình mp(P): 2x – z + 1 = 0.
Nếu c = 0 thì chọn b = 1 ta có a = 2, phương trình mp(P) : 2x + y – 1 = 0. Chọn D.
Câu 50: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho ba điểm A 2; 1;  1 , M 5;3;  1 , N 4;1; 2 và
mặt phẳng  P : y z  27 . Biết rằng tồn tại điểm B trên tia AM , điểm C trên  P  và
điểm D trên tia AN sao cho tứ giác ABCD là hình thoi. Tọa độ điểm C là A. 15; 21;6 . B. 21; 21;6 .
C. 15; 7; 20 . D. 21;19;8 . Hướng dẫn giải.    
Ta có AB = m AM = m(3; 4;0); AD = n AN = n(2; 2; ) 1 . Mà AB = AD 27 GV: Nguyen Xuan Chung 3n   æ9 12 ö 1
æ 9n 22n 5nö
suy ra 5m = 3n m =
. Khi đó ta có AB + AD = nçç ; ;0÷÷+ n(2;2; ) 1 = çç ; ; ÷÷ 5 çè5 5 ÷ø çè 5 5 5 ÷ø 19
æ n +10 22n-5 5n +5ö Suy ra C çç ; ; ÷÷ ç
thuộc (P) ta được n = 5  m = 3 và C 21; 21;6. è 5 5 5 ÷ø Chọn B.
Cách 2. Trắc nghiệm.    
Gọi C x; y; z . Từ AC là phân giác của góc BAD nên cos(AM, AC)= cos(AN, AC) 3(x- ) 2 + 4(y + ) 1 2(x- ) 2 + 2(y + ) 1 + ( 1 z - ) 1 Hay -
= 0 . Nhập biểu thức vào máy Casio 5 3
CALC nhập các đáp án và chọn B (Vì các điểm trong đáp án đều thuộc (P)).
Câu 51: Trong không gian Oxyz, viết phương trình mặt phẳng (P) chứa hai đường thẳng d1: x 1 y  2 z  3      x 2 y 4 z 3 và d2:   là 2 3 1 2 3 1
A. x + 2y – 5z + 12 = 0.
B. 7x + 2y – z + 3 = 0.
C. 2x + y – 7z + 21 = 0.
D. 2x – y + 7z + 5 = 0. Hướng dẫn giải
Ta thấy hai đường thẳng có cùng vtcp u  2;3; 
1 nên hai đường thẳng song song.  Véc tơ M M  3;  6;0         1 2 
 nên vào MENU 9 1 2 nhập 2 3 1 và 3 6 0 ta có 2  1   x  , y   n  2;1; 7
  và phương trình là: 2x y  7z  2  1. Chọn C. 7 7
Câu 52: Trong không gian Oxyz , cho A0; 2;0, B 0;0; 2,C 1;1; 
1 , D 1;1;0 . Mặt phẳng ( P )
qua A và B thoả mãn d C;(P)  d  ;
D (P) có phương trình là
A. x  2 y  2z  4  0.
B. x  2 y  2z  4  0.
C. x  2 y  2z  4  0.
D. x  2 y  2z  4  0. Hướng dẫn giải    1 
Tính BA  0; 2; 2 , DC  2;0;  1 và I 0;1; 
 là trung điểm của CD. Thử tọa độ I vào  2 
các đáp án đều không thỏa mãn. Vậy không có trường hợp (P) đi qua I.
Trường hợp (P) chứa AB và song song CD, vào MENU 9 1 2 nhập 0  2  2   và 1   2  0  1
  ta được x  , y  1   n  1;2; 2
  và mp(P): x  2y  2z  4  0 . Chọn A. 2
Câu 53: Trong không gian Oxyz , cho tứ diện ABCD có các đỉnh A1; 2;0 , B  2,  3,  1 , C 2; 1  ;  1 ,
D(0; 2;1) . Gọi   là mặt phẳng song song và cách đều hai đường thẳng AB, CD .
Phương trình mặt phẳng   là
A. x  2 y  5z  7  0 . B. x  2 y  5z  7  0 . C. x  2 y  5z  3  0 . D. x  2 y  5z  3  0 . Hướng dẫn giải   Tính BA  3; 1  ; 
1 , DC  2;1;0 và chúng khác phương, vào MENU 9 1 2 28 GV: Nguyen Xuan Chung 1 2   nhập 3  1
 1 và 2 1 0  ta được x  , y   n  1; 2  ;5 . 5 5    1  qua trung điểm I 1  ; ;1 
 của BD, phương trình là x  2y  5z  3 . Chọn C.  2 
Câu 54: Trong không gian O xyz , cho các điểm A1; 2;0, B 0;1;  1 , C 2; 1  ; 
1 , D 3;1;4 .
Viết phương trình mặt phẳng   cách đều 4 điểm A, B, C, D sao cho   song song
với cả 2 đường thẳng AB và CD.
A.   : 5x  6y z  5  0 .
B.   : x z  4  0 .
C.   : 5x  6y z  5  0 . D.   : 1
 5x  6y  3z 15  0 . Hướng dẫn giải   Tính AB  1; 1  ;  1 , DC  1;0; 5
  và chúng khác phương, vào MENU 9 1 2 nhập 
1  1  1  và 1  0  5  ta được x  5, y  6  n  5;6;  1 .      3 5  qua trung điểm I ;0; 
 của BD nên phương trình là 5x  6y z  5 . Chọn C.  2 2  
Câu 55: Trong không gian Oxyz, cho đường thẳng d u   1 có vectơ chỉ phương (1;0; 2) và đi qua x  3 y 1 z  4
điểm M (1; 3; 2), : d   P 2
. Phương trình mặt phẳng ( ) cách đều hai 1 2 3 đường thẳng d d
ax by cz  
a b c 1 và 2 có dạng 11 0. Giá trị 2 3 bằng A. 42 . B. 32  . C. 11. D. 20 . Hướng dẫn giải. 
Vào MENU 9 1 2 nhập 1  0  2  & 1   2   3  ta có n  4;5;2 . Trở về MENU 1
Ghi 4x  5 y  2z  11 CALC nhập tọa độ điểm M kết quả bằng 4 .
CALC nhập tọa độ điểm N 3;1; 4 thuộc đường thẳng d2 , kết quả 4 thỏa mãn.
Vậy  P : 4x  5y  2z 11  0 nên a  2b  3c  20. Chọn D.
Câu 56: [HỘI 8 TRƯỜNG CHUYÊN] Trong không gian hệ tọa độ Oxyz, cho 2 đường thẳng x 1 y  2 z 1 x 1 y 1 z  2 d :   d :   .
P : x ay bz c  0 c  0 1 và Mặt phẳng     1 1 2 2 2 1 1
song song với d , d d P d 1 2 và khoảng cách từ 1 đến 
 bằng 2 lần khoảng cách từ 2 đến
P. Giá trị của abc bằng A. 14. B. 6. C. 4.  D. 6.  Hướng dẫn.   
(MENU 9 1 2) n  u ,u   1; 3  ;1
P : x  3y z c  0 c  0 P 1 2     nên phương trình    .
Thay tọa độ các điểm của đường thẳng vào (P) và giả thiết có 8  c  2 c  4  c  16 .
Vậy a b c  3  1 16  14 . Chọn A. 29 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 57: Trong không gian với hệ toạ độ Oxyz . Mặt phẳng  P đi qua hai điểm (
A 1;1;1) , B 0;2;2
đồng thời cắt các tia Ox,Oy lần lượt tại hai điểm M , N (không trùng với gốc tọa độ O )
sao cho OM  2ON .Tìm một vecto pháp tuyến của P ?    
A. n  1;2;  1 . B. n   1  ; 2  ;  1 .
C. n  1;2;0 . D. n  1; 2  ;  1 . Hướng dẫn.
Gọi M m;0;0, N 0; n;0 , vì OM  2ON nên m  2n , suy ra   NM  2 ; n  ;
n 0  n2; 1
 ;0 và BA  1; 1  ; 
1 . Vào MENU 9 1 2 nhập 2  1   0  và
1  1  1  ta được x = 1, y = 2. 
Vậy một VTPT của (P) là n  1;2;  1 . Chọn A.
Câu 58: [THPT Chuyên Hạ Long] Trong không gian Oxyz , cho ba điểm A3;0;0 , B 1; 2;1 , và
C 2;1;2 . Biết mặt phẳng qua B , C và tâm mặt cầu nội tiếp tứ diện OABC có một
vectơ pháp tuyến là 10; a;b . Tổng a b là: A. 2  . B. 2 . C. 1. D. 1. Hướng dẫn giải
Gọi tâm mặt cầu nội tiếp tứ diện OABC là I x; y; z . Điểm I cách đều 4 mặt của OABC ,
ta không cần tìm tọa độ I, mà theo yêu cầu xét điểm I thuộc mặt phẳng chứa BC, do đó:
Ta có phương trình OBC  : x z  0 . Mặt phẳng  BCA : 5x  3y  4z 15  0 .
Tâm I cách đều hai mặt phẳng OBC  và  ABC  suy ra:
y  3z 5  0  x z
5x  3y  4z 15    . 2 5 2 10
x  3y z 15  0   
Theo đề bài thì ta chọn   . Vậy a  3, b  1
 nên a b  2 . Chọn B.
Câu 59: [SGD Quảng Nam] Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz , cho hai điểm A 1;1;0 ,
B 0;1;2 . Biết rằng có hai mặt phẳng cùng đi qua hai điểm A , O và cùng cách B một
khoảng bằng 3 . Véctơ nào trong các véctơ dưới đây là một véctơ pháp tuyến của một trong hai mặt phẳng đó.     A. n  1; 1  ;  1 . B. n  1; 1  ; 3  . C. n  1; 1  ;5 . D. n  1; 1  ; 5  . Hướng dẫn giải
Điểm B cách đều hai mặt phẳng  P  và  P ' nên mặt phẳng OAB là mặt phân
giác của hai mặt  P và  P ' . Nói cách khác các mặt  P và  P ' cùng tiếp xúc với mặt 30 GV: Nguyen Xuan Chung
cầu tâm B, bán kính R  3 (Tương tự câu 58). Sau đây là cách giải thường dùng:    Gọi n   ; a ;
b c  OA  1;1;0 n  ; a  ; a c
P ax ay cz P  nên   và phương trình ( ): 0 .    c a P a 2c d B,  3   3 2 2
c  4ac  5a  0   . 2 2 2
a a cc  5a  
Vậy có hai véc tơ n  1; 1;   1 hoặc n  1; 1  ;5. Chọn C.
Câu 60: [HỘI 8 TRƯỜNG CHUYÊN] Trong không gian Oxyz, cho ba mặt phẳng
P: x y z 1 0, Q: 2y z 5  0 vàR: x y z  2  0. Gọi   là mặt phẳng qua
giao tuyến của  P  và Q, đồng thời vuông góc với  R . Phương trình   là
A. 2x  3 y  5z  5  0. B. x  3 y  2z  6  0. C. x  3 y  2z  6  0. D. 2x  3 y  5z  5  0. Hướng dẫn.
Cách 1. Trắc nghiệm loại trừ.
Loại các đáp án A và D vì các mặt phẳng không vuông góc với  R .
Cộng các vế của  P  và Q thì ta có đáp án B. Cách 2. Tự luận.   
Gọi d là giao tuyến của  P  và Q, d đi qua M(‐ 4; 0; 5) và có u  n , n   1;1; 2  d P Q    .   
Mà   vuông góc với  R  nên n  u , n    1;3;2 d R    do đó phương trình là:
x  3y  2z  6. Chọn B.
Câu 61: [THPT Chuyên ĐH Vinh] Trong không gian Oxyz cho mặt phẳng   : x z  3  0 và điểm M 1;1; 
1 . Gọi A là điểm thuộc tia Oz . Gọi B là hình chiếu của A lên   . Biết
rằng tam giác MAB cân tại M . Diện tích của tam giác MAB bằng 3 3 3 123 A. 6 3 . B. . C. . D. 3 3 . 2 2 Hướng dẫn giải
Cách 1. Thiết lập phương trình.
Gọi   là mặt phẳng đối xứng với   qua điểm M, phương trình   : x z  3  0 .
Do MA = MB nên điểm A là giao của   và trục Oz, tọa độ A0;0;3 . 2 1  AB  1 9 3 3
Ta có AB d  ,(
A )  3 2. Diện tích 2 S A . B MA   .3 2. 6   .   2  2  2 2 2
Cách 2. Phương pháp véc tơ ‐ Khử dần ẩn (dồn biến).  
Gọi B x; y; x  3    (Gồm hai ẩn x, y) thì BA t.n  t;0; t
   Ax t; y; x 3t   .
(Đã thêm vào biến t) cho A thuộc Oz, ta có t = ‐ x, y = 0 và được A0;0; 2x  3 .  x 3x  6    x  3x  6  Gọi I ;0; 
 là trung điểm AB, ta có MI..n  0  1 1  0  x  3.    2 2   2  2    1 1 1 3 3 Từ đó BA  3 1  ;0;  1 , MI  1; 2  ;  1  S  .3 2. 6  . Chọn B. 2 2 2 2
.......................................................................................................... 31 GV: Nguyen Xuan Chung
IV. MẶT PHẲNG THEO ĐOẠN CHẮN VÀ ỨNG DỤNG.
1. Tóm tắt kiến thức cơ bản.
 Mặt phẳng (P) cắt ba trục Ox, Oy, Oz tại các điểm Aa;0;0, B0; ;
b 0,C 0;0;cx y z
( abc  0 ) có phương trình: 
 1 và được gọi là mặt phẳng theo đoạn chắn. a b c
 Quy đồng mẫu thức ta được phương trình tổng quát: bcx cay abz abc  0.
 Nếu G(x ; y ; z
a = 3x b = 3y 0 0
0 ) là trọng tâm tam giác ABC theo đoạn chắn thì: 0 , 0 , c = 3z
y z x z x y x y z  3x y z  0.
0 và phương trình mặt phẳng là: 0 0 0 0 0 0 0 0 0
 Nếu H (x ; y ; z 0 0
0 ) là trực tâm tam giác ABC theo đoạn chắn thì: phương trình mặt
phẳng là x x y y z z   2 2 2
x y z  0. 0 0 0 0 0 0   Ứng dụng.
Giả sử mặt phẳng đi qua ba điểm
bất kỳ và có phương trình ( ), nghĩa là
không qua gốc O, khi đó chuyển vế
và chia cả hai vế cho
ta được phương trình dạng: (2).
Như thế ta thay tọa độ các điểm
vào (2) và giải hệ ba ẩn m, n, p (CASIO).  Lưu ý.
Vế trái (2) là tọa độ các điểm cần nhập, vế phải của (2) bằng 1, khi giải ra phân
số, BCNN của m, n, p chính là D (Hoặc quy đồng trực tiếp, xem VD 23, VD 24).
2. Các ví dụ giải toán.
Ví dụ 21.Trong không gian Oxyz , cho điểm G(1; 4; )
3 . Viết phương trình mặt phẳng cắt các trục
Ox,Oy,Oz lần lượt tại ,
A B,C sao cho G là trọng tâm tứ diện OABC ? x y z x y z x y z x y z A.    0 . B.    1. C.    1. D.    0 . 4 16 12 4 16 12 3 12 9 3 12 9 Hướng dẫn giải
   
Vì OA OB OC  3OG , nên từ tọa độ G(1; 4; )
3 suy ra a = 3, b = 12, c = 9. Chọn C.
Ví dụ 22. Trong không gian Oxyz , cho điểm H 2;1; 
1 . Viết phương trình mặt phẳng cắt các trục
Ox,Oy, Oz lần lượt tại ,
A B,C sao cho H là trực tâm của tam giác ABC .
A. x y  2z  3  0 .
B. 2x y z  6  0 . C. x  2 y  2z  6  0 . D. x  2 y z  3  0 . Hướng dẫn giải
Phương trình là  x y z   2 2 2 2
2 1 1   0  2x - y - z + 6 = 0 . Chọn B.
Ví dụ 23. Trong không gian Oxyz, cho tứ diện ABCD có A(2; 3; 1), B(4; 1; –2), C(1; 3; 2) và D 2;3; 
1 . Độ dài đường cao kẻ từ D của tứ diện là A. 4. B. 1. C. 3. D. 2. Hướng dẫn giải
Vào MENU 9 1 3 (Giải hệ ba ẩn) nhập dòng đầu 2 = 3 = 1 = 1 = dòng hai 4 = 1 = ‐ 2 = 1 = 32 GV: Nguyen Xuan Chung 2 1 - 2 2 1 2
và dòng ba 1 = 3 = 2 = 1 = kết quả m = , n =
, p =  (ABC): x - y + z =1 3 3 3 3 3 3
hay viết thành  2x - y + 2z - 3 = 0 , do đó d (D,( ABC)) = 4. Chọn A.
Ví dụ 24. Trong không gian Oxyz, cho A3, 2, 2, B
3, 2,0 , C 0, 2, 
1 và D 1,1,2. Mặt cầu
tâm A và tiếp xúc với mặt phẳng  BCD  có bán kính bằng: A. 9 . B. 5 . C. 14 . D. 13 . Hướng dẫn giải
Vào MENU 9 1 3 (Giải hệ ba ẩn) nhập dòng đầu 3 = 2 = 0 = 1 = dòng hai 0 = 2 = 1 = 1 = 1 2 3 1 2 3
và dòng ba ‐ 1 = 1 = 2 = 1 = kết quả x = , y = , z =
 (BCD): x + y + z =1 hay 7 7 7 7 7 7
viết thành  x + 2 y + 3z - 7 = 0 , do đó R = d ( ,(
A BCD)) = 14. Chọn C.
Ví dụ 25. Trong không gian Oxyz , cho tứ diện ABCD có A0;1;  
1 ; B 1;1; 2; C 1; 1;0; D 0;0; 
1 . Viết phương trình của mặt phẳng P qua ,
A B và chia tứ diện thành hai khối
ABCE và ABDE có tỉ số thể tích bằng 3.
A. 15x  4 y  5z 1  0 .
B. 15x  4 y  5z 1  0 .
C. 15x  4 y  5z 1  0 .
D. 15x  4 y  5z 1  0 . Hướng dẫn giải CE 3  3  3 æ1 1 3ö
Tỉ số thể tích bằng CE:DE = 3 nên
=  CE = CD = ( 1 - ;1; ) 1  Eç ;- ; ÷ ç ÷ CD 4 4 4 çè4 4 4÷ø.
Viết phương trình (ABE), vào MENU 9 1 3 nhập dòng đầu 0 = 1 = ‐1 = 1 = dòng hai 1 1 3
1 = 1 = 2 = 1 = và dòng ba
= - = = 1 = ta được x =15, y = 4 - , z = 5 - . Chọn A. 4 4 4
3. Bài tập kiểm tra.
Câu 62: Trong không gian O xyz , gọi   là mặt phẳng qua các hình chiếu của A5; 4;3 lên các
trục tọa độ. Phương trình của mặt phẳng   là: x y z A.    0.
B. 12x 15 y  20z  60  0 . 5 4 3 x y z
C. 12x 15 y  20z  60  0 . D.    60  0 . 5 4 3
Câu 63: Trong không gian Oxyz, viết phương trình mặt phẳng   qua M 1; 2;3 và cắt Ox, Oy,
Oz lần lượt tại A , B , C (khác gốc toạ độ O ) sao cho M là trực tâm tam giác ABC x y z
A. x  2 y  3z 14  0 . B.   1  0 . 1 2 3
C. 3x  2 y z 10  0 .
D. x  2 y  3z 14  0 .
Câu 64: Trong không gian Oxyz , cho các điểm A1;0;0, B 0; 2;0, C 0;0; m . Để mặt phẳng
ABC  hợp với mặt phẳng Oxy một góc 0
60 thì giá trị của m là: 12 2 12 5 A. m   B. m   C. m   D. m   . 5 5 5 2 33 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 65: Trong không gian Oxyz, cho 4 điểm A(2; 0; 0), B(0; 4; 0), C(0; 0; 6), D(2; 4; 6). Viết phương
trình mặt phẳng đi qua A và song song với mặt phẳng (BCD)
A. 6x – 3y – 2z – 12 = 0.
B. 6x – 3y – 2z + 12 = 0.
C. 3x + 2y – 6z ‐ 6 = 0.
D. 3x – 2y + 6z – 6 = 0.
Câu 66: Trong không gian Oxyz, cho bốn điểm A(2; 3; –4), B(1; 2; 3), C(–2; 1; 2), D(–1; 2; 3). Viết
phương trình mặt cầu (S) tâm A và tiếp xúc với mặt phẳng (BCD)
A. (x – 2)² + (y – 3)² + (z + 4)² = 16.
B. (x – 2)² + (y – 3)² + (z – 4)² = 32.
C. (x + 2)² + (y + 3)² + (z – 4)² = 16.
D. (x – 2)² + (y – 3)² + (z + 4)² = 32.
Câu 67: Trong không gian Oxyz , cho mặt phẳng Q : 2x  2 y z  4  0 . Gọi M , N , P lần
lượt là giao điểm của mặt phẳng Q  với ba trục tọa độ Ox , Oy , Oz . Đường cao MH
của tam giác MNP có một véctơ chỉ phương là     A. u   3;  4;2 .
B. u  2;4; 2 .
C. u  5; 4; 2 . D. u   5;  4;2 .
Câu 68: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho tứ diện ABCD với A1;0;0 , B 0;1;0 , C 0;0;  1 , D 2;1; 
1 . Thể tích của tứ diện ABCD bằng: A. . B. . C. . D. .
Câu 69: Trong không gian 2[\], cho hai điểm 0 ( ) , 1 ( )
. Mặt phẳng (3 ) thay đổi qua 0 1 cắt các trục 2\ 2] lần lượt tại %( E ) & ( ) F ( E¹ F¹ ) . Tìm mệnh đề đúng A. EF= ( E+ ) F . B. EF= + . C. EF=E+ . F D. EF=E F - . E F
Câu 70: Trong không gian O xyz , cho các điểm A1;0;0, B 0; ;
b 0,C 0;0;c trong đó b,c dương
và mặt phẳng  P : y z 1  0 . Biết rằng mặt phẳng  ABC  vuông góc với  P và
d O ABC 1 ;
 , mệnh đề nào sau đây đúng? 3
A. 3b c  3.
B. 2b c 1.
C. b  3 c 1.
D. b c 1.
Câu 71: [THPT Chuyên Trần Phú‐Hải Phòng] Trong không gian Oxyz , viết phương trình mặt
phẳng  P  chứa điểm M 1;3; 2 , cắt các tia Ox , Oy , Oz lần lượt tại A , B , C sao cho OA OB OC   . 1 2 4
A. 2x y z 1  0 .
B. x  2 y  4z 1  0 . C. 4x  2 y z 1  0 . D. 4x  2 y z  8  0 .
Câu 72: Trong không gian Oxyz , cho tứ diện ABCD có A0;1;  
1 ; B 1;1;2;C 1;1;0; D 0;0;  1 .
Viết phương trình tổng quát của mặt phẳng Q song song với mặt phẳng  BCD và 1
chia tứ diện thành hai khối AMNF và MNFBCD có tỉ số thể tích bằng . 26
A. 3x  3z  4  0 .
B. y z 1  0 .
C. y z  4  0 .
D. 4x  3z  4  0 .
Câu 73: Trong không gian Oxyz , cho  P : x  4y  2z  6  0 , Q : x  2y  4z  6  0 . Lập phương
trình mặt phẳng   chứa giao tuyến của  P,Q và cắt các trục tọa độ tại các điểm
A, B, C sao cho hình chóp O.ABC là hình chóp đều.
A. x y z  6  0 .
B. x y z  6  0 .
C. x y z  6  0 .
D. x y z  3  0 . 34 GV: Nguyen Xuan Chung
4. Hướng dẫn bài tập kiểm tra.
Câu 62: Trong không gian O xyz , gọi   là mặt phẳng qua các hình chiếu của A5; 4;3 lên các
trục tọa độ. Phương trình của mặt phẳng   là: x y z A.    0.
B. 12x 15 y  20z  60  0 . 5 4 3 x y z
C. 12x 15 y  20z  60  0 . D.    60  0 . 5 4 3 Hướng dẫn giải
Phương trình dạng: bcx + cay + abz – abc = 0, áp dụng: 12x + 15y + 20z ‐ 60 = 0. Chọn C.
Câu 63: Trong không gian Oxyz, viết phương trình mặt phẳng   đi qua điểm M 1; 2;3 và cắt
các trục Ox, Oy, Oz lần lượt tại A , B , C (khác gốc toạ độ O ) sao cho M là trực tâm tam giác ABC là x y z
A. x  2 y  3z 14  0 . B.   1  0 . 1 2 3
C. 3x  2 y z 10  0 .
D. x  2 y  3z 14  0 . Hướng dẫn giải
Phương trình là x y z   2 2 2 2 3
1  2  3   0  x + 2y + 3z -14 = 0 . Chọn D.
Câu 64: Trong không gian Oxyz , cho các điểm A1;0;0, B 0; 2;0, C 0;0; m . Để mặt phẳng
ABC  hợp với mặt phẳng Oxy một góc 0
60 thì giá trị của m là: 12 2 12 5 A. m   . B. m   . C. m   . D. m   . 5 5 5 2 Hướng dẫn giải  
VTPT của mp(ABC) đoạn chắn là n  2 ; m ;
m 2 . Mặt phẳng Oxy có VTPT k = (0;0; ) 1   2 1 12
. Suy ra: cos(n, k) = =  m =  . Chọn C. 2 5m + 4 2 5
Câu 65: Trong không gian Oxyz, cho 4 điểm A(2; 0; 0), B(0; 4; 0), C(0; 0; 6), D(2; 4; 6). Viết phương
trình mặt phẳng đi qua A và song song với mặt phẳng (BCD)
A. 6x – 3y – 2z – 12 = 0.
B. 6x – 3y – 2z + 12 = 0.
C. 3x + 2y – 6z ‐ 6 = 0.
D. 3x – 2y + 6z – 6 = 0. Hướng dẫn giải
Vào MENU 9 1 3 để viết phương trình của mp(BCD), dòng đầu 0 = 4 = 0 = 1 = dòng hai 1  1 1
là 0 = 0 = 6 = 1 = dòng ba 2 = 4 = 6 = 1 = ta được x
, y  , z  nghĩa là ta có 2 4 6
(BCD) : 6x  3y  2z 12  0 . Chọn A. (Xem lại các VD 23, VD 24).
Câu 66: Trong không gian Oxyz, cho bốn điểm A(2; 3; –4), B(1; 2; 3), C(–2; 1; 2), D(–1; 2; 3). Viết
phương trình mặt cầu (S) tâm A và tiếp xúc với mặt phẳng (BCD)
A. (x – 2)² + (y – 3)² + (z + 4)² = 16.
B. (x – 2)² + (y – 3)² + (z – 4)² = 32. 35 GV: Nguyen Xuan Chung
C. (x + 2)² + (y + 3)² + (z – 4)² = 16.
D. (x – 2)² + (y – 3)² + (z + 4)² = 32. Hướng dẫn giải
Vào MENU 9 1 3 nhập dòng đầu 1 = 2 = 3 = 1 = dòng hai là ‐ 2 = 1 = 2 = 1 = và dòng ba
‐ 1 = 2 = 3 = 1 = kết quả x = 0, y = -1, z = 1  (BCD): 0x - y + z = 1 hay viết thành
y - z +1= 0 , do đó d ( ,(
A BCD)) = 4 2. Chọn D.
Câu 67: Trong không gian Oxyz , cho mặt phẳng Q  : 2x  2 y z  4  0 . Gọi M , N , P lần
lượt là giao điểm của mặt phẳng Q với ba trục tọa độ Ox , Oy , Oz . Đường cao MH
của tam giác MNP có một véctơ chỉ phương là     A. u   3;  4;2 .
B. u  2;4;2 .
C. u  5;4;2 . D. u   5;  4;2 . Hướng dẫn giải 
Dễ dàng tìm được các giao điểm N(0; 2 ; 0) và P(0; 0; ‐ 4), suy ra PN  0; 2; 4 , sau đó
vào MENU 9 1 2 (Giải hệ hai ẩn) nhập dòng đầu 2 = 2 = 1 = dòng hai 0 = 2 = ‐ 4 = kết quả 5  æ5 ö  x = , y = 2 -  u = çç ; 2
- ;1÷÷ hay chọn u  5;4;2 . Chọn C. 2 çè2 ÷ø
Câu 68: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho tứ diện ABCD với A1;0;0 , B 0;1;0 , C 0;0;  1 , D 2;1; 
1 . Thể tích của tứ diện ABCD bằng: A. . B. . C. . D. . Hướng dẫn giải
Phương trình mp(ABC) là x + y + z – 1 = 0, nên d (D,( ABC)) = 3. 2 a 3 3 1
Tam giác ABC đều cạnh bằng a = 2  S = = và suy ra V  . Chọn C. 4 2 2
Câu 69: Trong không gian Oxyz , cho điểm M 2;0;0 , N 1;1; 
1 . Mặt phẳng P thay đổi qua M
, N cắt Oy , Oz tại B 0;b;0 , C 0;0;c b  0, 0
c  . Hệ thức nào dưới đây là đúng? 1 1
A. bc  2 b c . B. bc   .
C. b c bc .
D. bc b c . b c Hướng dẫn giải
Phương trình (MBC) là: bcx + 2cy + 2bz – 2bc = 0, thay tọa độ N vào. Chọn A.
Câu 70: Trong không gian Oxyz , cho các điểm A1;0;0, B 0; ;
b 0,C 0;0;c trong đó b,c dương
và mặt phẳng  P : y z 1  0 . Biết rằng mặt phẳng  ABC  vuông góc với  P và
d O ABC 1 ;
 , mệnh đề nào sau đây đúng? 3
A. 3b c  3.
B. 2b c 1.
C. b  3 c 1.
D. b c 1. Hướng dẫn giải  
Một VTPT của mp(ABC) đoạn chắn là là n  b ; c ;
c b , vuông góc với n  0;1;  1 P , suy 
ra c b  0  c b do đó n   ;1 b
;1 và phương trình (ABC): bx  
1  y z  0 . 36 GV: Nguyen Xuan Chung b 1 1
Khoảng cách d (O,( ABC)) =
=  b = . Vậy b +c =1. Chọn D. 2 b + 2 3 2
Câu 71: [THPT Chuyên Trần Phú‐Hải Phòng] Trong không gian Oxyz , viết phương trình mặt
phẳng  P  chứa điểm M 1;3; 2 , cắt các tia Ox , Oy , Oz lần lượt tại A , B , C sao cho OA OB OC   . 1 2 4
A. 2x y z 1  0 .
B. x  2 y  4z 1  0 . C. 4x  2 y z 1  0 . D. 4x  2 y z  8  0 . Hướng dẫn giải
Phương trình (ABC) là: bcx + cay + abz – abc = 0, với b = 2a, c = 4a đều dương.
Khi đó viết lại: 8x + 4y + 2z – 8a = 0, thay tọa độ M vào, suy ra a = 2. Chọn D.
Câu 72: Trong không gian O xyz , cho tứ diện ABCD có A0;1;  
1 ; B 1;1;2;C 1;1;0; D 0;0;  1 .
Viết phương trình tổng quát của mặt phẳng Q song song với mặt phẳng  BCD và 1
chia tứ diện thành hai khối AMNF và MNFBCD có tỉ số thể tích bằng . 26
A. 3x  3z  4  0 .
B. y z 1  0 .
C. y z  4  0 .
D. 4x  3z  4  0 . Hướng dẫn giải 3 V 1  AM
Gọi thể tích khối AMNF là V 1   .
1 và khối ABCD là V , từ giả thiết ta có   V 27  AB   1  1 æ1 ö Suy ra AM = AB = (1;0; ) 3  M çç ;1;0÷÷. 3 3 çè3 ÷ø
Vào MENU 9 1 3 để viết phương trình của mp (BCD) : y z 1  0.
Vậy phương trình (Q) qua M là y z 1  0 . Chọn B.
Câu 73: Trong không gian Oxyz , cho  P : x  4y  2z  6  0 , Q : x  2y  4z  6  0 . Lập phương
trình mặt phẳng   chứa giao tuyến của  P,Q và cắt các trục tọa độ tại các điểm
A, B, C sao cho hình chóp O.ABC là hình chóp đều.
A. x y z  6  0 .
B. x y z  6  0 .
C. x y z  6  0 .
D. x y z  3  0 . Hướng dẫn giải
Do tính đối xứng của hình chóp đều O.ABC nên G(m; m; m) là trọng tâm tam giác ABC,
phương trình mp(ABC) theo đoạn chắn là (a) : x + y + z -3m = 0.
Vì   chứa giao tuyến của  P,Q nên đi qua điểm (6;0;0) , suy ra m = 2 . Chọn B. Lời bình.
Dưới dạng chùm mặt phẳng, cộng (P) và (Q) ta có 2x + 2 y + 2z -12 = 0. Tức là
rút gọn thành đáp án B, kiểm tra dễ dàng giao điểm với các trục thỏa mãn bài toán. 37 GV: Nguyen Xuan Chung
V. MẶT PHẲNG TRUNG TRỰC – PHÉP CHIẾU VUÔNG GÓC VÀ ỨNG DỤNG.
1. Kiến thức cơ bản.
 Mặt phẳng vuông góc với đoạn thẳng tại trung điểm của nó được gọi là mặt phẳng
trung trực của đoạn thẳng đó.
Tính chất: Điểm M thuộc mp (a) là trung trực của đoạn AB khi và chỉ khi MA = MB.
 Hai điểm A và B gọi là đối xứng nhau qua mặt phẳng (a) khi và chỉ khi (a) là
trung trực của AB . Khi đó, nếu H là trung điểm của AB thì H gọi là điểm chiếu vuông
góc của A trên (a) .
2. Kiến thức bổ xung – Hình chiếu vuông góc và ứng dụng.  Cho điểm (
A x ; y ; z )
a ax +by +cz + d = 0 0 0 và mặt phẳng ( ) : 0.
ax + by + cz + d
 Để tìm hình chiếu H của A trên (a) ta tính giá trị 0 0 0 t = - , 2 2 2 a + b + c
khi đó tọa độ H là: x = at + x ; y = bt + y ; z = ct + z . H 0 H 0 H 0 
 Khoảng cách từ A đến (a) là: 2 2 2
d = AH = t . n = t . A + B + C .
 Điểm B đối xứng với A qua (a) là: x = 2at + x ; y = 2bt + y ; z = 2ct + z . B 0 B 0 B 0
Thực hành CASIO: Ghi
CALC (nhập tọa độ A) STO M Bấm AC ghi bấm
(Bấm Alpha để nhập dấu : mầu đỏ; các số
có thể ghi trực tiếp).
3. Các ví dụ giải toán.
Ví dụ 26. [Đề_2017_BGD] Trong không gian Oxyz , cho điểm I 1; 2;3 và mặt phẳng
P:2x  2y z  4  0 . Mặt cầu tâm I tiếp xúc với P tại H . Tìm tọa độ điểm H . A. H  3;  0; 2  . B. H  1  ;4;4. C. H 3;0;  2 . D. H 1; 1  ;0 . Hướng dẫn.
2x - 2y - z - 4
Ta có H là hình chiếu của I trên (P), ghi -
CALC (nhập tọa độ I) 2 2 2 2 + 2 +1 38 GV: Nguyen Xuan Chung
1= 2 = 3 = = STO M bấm AC ghi 2M + 1 : ‐ 2M + 2 : ‐ M + 3 bấm = = = ta có H 3;0;  2 Lưu ý.
Để dễ ghi nhớ, ta thế M vào vị trí tương ứng của x, y, z trong mp(P).
Có thể ghi 2M + x : ‐ 2M + y : ‐ M + z (Vì x = 1 ; y = 2 ; z = 3 đã nhập ở phần trước),
cách ghi này tuy rằng thêm chút thao tác bấm máy, nhưng tránh được sai sót về dấu,
cũng như trường hợp có phân số.
Ví dụ 27. [BGD_2017_MH3] Trong không gian Oxyz , cho mặt phẳng  P : 6x  2y z  35  0 và điểm A 1  ;3;6. Gọi '
A là điểm đối xứng với A qua P , tính O '. A
A. OA  3 26 .
B. OA  5 3 .
C. OA  46 .
D. OA  186 . Hướng dẫn.
6x - 2 y + z -35
Ta tính tham số t, gán vào M và ghi công thức tính OA’. Ghi - CALC 2 2 2 6 + 2 +1 2 2 2
(nhập tọa độ A) 1
- = 3= 6 = = STO M ghi 12M x  4
M y 2M z bấm = ta có 186 . Chý ý.
Để tìm điểm đối xứng thì so với hình chiếu, ta nhân đôi véc tơ pháp tuyến. Cụ thể
hoành độ hình chiếu, từ 6 x chuyển thành 6M + x ; đối xứng chuyển thành 12M + x .
Từ đây về sau ta không chụp màn hình máy tính. Ngoài ra, tổng các bình phương
của tọa độ véc tơ pháp tuyến 2 2 2
6 + 2 +1 ghi luôn là 41cho bớt cồng kềnh!.
Ví dụ 28. Trong không gian Oxyz , cho điểm M 2;3; 
1 và mặt phẳng P : x  3y z  2  0 . Tìm
điểm đối xứng M ' của M qua  P  .  2 39 35   42 27 81 A. M ' ;  ;   . B. M '  ; ;   . 11 11 11   11 11 11   46  105 13   96 171 9  C. M ' ; ;    . D. M '  ; ;   .  11 11 11   11 11 11 Hướng dẫn.
x -3y + z - 2 Ghi -
CALC (nhập tọa độ M) 2
- = 3 =1= = STO M bấm AC ghi 11
2M + x bấm = ta có 2 / 11. Chọn A. (Chỉ cần hoành độ, nếu thêm thì ‐ 6M + y : 2M + z). 39 GV: Nguyen Xuan Chung
Ví dụ 29. [Đề 2017 BGD] Trong không gian Oxyz, cho 3 điểm ( A 2  ;0;0),B(0; 2;  0) và C(0;0; 2  )
. Gọi D là điểm khác O sao cho DA, DB, DC đôi một vuông góc với nhau và I (a; b; c) là
tâm mặt cầu ngoại tiếp tứ diện ABCD. Tính S a b c . A. S  4  . B. S  1  . C. S  2  . D. S  3  . Hướng dẫn.
Nhận xét: OA = OB = OC và đôi một vuông góc, phương trình (ABC): x + y + z + 2 = 0.
Điểm D thỏa mãn DA, DB, DC đôi một vuông góc nên đối xứng với O qua mp(ABC). 2
Tính nhẩm tham số t = - (Thay tọa độ O(0; 0; 0) vào công thức như VD 28 thì dài). 3
Tọa độ của D(-4 / 3;-4 / 3;-4 / ) 3 . 2 æ 4ö 2 Tâm I ( ; x ;
x x) thuộc tia OD, x < 0 , với ID = IA, như thế : 3ççx ÷ + ÷ = (x + 2) 2 + 2x ç . è 3÷ø
Nhập máy và SHIFT SOLVE ta có x = 1/
- 3. Vậy S a b c  3x  1. Chọn B.
........................................................................
4. Bài tập kiểm tra.
Câu 74: Trong không gian Oxyz, cho mặt phẳng (P): 2x – 2y – z – 4 = 0 và mặt cầu (S):
x² + y² + z² – 2x – 4y – 6z – 11 = 0. Biết (P) cắt (S) theo giao tuyến là đường tròn (C). Tìm
tọa độ tâm và bán kính của đường tròn (C)
A. (3; 0; 2) và r = 2.
B. (2; 3; 0) và r = 2.
C. (2; 3; 0) và r = 4.
D. (3; 0; 2) và r = 4.
Câu 75: Trong hệ trục Oxyz cho mp ( ) :2x y  2z 15  0 và điểm J(‐1;‐2;1). Gọi I là điểm đối
xứng của J qua ( ) . Mặt cầu (C) tâm I, cắt ( ) theo một đường tròn có chu vi 8π là: A. 2 2 2
(C) :(x  5)  ( y  4)  (z  5)  25 . B. 2 2 2
(C) :(x  5)  ( y  4)  (z  5)  5 . 2 2 2
C. (C) :(x  5)  ( y  4)  (z  5)  25. D. 2 2 2
(C) :(x  5)  ( y  4)  (z  5)  25 .
Câu 76: [Đề _2017_ BGD] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hai điểm A 4; 6; 2 và
B 2;  2;0 và mặt phẳng P : x y z  0 . Xét đường thẳng d thay đổi thuộc  P  và
đi qua B , gọi H là hình chiếu vuông góc của A trên d . Biết rằng khi d thay đổi thì H
thuộc một đường tròn cố định. Tính bán kính R của đường tròn đó.
A. R  1 .
B. R  6 .
C. R  3 .
D. R  2 .
Câu 77: [THPT Chuyên Hùng Vương‐Gia Lai] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt
phẳng  P : 2x y  6z 1  0 và hai điểm A1; 1;0 , B 1; 0;  1 . Hình chiếu vuông góc
của đoạn thẳng AB trên mặt phẳng  P có độ dài bao nhiêu? 255 237 137 155 A. . B. . C. . D. . 61 41 41 61
Câu 78: Trong không gian Oxyz , cho điểm  A 2;5; 
1 và mặt phẳng (P) : 6x  3y  2z  24  0 , H là
hình chiếu vuông góc của A trên mặt phẳng  P . Phương trình mặt cầu ( S ) có diện
tích 784 và tiếp xúc với mặt phẳng  P tại H, sao cho điểm A nằm trong mặt cầu là: 2 2 2 2 2 2
A. x  8   y  8   z   1  196.
B. x  8   y  8   z   1  196. 40 GV: Nguyen Xuan Chung 2 2 2 2 2 2
C. x 16   y  4   z  7  196.
D. x 16   y  4   z  7  196.
Câu 79: Trong không gian Oxyz , cho mặt phẳng  P  : x  2 y  2z  3  0 và mặt cầu S  tâm
I 5; 3;5 , bán kính R  2 5 . Từ một điểm A thuộc mặt phẳng P kẻ một đường thẳng
tiếp xúc với mặt cầu S  tại B . Tính OA biết AB  4 . A. OA  11 . B. OA  5 . C. OA  3 . D. OA  6 .
Câu 80: [SGD Bắc Giang] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho điểm A 2;1;3 và mặt
phẳng  P : x my  2m  
1 z m  2  0 , m là tham số. Gọi H a; ;
b c là hình chiếu
vuông góc của điểm A trên  P . Tính a b khi khoảng cách từ điểm A đến  P lớn nhất? 1 3
A. a b   .
B. a b  2 .
C. a b  0 .
D. a b  . 2 2
Câu 81: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho hai mặt phẳng (P) : x + 2y + z +1= 0 và ( )
Q : 2x y  2z  4  0 . Gọi M là điểm thuộc mặt phẳng ( )
P sao cho điểm đối xứng của
M qua mặt phẳng (Q) nằm trên trục hoành. Tung độ của điểm M bằng: A. 4 . B. 2 . C. -5 . D. 3 .
Câu 82: ]THPT Chuyên ĐH Vinh] Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A 1;3;  2 ,
B 3;7; 18 và mặt phẳng P : 2x y z 1  0 . Điểm M a,b,c thuộc  P sao cho mặt
phẳng  ABM  vuông góc với  P  và 2 2
MA MB  246 . Tính S a b c . A. 0 . B. 1. C. 10 . D. 13 .
……………………………………………………..
5. Hướng dẫn bài tập kiểm tra.
Câu 74: Trong không gian Oxyz, cho mặt phẳng (P): 2x – 2y – z – 4 = 0 và mặt cầu (S):
x² + y² + z² – 2x – 4y – 6z – 11 = 0. Biết (P) cắt (S) theo giao tuyến là đường tròn (C). Tìm
tọa độ tâm và bán kính của đường tròn (C)
A. (3; 0; 2) và r = 2.
B. (2; 3; 0) và r = 2.
C. (2; 3; 0) và r = 4.
D. (3; 0; 2) và r = 4. Hướng dẫn giải 2 2
Tâm H đường tròn là hình chiếu của tâm I mặt cầu trên (P), bán kính r R d .
2x  2 y - z - 4 Ghi vào màn hình 
Calc (nhập tọa độ I) 1= 2 = 3 = = STO M. 9
Ghi 2M + x : ‐ 2M + y : ‐ M + z bấm = = = ta có kết quả H(3; 0; 2). (ghi nháp) Tính r. bấm 2  2  2   2 1 2 3
11 9M  ta có kết quả 4. Chọn D.
Câu 75: Trong hệ trục Oxyz cho mp ( ) :2x y  2z 15  0 và điểm J(‐1;‐2;1). Gọi I là điểm đối
xứng của J qua ( ) . Mặt cầu (C) tâm I, cắt ( ) theo một đường tròn có chu vi 8π là: A. 2 2 2
(C) :(x  5)  ( y  4)  (z  5)  25 B. 2 2 2
(C) :(x  5)  ( y  4)  (z  5)  5 2 2 2
C. (C) :(x  5)  ( y  4)  (z  5)  25 D. 2 2 2
(C) :(x  5)  ( y  4)  (z  5)  25 Hướng dẫn giải 41 GV: Nguyen Xuan Chung 2 æ p ö  2
Ta có tâm I đối xứng với J, bán kính 2 2 2
R r d với 2 8 r = ç ÷ ç ÷ =16 2 2 ç d = t n è . 2p÷ø , P 2xy - 2z 15 Ghi vào màn hình  Calc nhập 1 - = 2 - =1= = Sto M. 9
Bấm tiếp 4M + x : 2M + y : ‐ 4M + z bấm = = = ta có kết quả I(‐5; ‐4; 5). (ghi nháp) Tiếp theo tính R2. bấm 2
16  9M ta có kết quả 25. Chọn C.
Câu 76: [Đề _2017_ BGD] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hai điểm A 4; 6; 2 và
B 2;  2;0 và mặt phẳng P : x y z  0 . Xét đường thẳng d thay đổi thuộc  P  và
đi qua B , gọi H là hình chiếu vuông góc của A trên d . Biết rằng khi d thay đổi thì H
thuộc một đường tròn cố định. Tính bán kính R của đường tròn đó.
A. R  1 .
B. R  6 .
C. R  3 .
D. R  2 . Hướng dẫn.
Gọi K là hình chiếu vuông góc của A trên (P), khi d đi qua B và K thì H trùng K, khi d
vuông góc với AB thì H trùng B. Vậy H thuộc đường tròn đường kính BK, là hình chiếu 1
của AB trên (P), R BK. 2
Cách 1. Tính trực tiếp. x + y + z Ghi -
CALC (nhập tọa độ A) 4 = 6 = 2 = = STO M 3 1 2 2 2 Ghi (M + x- ) 2 +(M + y + )
2 +(M + z) = ta được 6 . Chọn B. 2
Cách 2. Tính gián tiếp. 1 1    Ta có R BK B .c
A os . Tính BA     BA n P  6 2;8;2 cos , STO M. 2 2 3 2. 3 1 Ghi 2
 6 2  1 M  6. 2
Câu 77: [THPT Chuyên Hùng Vương‐Gia Lai] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt
phẳng  P : 2x y  6z 1  0 và hai điểm A1; 1;0 , B 1; 0;  1 . Hình chiếu vuông góc
của đoạn thẳng AB trên mặt phẳng  P có độ dài bao nhiêu? 255 237 137 155 A. . B. . C. . D. . 61 41 41 61 Hướng dẫn.
Kiểm tra được điểm A   P, B   P. Gọi H là hình chiếu vuông góc của B trên  P .
Cách 1. Tính trực tiếp.
2x + y + 6z -1 Ghi -
CALC (nhập tọa độ B) 1 - = 0 =1= = STO M 41 2 2 2 237 Ghi (2M + x - ) 1 +(M + y + )
1 +(6M + z) = ta được . Chọn B. 41
Cách 2. Phương pháp véc tơ – Tính gián tiếp.       Ta có AB = ( 2; - 1; )
1 và phân tích AB = AH + HB = AH + k.nP . 42 GV: Nguyen Xuan Chung    . AB n 3
Nhân hai vế với n ta có k =  = , thay trở lại : 2 41 n    3 æ 8 - 8 38 33ö
AH = AB - k.n = ( 2 - ;1 ) ;1 - (2;1;6)=çç ; ; ÷÷ 41 çè 41 41 41÷ø
Cuối cùng tính được AH = 237 / 41. Lời bình.
Theo cách 2 tuy dài dòng hơn cách 1, nhưng ta hiểu rõ ràng hơn, ngoài ra ta còn
tìm được hình chiếu của véc tơ trên mặt phẳng.
Cách 3. Phương pháp hình học .
x + y + 6z -1 2 2 2 ( )2
Theo định lý Pitago ta có AH = AB - BH = 6 - CALC nhập tọa độ 41 điểm B, kết quả 2 237 AH = . 41
Câu 78: Trong không gian Oxyz , cho điểm A2;5; 
1 và mặt phẳng (P) : 6x  3y  2z  24  0 , H là
hình chiếu vuông góc của A trên mặt phẳng  P . Phương trình mặt cầu (S) có diện
tích 784 và tiếp xúc với mặt phẳng  P tại H, sao cho điểm A nằm trong mặt cầu là: 2 2 2 2 2 2
A. x  8   y  8   z   1  196.
B. x  8   y  8   z   1  196. 2 2 2 2 2 2
C. x 16   y  4   z  7  196.
D. x 16   y  4   z  7  196. Hướng dẫn Tính 2
R  784 / 4  196  R  14 và các đáp án đều thỏa mãn. Ta phải có IA < R
Cách 1. Trắc nghiệm loại trừ.
Lấy tọa của A là x = 2, y = 5 thử vào và nhẩm: loại ngay các đáp án B, C, D.
Cách 2. Tính trực tiếp.
6x  3y  2z  24 + Tìm H: ghi 
Calc nhập tọa độ A, STO M 49
ghi 6M + x : 3M + y : ‐ 2M + z bấm = = = ta có H(‐ 4; 2; 3).  
+ Tìm tâm I: Ta có HI tn t
HI R t   P   14 6;3; 2 ;
2 . Nên t = 2 hoặc t = ‐ 2 và 49
I(8; 8; ‐1) hoăc I( ‐16; ‐4; 7). Chỉ có I(8; 8; ‐1) thì IA < 14. Chọn A.
Câu 79: Trong không gian Oxyz , cho mặt phẳng  P : x  2 y  2z  3  0 và mặt cầu S  tâm
I 5; 3;5 , bán kính R  2 5 . Từ một điểm A thuộc mặt phẳng P kẻ một đường thẳng
tiếp xúc với mặt cầu S  tại B . Tính OA biết AB  4 . A. OA  11 . B. OA  5 . C. OA  3 . D. OA  6 . Hướng dẫn. Ta có 2 2
AI R AB 6 . Mà d I,P  6 nên A là hình chiếu của I trên (P). 43 GV: Nguyen Xuan Chung I B A  2  2  3 Ghi  x y z
CALC nhập 5  3  5  Sto M 9 2 2 2
Bấm M x  2M y  2M z  kết quả 11 . Chọn A.
Câu 80: [SGD Bắc Giang] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho điểm A2;1;3 và mặt
phẳng  P : x my  2m  
1 z m  2  0 , m là tham số. Gọi H a;b;c là hình chiếu
vuông góc của điểm A trên  P . Tính a b khi khoảng cách từ điểm A đến  P lớn nhất? 1 3
A. a b   .
B. a b  2 .
C. a b  0 .
D. a b  . 2 2 Hướng dẫn
Cách 1. Khảo sát – BĐT.   3 2m +1
Ta có AH = t.n ; AH = P . 1+ m +(2m + )2 2 1 2 1 2 1 2 2 Xét 2 1+ m +(2m + ) 1 = (1+ 4)( 2 1+ m )+(2m + ) 1 ³ (2m + ) 1 +(2m + ) 1 , 5 5 3 2m +1 30 suy ra AH £ =
, dấu bằng có khi m = 2 . ( m + )2 2 6 2 1 / 5 ( 3 2m + ) 1 1 3 Khi đó t = -
= - , và a + b = (2 + t) + (1+ 2t) = . Chọn D. 1+ m +(2m + )2 2 1 2 2
Câu 81: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho hai mặt phẳng (P) : x + 2y + z +1= 0 và ( )
Q : 2x y  2z  4  0 . Gọi M là điểm thuộc mặt phẳng ( )
P sao cho điểm đối xứng của
M qua mặt phẳng (Q) nằm trên trục hoành. Tung độ của điểm M bằng: A. 4 . B. 2 . C. -5 . D. 3 . Hướng dẫn
Cách 1. Khử dần ẩn (dồn biến).
Gọi M a;b;c thuộc (P) thỏa mãn bài toán, ta có: a + 2b + c +1= 0 (1).
x '  a  4t
2a b  2c  4
Tọa độ M ' đối xứng với M qua (Q) có dạng:  y '  b  2t , với t   .  9
z '  c  4tM ' Î Ox t  4
, suy ra b = 2t, c = -4t nên 9t  2a  2t  8t  4  a  thế vào (1), ta có: 2
t = 2 , từ đó b = 2t = 4. Chọn A. (Tìm được M 1;4;  8 , M '7;0;0 ) 44 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 82: ]THPT Chuyên ĐH Vinh] Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A1;3;  2 ,
B 3;7; 18 và mặt phẳng P : 2x y z 1  0 . Điểm M a,b, c thuộc  P  sao cho mặt
phẳng  ABM  vuông góc với  P  và 2 2
MA MB  246 . Tính S a b c . A. 0 . B. 1. C. 10 . D. 13 . Hướng dẫn
Cách 1. Xét vị trí tương đối.  2 2 2 MA MB AB
Gọi I 2;5; 10 là trung điểm AB, với BA  2;  4;16 , ta có 2 IM   2 4 suy ra 2
IM  54 nên M thuộc mặt cầu tâm I, bán kính R  3 6 .
Mặt khác tính d I , (P)  3 6  R suy ra M là hình chiếu của I trên  P  .
2x y z 1 Ghi vào máy 
CALC (nhập tọa độ I) 2  5  10  STO M. Bấm AC 6
Bấm 2M x  M y   M z   kết quả bằng 1. Chọn B.
………………………………………………………………..
6. Kiến thức bổ xung – Mặt phẳng trung trực và ứng dụng.
Bài toán. Lập phương trình mặt phẳng trung trực của đoạn thẳng AB.
Đây là bài toán cơ bản, hầu hết các em học sinh đều giải tự luận như sau:
‐ Bước 1: Tìm tọa độ I là trung điểm của AB. 
‐ Bước 2: Tìm tọa độ véc tơ AB .
‐ Bước 3: Lập phương trình mặt phẳng (a) . So sánh (biến đổi) để chọn đáp án.
Ví dụ 30: [ĐỀ 2017] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm (4
A ;0;1) và B(2;2;3) . Phương trình
nào dưới đây là phương trình mặt phẳng trung trực của đoạn thẳng AB ?
A. 3x y z  0 .
B. 3x y z  6  0 . C. 3x y z 1  0 .
D. 6x  2 y  2z 1  0 Lời giải. 
Ta có I 1;1;2 là trung điểm của AB và AB = (-6;2;2) do đó phương trình mặt phẳng
cần tìm là: 3 x   1 1 y  
1 1 z  2  0  3x y z  0 . Chọn A. Lời bình.
Cách giải trên là đúng. Thoạt nhìn thì lời giải tương đối ngắn gọn, nhưng quá trình
tiến hành tính toán và biến đổi phải thực hiện nhiều thao tác, đồng thời phải tính toán
cẩn thận tránh sai sót về dấu, vì thế mất nhiều thời gian. Nói cách khác: chúng ta đã tiêu
tốn thời gian vào giải câu dễ mà không tiết kiệm được thời gian dành cho câu khó hơn,
điều này là không cần thiết, nhất là đối với các em tiếp cận “mức 8 + hay 9 + .“ Vậy làm
thế nào để giải nhanh nhất? (Tức là cách giải trên đã tối ưu hay chưa?). 45 GV: Nguyen Xuan Chung
Kiến thức bổ xung:
Dưới đây là kết quả về trung trực của đoạn thẳng, các em tự chứng minh xem nhé!  Điểm thuộc mp
là trung trực của đoạn khi và chỉ khi với mọi điểm .
Kỹ năng thực hành CASIO.
Bước 1: Quan sát đáp án xem các hệ số của x, y, z dương hay âm? Từ đó các
em đưa quyết định lấy B trừ A hoặc lấy A trừ B.  
Bước 2: Ghi ra giấy nháp vế trái tích A .
B OM = ax +by + z c , và ghi vào máy 2 2 OB -OA tính Casio vế phải = d - . 2
Bước 3: Nhân nhẩm để cân bằng phương trình (Nếu cần).
Ví dụ 31: Trong không gian Oxyz, viết phương trình mặt phẳng trung trực của đoạn AB với A(2,1,1) , B(2, 1  , 1  ) A. y  z  0
B. x  y  z  2  0 C. x  2  0 D. y  z  2  0 Hướng dẫn.
Kỹ năng: Quan sát đáp án, lấy A trừ B , vế trái là 2y + 2z 2 2 OA  OB 6  6 Vế phải Casio:   0  Chọn A. 2 2
Ví dụ 32: Viết phương trình mặt phẳng trung trực của đoạn AB với A(2,3, 4  ) , B(4, 1  ,0)
A. 3x  y  2z  3  0
B. 3x  y  2z  3  0
C. x  2y  2z  3  0
D. x  2y  2z  3  0 Hướng dẫn.
Kỹ năng: Quan sát đáp án, lấy B trừ A, vế trái là 2x – 4y + 4z 2 2 OB  OA 1 4  9 Vế phải   6
 , suy ra 2x – 4y + 4z = ‐ 6  Chọn D. 2 2
(Bước 1: loại ngay đáp án A và B ; Bước 2 : tính ra – 6 loại tiếp đáp án C luôn nhé).
Ví dụ 33: Viết phương trình mặt phẳng trung trực của đoạn AB với A(1, 1  , 4  ) , B(2,0,5)
A. 2x  2y  18z  11  0 B. 3x  y  z 11  0
C. 2x  2y  18z 11  0 D. 3x  y  z  11  0 Hướng dẫn.
Kỹ năng: Quan sát đáp án, lấy B trừ A , vế trái là: x + y + 9z 2 2 OB  OA 4  25 1116 11 11 Vế phải   , suy ra x + y + 9z = . Chọn C. 2 2 2 2
Ví dụ 34: Trong không gian Oxyz, biết điểm N trên trục Oz cách đều 2 điểm A(3; 4; 7), B(5;3; 2)
. Khi đó N có tọa độ là: A. N (0; 2; 0) B. N (0; 0; 2) C. N (0;0;18) D. N (0;0; 2) . Hướng dẫn. 46 GV: Nguyen Xuan Chung
Kỹ năng: Gọi N(0; 0; z), lấy A trừ B (thành phần z vế trái) , ghi vào máy: 16 + 49- 25- 4 9z =
bấm SHIFT SOLVE = kết quả z = 2. Chọn B. 2
Ví dụ 35: Trong không gian Oxyz, cho điểm K thuộc mặt phẳng (Oxz) cách đều 3 điểm (
A 1;0; 2), B(2;1;1),C(1; 3; 2) . Tọa độ K là: 7 5 5 9 21 5 3  5 A. K ( ;0; ) B. K ( ;0; ) C. K ( ;0; ) D. K ( ;0; ) 15 4 24 8 8 4 14 14 Hướng dẫn.
Kỹ năng: Gọi K(x; 0; z), khi đó (Trừ hai thành phần x, z vế trái): 0 1 -
K thuộc mặt phẳng trung trực của BA, nên 3x + z = . 2 0-9
K thuộc mặt phẳng trung trực của CA, nên 0x + 4z = . 2 5 9 -
Giải hệ trên ta có x = , z = . Chọn B. 24 8
Ví dụ 36: Trong không gian Oxyz, phương trình mặt cầu ngoại tiếp tứ diện ABCD với A1;1;0 , B 0;2; 
1 , C 1;0; 2 và D 1;1;  1 là
A. (S): x² + y² + z² + 3x + y – z + 6 = 0
B. (S): x² + y² + z² + 3x + y – z – 6 = 0
C. (S): x² + y² + z² + 6x + 2y – 2z + 24 = 0
D. (S): x² + y² + z² + 6x + 2y – 2z – 24 = 0 Hướng dẫn.
Cách 1. Trắc nghiệm loại trừ.
Thử tọa độ điểm D vào các đáp án A, C, D đều không thỏa mãn. Chọn B.
Cách 2. Tính trực tiếp.
Phương trình mặt phẳng trung trực BA là x - y - z = 3 - / 2.
Phương trình mặt phẳng trung trực BC là x - 2 y + z = 0 .
Phương trình mặt phẳng trung trực BD là x - y = 1 - . æ 3 1 1ö 35
Giải hệ ba ẩn ta được tọa tâm I ç- ç ;- ; ÷÷ ç R = ID = . è 2 2 2÷ø , suy ra 2 2 4 2 2 2 æ3ö æ1ö æ1ö 35 Suy ra d = ç ÷ ç ÷ +ç ÷ ç ÷ +ç ÷ ç ÷ - = 6 - çè2÷ø çè2÷ø çè2÷ø . Chọn B. 4
................................................................................
7. Bài tập – Mặt phẳng trung trực và ứng dụng.
Câu 83: Trong không gian Oxyz, cho A(1; 3; 2) và B(‐3; 1; 0) Phương trình mặt phẳng trung trực của đoạn AB là:
A. 2x y z 1  0 .
B. 2x y z  7  0 . C. 2x y z  4  0 . D. 4x y z 1  0 .
Câu 84: [Đề_2019_BGD] Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A 1;3; 0 và B 5;1; 2 . Mặt
phẳng trung trực của đoạn thẳng AB có phương trình là
A. 2x y z  5  0 . B. 2x y z  5  0 . C. x y  2z  3  0 . D. 3x  2 y z 14  0 47 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 85: Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A 1; 3;5 và B 3; 2; 4 . Điểm M trên trục Ox cách đều hai điểm ,
A B có tọa độ là:  3   3  A. M ;0;0   . B. M  ;0;0   .
C. M 3;0;0 .
D. M 3;0;0 .  2   2 
Câu 86: Trong không gian Oxyz , cho ba điểm A1;1; 
1 , B 1;1;0 , C 3;1;  
1 . Điểm M trên mặt
phẳng Oxz cách đều ba điểm ,
A B, C có tọa độ là:  5 7   7 5   5 7   6 6  A. 0; ;   . B. ;0;    . C. ;0;    . D. ;0;   .  6 6   6 6   6 6   5 7 
Câu 87: Trong không gian Oxyz, điểm H trên mặt phẳng (Oyz) cách đều 3 điểm (3
A ; 1; 2), B(1; 2; 1),C(1;1; 3) có tọa độ là: 31 7 17 7 5 17 29 5 A. H (0;  ; ) . B. H (0; ; ) . C. H (0;  ; ) . D. H (0; ; ) . 18 18 9 9 21 21 18 18
Câu 88: Trong không gian Oxyz, viết phương trình mặt cầu có tâm thuộc mặt phẳng Oxz và đi
qua các điểm A(1; 2; 0), B(–1; 1; 3), C(2; 0; –1)
A. (S): (x + 3)² + y² + (z + 3)² = 17.
B. (S): (x – 3)² + y² + (z – 3)² = 11.
C. (S): (x + 3)² + y² + (z + 3)² = 11.
D. (S): (x – 3)² + y² + (z – 3)² = 17.
Câu 89: Trong không gian Oxyz , cho tứ diện ABCD có đỉnh là A 1; 2;  
1 , B 5;10;   1 , C 4;1; 
1 , D 8; 2; 2 . Tâm I của mặt cầu ngoại tiếp tứ diện ABCD là A. 2; 4;5 . B. 2; 4;3 .
C. 2;3;  5 . D. 1; 3; 4 .
Câu 90: Trong không gian Oxyz, cho ba điểm A0;1; 2, B 2; 2;  1 ,C 2;0; 
1 và mặt phẳng  
có phương trình 2x  2 y z  3  0 . Biết rằng tồn tại duy nhất điểm M a;b;c thuộc mặt
phẳng   sao cho MA MB MC . Mệnh đề nào dưới đây đúng?
A. 2a b c  0 .
B. 2a  3b  4c  41. C. 5a b c  0 .
D. a  3b c  0 .
Câu 91: ]THPT Chuyên ĐHSP – Hà Nội ] Trong không gian Oxyz , mặt cầu S  đi qua điểm
O và cắt các tia Ox , Oy , Oz lần lượt tại các điểm A , B , C khác O thỏa mãn ABC
có trọng tâm là điểm G 2; 4;8 . Tọa độ tâm của mặt cầu S  là  4 8 16   2 4 8  A. 1;2;3 . B. ; ;   . C. ; ;   . D. 3;6;12 .  3 3 3   3 3 3 
Câu 92: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hình chóp S.ABCD với S 1; 1;6 ,
A1;2;3, B 3;1;2, C 4;2;3, D 2;3;4. Gọi I là tâm mặt cầu S  ngoại tiếp hình
chóp. Tính khoảng cách d từ I đến mặt phẳng SAD  . 3 3 6 21 3 A. d  . B. d  . C. d  . D. d  . 2 2 2 2
Câu 93: Trong không gian Oxyz, cho các điểm A (0; 1; 2), B(2; ‐2; 1), C(‐2; 0; 1) và mặt phẳng 
(P) :2x  2 y z  3  0 . Gọi M là điểm thuộc (P) sao cho MA = MB = MC. Tính OM .     A. OM  62 . B. OM  70 . C. OM  38 . D. OM  46. 48 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 94: [THPT Chuyên ĐHSP Hà Nội] Trong không gian Oxyz, cho các điểm
A3; 4;0, B 3;0; 4,C 0;3;4 . Trục của đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC đi qua
điểm nào trong các điểm sau đây?
A. O 0;0;0 .
B. P 3;0;0 .
C. M 1; 2;0 .
D. N 0;0; 2 .
Câu 95: Trong không gian Oxyz , cho ba điểm (2 A ;3;1) , B( 1  ;2;0) ,C(1;1; 2
 ) . Gọi I a; ; b c là tâm
đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC . Tính giá trị biểu thức P  15a  30b  75c A. 48. B. 50. C. 52. D. 46.
............................................................................
8. Hướng dẫn bài tập – Mặt phẳng trung trực và ứng dụng.
Câu 83: Trong không gian Oxyz, cho A(1; 3; 2) và B(‐3; 1; 0) Phương trình mặt phẳng trung trực của đoạn AB là:
A. 2x y z 1  0 .
B. 2x y z  7  0 . C. 2x y z  4  0 . D. 4x y z 1  0 . Hướng dẫn.
Kỹ năng: Lấy A trừ B, vế trái là 4x + 2y + 2z. Vế phải bằng 2, đến đây chọn A.
Câu 84: [Đề_2019_BGD] Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A 1;3; 0 và B 5;1; 2 . Mặt
phẳng trung trực của đoạn thẳng AB có phương trình là
A. 2x y z  5  0 . B. 2x y z  5  0 . C. x y  2z  3  0 . D. 3x  2 y z 14  0 Hướng dẫn. 25 + 4-9
Kỹ năng: Lấy B trừ A, vế trái là 4x ‐ 2y ‐ 2z. Vế phải
=10 . Đến đây chọn B. 2
Câu 85: Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A 1; 3;5 và B 3; 2; 4 . Điểm M trên trục Ox cách đều hai điểm ,
A B có tọa độ là:  3   3  A. M ;0;0   . B. M  ;0;0   .
C. M 3;0;0 .
D. M 3;0;0 .  2   2  Hướng dẫn. 4 +16-1- 25
Kỹ năng: Gọi M(x; 0; 0) và thuộc trung trực của AB, nên: 2x = = 3 - . 2
Đến đây không cần giải máy tính. Chọn B. Lưu ý.
Khi bình phương và thực hiện phép trừ thì 2 2 3 -( 3
- ) = 0 nên không cần ghi. Ta
cố tình viết thứ tự AB để ngầm hiểu tương tự như tính véc tơ.
Câu 86: Trong không gian Oxyz , cho ba điểm A1;1; 
1 , B 1;1;0 , C 3;1;  
1 . Điểm M trên mặt
phẳng Oxz cách đều ba điểm ,
A B, C có tọa độ là:  5 7   7 5   5 7   6 6  A. 0; ;   . B. ;0;    . C. ;0;    . D. ;0;   .  6 6   6 6   6 6   5 7  Hướng dẫn.
Kỹ năng: Gọi M(x; 0; z), khi đó (Trừ hai thành phần x và z vế trái): 49 GV: Nguyen Xuan Chung 1-0
M thuộc mặt phẳng trung trực của BA, suy ra 2x + z = . 2 9-1
M thuộc mặt phẳng trung trực của AC, suy ra 2x - 2z = = 4. 2 5 7 -
Giải hệ trên ta có x = , z = . Chọn C. 6 6
Câu 87: Trong không gian Oxyz, điểm H trên mặt phẳng (Oyz) cách đều 3 điểm (3
A ; 1; 2), B(1; 2; 1),C(1;1; 3) có tọa độ là: 31 7 17 7 5 17 29 5 A. H (0;  ; ) . B. H (0; ; ) . C. H (0;  ; ) . D. H (0; ; ) . 18 18 9 9 21 21 18 18 Hướng dẫn.
Kỹ năng: Gọi H(0; y; z), khi đó (Trừ hai thành phần y và z vế trái): 1-9
H thuộc mặt phẳng trung trực của AB, suy ra: 3y -3z = = 4 - . 2 1- 4 3
H thuộc mặt phẳng trung trực của AC, suy ra: 2 y -5z = = - . 2 2 31 - 7 -
Giải hệ trên ta có y = , z = . Chọn A. 18 18
Câu 88: Trong không gian Oxyz, viết phương trình mặt cầu có tâm thuộc mặt phẳng Oxz và đi
qua các điểm A(1; 2; 0), B(–1; 1; 3), C(2; 0; –1)
A. (S): (x + 3)² + y² + (z + 3)² = 17.
B. (S): (x – 3)² + y² + (z – 3)² = 11.
C. (S): (x + 3)² + y² + (z + 3)² = 11.
D. (S): (x – 3)² + y² + (z – 3)² = 17. Hướng dẫn.
Kỹ năng: Quan sát vế trái ta thấy các đáp án A, C có dấu cộng, vế trái B, D có dấu trừ, nên:
Thử tọa độ điểm A vào các đáp án A, C nên loại.
Thử tọa độ điểm C vào đáp án B nên loại. Chọn D. Lời bình.
Trên đây ta giải theo cách loại trừ để đến đáp số nhanh nhất, yêu cầu các em cũng
phải tinh tế quan sát để thử mà không phải thử tùy ý. Các em có thể giải như VD 36.
Câu 89: Trong không gian Oxyz , cho tứ diện ABCD có đỉnh là A 1; 2;  
1 , B 5;10;   1 , C 4;1; 
1 , D 8; 2; 2 . Tâm I của mặt cầu ngoại tiếp tứ diện ABCD là A. 2; 4;5 . B. 2; 4;3 .
C. 2;3;  5 . D. 1; 3; 4 . Hướng dẫn.
Cách 1. Viết phương trình ba mặt phẳng trung trực 5  25 100
Mặt phẳng trung trực của BA là: 6x 12 y   60 . 2 17  5
Mặt phẳng trung trực của AC là: 3x  3 y   6 . 2 50 GV: Nguyen Xuan Chung 2  64  4
Mặt phẳng trung trực của DA là: 9x  3z   33 . 2
Giải hệ ba ẩn (máy tính 580: MENU 9 1 3; máy 570: MODE 5 2) ta có I 2; 4;5 . Chọn A.
Cách 2. Giải hệ phương trình bốn ẩn (Máy 580). Gọi mặt cầu là      2 2 2 ax by cz d
x y z . Vào MENU 9 1 4 và nhập tọa độ x, y, z
của điểm A theo hàng ngang. Tương tự với ba điểm B, C, D. Giải ra ta có a, b, c và d.  a b c  Tâm I  ;  ;    .  2 2 2 
Câu 90: Trong không gian Oxyz, cho ba điểm A0;1; 2, B 2; 2;  1 ,C 2;0; 
1 và mặt phẳng  
có phương trình 2x  2 y z  3  0 . Biết rằng tồn tại duy nhất điểm M a;b; c thuộc mặt
phẳng   sao cho MA MB MC . Mệnh đề nào dưới đây đúng?
A. 2a b c  0 .
B. 2a  3b  4c  41. C. 5a b c  0 .
D. a  3b c  0 . Hướng dẫn 4  0
Điểm M thuộc mp trung trực của AB có phương trình 2x  3y z   2. 2
Điểm M thuộc mp trung trực của CA có phương trình 2x y z  0.
Điểm M thuộc mp   có phương trình 2x  2 y z  3.
Giải hệ ba ẩn ta có M 2;3; 7 nên 2a  3b  4c  41. Chọn B.
Câu 91: ]THPT Chuyên ĐHSP – Hà Nội ] Trong không gian Oxyz , mặt cầu S  đi qua điểm
O và cắt các tia Ox , Oy , Oz lần lượt tại các điểm A , B , C khác O thỏa mãn ABC
có trọng tâm là điểm G 2; 4;8 . Tọa độ tâm của mặt cầu S  là  4 8 16   2 4 8  A. 1;2;3 . B. ; ;   . C. ; ;   . D. 3;6;12 .  3 3 3   3 3 3  Hướng dẫn
Từ G là trọng tâm ABC , suy ra A6;0;0 , B 0;12;0 , C 0;0; 24 . Gọi I x; y; z là   2    2   OA O O 36
tâm mặt cầu thì IO IA O . A OI   6x
x  3. Chọn D. 2 2
Câu 92: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hình chóp S.ABCD với S 1;1;6 ,
A1;2;3, B 3;1;2, C 4;2;3, D 2;3;4. Gọi I là tâm mặt cầu S  ngoại tiếp hình
chóp. Tính khoảng cách d từ I đến mặt phẳng SAD  . 3 3 6 21 3 A. d  . B. d  . C. d  . D. d  . 2 2 2 2 Hướng dẫn.
+ Viết phương trình mp SAD  , giải hệ ba ẩn: 51 GV: Nguyen Xuan Chung
Nhập dòng đầu 1  1  6  1  dòng thứ hai 1  2  3  1  dòng thứ ba 2  3  4  1  ta
được phương trình SAD  : 2
x y z 3  0.
+ Tìm tâm I là giao điểm của ba mặt phẳng trung trực SA, AC, BD 4  9 1 36 16 1 15 16 1 15
0x  3y  3z
 12 ; 3x  0y  0z  
; x  2 y  2z   2 2 2 2 2  5 1 9 
Giải ra ta có I x  ; y  ; z    .  2 2 2 
+ Tính khoảng cách d I SAD 6 ,  . Chọn B. 2
Câu 93: Trong không gian Oxyz, cho các điểm A (0; 1; 2), B(2; ‐2; 1), C(‐2; 0; 1) và mặt phẳng
(P) :2x  2 y z  3  0 . Gọi M là điểm thuộc mặt phẳng (P) sao cho MA = MB = MC. Tính  OM .     A. OM  62 . B. OM  70 . C. OM  38 . D. OM  46. Hướng dẫn 4  0
Điểm M thuộc mp trung trực của AB có phương trình 2x  3y z   2. 2
Điểm M thuộc mp trung trực của CA có phương trình 2x y z  0.
Điểm M thuộc mp   có phương trình 2x  2 y z  3.
Giải hệ ba ẩn ta có M 2;3; 7 nên OM  62. Chọn A.
Câu 94: [THPT Chuyên ĐHSP Hà Nội] Trong không gian Oxyz, cho các điểm
A3; 4;0, B 3;0; 4,C 0;3;4 . Trục của đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC đi qua
điểm nào trong các điểm sau đây?
A. O 0;0;0 .
B. P 3;0;0 .
C. M 1; 2;0 .
D. N 0;0; 2 . Hướng dẫn
Cách 1. Xét vị trí tương đối.
Nhận xét được OA = OB = OC = 5 , suy ra O thuộc trục đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC. Chọn A.
Cách 2. Tính trực tiếp.
+ Viết phương trình mp(ABC): vào MENU 9 1 3 nhập dòng một 3 = 4 = 0 =1= dòng hai 3 = 0 = 4 - =1= dòng ba 0 3 =- 4
=- =1= ta được mp(ABC): -x + y - z =1.
+ Mặt phẳng trung trực của BA có phương trình 4 y + 4z = 0 .
+ Mặt phẳng trung trực của CA có phương trình 3x + 7 y + 4z = 0 .  1 1 1 
Giải hệ ba ẩn trên ta được tâm đường tròn ngoại tiếp ABC là H  ; ;    .  3 3 3  1 1 1
Phương trình trục đường tròn: x    t, y   t, z    t đi qua O. 3 3 3 Chọn A. 52 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 95: Trong không gian Oxyz , cho ba điểm (2 A ;3;1) , B( 1  ;2;0) ,C(1;1; 2
 ) . Gọi I a; ; b c là tâm
đường tròn ngoại tiếp tam giác ABC . Tính giá trị biểu thức P  15a  30b  75c A. 48. B. 50. C. 52. D. 46. Hướng dẫn
Cách 1. Tính trực tiếp.
+ Viết phương trình mp(ABC): vào MENU 9 1 3 nhập dòng một 2 = 3 =1=1= dòng hai 1
- = 2 = 0 =1= dòng ba 1=1= -2 =1= ta được mp(ABC): -x +8y -5z =17 . 9
+ Mặt phẳng trung trực của BA có phương trình 3x + y + z = . 2
+ Mặt phẳng trung trực của CA có phương trình x + 2 y + 3z = 4 . 14 61 1 
Giải hệ ba ẩn trên ta được tâm đường tròn ngoại tiếp ABC là H ; ;    . 15 30 3 
Suy ra P  15a  30b  75c  50. Chọn B.
............................................................... 53 GV: Nguyen Xuan Chung
VI. BÀI TOÁN CƠ BẢN VỀ ĐƯỜNG THẲNG TRONG KHÔNG GIAN.
1. Kiến thức cơ bản. 
 Đường thẳng D đi qua điểm M x ; y ; z u = ; a ; b c 0 ( 0 0 0 ) và có vtcp ( ) có phương
ìïx = x + at 0 ïï
trình tham số : íy = y + bt , t Î  . 0 ( ) ï
ïïz = z +ct ïî 0 x - x y - y z - z
 Nếu abc ¹ 0 thì D có phương trình chính tắc: 0 0 0 = = . a b cChú ý:
 Một đường thẳng có thể được xem là giao tuyến của hai mặt phẳng.
 Một đường thẳng có thể có nhiều phương trình tham số, có thể có nhiều phương
trình chính tắc (Vì đường thẳng có nhiều điểm khác nhau, có nhiều véc tơ chỉ phương
khác nhau). Ngược lại: Nhiều phương trình có thể chỉ biểu diễn một đường thẳng.
Ví dụ 37: Trong không gian 2[\], cho đường thẳng D đi qua điểm 0 (- )
và có vectơ chỉ phương  D = ( - )
. Phương trình tham số của D là:
x  4  2t
x  2  2t
x  2  2t
x  4  2t     A. y  6  t . B. y  3  t . C. y  3  t . D. y  6   3t . z  2     t z 1  t z  1    t z  2   t Nhận xét.
Mục đích của bài toán là “Phủ sương mù” nhằm gây nhiễu đối với chúng ta. Các
em cũng sẽ gặp một số tình huống sau đây: 
+ Tình huống thứ nhất: Các tọa độ của điểm M0 hoặc vtcp u nếu “bằng 0 “ thì sẽ
“không xuất hiện” trong phương trình. 
+ Tình huống thứ hai: Xuất hiện sự “tráo đổi tọa độ” của điểm M0 với vtcp u . 
+ Tình huống thứ ba: Tọa độ điểm M0 hoặc u không xuất hiện trong phương trình mà thay bởi số khác.
Nói cách khác: Từ giả thiết đã cho ta lập được phương trình đường thẳng D .
Chúng ta cần tìm ra trong bốn đáp án đó, đường thẳng nào trùng với đường thẳng D
đã lập?. Trước khi đi vào giải quyết bài toán xét vị trí tương đối, ta xét các ví dụ để củng
cố kiến thức về đường thẳng, trong đó có một số lưu ý sau:  Về kĩ năng:    
+ Cần phân biệt u và ku (k  0) . Khi u  (a; b;c) k.u  (ka;kb; kc) . Có một số 
véc tơ “ na ná giống k u ” nhưng không phải nhé!. Ví dụ: (2; ‐3; 5) và (2; 3; ‐5). 54 GV: Nguyen Xuan Chung
 Ghi nhớ: Nếu có một thành phần (hoành; tung; cao) đổi dấu thì hai thành phần
kia đổi dấu. Nói cách khác: cả ba thành phần cùng đổi dấu hoặc cùng giữ nguyên dấu.  b c
+ Nếu a  0 thì có thể chọn u  (1; ; ) từ đó ta có phương trình tham số dạng: a a  
x x t 0    b
: y  (x x )  y 0
0 . Đến đây ta biểu diễn y và z theo x và kiểm tra điểm   , ...  a   c z (x x )   z 0 0  a
 Về một số tình huống thường gặp:
+ Đường thẳng đi qua hai điểm cho trước.
+ Đường thẳng song song với đường thẳng cho trước.
+ Đường thẳng vuông góc với mặt phẳng cho trước.
+ Chuyển từ dạng tham số sang chính tắc và ngược lại. [- \- ]+
Ví dụ 38: Trong không gian 2[\], cho đường thẳng G = =
. Vectơ nào dưới đây là một -
vectơ chỉ phương của G ?     A. X = - X = - - X = - X = - ( ) ( ) ( ) ( ) . B. . C. . D. . Hướng dẫn
u  (5; ;87) Chọn C
Ví dụ 39:[ĐỀ CT 2017 BGD] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm (1
A ;1;0) và B(0;1; 2) . Vectơ
nào dưới đây là một vectơ chỉ phương của đường thẳng AB?     A. b  ( 1  ;0;2) .
B. c  (1;2;2) . C. d  ( 1  ;1;2) . D. a  ( 1  ;0; 2  ) . Hướng dẫn
(Lấy B trừ A) u  ( ; 1 0; ) 2  Chọn A
Ví dụ 40: [ĐỀ 2017 BGD] Trong không gian Oxyz, cho điểm M (1; 2;3) . Gọi M , M 1 2 lần lượt là
hình chiếu vuông góc của M trên các trục tọa Ox, Oy. Vectơ nào dưới đây là một vectơ
chỉ phương của đường thẳng M M 1 2 ?    
A. u  (1; 2;0) u  (1;0;0) u  ( 1  ;2;0) u  (0;2;0) 2 . B. 3 . C. 4 D. 1 Hướng dẫn  M  (1;0;0),M  (0;2;0) u    1 2  ( ; 1 2;0) Chọn C.
Ví dụ 41: Trong không gian 2[\], cho G là đường thẳng đi qua hai điểm $ (- ) và % ( ) .
Phương trình nào sau đây là phương trình tham số của G ? 55 GV: Nguyen Xuan Chung ìï[ = W ì ì ï ï[ = + W ï[ = -+ W ï ïï ïï A. ïí ï \ = + . W B. í\= - + . W C. í\= -W .
D. 3 đáp án kia sai. ïï ï ï ï ï ï ]= - W ïî ï]= + W ïî ï]= -+ W ïî Hướng dẫn
Kỹ năng: Lấy A trừ B u  (2; 3  ; )
2  loại A và B. Trong C : Cho x = 0 t =1
Thay t = 1 vào y và z  Chọn C. ìï[= -W ïï
Ví dụ 42: Trong không gian 2[\], cho đường thẳng G í\= + W. Phương trình nào sau đây là ïïï]= W ïî
phương trình chính tắc của G ? - + + - - - A. [ \ ] = = B. [ \ ] = = C. [ \ ] [- = \ = ]+ D. = = - - - - Hướng dẫn
u  ( ;11; )1  loại A, B và C  Chọn D.
Ví dụ 43: Trong không gian 2[\], phương trình nào sau đây là phương trình chính tắc của đường
thẳng đi qua hai điểm $ (- ) và % (- ) ? [- \- ]+ [- \- ]+ [- \+ ]- [ + \+ ]- A. = = B. = = C. = = D. = = - - - - Hướng dẫn
(Lấy B trừ A) u  ( ; 2 3  ; )
4 , nhìn tử số Chọn B.
Ví dụ 44: Trong không gian Oxyz, viết phương trình đường thẳng d đi qua A(4; –2; 2), song song x  2 y  5 z  2 với Δ:   là 4 2 3 x  4 y  2 z  2 x  4 y  2 z  2 A. d:   . B. d:   . 4 2 3 4 2 3 x  4 y  2 z  2 x  4 y  2 z  2 C. d:   . D. d:   . 4 2 3 4 2 3 Hướng dẫn
Các mẫu số như nhau, nhìn tử số Chọn D.
Ví dụ 45: Trong không gian Oxyz, viết phương trình đường thẳng d đi qua A(–1; 0; 2), vuông góc
với (P): 2x – 3y + 6z + 4 = 0 x 1 y z  2 x 1 y z  2 A. d:   . B. d:   . 2 3 6 2 3 6 x 1 y z  2 x 1 y z  2 C. d:   . D. d:   . 2 3 6 2 3 6 Hướng dẫn
u  (2; ;3 )6 loại A và C, nhìn tử số Chọn B. 56 GV: Nguyen Xuan Chung
Ví dụ 46: [ĐỀ 2017 BGD] Trong không gian Oxyz, cho hai điểm (1 A ; 2; 3), (
B 1; 4;1) và đường x  2 y  2 z  3 thẳng d :  
. Phương trình nào dưới đây là phương trình của đường 1 1  2
thẳng đi qua trung điểm đoạn thẳng AB và song song với d. x y 1 z 1 x y  2 z  2 x y 1 z 1 x 1 y 1 z 1 A.   . B.   . C.   . D.   . 1 1 2 1 1  2 1 1  2 1 1  2 Hướng dẫn
u  (1; ;12)  loại A, trung điểm I(0; 1; ‐1) Chọn C.
Ví dụ 47: [ĐỀ 2017 BGD] Trong không gian Oxyz, cho ba điểm A(0; 1;3) , B(1;0;1) , C(1;1; 2) .
Phương trình nào dưới đây là phương trình chính tắc của đường thẳng đi qua A và song
song với đường thẳng BC? x  2  tx y 1 z  3 x 1 y z 1 A. y  1   t .
B. x  2 y z  0 . C.   . D.   .  2  1 1 2  1 1 z  3   t Hướng dẫn
Loại A và B (không phải chính tắc), nhìn tử số  Chọn C.
Ví dụ 48: [ĐỀ 2017 BGD] Trong không gian Oxyz, phương trình của đường thẳng đi qua điểm (2
A ;3;0) và vuông góc với mặt phẳng (P) : x  3y z  5  0 là: x  1 3tx 1 tx 1 tx  1 3t    
A. y  3t .
B. y  3t .
C. y  1 3t .
D. y  3t . z 1     t z  1  t z  1  t z  1  t Hướng dẫn
u  1(;3;1)  loại A và D, cho z = 1 – t = 0 t = 1 nhẩm tính x và y  Chọn B.
2. Bài toán xét vị trí tương đối giữa hai đường thẳng.
Bài toán “xét vị trí tương đối giữa hai đường thẳng” ở mức độ thông hiểu, tuy
nhiên trên thực tế các em “đã hiểu” nhưng chưa thực sự “thông suốt – mạch lạc”, các
em vẫn còn cảm thấy “vướng mắc – bối rối – lúng túng” khi thực hành, tức là kĩ năng
giải toán vẫn chậm, thậm chí một số em mặc dù học toán khá tốt vẫn gây cảm giác “ức
chế ‐ mất hứng”. Trước hết ta xét thêm ví dụ sau:
Ví dụ 49: Trong không gian 2[\], cho G là đường thẳng đi qua hai điểm $ (- ) và % ( ) .
Phương trình nào sau đây là phương trình tham số của G ?
x  2  2tx 1 6t
x  4  4tx 1 2t     A. y  1   t .
B. y  9t .
C. y   4  6t . D. y  3  t . z  32t     z  2  6tz  5  4tz  3  2t
Cách giải quen thuộc:
Hầu hết các học sinh đều giải như sau:  
Loại đáp án A, chỉ còn B, C, D thỏa mãn u k.AB .
+ Trong B: cho x = 1 – 6t = 0  t = 1/6 thay vào y, z  M(0 ; 3/2 ; 1)  B(0; 2 ; 1) 57 GV: Nguyen Xuan Chung loại B
+ Trong C: cho x = 4 – 4t = 0  t = 1 thay vào y, z  M(0 ; 2 ; 1)  B(0; 2 ; 1)  chọn C. Nhận xét:
Cách giải đúng: Mục đích của cách làm là cho điểm M(4 – 4t; – 4 + 6t; 5 – 4t) chạy
trùng với các điểm A hoặc B ứng với giá trị t nào đó. Tuy nhiên vẫn chậm. 
Chúng ta chú ý là: Từ điểm M x ; y ; z u = ; a ; b c 0 ( 0 0 0 ) và vtcp ( ) ta đi lập phương
trình đường thẳng, nghĩa là thực hiện “Quy trình xuôi theo”. Để giải nhanh nhất bài
toán xét vị trí tương đối thì chúng ta phải thực hiện “Quy trình suy ngược”. Ta có bốn trường hợp sau:  
 u' k.u
Trường hợp 1:   d’  d. M M '   l.u 0 0 ìï[ = -+ W ïï
Ví dụ 50: Trong không gian với hệ tọa độ 2[\] , cho hai đường thẳng G í\= W - và ïïï]=+W ïî [- \+ ]- G = =
. Vị trí tương đối của d d 1 và 2 là: - - A. Song song. B. Trùng nhau. C. Cắt nhau. D. Chéo nhau. Hướng dẫn   
Kĩ năng: ta có M M  (2; 1;1)  u u  1 2 1 2  Chọn B.  
 u' k.u
Trường hợp 2:   d’// d. M M ' l.u0 0 ìï[ = -+W ïï
Ví dụ 51: Trong không gian với hệ tọa độ 2[\] , cho hai đường thẳng G í\= W - và ïïï]=-W ïî [- \- ]- G = = G G
. Vị trí tương đối của và là: - A. Song song. B. Trùng nhau. C. Cắt nhau. D. Chéo nhau. Hướng dẫn   
Kĩ năng: ta có u u
M M (2;2;2)  l.(3;1; 2) 2 1 và 1 2  Chọn A.    u' k.u
Trường hợp 3:  
  d  d’ = K.
.u  u'   M M ' 0 0 58 GV: Nguyen Xuan Chung ìï[ = W ïï
Ví dụ 52: Trong không gian với hệ tọa độ 2[\] , cho hai đường thẳng G í\= -+ W và ïïï]= -W ïî [ + \- ]+ G = =
. Mệnh đề nào sau đây đúng: A. G G G G song song .
B. và chéo nhau và không vuông góc. C. G G G G cắt và vuông góc với nhau.
D. và chéo nhau và vuông góc. Hướng dẫn   
Kĩ năng: ta có u  (6; 2;3)  k.(1;3; 4) u .u 0 2 ; 2 1
. Đến đây loại đáp án A và B. x + 4 2 - +3x-2 Từ d =
1 thế y = ‐ 2+ 3x và z = 6 ‐ 4x vào d2, Casio: SHIFT SOLVE tìm 6 2
được x = 2  y = 4 và z = ‐2 thỏa mãn  đáp số C.  Chú ý :
Chúng ta dùng phép thế để giải tìm hai ẩn và thử vào thành phần còn lại và kết
luận hai đường thẳng cắt nhau (Chéo nhau), nhanh hơn việc giải hệ hai ẩn ; .    u' k.u
Trường hợp 4:  
  d và d’ chéo nhau.
.u  u'   M M ' 0 0 - - -
Ví dụ 53: Trong không gian với hệ tọa độ [ \ ]
2 [\] , cho hai đường thẳng G = = và ìï[ = W ïï G í\ = G G
. Vị trí tương đối của và là: ïïï]= +W ïî A. Song song. B. Trùng nhau. C. Cắt nhau. D. Chéo nhau. Hướng dẫn 
Kĩ năng: ta có u  (1;0;1)  k.(1; 2;1) 2 .
Từ d2 thế y = 2 vào d1  x = 3, z = 1 thay trở về d2 mâu thuẫn  Chọn D.
................................................................................... 59 GV: Nguyen Xuan Chung
3. Bài tập về vị trí tương đối của đường thẳng. ìï[ = Q+ W - - + ïï
Câu 96: Trong không gian [ \ ]
2 [\] , cho hai đường thẳng G = = G í\ = -- W và . Với - ïïï]= +P W ïî
giá trị nào của P Q thì hai đường thẳng đó trùng nhau? A. P = Q = . B. P = -Q = . C. P = Q = . D. P = -Q = .
Câu 97: Trong không gian với hệ tọa độ 2[\], cho hai đường thẳng lần lượt có phương trình ìï[ =+ DW ì ï ï[ = -W ï ï ï ï G í\ = W G í\ = + W D G G và
. Với giá trị nào của thì và cắt nhau? ïï ï ï ï ]= - + W ïî ï]= -W ïî A. D = . B. D= . C. D= . D. D= . ìï[ = W ïï
Câu 98: Trong không gian với hệ tọa độ 2[\], cho đường thẳng G í\= . Trong các đường ïïï]= +W ïî
thẳng sau, đường thẳng nào cắt G ? - - - - - - A. [ \ ] [ \ ] G = = G = = . B. . - ìï[ = -W ì ï ï[ = + W ï ïï C. ï G í\ = G í\ = . D. . ïï ï ï ï ]= W - ïî ï]= + W ïî [ \+ ]-
Câu 99: Trong không gian với hệ tọa độ 2[\], cho đường thẳng D = = đi qua điểm - (2 A ; ;
m n) . Khi đó giá trị của m;n lần lượt là: A. P = -Q = B. P = Q = - C. P = -Q = D. P = Q = ìï[ = - + W ïï
Câu 100: Trong không gian với hệ tọa độ 2[\], cho đường thẳng G í\= W - . Trong các đường ïïï]=--W ïî
thẳng sau, đường thẳng nào vuông góc với G ? ìï[= W ì ï ï[ = ï ïï A. ï G í\ = + W G í\ = + W . B. . ïï ï ï ï ]= W ïî ï]= + W ïî [- \ ]- [+ \ ]+ C. G = = G = = . D. . - - + +
Câu 101: Trong không gian với hệ tọa độ [ \ ]
2 [\] , cho đường thẳng G = = . Trong các -
đường thẳng sau, đường thẳng nào song song với G ? ìï[= +W ì ï ï[ = W ï ïï A. ï G í\ = -W G í\ = + W . B. . ïï ï ï ï ]= + W ïî ï]= W ïî [+ \+ ]- [ \+ ]- C. G = = G = = . D. . - - - 60 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 102: [ĐHQG TPHCM Cơ Sở 2] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho đường thẳng x 1 2t
x  3  2t  
: y  2  t và đường thẳng  : y 1 t . Vị trí tương đối của  và  là z  3   z  3  A.  //  . B.    . C.  cắt  .
D.  ,  chéo nhau.
Câu 103: [THPT Chuyên Hạ Long‐Quảng Ninh] Trong không gian Oxyz , cho điểm M 5; 3; 2
và mặt phẳng  P : x  2y z 1  0 . Tìm phương trình đường thẳng d đi qua điểm M
và vuông góc  P . x  5 y  3 z  2 x  5 y  3 z  2 A.   . B.   . 1 2  1 1 2 1 x  6 y  5 z  3 x  5 y  3 z  2 C.   . D.   . 1 2  1 1 2 1
Câu 104: [THPT Chuyên Ngữ – Hà Nội] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt phẳng  x 1 y z
P : 2x  2y z  0 và đường thẳng d :   1 2 1
 . Gọi  là một đường thẳng chứa 
trong  P , cắt và vuông góc với d . Vectơ u  a;1;b là một vectơ chỉ phương của  .
Tính tổng S a b . A. S  1. B. S  0 . C. S  2 . D. S  4 .
Câu 105: [THPT Chuyên ĐH KHTN‐Hà Nội] Trong không gian Oxyz, phương trình đường x 1 y  2 z
thẳng song song với đường thẳng d :   1 1 1
 và cắt hai đường thẳng x 1 y 1 z  2 x 1 y  2 z  3 d :   d :   1 2 1 1  và 2 1  là: 1 3 x 1 y  2 z  3 x 1 y z 1 x 1 y 1 z  2 x 1 y z 1 A.         1 1 1  . B. 1 1 1  . C. 1  1  .D. 1 1 1  . 1
Câu 106: [Đề tham khảo 2021 – BGD] Trong không gian Oxyz, cho mặt phẳng  x 1 y z 1 x  2 y z 1
P : 2x  2 y z  3  0 và hai đường thẳng d :   , d :   . 1 2 2 2 2  1 2 1 
Đường thẳng vuông góc với  P, đồng thời cắt cả d d 1 và
2 có phương trình là x  3 y  2 z  2 x  2 y  2 z 1 A.   .   . 2 2 1  B. 3 2 2  x 1 y z 1 x  2 y 1 z  2 C.   .   . 2 2  1  D. 2 2 1  x 1 t
Câu 107: Trong không gian Oxyz , cho mặt phẳng   : y  2z  0 , hai đường thẳng: d :  y t 1 z  4t
x  2  t 
và d :  y  4  2t  2
. Đường thẳng  nằm trong mặt phẳng   và cắt hai đường thẳng z  4  d d 1 ; 2 có phương trình là 61 GV: Nguyen Xuan Chung x 1 y z x 1 y z x 1 y z x 1 y z A.         . 7 8 4  . B. 7 8  . C. 4 7 8  . D. 4 7 8 4 x y 1 z
Câu 108: Trong không gian hệ trục toạ độ Oxyz , cho 2 đường thẳng d :   1 2 1  , 1 x 1 y z 1 d :    d 2
. Viết phương trình mặt phẳng   vuông góc với , cắt Oz tại A 1 2 1 1 và cắt d AB
2 tại B (có tọa nguyên) sao cho 21 .
A.   :10x  5 y  5z  1  0 .
B.   : 4x  2 y  2z  1  0 .
C.   : 2x y z  1  0 .
D.   : 2x y z  2  0 .
Câu 109: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho điểm M 3;3; 2 và hai đường thẳng x 1 y  2 z x 1 y 1 z  2 d :   d :   d d 1 ; , lần lượt 1 3 1 2 1 
. Đường thẳng d qua M cắt 2 4 1 2
tại A và B . Độ dài đoạn thẳng AB bằng A. 3 . B. 2 . C. 6 . D. 5 .
..............................................................................
4. Hướng dẫn bài tập vị trí tương đối của đường thẳng. ìï[ = Q+ W - - + ïï
Câu 96: Trong không gian [ \ ]
2 [\] , cho hai đường thẳng G = = G í\ = -- W và . Với - ïïï]= +P W ïî
giá trị nào của P Q thì hai đường thẳng đó trùng nhau? A. P = Q = . B. P = -Q = . C. P = Q = . D. P = -Q = . Hướng dẫn  
Kĩ năng: Quan sát các đáp án thì chỉ cần thỏa mãn u 2.u m 2 2 1 Chọn A.
Câu 97: Trong không gian với hệ tọa độ 2[\], cho hai đường thẳng lần lượt có phương trình ìï[=+DW ì ï ï[ = -W ï ï ï ï G í\ = W G í\ = + W D G G và
. Với giá trị nào của thì và cắt nhau? ïï ï ï ï ]= - + W ïî ï]= -W ïî A. D = . B. D= . C. D= . D. D= . Hướng dẫn y -2 1 - + 2y -3 Kĩ năng: từ d =
1 thế y và z = ‐1 +2y vào d2 ta có, Casio: 2 1 -
SHIFT SOLVE tìm được y = 2, z = 3  x = 2a + 1 = 1  đáp số A. ìï[= W ïï
Câu 98: Trong không gian với hệ tọa độ 2[\], cho đường thẳng G í\= . Trong các đường ïïï]= +W ïî
thẳng sau, đường thẳng nào cắt G ? - - - - - - A. [ \ ] [ \ ] G = = G = = . B. . - 62 GV: Nguyen Xuan Chung ìï[ = -W ì ï ï[ = + W ï ïï C. ï G í\ = G í\ = . D. . ïï ï ï ï ]= W - ïî ï]= + W ïî Hướng dẫn
Kĩ năng: Quan sát  loại C và D (!?)
Thế y = 2 từ d vào d1  x = 3, z = 1 thay trở về d  mâu thuẫn  Chọn B. [ \+ ]-
Câu 99: Trong không gian với hệ tọa độ 2[\], cho đường thẳng D = = đi qua điểm - (2 A ; ;
m n) . Khi đó giá trị của m;n lần lượt là: A. P = -Q = B. P = Q = - C. P = -Q = D. P = Q = Hướng dẫn
Kĩ năng: Từ điểm A, thế x = 2 vào  , suy ra y = m = ‐ 4 , z = n = 7  Chọn C. ìï[= - + W ïï
Câu 100: Trong không gian với hệ tọa độ 2[\], cho đường thẳng G í\= W - . Trong các đường ïïï]=--W ïî
thẳng sau, đường thẳng nào vuông góc với G ? ìï[= W ì ï ï[ = ï ïï A. ï G í\ = + W G í\ = + W . B. . ïï ï ï ï ]= W ïî ï]= + W ïî [- \ ]- + + C. [ \ ] G = = G = = . D. . - - Hướng dẫn
Kĩ năng: (Từ d) Ghi vào màn hình 2A – B – C bấm CALC nhập (A; B; C) là tọa độ VTCP
trong các đáp án, chọn đáp số bằng 0  kết quả Chọn A. + +
Câu 101: Trong không gian với hệ tọa độ [ \ ]
2 [\] , cho đường thẳng G = = . Trong các -
đường thẳng sau, đường thẳng nào song song với G ? ìï[= +W ì ï ï[ = W ï ïï A. ï G í\ = -W G í\ = + W . B. . ïï ï ï ï ]= + W ïî ï]= W ïî + + - [ \+ ]- C. [ \ ] G = = G = = . D. . - - - Hướng dẫn  
Kĩ năng: Quan sát các VTCP thì chỉ có C và D thỏa mãn u' k.u ; 
Trong đáp án C ta có M M  (0;  3; 2)  l.(2; 1; 2) 0 3  Chọn C.
Câu 102: [ĐHQG TPHCM Cơ Sở 2] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho đường thẳng x 1 2t
x  3  2t  
: y  2  t và đường thẳng  : y 1 t . Vị trí tương đối của  và  là z  3   z  3  A.  //  . B.    . C.  cắt  .
D.  ,  chéo nhau. Hướng dẫn 63 GV: Nguyen Xuan Chung    
Ta thấy u u '  2; 1
 ;0 và M M '  2; 1  ;0  u    0 0   suy ra  . Chọn B.
Câu 103: [THPT Chuyên Hạ Long‐Quảng Ninh] Trong không gian Oxyz , cho điểm M 5; 3; 2
và mặt phẳng  P : x  2y z 1  0 . Tìm phương trình đường thẳng d đi qua điểm M
và vuông góc  P . x  5 y  3 z  2 x  5 y  3 z  2 A.   . B.   . 1 2  1 1 2 1 x  6 y  5 z  3 x  5 y  3 z  2 C.   . D.   . 1 2  1 1 2 1 Hướng dẫn  
Ta thấy ngay u n  1; 2  ;  1 P
nên loại đáp án B. Mà trong đáp án A,     M M  10; 6  ;4  ku
M M  1;2; 1  u 0  
nên loại A. Trong đáp án C, 0   . Chọn C.
Câu 104: [THPT Chuyên Ngữ – Hà Nội] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt phẳng  x 1 y z
P : 2x  2 y z  0 và đường thẳng d :   1 2 1
 . Gọi  là một đường thẳng chứa 
trong  P  , cắt và vuông góc với d . Vectơ u  a;1;b là một vectơ chỉ phương của  .
Tính tổng S a b . A. S  1. B. S  0 . C. S  2 . D. S  4 . Hướng dẫn   
Ta có u  n ,u  = - = - = P d
 nên vào MENU 9 1 2 nhập dòng dầu 2 2 1 dòng hai 1 
1= 2 = 1= ta có x = 0, y = do đó u = (0;1;2). Suy ra a = 0,b = 2 . Chọn C. 2
Câu 105: [THPT Chuyên ĐH KHTN‐Hà Nội] Trong không gian Oxyz, phương trình đường x 1 y  2 z
thẳng song song với đường thẳng d :   1 1 1
 và cắt hai đường thẳng x 1 y 1 z  2 x 1 y  2 z  3 d :   d :   1 2 1 1  và 2 1  là: 1 3 x 1 y  2 z  3 x 1 y z 1 x 1 y 1 z  2 x 1 y z 1 A.         1 1 1  . B. 1 1 1  . C. 1  1  .D. 1 1 1  . 1 Hướng dẫn
Từ tính song song  loại đáp án D. Mà trong đáp án A, thế y x vào d2 không thỏa
mãn  loại đáp án A. x +1 x
Trong B, thế y x 1 vào d =
x = y = z = 1 , ta có . Giao điểm là: 1, 0, 1. 2 1 x 1 - x -3
Thế y x 1 vào d =
x = y = z = 2 , ta có . Giao điểm là: 2, 1, 0 . Chọn B. 1 - 1 Lời bình.
Dùng phép thế trực tiếp để tìm giao điểm là nhanh nhất. Nếu dùng thông qua
tham số t là x t, y t 1 thì cũng cho kết quả như nhau, nhưng dài dòng thêm. 64 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 106: [Đề tham khảo 2021 – BGD] Trong không gian Oxyz, cho mặt phẳng  x 1 y z 1 x  2 y z 1
P : 2x  2 y z  3  0 và hai đường thẳng d :   , d :   . 1 2 2 2 2  1 2 1 
Đường thẳng vuông góc với  P, đồng thời cắt cả d d 1 và
2 có phương trình là x  3 y  2 z  2 x  2 y  2 z 1 A.   .   . 2 2 1  B. 3 2 2  x 1 y z 1 x  2 y 1 z  2 C.   .   . 2 2  1  D. 2 2 1  Hướng dẫn
Từ tính vuông góc  loại đáp án B và C. Từ đáp án A, thế x  2
z 1 vào d1, ta có 2 - z -2 z +1 =
. Giao điểm là: x =1, y = 0, z = 1 - . 2 2 - 2 - z -3 z +1
Từ đáp án A, thế x  2
z 1 vào d = 2 , ta có . Giao điểm là: 1 1 -
x = 3, y = 2, z = 2 - . Chọn A.
Cách 2. Biến đổi phương trình. x  3 y  2 z  2
Từ tính vuông góc  loại đáp án B và C. Từ đáp án A, ta có 1  1  1 2 2 1  x 1 y z 1    . d và d . 2 2 1 
Đến đây ta so sánh với 1 2 z +1 z +1 + So sánh với d = 1;0; 1 -
1 nếu chúng cắt nhau thì , suy ra giao điểm ( ). 1 - 2 - x 1 - x -2 + So sánh với d = 3;2; 2 -
2 nếu chúng cắt nhau thì , suy ra giao điểm ( ). 2 1 x 1 t
Câu 107: Trong không gian Oxyz , cho mặt phẳng   : y  2z  0 , hai đường thẳng: d :  y t 1 z  4t
x  2  t 
và d :  y  4  2t  2
. Đường thẳng  nằm trong mặt phẳng   và cắt hai đường thẳng z  4  d d 1 ; 2 có phương trình là x 1 y z x 1 y z x 1 y z x 1 y z A.         . 7 8 4  . B. 7 8  . C. 4 7 8  . D. 4 7 8 4 Hướng dẫn   Từ n .u  0  
nên loại đáp án A và D. Từ d z x = y = - d 2 thế
4 vào đáp án B, ta có 6,
8 thay trở về 2 thì loại. Chọn C. x y 1 z
Câu 108: Trong không gian hệ trục toạ độ Oxyz , cho 2 đường thẳng d :   1 2 1  , 1 x 1 y z 1 d :    d 2
. Viết phương trình mặt phẳng   vuông góc với , cắt Oz tại A 1 2 1 1 và cắt d AB
2 tại B (có tọa nguyên) sao cho 21 . 65 GV: Nguyen Xuan Chung
A.   :10x  5 y  5z  1  0 .
B.   : 4x  2 y  2z  1  0 .
C.   : 2x y z  1  0 .
D.   : 2x y z  2  0 .
Hướng dẫn giải
Cách 1. Phương pháp khử dần ẩn. 
Gọi A 0;0; a  Oz, B 1 b; 2b; 1 b  d BA   b  1; 2 ;
b a b   1 2 .   Vì BA u
b   b a b    b a  1 nên ta có 2 2 2 1 0 1. 
Từ đó BA  a; 2  2a; 2 , từ độ dài suy ra a   a  2 2 2
2  4  21  a  1  .
Phương trình   : 2x y z  1  0. Chọn C.
Cách 2. Phương pháp dồn biến.
Vì   vuông góc với d A 0;0; a 1 , cắt Oz tại 
 nên phương trình có dạng:
 : 2x y z a .   cắt d
2 t 1  2t t 1  a t a 1
2 tại B , với t thỏa mãn:   . Do đó tọa độ B là: 
B a;2a  2;a  2 , suy ra AB  a a    2 2 ;2
2; 2  AB  5a  8a  8  21 . Giải ra a  1
     : 2x y z  1  . Chọn C.
Câu 109: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho điểm M 3;3; 2 và hai đường thẳng x 1 y  2 z x 1 y 1 z  2 d :   d :   d d 1 ; , lần lượt 1 3 1 2 1 
. Đường thẳng d qua M cắt 2 4 1 2
tại A và B . Độ dài đoạn thẳng AB bằng A. 3 . B. 2 . C. 6 . D. 5 .
Hướng dẫn giải
Cách 1. Phương pháp khử dần ẩn.
Gọi A a 1;3a  2; a  d , B b; 1 2b;  2  4b d 1   2.  
MA  a  2;3a 1;a  2, MB  b 3; 4  2 ;
b  4b cùng phương nên: a
  2  kb 3k 3  a 1 2
kb  4k , từ (1) và (3), ta có: 5
kb  3k  4  5kb  3k  4. a  2  4  kb  Từ (1) và (2), ta có 5
  5kb  5k  5kb  5k  5. Suy ra 5k  5  3k  4 . 1 
Suy ra k  ,b  1, a  0 . Cuối cùng BA  2;1;  2  AB  3 . Chọn A. 2
Cách 2. Xét vị trí tương đối. 66 GV: Nguyen Xuan Chung  
Nhận xét M M  2;1;  2 , M M  4; 2;  4 A M 1; 2; 0 1   2   cùng phương nên , 1   
B M 1;1; 2
BA  2;1; 2  AB  3 2   . Từ đó suy ra   .
Cách 3. Phương pháp quỹ tích.
Lập phương trình mp(P) chứa M và d d
1 , phương trình mp(Q) chứa M và 2 , khi đó d
là giao tuyến của (P) và (Q). 
+ Vào MENU 9 1 2 nhập 1= 3 = 1
- = và 2 =1= 2 = ta có n  7; 4;5 P .  
Sửa lại dòng đầu -1 = 2 = -4 = ta có n  8; 6;5 u  2;1;  2 Q  . Suy ra d  .
+ Phương trình d : x  3 2t, y  3 t, z  2
  2t cắt d A 1; 2; 0 d B 1;1; 2 1 tại   và 2 tại  .
........................................................................................... 67 GV: Nguyen Xuan Chung
VII. HÌNH CHIẾU VUÔNG GÓC CỦA ĐIỂM LÊN ĐƯỜNG THẲNG.
1. Kiến thức bổ xung.
 Tìm hình chiếu vuông góc H của điểm M x ; y ; z 1 ( 1 1
1 ) trên đường thẳng D có
ìïx = x + at 0 ïï x - x y - y z - z
phương trình tham số : íy = y + bt , t Î  = = 0 ( ) ï hoặc chính tắc: 0 0 0 . ï a b c
ïz = z + ct ïî 0
ìïx = x + at H 0 ïï
 Tọa độ H tính theo công thức: íy = y + bt H 0 ï ,
ïïz = z +ct ïî H 0
a(x - x +b y - y + c z - z 1 0 ) ( 1 0 ) ( 1 0) với t = . 2 2 2 a +b + c 
CASIO: Đặt M M = x - x ; y - y ; z - z = ; x y; z 0 1 ( 1 0 1 0 1 0 ) (
) (Bộ số nhập máy) thì:
ax +by +cz t =
H x + aM ; y + bM ; z + cM 2 2 2 . a +b + STO M và ( 0 0 0 ) c
 Khoảng cách từ M 2 2 2 2 2 2 2
x + y + z - a +b +c M 1 đến D là ( ) hoặc nếu không
ax +by + cz 2 2 2 ( )2
cần tọa độ H thì ghi x + y + z -
CALC nhập bộ (x; y; z) . 2 2 2 a +b + c Chú ý:
Các công thức trên đều suy ra từ cách tìm t như bình thường, nhưng bằng chữ.
Các em biến đổi: giao điểm của D với mp(a) qua M1 và vuông góc D , rút ra công  
thức; Hoặc M H .u = 0 1 D
ta đều có t như trên. Các em đã thực hiện bằng số, hãy thực hiện bằng chữ nhé!
2. Các ví dụ giải toán.
Ví dụ 54: [THPT Chuyên Thái Bình] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , gọi H hình chiếu x 1 y z  2
vuông góc của M 2;0;  1 lên đường thẳng  :  
. Tìm tọa độ điểm H . 1 2 1
A. H 2; 2;3 .
B. H 0; 2;  1 .
C. H 1;0; 2 .
D. H 1; 4;0 .
Hướng dẫn giải
Trước hết ta giải tự luận, sau đó ta dùng CASIO để so sánh. Cách 1. Tự luận. 
Tọa độ H dạng tham số là H 1 t; 2t; 2  t  , suy ra MH  t 1; 2t;1 t  vuông góc với    u           
1;2; 1 nên ta có: u .MH 0 t 1 4t 1 t 0 t 0. H 1;0; 2  Vậy  . Cách 2. Casio. 68 GV: Nguyen Xuan Chung x +2y + z Ghi vào màn hình = = - == 2 2 2 1 +2 1
+ CALC (nhập bộ khi thay M vào tử số D ) 1 0 1
STO M bấm 1+ M : 2M : 2 + M = = = ta được H 1;0; 2 .
Ví dụ 55: [THTT Số 3‐486] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , tính khoảng cách từ điểm x 1 t
M 1;3; 2 đến đường thẳng  : y 1 t . z    t A. 2 . B. 2 . C. 2 2 . D. 3 .
Hướng dẫn giải
Trước hết ta giải tự luận, sau đó ta dùng CASIO để so sánh. Cách 1. Tự luận. 
Tọa độ H là hình chiếu của M là H 1 t;1 t; t  , suy ra MH  t;t  2; 2   t vuông    góc với u  
         
1;1; 1 nên ta có: u .MH 0 t t 2 2 t 0 t 0  .  Vậy MH  0; 2;  2
   MH  2 2 . Chọn C. Cách 2. Casio. x 1 y 1 z
(Làm nháp nếu cần , chuyển về chính tắc  :   1 1 1  )
(x + y- z)2 2 2 2 Ghi vào máy
x + y + z -
CALC ( thay M 1;3; 2 vào tử số D ) 3
0 = 2 = 2 == ta được 2 2 . Chọn C.
Lưu ý. Máy tính 570 thì phím z thay bằng phím F
Ngoài ra ta cũng có thể giải bằng khảo sát Parabol biến t từ 2 2
MH  3t  8 . x  2  t
Ví dụ 56: Tính khoảng cách từ điểm E 2; 1; 3 đến đường thẳng d :  y  4  3t ( t R ) bằng:
z  25t  9 4 14 9 14 A. . B. . C. . D. . 7 35 7 7 Hướng dẫn.
Cách 1. Khảo sát Parabol. 
Gọi H 2  t; 4  3t; 2  5t   d EH  t; 5  3t; 1 5t  , ta tìm giá trị nhỏ nhất của EH. 2 162 9 14 Ta có 2 2 2 2
EH t  (5  3t)  (1 5t)  35t  20t  26  nên EH  , 7 min 7
đạt được khi t  2  / 7. Chọn D. Cách 2. CASIO. 69 GV: Nguyen Xuan Chung
1x  3y  5z  2 2 2  2
Ghi x y z
CALC nhập (Tọa độ véc tơ M E ) 0   5   1  1 9  25 0 9 14 Kết quả . Chọn D. 7 Nhận xét.
Nhìn vào cột tham số t ta thấy bộ t ; 3t ; ‐5t và so sánh trong công thức x  3 y  5z 
có sự thế biến x; y; z tương ứng. Như thế ta chỉ việc tính nhẩm tọa độ véc tơ M E 0 bằng
cách trừ theo hành ngang thành phần tương ứng. Trên đây là công thức tính khoảng
cách nhanh nhất rồi, các em chỉ thực hiện vài lần là OK!. 
Còn ngay cả việc tính nhẩm véc tơ M E 0
mà không muốn làm thì chỉ có cách ghi
đầy đủ công thức (Khá dài nhé!): x
y   z
x     y     z    2 2 2 2 1( 2) 3( 4) 5( 2) 2 4 2 
CALC nhập tọa độ của 1 9  25 9 14
điểm E là 2   1   3  cùng kết quả . 7
Ví dụ 57: [THPT Chuyên Thái Bình] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho điểm M 2;1;0 x 1 y 1 z
và đường thẳng có phương trình d :   2 1 1
 . Phương trình của đường thẳng 
đi qua điểm M , cắt và vuông góc với đường thẳng d là: x  2 y 1 z x  2 y 1 z A.     1 4  2  . B. 1  4  . 2 x  2 y 1 z x  2 y 1 z C.     1  3  . D. 2 3  4  2  . Hướng dẫn.
Cách 1. Trắc nghiệm loại trừ.
Kiểm tra tính vuông góc với d, ghi 2 A B C bấm CALC nhập bộ véc tơ chỉ phương
trong các đáp án, chỉ có đáp án A cho kết quả bằng 0. Chọn A. Cách 2. CASIO.
2x y z
Tìm hình chiếu của M trên d ghi
CALC nhập 1  2  0   STO M 6  1
Bấm AC ghi 1  2M  2 :  1  M  1 : M    véc tơ MH  1; 4; 2
 . Chọn A. 3
x  3  3tx  4   6t  
Ví dụ 58: Đường thẳng vuông góc chung của hai đường thẳng d : y  2
d : y 1 t 1 và 2 z  3   t   z  3  2t
có phương trình là: x  1 tx  1 tx  1  tx  1  t    
A. y  2 . B. y  2 . C. y  2 . D. y  2 .
z  2  3t     z  2  3t
z  2  3t
z  2  3tHướng dẫn. 70 GV: Nguyen Xuan Chung
Cách 1. Khảo sát Parabol.
Gọi M 4  6t; 1 t;3  2t   d d
2 , ta tìm giá trị nhỏ nhất của khoảng cách từ M đến 1 .  t    t
Ta có MH   t    t      t   2 2 2 2 2 3(6 7) 1(6 2 ) 6 7 1 6 2  9 1  20t  272 2  2 2 131
MH  41t 110t  86   t  2t  2
nên MH min  t  1. 10 10
Chỉ có đáp án D thì đường thẳng đi qua M 2; 2;  1 . Chọn D. Lưu ý. 20t  27 7   9 23    11 
Có thể tính giá trị t '    H ;2;  MH    1;0;3. 10 10 10 10  10
Cách 2. Tính trực tiếp.
Gọi d là đường vuông góc chung, vào MENU 9 1 2 nhập dòng đầu 3  0  1  và dòng 1 
hai 6  1  2   ta có x  , y  0 suy ra u  1;0;3 d
. Đến đây loại đáp án C, loại tiếp 3
đáp án A vì y  2 không thỏa mãn d1.
Từ đáp án B, thế y  2 vào d t  2 thì
1 nên x = 2, z = 1 thế trở về đáp án B thì mâu thuẫn. Vậy chọn D. Lời bình.
Giả sử A3  a; 2; 3  a  d , B 4  6 ; b 1 ;
b 3  2b d 1 
 2 là đoạn vuông góc chung  
AB, thì AB & u
b    b
d cùng phương. Trước hết cho thành phần tung độ 1 2 0 1 
và khi đó tọa độ B 2; 2; 
1 , tiếp theo trong các đáp án B và D, tính M B 0 cùng phương    u  1;0;3 M B u d
 thì chọn. Trong D có 0
. Như vậy theo cách này khá dài dòng. Cách
thế trực tiếp để tìm giao điểm là nhanh nhất!
(Xem thêm phần phụ lục)
........................................................................................... 71 GV: Nguyen Xuan Chung
VIII. BÀI TẬP TỔNG HỢP CUỐI PHẦN 1. 1. Đề bài. x  2 y 1 z
Câu 110: Trong không gian Oxyz , gọi  P là mặt phẳng chứa đường thẳng d :   1 2 1 
và cắt các trục Ox , Oy lần lượt tại A và B sao cho đường thẳng AB vuông góc với d .
Phương trình của mặt phẳng  P là
A. x  2 y  5z  5  0 . B. x  2 y  5z  4  0 . C. x  2 y z  4  0 . D. 2x y  3  0 .
Câu 111: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho tam giác ABC với A1;1; 
1 , B 2;3;0 . Biết
rằng tam giác ABC có trực tâm H 0;3;2 tìm tọa độ của điểm C .
A. C 3;2;3 .
B. C 4;2;4 . C. C 1;2;  1 .
D. C 2;2;2 .
Câu 112: [SGD Hà Tĩnh] Trong không gian Oxyz , mặt phẳng   đi qua điểm M 1; 2;  1 và cắt
tia Ox , Oy , Oz lần lượt tại A , B , C sao cho độ dài OA , OB , OC theo thứ tự tạo thành
cấp số nhân có công bội bằng 2 . Tính khoảng cách từ O tới mặt phẳng   . 4 21 3 21 A. . B. . C. . D. 9 21 . 21 21 7
Câu 113: [THPT Yên Lạc – Vĩnh Phúc] Biết rằng có n mặt phẳng có phương trình tương ứng là
P : x a y b z c  0 i 1,2,...,n M 1; 2;3 i i i i   đi qua 
 (nhưng không đi qua O) và cắt
các trục tọa độ Ox , Oy , Oz theo thứ tự tại A , B , C sao cho hình chóp . O ABC là hình
chóp đều. Tính tổng S a a  ...  a 1 2 n . A. S  3. B. S  1. C. S  4  . D. S  1  .
Câu 114: [Đề_2017_BGD] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hai điểm A 1; 1  ;  2 , x 1 y  2 z 1
B 1; 2; 3 và đường thẳng d :  
. Tìm điểm M a; ;
b c thuộc d sao 1 1 2 cho 2 2
MA MB  28, biết c  0.
A. M 1; 0;  3 .
B. M 2; 3; 3 .  1 7 2   1 7 2  C. M ; ;    . D. M  ;  ;  .    6 6 3   6 6 3 
Câu 115: [THPT Chuyên Lương Thế Vinh ‐ Hà Nội] Trong không gian Oxyz , cho A1;7;0 và
B 3;0;3 . Phương trình đường phân giác trong của  AOB là x y z x y z x y z x y z A. d :   . B. d :   . C. d :   . D. d :   . 4 5 3 3 5 7 6 7 5 5 7 4 x  2  t
x 1 t 
Câu 116: Trong không gian Oxyz , cho hai đường thẳng cắt nhau  :  y  2  2t  :  y t   1 , 2
z  1 t  z  2t 
t,t . Viết phương trình đường phân giác của góc nhọn tạo bởi   1 và 2 . 72 GV: Nguyen Xuan Chung x 1 y z x 1 y z x 1 y z x 1 y z A.     . C.     2 3  . B. 3 1 1 1 2 3 3  . D. 1 1  . 1
Câu 117: Trong không gian Oxyz , cho tam giác ABC có A(2; 0; 1) , B(1; 2; 7) và C (5; 14; 1) .
Viết phương trình đường phân giác trong góc 𝐴𝐵𝐶. x 1 y  2 z  7 x  9 y  4 z 1 A.   . B.   . 2 8 18 1  2 7 x 1 y  2 z  7 x 1 y  2 z  7 C.   . D.   . 1  4 9 9 4 1
Câu 118: [THPT Chuyên Nguyễn Quang Diệu – Đồng Tháp] Trong không gian Oxyz , cho mặt x  3 y  3 z
phẳng  P : x y z  9  0 , đường thẳng d : 
 và điểm A1;2;  1 . 1 3 2
Phương trình đường thẳng  đi qua điểm A cắt d và song song với mặt phẳng  P . x 1 y  2 z 1 x 1 y  2 z 1 A.     1  2 1  . B. 1 2 1  . x 1 y  2 z 1 x 1 y  2 z 1 C.   . D.   1 2 1 1  . 2 1
Câu 119: [SGD Nam Định] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho tam giác ABC có phương x y  6 z  6
trình đường phân giác trong góc A là:   M 0;5;3 thuộc 1 4  3  . Biết rằng điểm  
đường thẳng AB và điểm N 1;1; 0 thuộc đường thẳng AC . Vectơ nào sau đây là vectơ
chỉ phương của đường thẳng AC .    
A. u  1; 2;3 .
B. u  0;1;3 .
C. u  0;  2;6 .
D. u  0;1;  3 .
Câu 120: [THPT Chuyên ĐH KHTN‐Hà Nội] Trong không gian Oxyz , cho tam giác ABC vuông x  3 y  4 z  8 tại C , 
ABC  60 , AB  3 2, đường thẳng AB có phương trình   1 1 4  ,
đường thẳng AC nằm trên mặt phẳng   : x z 1  0 . Biết B là điểm có hoành độ
dương, gọi a;b;c là tọa độ điểm C , giá trị của a b c bằng A. 3 . B. 2 . C. 4 . D. 7 .
Câu 121: Trong không gian Oxyz, cho tam giác ABC có C 3; 2;3 , đường cao AH nằm trên đường x  2 y  3 z  3 thẳng d :   1 1 1 2
 và BD là đường phân giác trong của góc B nằm trên đường x 1 y  4 z  3 thẳng d   2 có phương trình 1 2 
. Diện tích tam giác ABC bằng 1 A. 4. B. 2 3 . C. 4 3 . D. 8.
Câu 122: [THPT Chuyên ĐH Vinh] Trong không gian Oxyz , cho tam giác ABC có A2;3;3 , x  3 y  3 z  2
phương trình đường trung tuyến kẻ từ B là   1  2 1
 , phương trình đường 73 GV: Nguyen Xuan Chung x  2 y  4 z  2
phân giác trong của góc C là   2 1  1
 . Đường thẳng AB có một véc‐tơ chỉ phương là    
A. u  2;1;   1 . B. u  1; 1  ;0 .
C. u  0;1;   1 .
D. u  1;2;  1 .
Câu 123: Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz , cho tam giác ABC biết điểm A1; 2; 3 , x  5t
đường trung tuyến BM là  y  0
và đường cao CH có phương trình là z 1 4tx  4 y  2 z  3   16 13 
. Viết phương trình đường phân giác góc A . 5 x 1 y  2 z  3 x 1 y  2 z  3 A.     . 7 1  . B. 10 4 13 5 x 1 y  2 z  3 x 1 y  2 z  3 C.     2 3  1  . D. 2 1  1 5  .
Câu 124: [THPT Chuyên ĐHSP‐Hà Nội] Trong không gian Oxyz , cho các điểm A 0;1; 2 ,
B 2; 2;0 , C 2;0; 
1 . Mặt phẳng P đi qua A , trực tâm H của tam giác ABC và
vuông góc với mặt phẳng  ABC  có phương trình là
A. 4x  2 y z  4  0 . B. 4x  2 y z  4  0 . C. 4x  2 y z  4  0 . D. 4x  2 y z  4  0 .
Câu 125: ]THPT Phan Đình Phùng‐Hà Tĩnh] Trong không gian Oxyz , cho hình vuông ABCD biết A1;0; 
1 , B 1;0; 3 và điểm D có hoành độ âm. Mặt phẳng  ABCD đi qua gốc tọa
độ O . Khi đó đường thẳng d là trục đường tròn ngoại tiếp hình vuông ABCD có phương trình x  1  x 1 x  1  x t    
A. d :  y t .
B. d :  y t .
C. d :  y t .
D. d :  y  1. z  1      z  1   z  1  z t
Câu 126: [THPT Chuyên Vĩnh Phúc] Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A1;0;  1 , B 1;2;  1 .
Viết phương trình đường thẳng  đi qua tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác OAB và
vuông góc với mặt phẳng OAB . x tx tx  3 tx  1   t    
A.  :  y  1 t .
B.  :  y  1 t .
C.  :  y  4  t .
D.  :  y t . z 1t     z  1 tz  1 tz  3  t
Câu 127: Trong không gian Oxyz, cho điểm E(1;1;1), mặt cầu 2 2 2
(S) : x y z  4 và mặt phẳng
(P) : x  3 y  5z  3  0. Gọi  là đường thẳng đi qua E, nằm trong (P) và cắt (S) tại hai
điểm A, B sao cho OAB là tam giác đều. Phương trình của  là 74 GV: Nguyen Xuan Chung x 1 2tx 1 4tx 1 2tx  1 t    
A. y  1 t .
B. y  1 3t .
C. y  1 t .
D. y  1 t . z 1t     z  1 tz  1 tz  1 2t
Câu 128: Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu S  2 2 2
: x y z  4x  6y m  0 và đường thẳng
dx y 1 z 1 :  
. Tìm m để (d) cắt (S) tại hai điểm M, N sao cho MN = 8. 2 1 2
A. m  24 .
B. m  8 .
C. m  16 .
D. m  12 . x  1   t
Câu 129: Trong không gian Oxyz , cho điểm I (0; 0;3) và đường thẳng d :  y  2t . Phương trình z  2  t
mặt cầu (S) tâm I và cắt d tại hai điểm ,
A B sao cho tam giác IAB vuông là: 3 8
A. x y   z  32 2 2  .
B. x y   z  32 2 2  . 2 3 2 4
C. x y   z  32 2 2  .
D. x y   z  32 2 2  . 3 3
Câu 130: [THPT Chuyên Phan Bội Châu] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho đường thẳng x  2 y z d :   2 2 2
và mặt cầu S  :  x  
1   y  2   z  
1  2 . Hai mặt phẳng P , Q 2 1 4
chứa d và tiếp xúc với  S  . Gọi M và N là tiếp điểm. Độ dài đoạn thẳng MN bằng? 4 3 2 3 A. 2 2 . B. . C. . D. 4 . 3 3
Câu 131: [THPT Chuyên Ngữ–Hà Nội] Trong không gian độ Oxyz , cho điểm M 2;3;  1 và mặt 2 2
cầu S   x     y   2 : 1
1  z  4 . Từ M kẻ được vô số các tiếp tuyến tới S  , biết tập
hợp các tiếp điểm là đường tròn C  . Tính bán kính r của đường tròn C  . 2 3 3 2 A. r  . B. r  . C. r  . D. 2 . 3 3 3
x  5  t
Câu 132: [THTT Số 1‐484] Trong không gian Oxyz, cho đường thẳng d :  y  2
  4t , mặt cầu  z  1   4t  S  2 2 2
: x y z ax by cz d  0 có bán kính
R  19 và mặt phẳng
P:3x y  3z 1  0. Trong các số a;b;c;d theo thứ tự dưới đây, số nào thỏa mãn
a b c d  43, đồng thời tâm I của S  thuộc d và S  tiếp xúc với mặt phẳng P?
A. 6; 12; 14;7  5 . B. 6;10;20;  7 .
C. 10; 4; 2; 4  7 . D. 3;5;6; 2  9 . 75 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 133: [THPT Lê Lai–Thanh hóa] Trong không gian Oxyz , cho các đường thẳng x 1 x  2   x 1 y z 1
d : y  1, d : y t và  :  
. Gọi S  là mặt cầu có tâm thuộc  và tiếp  1 1 1 z tz 1t  
xúc với hai đường thẳng d, d . Phương trình của S  là 2 2 2 2 2 A.x   2
1  y   z 1  1 .
B.x  2   y  
1   z  2  1 . 2 2 2  3   1   3  1 2 2 2  5   1   5  9 C. x   y   z         . D. x   y   z         .  2   2   2  2  4   4   4  16
Câu 134: [THPT Chuyên ĐH KHTN‐Hà Nội] Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A5;0;0 và
B 3;4;0 . Với C là điểm nằm trên trục Oz , gọi H là trực tâm của tam giác ABC . Khi
C di động trên trục Oz thì H luôn thuộc một đường tròn cố định. Bán kính của đường tròn đó bằng 5 3 5 A. . B. . C. . D. 3 . 4 2 2
Câu 135: [Đề Star Education] Trong không gian tọa độ Oxyz , cho điểm A1; 2;3 , đường thẳng  x  2 y z 1 d  : 2 2 2  
và mặt cầu S  :  x  
1   y  2   z  3 16 . Hỏi có bao nhiêu 1 3 2
đường thẳng   qua A , vuông góc d  và tiếp xúc với S A. 0 . B. 1. C. 2 . D. Vô số.
Câu 136: Trong không gian tọa độ Oxyz , cho điểm B 1; 2; 5 , đường thẳng d  : x  6 y  5 z 1   2 2 2
và mặt cầu S  :  x  
1   y  2   z  
1  4 . Hỏi có bao nhiêu 1 4 1 
đường thẳng   qua B , vuông góc d  và tiếp xúc với S A. 0 . B. 1. C. 2 . D. Vô số. x  4 y z  4
Câu 137: Trong không gian cho đường thẳng  :  
và mặt phẳng (P) chứa  sao 3 1 4  2 2 2
cho (P) tiếp xúc với mặt cầu S  :  x  3   y  3   z  
1  9 . Hỏi (P) song song với mặt phẳng nào?
A. 3x y  2z  0 .
B. 2x  2 y z  5  0 . C. x y z  0 .
D. x  3y z  5  0 .
Câu 138: [SGD Bắc Ninh] Trong không gian Oxyz , cho điểm M thuộc mặt cầu
(S) (x- )2 +(y - )2 +(z - )2 : 3 3
2 = 9 và ba điểm A(1;0;0), B(2;1; ) 3 ; C (0; 2;- ) 3 . Biết rằng  
quỹ tích các điểm M thỏa mãn 2 MA + 2M .
B MC = 8 là đường tròn cố định, tính bán kính
r đường tròn này.
A. r = 3 .
B. r = 6
C. r = 3. D. r = 6 . 76 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 139: [SGD Phú Thọ] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt cầu
S x  2  y  2 z  2 : 1 1
2  9 và điểm A1;1; 
1 . Ba mặt phẳng thay đổi đi qua điểm
A và đôi một vuông góc với nhau, cắt S  theo giao tuyến là ba đường tròn. Tổng diện
tích của ba hình tròn đó bằng A. 12 . B. 3 . C. 22 . D. 11 .
Câu 140: Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu S  2 2 2
: x y z  2x  4 y  6z 13  0 và đường x 1 y  2 z 1 thẳng d :  
. Trên d lấy điểm M và kẻ 3 tiếp tuyến MA , MB , MC đến 1 1 1
mặt cầu S  thỏa mãn  AMB  60 ,  BMC  90, 
CMA  120 . Biết tọa độ M a;b;c với
a  0 . Tổng a b c bằng: A. 1  . B. 2 . C. 2 . D. 1.
Câu 141: [Chuyên Lê Hồng Phong – Nam Đinh] Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz cho 2 2 2 2 2 2
mặt cầu S : x 1  y 1  z  2  16
S : x 1  y  2  z 1  9 1        và  2        cắt
nhau theo giao tuyến là đường tròn C  . Tìm tọa độ tâm J của đường tròn C  .  1 7 1   1 7 1   1 7 1   1 7 1  A. J  ; ;   . B. J ; ;   . C. J  ; ;    . D. J  ; ;    .  2 4 4   3 4 4   3 4 4   2 4 4 
Câu 142: [THPT Chuyên Nguyễn Trãi Hải Dương] Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu x  1 t 2 2 2 
x y z  9 và điểm M x ; y ;z  d : y 1 2t A B C 0 0 0   
. Ba điểm , , phân biệt cùng z  23t
thuộc mặt cầu sao cho M , A M ,
B MC là tiếp tuyến của mặt cầu. Biết rằng mặt phẳng
ABC đi qua D1;1;2 . Tổng 2 2 2
T x y z 0 0 0 bằng: A. 30. B. 26. C. 20. D. 21.
Câu 143: [HỘI 8 TRƯỜNG CHUYÊN] Trong không gian Oxyz, cho hai mặt cầu
Sx y z  2 2 2 : 1  25 2 2 2
và S :  x  
1   y  2   z  3  1. Mặt phẳng  P  tiếp xúc
S và cắt S theo giao tuyến là một đường tròn có chu vi bằng 6. Khoảng cách từ
O đến P bằng 14 17 8 19 A. . B. . C. . D. . 3 7 9 2
Câu 144: Trong không gian Oxyz, cho đường thẳng d đi qua điểm M(2; 3; 0) song song mặt phẳng x 1 y 1 z  3
(P): 3x – 2y + z + 1 = 0 và vuông góc với đường thẳng d’:   . Phương 2 3 4
trình tham số của đường thẳng d là:
x  2 11t
x  2  3t
x  2  2tx  2  t    
A. y  3 10t .
B. y  3 2t .
C. y  3 3t .
D. y  3  t . z 13t     z 13 tz  4tz  3t  77 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 145: [THTT số 6‐489] Trong không gian Oxyz , cho điểm A1;3; 2 , mặt phẳng x  2   2t  
P : 2x y z 10  0 và đường thẳng d : y 1 t
. Tìm phương trình đường thẳng z 1t
 cắt P và d lần lượt tại hai điểm M và N sao cho A là trung điểm đoạn MN . x  6 y 1 z  3 x  6 y 1 z  3 A.     7 4  1  . B. 7 4 1  . x  6 y 1 z  3 x  6 y 1 z  3 C.     7 4 1  . D. 7 4  1  .
x  4  4t x  8 y  2 z  3 
Câu 146: Trong không gian Oxyz , cho đường thẳng  :  
 :y  3t 1 . Giá 2 4 m  và 1
2 z  22t  trị của m để   1 và 2 cắt nhau là 25 25 A. m   . B. m  . C. m  3 . D. m  3  . 8 8
Câu 147: [THPT Kinh Môn‐Hải Dương] Trong không gian Oxyz, cho đường thẳng x 1 y 1 z  2  :  
. Tìm hình chiếu vuông góc của  trên mặt phẳng Oxy . 2 1 1 x  0 x 1 2tx  1   2tx  1   2t     A.y  1   t . B.y  1   t .
C.y  1 t . D.y  1   t . z  0     z  0  z  0  z  0 
Câu 148: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho mặt phẳng  P: x y z  3  0 và đường x y 1 z  2 thẳng d :  
. Hình chiếu của d trên  P  là đường thẳng d . Trong các điểm 1 2 1
sau, điểm nào thuộc đường thẳng d ?
A. M 2;5; 4 .
B. N 1; 1;3 .
C. P 1;3;   1 .
D. Q 2;7; 6 .
Câu 149: [Đề chính thức TNTHPT 2021 – BGD] Trong không gian Oxyz , cho đường thẳng x y 1 z  2 d :  
P x y z   . Hình chiếu vuông góc của d lên 1 1 1  và mặt phẳng ( ) : 2 4 0
(P) là đường thẳng có phương trình: x y 1 z  2 x y 1 z  2 x y 1 z  2 x y 1 z  2 A.         2 1 4  . B. 3 2  . C. 1 2 1 4  . D. 3 2  . 1
Câu 150: [THPT Chuyên ĐH Vinh] Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A1;3;  2 ,
B 3;7; 18 và mặt phẳng P : 2x y z 1  0 . Điểm M a,b,c thuộc  P  sao cho mặt
phẳng  ABM  vuông góc với  P  và 2 2
MA MB  246 . Tính S a b c . A. 0 . B. 1. C. 10 . D. 13 . 78 GV: Nguyen Xuan Chung x 1 y 1 z  2
Câu 151: Trong không gian Oxyz , cho điểm A 1; 2;  
1 , đường thẳng d :   2 1 1  và mặt
phẳng  P : x y  2z 1  0 . Điểm B thuộc mặt phẳng  P thỏa mãn đường thẳng AB
vuông góc và cắt đường thẳng d . Tọa độ điểm B là A. 3; 2;   1 .
B. 3;8; 3 . C. 0;3; 2 . D. 6; 7;0 .
Câu 152: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho đường thẳng  vuông góc với mặt phẳng x  3  t  x y z
: x  2y z  4  3 2
0 và cắt cả hai đường thẳng d : 
 , d: y  3t , trong 1 1 2 z  2t
các điểm sau, điểm nào thuộc đường thẳng  ?
A. M 6;5;  4 .
B. N 4;5;6 .
C. P 5;6;5 .
D. Q 4; 4;5
Câu 153: Trong không gian Oxyz , cho bốn điểm A1;  2;3 , B 2; 1; 
1 , C 1;1;0 , D 1; 2;  1 . Tính
khoảng cách giữa hai đường thẳng AB và CD. 4 6 8 10 A. . B. . C. . D. . 11 11 11 11
Câu 154: Trong không gian với hệ trục toạ độ Oxyz, cho  P : x y z  7  0 và hai đường thẳng x 1 y 1 z  2 x  2 y  3 z  4  :   ;  :    1 2
. Gọi M là điểm thuộc
, M có toạ độ là 1 1 1 2 3 5 1
các số dương, M cách đều  P 2 và 
. Khoảng cách từ điểm M đến ( P ) là 2 A. 2 3. B. 2. C. 7. D. . 3
Câu 155: [THPT Nho Quan – Ninh Bình] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho A0;1;0 , x 1 y  2 z  3
B 2;2;2 , C 2;3;1 và đường thẳng d :  
. Tìm điểm M thuộc d 2 1 2
sao cho thể tích tứ diện MABC bằng 3  3 3 1   15 9 11  3 3 1   13 7 9  A.  ;  ; ;  ; ;      . B.  ;  ; ;  ; ;     .  2 4 2   2 4 2   5 4 2   2 4 2   3 3 1  13 7 9   3 3 1  13 7 9  C. ; ; ; ; ;     . D. ; ; ; ; ;     .  2 4 2   2 4 2   5 4 2   2 4 2 
Câu 156: [PTNK ‐ ĐHQG TP HCM] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hai đường thẳng x 1 t
x  4  3t  
d : y  2  2t
d : y  3 2t d AB d 1 và 2
. Trên 1 lấy hai điểm A , B thỏa mãn 3 . Trên 2 z  3   t   z  1 t
lấy hai điểm C , D thỏa mãn CD  4 . Tính thể tích V của tứ diện ABCD . 4 21 5 21 A. V  7 . B. V  2 21 . C. V  . D. V  . 3 6 79 GV: Nguyen Xuan Chung x t
Câu 157: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz cho ba đường thẳng d :  y  4  t 1
z  1 2tx y  2 z x 1 y 1 z 1 d :   d :   d , d , d 2
. Gọi  là đường thẳng cắt lần lượt 1 3  3  và 3 5 2 1 1 2 3
tại các điểm A, B, C sao cho AB = BC. Phương trình đường thẳng  là x  2 y  2 z x y  2 z x y  3 z 1 x y  3 z 1 A.   B.   C.     1 1 1 1 1 1 1 1 1  D. 1 1  . 1
Câu 158: [Chuyên ĐB Sông Hồng] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hai đường thẳng x 1 t x 1 y zd :  
d : y  2  t d d 1 ,
. Gọi S là tập tất cả các số m sao cho và chéo nhau 2 1 3 2 1 2 z m  5
và khoảng cách giữa chúng bằng
. Tính tổng các phần tử của S . 19 A. 11. B. 12 . C. 12 . D. 11.
………………………………………………………………….
2. Hướng dẫn giải bài tập cuối phần 1. x  2 y 1 z
Câu 110: Trong không gian Oxyz , gọi  P là mặt phẳng chứa đường thẳng d :   1 2 1 
và cắt các trục Ox , Oy lần lượt tại A và B sao cho đường thẳng AB vuông góc với d .
Phương trình của mặt phẳng  P là
A. x  2 y  5z  5  0 . B. x  2 y  5z  4  0 . C. x  2 y z  4  0 . D. 2x y  3  0 .
Hướng dẫn giải  
Gọi Aa;0;0 , B 0; ;
b 0 , ta có BA = ( ; a - ; b ) 0 ^ u = (1;2;- ) 1 a = b d suy ra 2 . Khi đó ta có  BA = (2 ; b - ; b 0)= b(2; 1 - ; )
0 . Vào Moode 9 1 2 nhập dòng đầu 1= 2 =1= dòng hai là  2 1
=- = 0 == ta có n =(1;2; )
5 và do đó phương trình (P): x + 2y +5z -4 = 0 . Chọn B.
Cách 2. Vẽ yếu tố phụ.
Đương thẳng d cắt AB tại D thuộc mặt phẳng (Oxy) , tọa độ D(2;1;0) . Do mp(P) chứa d và d
không song song với Oz nên (P) cắt trục Oz tại C, kẻ CE vuông góc với AB ta có CE//d. 80 GV: Nguyen Xuan Chung   
Suy ra AB vuông góc với mp(OCE) cố định, có AB éu ,kù = = (2;-1;0 ê d ) ú ë û , do đó    n é AB,u ù = = (1;2; ) 5
P x + y + z - = P ê d ú ë û nên phương trình ( ): 2 5 4 0 . Chọn B.
Câu 111: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho tam giác ABC với A1;1; 
1 , B 2;3;0 . Biết
rằng tam giác ABC có trực tâm H 0;3;2 tìm tọa độ của điểm C .
A. C 3;2;3 .
B. C 4;2;4 . C. C 1;2;  1 .
D. C 2;2;2 .
Hướng dẫn giải
Viết phương trình (ABH), vào MENU 9 1 3 giải hệ ba ẩn ta có: x + z = 2.
Phương trình mặt phẳng qua H và vuông góc với AB là: x + 2y - z = 4.
Phương trình mặt phẳng qua A và vuông góc với HB là: x- z = 0.
Giải hệ ba ẩn trên ta được C 1;2;  1 . Chọn C. Cách 2. x +2y-z 
Gọi K là hình chiếu vuông góc của H trên AB, ghi
CALC nhập tọa độ véc tơ AH 6  4 5 2 
là -1= 2 =1== STO M bấm 1+ M :1+ 2M :1- M === ta đươc K ; ;   .  3 3 3 
  4 4 4    4 4 4   4 4 5 4 2 4 
Ta có KH   ; ;  KC t  ; ;  C
t;  t;  t       , suy ra  3 3 3   3 3 3   3 3 3 3 3 3    2  4 4  4 2 4   BC   t;  t;
t HA  1; 2  ;  
1 nên -2-4t +8-8t -2-4t = 0, giải ra  3 3 3 3 3 3  1 ta có t   C 1; 2;  1 . Chọn C. 4
Câu 112: [SGD Hà Tĩnh] Trong không gian Oxyz , mặt phẳng   đi qua điểm M 1; 2;  1 và cắt
tia Ox , Oy , Oz lần lượt tại A , B , C sao cho độ dài OA , OB , OC theo thứ tự tạo thành
cấp số nhân có công bội bằng 2 . Tính khoảng cách từ O tới mặt phẳng   . 4 21 3 21 A. . B. . C. . D. 9 21 . 21 21 7
Hướng dẫn giải
Gọi Aa;0;0 , B 0; ;
b 0 , C 0;0;c , khi đó phương trình mặt phẳng   theo đoạn chắn:
bcx cay abz abc . Mặt khác theo giả thiết b  2a,c  4a  0 thay vào ta có: 81 GV: Nguyen Xuan Chung
4x  2 y z  4a . Vì   đi qua M 1; 2;  1 nên 9  4a .
Phương trình   là 4x  2 y z  9  0 và d O   9 3 21 ,( )   . Chọn C. 21 7
Câu 113: [THPT Yên Lạc – Vĩnh Phúc] Biết rằng có n mặt phẳng có phương trình tương ứng là
P : x a y b z c  0 i 1,2,...,n M 1; 2;3 i i i i   đi qua 
 (nhưng không đi qua O) và cắt
các trục tọa độ Ox , Oy , Oz theo thứ tự tại A , B , C sao cho hình chóp . O ABC là hình
chóp đều. Tính tổng S a a  ...  a 1 2 n . A. S  3. B. S  1. C. S  4  . D. S  1  .
Hướng dẫn giải
Gọi A a;0;0 , B 0;b;0 , C 0;0;c , khi đó phương trình mặt phẳng  P  theo đoạn chắn:
bcx cay abz abc . Vì P đi qua M 1;2;3 nên bc  2ca  3ab abc hay viết thành
b c a  2a b c  abc (1). Hình chóp .
O ABC là hình chóp đều nên a b c m  0 . Từ (1) ta loại được ngay
trường hợp a b c
 , hoặc cả ba số cùng âm, còn lại ta xét:
+ a b c m : thay vào 1 ta được m  6 , phương trình mặt phẳng  P1  thỏa mãn
đề bài là  P : x y z  6 a  1 1  . Như vậy 1 .
+ a c m ; b  m : thay vào 1 ta được m  2 , phương trình mặt phẳng  P2  thỏa
mãn đề bài là  P : x y z  2 a  1 2  . Như vậy 2 .
+ a c  m ; b m : thay vào 1 ta được m  2  (loại).
+ a m ; b c  m : thay vào 1 ta được m  4  (loại).
+ a  m ; b c m : thay vào 1 ta được m  4 , phương trình mặt phẳng  P3  thỏa
mãn đề bài là  P : x y z  4 a  1  3  . Như vậy 3 .
Vậy có 3 mặt phẳng thỏa mãn bài toán và S a a a  1 1 2 3 . Chọn D.
Câu 114: [Đề_2017_BGD] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hai điểm A 1; 1  ;  2 , x 1 y  2 z 1
B 1; 2; 3 và đường thẳng d :  
. Tìm điểm M a; ;
b c thuộc d sao 1 1 2 cho 2 2
MA MB  28, biết c  0.
A. M 1; 0;  3 .
B. M 2; 3; 3 .  1 7 2   1 7 2  C. M ; ;    . D. M  ;  ;  .    6 6 3   6 6 3  Hướng dẫn giải 82 GV: Nguyen Xuan Chung Chọn C
Từ đường thẳng rút ra y x 1, z  2x 1 và giả sử M x; x+1; 2x  
1 . Khi đó từ giả thiết ta có: MA MB
 x  2  x  2   x  2  x  2  x  2   x  2 2 2 28 1 2 2 3 1 1 2 4  28 1  1 7 2 
SHIFT SOLVE 0.1 = kết quả x   M ; ;  
 (loại nghiệm x = 2, z = 3). 6  6 6 3 
Câu 115: [THPT Chuyên Lương Thế Vinh ‐ Hà Nội] Trong không gian Oxyz , cho A1;7;0 và
B 3;0;3 . Phương trình đường phân giác trong của  AOB là x y z x y z x y z x y z A. d :   . B. d :   . C. d :   . D. d :   . 4 5 3 3 5 7 6 7 5 5 7 4
Hướng dẫn giải OA   5 2  5  5 Ta có 
. Một VTCP là OA OB  1;7;0  3;0;3  6;7;5 . Chọn C . OB   3 2 3 3 x  2  t
x 1 t 
Câu 116: Trong không gian Oxyz , cho hai đường thẳng cắt nhau  :  y  2  2t  :  y t   1 , 2
z  1 t  z  2t 
t,t . Viết phương trình đường phân giác của góc nhọn tạo bởi   1 và 2 . x 1 y z x 1 y z x 1 y z x 1 y z A.     . C.     2 3  . B. 3 1 1 1 2 3 3  . D. 1 1  . 1
Hướng dẫn giải  
Các VTCP lần lượt là a  1;2;  1 và b   1  ;1;2.     
Ta có a b  6 và . a b  5
  0 , do đó ta đổi dấu đúng một véc tơ là c  1;1; 2 .  
Khi đó một VTCP cần tìm là a c  2;3; 3
 . Đến đây chọn C.
Câu 117: Trong không gian Oxyz , cho tam giác ABC có A(2; 0; 1) , B(1; 2; 7) và C (5; 14; 1) .
Viết phương trình đường phân giác trong góc 𝐴𝐵𝐶. x 1 y  2 z  7 x  9 y  4 z 1 A.   . B.   . 2 8 18 1  2 7 x 1 y  2 z  7 x 1 y  2 z  7 C.   . D.   . 1  4 9 9 4 1 Hướng dẫn giải Chọn A  
Ta có BA  3; 2;6, BC  4; 12;6  BA  7, BC  14 . Suy ra một véc tơ chỉ phương của   7 
đường phân giác cần tìm u BA
BC  3;2;6  2; 6;3  1;4;9 . 14
Câu 118: [THPT Chuyên Nguyễn Quang Diệu – Đồng Tháp] Trong không gian Oxyz , cho mặt x  3 y  3 z
phẳng  P : x y z  9  0 , đường thẳng d : 
 và điểm A1;2;  1 . Viết 1 3 2
phương trình đường thẳng  đi qua điểm A cắt d và song song với  P . 83 GV: Nguyen Xuan Chung x 1 y  2 z 1 x 1 y  2 z 1 A.     1  2 1  . B. 1 2 1  . x 1 y  2 z 1 x 1 y  2 z 1 C.   . D.   1 2 1 1  . 2 1
Hướng dẫn giải
Phương trình mặt phẳng qua A và song song (P) là Q : x y z  4  0 .  
Giao điểm của  và (Q) là B 2;0; 2
  suy ra u BA   
 1;2; 1. Chọn D.
Lưu ý sử sụng CASIO.
Để tìm giao điểm và VTCP ta làm như sau, ghi: x+3 + 3x + 3 ‐2x – 4 SHIFT SOLVE
quay về sửa thành 1 –(x+3) : 2 –(3x+3) : ‐1‐2x bấm = = = ta có kết quả như trên.
Câu 119: [SGD Nam Định] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho tam giác ABC có phương x y  6 z  6
trình đường phân giác trong góc A là:   M 0;5;3 thuộc 1 4  3  . Biết rằng điểm  
đường thẳng AB và điểm N 1;1;0 thuộc đường thẳng AC . Vectơ nào sau đây là vectơ
chỉ phương của đường thẳng AC .    
A. u  1; 2;3 .
B. u  0;1;3 .
C. u  0;  2;6 .
D. u  0;1;  3 . Hướng dẫn giải Chọn B
Gọi E là điểm đối xứng với M qua d  . Khi đó E AC  đường thẳng AC có một 
vectơ chỉ phương là NE . Ta xác định điểm E .
x  4y  3z Ghi
     STO M. 116  CALC nhập 0 1 3 9 
Ghi 2M : 8M  12  5 : 6M 12  3 bấm = = = ta có E 1;3;6  NE  0; 2;6 . 
Một vectơ chỉ phương của AC là u  0;1;3 . Lời bình.
Nếu các em không quen thuộc về điểm đối xứng qua đường thẳng thì có thể xem
cách giải sau. Cách 2. 
Đặt vtcp đường phân giác AD là a  1; 4
 ; 3 và gọi Ax;6  4x;6  3x AD , khi đó ta   có: AM   ;4
x x 1;3x  3, AN  1 ;4
x x  5;3x  6 .    
Theo tính chất phân giác trong của góc A suy ra: cos a, AM   cosa, AN  hay
x  4 16x  9  9x
1 x  20 16x 18  9xSHIFT SOLVE 2 =
x  4x  2 1  3x  32
1 x2 4x 52  3x 62 2  
giải ra x  1  AN  0; 1; 3  u  0;1;3. 84 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 120: [THPT Chuyên ĐH KHTN‐Hà Nội] Trong không gian Oxyz , cho tam giác ABC vuông x  3 y  4 z  8 tại C , 
ABC  60 , AB  3 2, đường thẳng AB có phương trình   1 1 4  ,
đường thẳng AC nằm trên mặt phẳng   : x z 1  0 . Biết B là điểm có hoành độ dương, gọi a; ;
b c là tọa độ điểm C , giá trị của a b c bằng A. 3 . B. 2 . C. 4 . D. 7 .
Hướng dẫn giải
Ta có A là giao điểm của đường thẳng AB với   . Tọa độ điểm A là A1; 2;0 . 
Đặt AB t 1;1; 4
   AB t .3 2  3 2  t  1
 , điểm B có hoành độ dương nên t
= 1 và tọa độ B 2;3;  4 . Tam giác ABC vuông tại C, nên C là hình chiếu của B trên mp       x 0y z 1 . Ghi 
CALC nhập 2  3  4   STO M 2
Bấm AC ghi M x  0M y M z  kết quả bằng 4. Chọn C.
Câu 121: Trong không gian Oxyz, cho tam giác ABC có C 3; 2;3 , đường cao AH nằm trên đường x  2 y  3 z  3 thẳng d :   1 1 1 2
 và BD là đường phân giác trong của góc B nằm trên đường x 1 y  4 z  3 thẳng d   2 có phương trình 1 2 
. Diện tích tam giác ABC bằng 1 A. 4. B. 2 3 . C. 4 3 . D. 8. Hướng dẫn giải
Mặt phẳng (P) qua C vuông góc với d
x y z   d B 1; 4;3 1 là 2
1 0 , mp(P) cắt 2 tại  .  
Lấy A2  t;3  t;3  2t  d BA  1 t; 1   t; 2
t , BC  2; 2;  0 1 suy ra    . Theo tính chất    
1 t  2  2t  2t 3
phân giác ta có cosB ,
A u  cos BC,u    t  1 2   2  . 2 2 2 (1 t)  ( 1
  t)  4t 2   1 BA  0; 2;
 2 . Diện tích ABC là S
444442  2 3 . Chọn B. 2 85 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 122: [THPT Chuyên ĐH Vinh] Trong không gian Oxyz , cho tam giác ABC có A2;3;3 , x  3 y  3 z  2
phương trình đường trung tuyến kẻ từ B là   1  2 1
 , phương trình đường x  2 y  4 z  2
phân giác trong của góc C là   2 1  1
 . Đường thẳng AB có một véc‐tơ chỉ phương là    
A. u  2;1;   1 . B. u  1; 1  ;0 .
C. u  0;1;   1 .
D. u  1;2;  1 .
Hướng dẫn giải
Gọi M 3  t;3  2t; 2  t  là trung điểm của AC , suy ra tọa độ C 4  2t;3  4t;1 2t  . Khi 2  2t 4t 1 1   2t
đó C thuộc vào đường phân giác của góc C nên ta có   2 1  1  .
Suy ra t = 0 và tọa độ C 4;3;  1 . Lấy B 3  ; b 3  2 ;
b 2  b,b  0 thuộc trung tuyến, ta có:   CB   1   ; b 2 ;
b 1 b và CA   2;  0;2 .     2
  2b  2b 1 b 4   2
Do tính chất phân giác nên cos CB,u CA u   d  cos , d  2 6b  2 8  Suy ra 2
3b 1  b 1 b  1 B 2;5;  1  AB  0;2; 2   . Chọn C.
Câu 123: Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz , cho tam giác ABC biết điểm A1; 2; 3 , x  5t
đường trung tuyến BM là  y  0
và đường cao CH có phương trình là z 1 4tx  4 y  2 z  3   16 13 
. Viết phương trình đường phân giác góc A . 5 x 1 y  2 z  3 x 1 y  2 z  3 A.     . 7 1  . B. 10 4 13 5 x 1 y  2 z  3 x 1 y  2 z  3 C.     2 3  1  . D. 2 1  1 5  .
Hướng dẫn giải
Gọi M 5t;0;1 4t  là trung điểm của AC , suy ra tọa độ C 10t 1; 2;8t   1 thuộc đường
cao CH nên ta có C 4; 2;3 . Phương trình mp(P) qua A và vuông góc với CH là: 16 x  
1 13 y  2  5 z  3  0 , cắt trung tuyến BM tại B, tọa độ B 0;0;  1 . 86 GV: Nguyen Xuan Chung  AB    1;  2  ; 2    AB  3 Ta có 
. Một VTCP của đường phân giác góc A là AC   3; 4  ;0  AC  5
  3 
u AB AC      3     2 1; 2; 2 3; 4;0  2; 1  1; 5   . Chọn D. 5 5 5
Câu 124: [THPT Chuyên ĐHSP‐Hà Nội] Trong không gian Oxyz , cho các điểm A0;1; 2 ,
B 2; 2;0 , C 2;0; 
1 . Mặt phẳng P đi qua A , trực tâm H của tam giác ABC và
vuông góc với mặt phẳng  ABC  có phương trình là
A. 4x  2 y z  4  0 . B. 4x  2 y z  4  0 . C. 4x  2 y z  4  0 . D. 4x  2 y z  4  0 .
Hướng dẫn giải  
Tính AB  2;  3; 2 , CA  2;1; 
1 . Vào MENU 9 1 3 giải hệ ba ẩn, ta có phương trình
mặt phẳng  ABC  là x  6 y  8z  10 .
Phương trình mặt phẳng qua B và vuông góc với AC là 2x y z  2 .
Phương trình mặt phẳng qua C và vuông góc với AB là 2x  3y  2z  6  .  22 70 176 
Giải hệ ba ẩn trên ta có trực tâm H của tam giác ABC là H  ; ;   .  101 101 101  
Tính nhẩm hoặc ghi nháp HA , vào MENU 9 1 2 nhập dòng đầu 1  6  8  và dòng hai 
là 22 / 101  1 70 /101  (2 176 / 101)  ta có x  4,
y  2  n  4; 2;  1 P . Chọn A.
Câu 125: ]THPT Phan Đình Phùng‐Hà Tĩnh] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hình
vuông ABCD biết A1;0; 
1 , B 1;0; 3 và điểm D có hoành độ âm. Mặt phẳng  ABCD
đi qua gốc tọa độ O . Khi đó đường thẳng d là trục đường tròn ngoại tiếp hình vuông
ABCD có phương trình x  1  x 1 x  1  x t    
A. d :  y t .
B. d :  y t .
C. d :  y t .
D. d :  y  1. z  1      z  1   z  1  z tHướng dẫn giải
Chú ý hai điểm A, B cùng thuộc mặt phẳng (Oxz) có phương trình y = 0, mà  ABCD đi
qua gốc O nên cả bốn điểm A, B, C, D cùng thuộc mp(Oxz).   2
Gọi I a;0;b là tâm hình vuông thì IA IB  a   1  b   1 b  3  0. 2 10
Mặt khác I thuộc mặt phẳng trung trực của BA nên 4b   4   b  1  . 2 Suy ra a  2 1  4  a  1
  a  3 , vì D có hoành độ âm nên a  1  I 1;0;  1 .  
Vậy d đi qua I 1;0; 
1 và có u j  0;1;0 d . Chọn A.
Câu 126: [THPT Chuyên Vĩnh Phúc] Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A1;0;  1 , B 1;2;  1 .
Viết phương trình đường thẳng  đi qua tâm đường tròn ngoại tiếp tam giác OAB và
vuông góc với mặt phẳng OAB . 87 GV: Nguyen Xuan Chung x tx tx  3 tx  1   t    
A.  :  y  1 t .
B.  :  y  1 t .
C.  :  y  4  t .
D.  :  y t . z 1t     z  1 tz  1 tz  3  tHướng dẫn giải
Cách 1. Xét vị trí tương đối.    
Ta có OA  1;0;  1 ; OB   1  ;2;  1 . Do .
OAOB  0 nên tam giác OAB vuông tại O  tâm
đường tròn ngoại tiếp tam giác OAB là trung điểm I 0;1;1; của đoạn AB .    Ta có  , OA OB   2  ; 2  ;2   nên u    1;1; 1. x t
Vậy phương trình tham số của đường thẳng  là  y  1 t . Chọn A . z 1tCách 2. Tổng quát.
Mặt phẳng trung trực của OA là x + z =1 và của OB là -x + 2 y + z = 3 .
Vào MENU 9 1 2 nhập dòng đầu1 = 0 = 1 - = dòng hai -1= 2 = -1=  ta có n  1;1;  1
x + y - z = OAB
nên phương trình mp(OAB) là 0 
Giải hệ ba ẩn ta được tâm I 0;1;1; , với u   
1;1; 1 và ta có đáp án A .
Câu 127: Trong không gian Oxyz, cho điểm E(1;1;1), mặt cầu 2 2 2
(S) : x y z  4 và mặt phẳng
(P) : x  3 y  5z  3  0. Gọi  là đường thẳng đi qua E, nằm trong (P) và cắt (S) tại hai
điểm A, B sao cho OAB là tam giác đều. Phương trình của  là x  1 2tx  1 4tx  1 2tx  1 t    
A. y  1 t .
B. y  1 3t .
C. y  1 t .
D. y  1 t . z 1t     z  1 tz  1 tz  1 2tHướng dẫn giải
Cách 1. Xét vị trí tương đối. OA 3
Gọi H là trung điểm AB, vì OAB là tam giác đều nên OH AB và OH   3 . 2   
Nhận xét OE  3, E AB suy ra E H . Vậy u  OE, n   4    2; 1; 1 P   . Chọn C.
Câu 128: Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu S  2 2 2
: x y z  4x  6y m  0 và đường thẳng
dx y 1 z 1 :  
. Tìm m để (d) cắt (S) tại hai điểm M, N sao cho độ dài MN bằng 8. 2 1 2
A. m  24 .
B. m  8 .
C. m  16 .
D. m  12 . Hướng dẫn giải
Cách 1. Trắc nghiệm Casio. 2  MN
2x y  2z 2 2 2  2
Đặt h d I , d  ta có 2 2 R h  
 . Ghi x y z  CALC nhập tọa  2  9
độ I vào tử của d là 2  2  1  ta có 2
h  9 suy ra 4  9  m  9 16  m  12 . 88 GV: Nguyen Xuan Chung Chọn D. Cách 2. Tự luận
Bạn đọc tự giải xem nhé!. x  1   t
Câu 129: Trong không gian Oxyz , cho điểm I (0; 0;3) và đường thẳng d :  y  2t . Phương trình z  2  t
mặt cầu (S) tâm I và cắt d tại hai điểm ,
A B sao cho tam giác IAB vuông là: 3 8
A. x y   z  32 2 2  ..
B. x y   z  32 2 2  . . 2 3 2 4
C. x y   z  32 2 2  ..
D. x y   z  32 2 2  . 3 3 Hướng dẫn giải
Cách 1. Trắc nghiệm Casio. x 1 y z  2 Viết lại d :   (nháp). 1 2 1
Ta có IAB là tam giác vuông cân nên R d I, d . 2 . 
1x  2y 1z  8 2 2 2  2
Ghi 2 x y z       CALC nhập 1 0 1 ta có 2
R  . Chọn B. 1 4 1    3 Cách 2. Tự luận
IAB là tam giác vuông cân tại I.  
Gọi H là trung điểm AB, có H  1
  t;2t;2  t  IH   1
  t;2t;t   1  u  1;2;  1 1   2  2 2   2 3 Suy ra: 1
  t  4t t 1  0  t   IH  ; ;  IH    . 3  3 3 3  3 8 Mà 2 2 2
R IA  2IH  . Chọn B. 3
Câu 130: [THPT Chuyên Phan Bội Châu] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho đường thẳng x  2 y z d :   2 2 2
và mặt cầu S  :  x  
1   y  2   z  
1  2 . Hai mặt phẳng P , Q 2 1 4
chứa d và tiếp xúc với  S  . Gọi M và N là tiếp điểm. Độ dài đoạn thẳng MN bằng? 4 3 2 3 A. 2 2 . B. . C. . D. 4 . 3 3 Hướng dẫn giải
Cách 1. Trắc nghiệm Casio.
2(x  2)  y  4z 2 2 2  2
Gọi K là hình chiếu của tâm I trên d. Ghi (x  2)  y z  4 1 16
CALC nhập tọa độ của I là 1  2  1   ta có IK = 6 . KM .R 2 2 2 3 Mà 2 2
KM IK R  2 nên MN    . Chọn C. IK 6 3 89 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 131: [THPT Chuyên Ngữ – Hà Nội] Trong không gian Oxyz , cho điểm M 2;3;  1 và mặt cầu
S x  2  y  2 2 : 1
1  z  4 . Từ M kẻ được vô số các tiếp tuyến tới S  , biết tập hợp
các tiếp điểm là đường tròn C  . Tính bán kính r của đường tròn C  . 2 3 3 2 A. r  . B. r  . C. r  . D. 2 . 3 3 3 Hướng dẫn giải
Gọi I là tâm của mặt cầu bán kính R, N là một tiếp điểm. Ta có 2 2
MN = MI - R thay số ta được 2 2 2
MN = 1 + 2 +1 - 4 = 2 . 2 2 2 3
Mặt khác ta có : r.MI = . R MN r = = . Chọn A. 6 3
Câu 132: [THTT Số 1‐484] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho mặt cầu
x  5  t   S  2 2 2
: x y z ax by cz d  0 có bán kính R  19, đường thẳng d : y  2   4t và  z  1   4t
mặt phẳng  P : 3x y  3z 1  0. Trong các số a; ;
b c; d theo thứ tự dưới đây, số nào
thỏa mãn a b c d  43, đồng thời tâm I của S  thuộc đường thẳng d và S  tiếp
xúc với mặt phẳng  P ?
A. 6; 12; 14;7  5 . B. 6;10;20;  7 .
C. 10; 4; 2; 4  7 . D. 3;5;6; 2  9 .
Hướng dẫn giải a b c
Ta có tâm I  ;  ;  
  I 5  t; 2  4t;1 4t   a  10  2t,b  4  8t,c  2  8t.  2 2 2 
Cho (a; b; c) trùng với đáp án, ta có: 10  2t  6  t  2  b  12, c  14 và khi đó d  75 , suy ra 2 2 2
R  3  6  7  75  19 , đồng thời d I;P  19  R , thỏa mãn.
Thử tương tự các đáp án còn lại không thỏa mãn. Chọn A.
Câu 133: [THPT Lê Lai–Thanh hóa] Trong không gian Oxyz , cho các đường thẳng x 1 x  2   x 1 y z 1
d : y  1, d : y t và  :  
. Gọi S  là mặt cầu có tâm thuộc  và tiếp  1 1 1 z tz 1t  
xúc với hai đường thẳng d, d . Phương trình của S  là 2 2 2 2 2 A.x   2
1  y   z 1  1 .
B.x  2   y  
1   z  2  1 . 2 2 2  3   1   3  1 2 2 2  5   1   5  9 C. x   y   z         . D. x   y   z         .  2   2   2  2  4   4   4  16
Hướng dẫn giải 90 GV: Nguyen Xuan Chung
Tâm mặt cầu thuộc  có tọa độ I (t +1;t;t + )
1 . Bán kính mặt cầu R = d (I,d)= d (I, d )' 2 2   2 2 t 1 2 t t nên ta có phương trình 2
t  t   1  t     1   t   2 2  
1  t t   t  0 . 1 2 2 2
Khi đó R =1 và phương trình là  x   2
1  y   z   1  1. Chọn A.
Câu 134: [THPT Chuyên ĐH KHTN‐Hà Nội] Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A5;0;0 và
B 3;4;0 . Với C là điểm nằm trên trục Oz , gọi H là trực tâm của tam giác ABC . Khi
C di động trên trục Oz thì H luôn thuộc một đường tròn cố định. Bán kính của đường tròn đó bằng 5 3 5 A. . B. . C. . D. 3 . 4 2 2
Hướng dẫn giải
Ta có OA OB  5 nên tam giác OAB cân tại O, gọi E 4; 2;0 là trung điểm của AB và K
là trực tâm tam giác OAB.
Kẻ KH vuông góc với CE, ta có AB  OCE   AB KH KH   ABC  .
Mặt khác BF  OCA  BF CA CA   BHF   CA BH , tương tự CB AH nên H
là trực tâm tam giác ABC .
Vậy H di chuyển trên đường tròn đường kình KE trong mp(OCE).    
Đặt OK tOE t 4;2;0  K 4t;2t;0 , ta có BK OA    t   3 . 0 5 4 3  0  t  . 4  3   1  1 1 5
Do đó OK OE KE OE KE  20 . Vậy r  20  . Chọn A. 4 4 4 8 4
Câu 135: [Đề Star Education] Trong không gian tọa độ Oxyz , cho điểm A1; 2;3 , đường thẳng  x  2 y z 1 d  : 2 2 2  
và mặt cầu S  :  x  
1   y  2   z  3  16 . Hỏi có bao nhiêu 1 3 2
đường thẳng   qua A , vuông góc d  và tiếp xúc với S A. 0 . B. 1. C. 2 . D. Vô số. Hướng dẫn giải.
Đường thẳng   vuông góc với d  nên   nằm trong mp (P) vuông góc với d  và
có phương trình  P  :1 x 1  3 y  2  2  z  3  0 . 91 GV: Nguyen Xuan Chung
Mặt khác A1; 2;3 thuộc S  nên có đúng 1 đường thẳng   tiếp xúc với S  tại A.
Câu 136: Trong không gian tọa độ Oxyz , cho điểm B 1; 2; 5 , đường thẳng d  : x  6 y  5 z 1   2 2 2
và mặt cầu S  :  x  
1   y  2   z  
1  4 . Hỏi có bao nhiêu 1 4 1 
đường thẳng   qua B , vuông góc d  và tiếp xúc với S A. 0 . B. 1. C. 2 . D. Vô số. Hướng dẫn giải
Cách 1. Biện luận vị trí tương đối.
Đường thẳng   vuông góc với d  nên   nằm trong mp (P) vuông góc với d  và
có phương trình  P  :1 x 1  4  y  2 1 z  3  0 .
Ta có d I P  2 , ( ) 
 2  R nên (P) cắt S  là đường tròn tâm H. Mà B nằm ngoài S 3
nên có hai tiếp tuyến với S  là BM và BN. Vậy có 2 đường thẳng thỏa mãn bài toán. Cách 2. Khảo sát. 
Giả sử   có vtcp u  a; ;
b c , do tính vuông góc với d  nên a  4b c  0 suy ra x  1 at
phương trình  :  y  2  bt
(a, b không đồng thời bằng 0). Do điều kiện tiếp z  5  
a  4bt 2 2 2
xúc nên phương trình ẩn t có nghiệm kép: at   bt   (a  4b)t  4  4   2 2 2
a b a b  2 2
t a b t    a b   2 2 2 ( 4 ) 8( 4 ) 12 0 16( 4 )
12 a b  (a  4b)   0 2 2
13b 8ab  2a  0 . Phương trình có hai cặp số a, b thỏa mãn bài toán. 92 GV: Nguyen Xuan Chung x  4 y z  4
Câu 137: Trong không gian cho đường thẳng  :  
và mặt phẳng (P) chứa  sao 3 1 4  2 2 2
cho (P) tiếp xúc với mặt cầu S  :  x  3   y  3   z  
1  9 . Hỏi (P) song song với mặt phẳng nào?
A. 3x y  2z  0 . B. 2
x  2y z  5  0.
C. x y z  0 .
D. x  3y z  5  0 . Hướng dẫn giải
Cách 1. (Khử dần ẩn ) 
Gọi VTPT của (P) là n   ; a ;
b c , vì (P) chứa  nên ta có a x  4  by c z  4  0 và
3a b  4c  0  b  4c  3a .
a  3b  5c
Khi đó vì (P) tiếp xúc với (S ) nên d I,(P)  R   3 2 2 2
a b c  a  2   c a 2  c  
a  ca2 2 2 3 4 3 5 9 4 3
c    a c   2 2 8 7
9 10a  24ac 17c    a ac c   a c2 2 2 26 104 104 0 26 2
 0  a  2c b  2
c nên n  2; 2  ;  1 và
phương trình (P) là 2x  2 y z  4  0 . Chọn B.
Cách 2. (Vị trí tương đối – Tự luận)
Gọi K là hình chiếu vuông góc của tâm I trên  , tọa độ K 4  3t;t; 4  4t  suy ra   KI   1   3t; 3
  t;5  4t  u  3;1; 4
  nên 31 3t  3  t  45  4t  0  t  1.  Do đó KI  2; 2;  
1  KI  3  R nghĩa là (S) tiếp xúc với  tại K. Vậy mặt phẳng (P)  
cần tìm có n KI  2; 2;  
1 đi qua K và có phương trình 2x  2 y z  4  0 . Chọn B.
Câu 138: [SGD Bắc Ninh] Trong không gian Oxyz , cho điểm M thuộc mặt cầu
(S) (x- )2 +(y - )2 +(z - )2 : 3 3
2 = 9 và ba điểm A(1;0;0), B(2;1; ) 3 ; C (0; 2;- ) 3 . Biết rằng  
quỹ tích các điểm M thỏa mãn 2 MA + 2M .
B MC = 8 là đường tròn cố định, tính bán kính
r đường tròn này.
A. r = 3 .
B. r = 6
C. r = 3. D. r = 6 .
Hướng dẫn giải          2 2 2 2 MA + 2 .
MB MC = 8  OM +OA - 2OM .OA + 2OM + 2 .
OB OC - 2OM .(OB +OC)= 8       2 2
 3OM +OA + 2O .
B OC - 2OM .(OA+OB +OC)= 8
 (x + y + z )+ - - ( x + y)=  (S ) (x - )2 +(y - )2 2 2 2 2 3 1 14 2 3 3 8 ' : 1 1 + z = 9 .
Như vậy M thuộc đường tròn giao tuyến của hai mặt cầu (S),(S )
' cùng bán kính R = 3 2 æ KI ö các tâm I (3;3; ) 2 , K (1;1; ) 0 , do đó 2 r = R -ç ÷ ç ÷ = 9-3 = 6 çè 2 ÷ø . Chọn D. 93 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 139: [SGD Phú Thọ] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt cầu
S x  2  y  2 z  2 : 1 1
2  9 và điểm A1;1; 
1 . Ba mặt phẳng thay đổi đi qua điểm
A và đôi một vuông góc với nhau, cắt S  theo giao tuyến là ba đường tròn. Tổng diện
tích của hình tròn đó bằng A. 12 . B. 3 . C. 22 . D. 11 .
Hướng dẫn giải Cách 1.
Xem A là một đỉnh của hình hộp chữ nhật có ba mặt phẳng đã cho, khi đó tâm I mặt
cầu là trung điểm đường chéo, các cạnh hình hộp bằng hai lần khoảng cách h ; h ; h 1 2 3 từ
I đến các mặt phẳng. Ta có 2 2 2 2
IA h h h 1 2
3 , các bán kính đường tròn giao tuyến là 2 2 2
r R h
r R h
r R h 1 1 , 2 2 2 2 2 , 2 2 2 3 3 .
Tổng các diện tích là S    2 2 2 2
3R h h h     2 2
3R IA  22 . 1 2 3  Chọn C. Cách 2.
Ba mặt phẳng  P : x 1  0 , Q : y 1  0 và  R : z 1  0 đều đi qua điểm A và đôi một
vuông góc với nhau, cắt mặt cầu S  theo giao tuyến là các đường tròn C , C 1   2  và C3 . 2 2
Trong mặt phẳng  P  có giao tuyến C : y 1  z  2  5  r  5 1      1 2 2
Trong mặt phẳng Q có giao tuyến C : x 1  z  2  9  r  3 2      2 2 2
Trong mặt phẳng  R có giao tuyến C : x 1  y 1  8  r  2 2 3      3
Tổng diện tích ba hình tròn là S    2 2 2
r r r  22 1 2 3  . Chọn C.
Câu 140: Trong không gian Oxyz , cho mặt cầu S  2 2 2
: x y z  2x  4 y  6z 13  0 và đường x 1 y  2 z 1 thẳng d :  
. Trên d lấy điểm M và kẻ 3 tiếp tuyến MA , MB , MC đến 1 1 1
mặt cầu S  thỏa mãn  AMB  60 ,  BMC  90, 
CMA  120 . Biết tọa độ M a; ; b c với
a  0 . Tổng a b c bằng: 10 A. . B. 2 . C. 2  . D. 1. 3
Hướng dẫn giải
Ta có tâm mặt cầu I (1; 2;- )
3 , bán kính R = 3 3 . Theo tính chất tiếp tuyến ta có
MA= MB = MC = m suy ra tam giác MAB đều, tam giác MBC vuông cân. Ta tính được
AB = m, BC = m 2,CA = m 3 , do đó tam giác ABC vuông tại B mà có H là trung điểm
của AC thì H là tâm đường tròn ngoại tiếp ABC . Vậy M thuộc trục đường tròn tâm H
nên MH ^ (ABC) tại H. Mặt khác IA = IB = IC = R nên I thuộc đường thẳng MH. 94 GV: Nguyen Xuan Chung R 3 3
Tam giác MCI vuông tại C và có 
CIM  30 nên IM = = = 6 . cos30o 3 / 2 2 2 2 Gọi M ( ; a a 1 - ;a + )
2 Î d, a < 0 thì (a - ) 1 +(a - ) 3 +(a + ) 5 = 36  a = -1.
Vậy a +b +c = 3a 1 + = 2 - . Chọn C.
Câu 141: [Chuyên Lê Hồng Phong – Nam Đinh] Trong không gian với hệ trục tọa độ Oxyz cho 2 2 2 2 2 2
mặt cầu S : x 1  y 1  z  2  16
S : x 1  y  2  z 1  9 1        và  2        cắt
nhau theo giao tuyến là đường tròn C  . Tìm tọa độ tâm J của đường tròn C  .  1 7 1   1 7 1   1 7 1   1 7 1  A. J  ; ;   . B. J ; ;   . C. J  ; ;    . D. J  ; ;    .  2 4 4   3 4 4   3 4 4   2 4 4 
Hướng dẫn giải
Gọi I 1;1; 2 là tâm mặt cầu S1  . Trừ các vế hai mặt cầu, ta có đường tròn tâm J thuộc
mặt phẳng 4x  2 y  6z  7    : 4x  2 y  6z  7  0 . Tâm J là hình chiếu của I trên
4x  2 y  6z  7 mp   . Ghi 
CALC nhập 1  1  2   STO M bấm AC 16  4  36  1 7 1 
ghi 4M x : 2M y : 6M z    ta có J  ; ;    . Chọn D.  2 4 4 
Câu 142: [THPT Chuyên Nguyễn Trãi Hải Dương] Trong không gian Oxyz, cho mặt cầu x  1 t 2 2 2 
x y z  9 và điểm M x ; y ;z  d : y 1 2t A B C 0 0 0   
. Ba điểm , , phân biệt cùng z  23t
thuộc mặt cầu sao cho M , A M ,
B MC là tiếp tuyến của mặt cầu. Biết rằng mặt phẳng
ABC đi qua D1;1;2 . Tổng 2 2 2
T x y z 0 0 0 bằng: A. 30. B. 26. C. 20. D. 21. Hướng dẫn giải. Ta có A ;
x y; z thuộc mặt cầu đường kính OM có phương trình 2 2 2
x y z x x y y z z  0
x y z
x x y y z z  9 0 0 0 mà 2 2 2 9 nên 0 0 0 (1).  Ba điểm ,
A B,C cùng thuộc mặt cầu đường kính OM nên OM   x ; y ; z 0 0 0  là một véc tơ
pháp tuyến của mp  ABC  , phương trình mp  ABC  là: x x 1  y y 1  z z  2  0 0   0   0   (2). 95 GV: Nguyen Xuan Chung
Từ (1) và (2) suy ra 9  x y  2z  0 0 0 0
. Mặt khác M thuộc đường thẳng d nên ta có:
9  1 t  1 2t  22  3t  0  t  1
  x  0; y  1
 , z  5  T  26 0 0 0 . Chọn B. Lời bình.
Tương tự như đường tròn trong hình học phẳng (PP phân đôi tọa độ) thì trong
không gian: Điểm M x ; y ; z
x y z  0 0
0  thuộc tiếp diện của mặt cầu 2 2 2 9 nên
x x y y z z  9 A x; y; z 0 0 0 , trong đó 
 là tiếp điểm. Tương tự đối với các điểm B, C nên
phương trình mp  ABC  : x x y y z z  9 D 1;1; 2 0 0 0 . Cho mặt phẳng đi qua   ta được
x y  2z  9
M x ; y ; z 0 0 0 lại cho
 0 0 0  thuộc d và ta tìm được tham số t như trên. Tuy
nhiên ta giải theo cách này thì học sinh khó hiểu hơn nhiều. Ta có thể vẽ thêm hình minh họa sau M d A D B I C P O
Câu 143: [HỘI 8 TRƯỜNG CHUYÊN] Trong không gian Oxyz, cho hai mặt cầu
Sx y z  2 2 2 : 1  25 2 2 2
và S :  x  
1   y  2   z  3  1. Mặt phẳng  P  tiếp xúc
S và cắt S theo giao tuyến là một đường tròn có chu vi bằng 6. Khoảng cách từ
O đến P bằng 14 17 8 19 A. . B. . C. . D. . 3 7 9 2 Hướng dẫn giải
Bán kính đường tròn giao tuyến r  6 / 2  3 nên khoảng cách từ tâm I 0;0;  1 đến P là:  2 2
h R r  25  9  4 . Khoảng cách từ I '1;2;3 đến  P là h '  1 và II '  1;2;2 . 96 GV: Nguyen Xuan Chung
Ta thấy (S’) nằm trong (S) và giả sử tiếp điểm là K thì h IK II ' I ' K  4 nên (P) có     
véc tơ pháp tuyến n II '  1;2;2 . Gọi IK t   4 4 8 11
1; 2; 2  t   K ; ;  . Phương 3  3 3 3   4   8   11
trình  P  là 1 x   2 y   2 z   0      
, ta có d O P  14 ,( )  . Chọn A.  3   3   3  3
Câu 144: Trong không gian Oxyz, cho đường thẳng d đi qua điểm M(2; 3; 0) song song mặt phẳng x 1 y 1 z  3
(P): 3x – 2y + z + 1 = 0 và vuông góc với đường thẳng d’:   . Phương 2 3 4
trình tham số của đường thẳng d là:
x  2 11t
x  2  3t
x  2  2tx  2  t    
A. y  3 10t .
B. y  3 2t .
C. y  3 3t .
D. y  3  t . z 13t     z 13 tz  4tz  3tHướng dẫn giải
Vào MENU 9 1 2 nhập dòng đầu 3 = 2 - = 1 - = dòng hai 2 = 3 = 4 - == ta có -11 -10  x = , y =  u = - - d ( 11; 10; ) 13 . Chọn A. 13 13
Câu 145: [THTT số 6‐489] Trong không gian Oxyz , cho điểm A1;3; 2 , mặt phẳng x  2   2t  
P : 2x y z 10  0 và đường thẳng d : y 1 t
. Tìm phương trình đường thẳng z 1t
 cắt P và d lần lượt tại hai điểm M và N sao cho A là trung điểm đoạn MN . x  6 y 1 z  3 x  6 y 1 z  3 A.     7 4  1  . B. 7 4 1  . x  6 y 1 z  3 x  6 y 1 z  3 C.     7 4 1  . D. 7 4  1  . Hướng dẫn giải Cách 1. 97 GV: Nguyen Xuan Chung
Viết phương trình mp(Q) đối xứng với mp(P) qua điểm A là (Q): 2x - y + z + 8 = 0 .
Điểm N là giao điểm của d và (Q) nên 2(-2 + 2t)-(1+ t)+1- t + 8= 0  t = -2 ta   có N (-6;-1; ) 3  u = NA = - D (7;4; ) 1 . Chọn D. Cách 2.
Gọi N (-2 + 2n;1+ n;1- n) Î d suy ra tọa độ M (4 - 2n;5 - n;3 + n) đối xứng với N
qua điểm A. Cho M thuộc (P): 2(4 - 2n)-(5 - n)+ 3 + n -10 = 0  n = -2 , từ đó ta   có N (-6;-1; ) 3  u = NA = - D (7;4; ) 1 . Chọn D. Cách 3.
Gọi M (x; y; z) Î (P) suy ra tọa độ N (2 - x;6 - y; 4 - z) đối xứng với M qua điểm A. 2- x + 2 6- y -1 4- z -1 2x -8 5- y z -3 Cho N thuộc d, ta có : = =  = = 2 1 -1 -4 1 1 2x -8 5- y z -3
2x - y + z - 6 10- 6  = = = =
= -2  x = 8, y = 7, z =1. -4 1 1 -2 -2   Do đó N (-6;-1; ) 3  u = NA = - D (7;4; ) 1 . Chọn D. Cách 4.
Do A và N cùng phía đối với (P), thay tọa độ A vào vế trái của (P) ta có P(A) = ‐9, suy ra
P(N) = ‐18 hay ta có 2(-2 + 2t)-(1+ t)+1- t -10 = -18  t = -2 .   Do đó N (-6;-1; ) 3  u = NA = - D (7;4; ) 1 . Chọn D. Lời bình.
Trong Cách 1 thì điểm N thuộc mp(Q) đối xứng với mp(P) qua điểm A, trong Cách
4 thì dựa vào khoảng cách từ A đến (P) và từ N đến (P). Như vậy: tính chất khác nhau
nhưng biểu thức giống nhau, thực chất là biểu thức rút gọn thôi nhé! Đầy đủ là:
d (N ,(P)) = 2.d ( ,
A (P)), do tử cùng dấu và cùng mẫu thức nên rút gọn đi.
x  4  4t x  8 y  2 z  3 
Câu 146: Trong không gian Oxyz , cho đường thẳng  :  
 :y  3 t 1 . Giá 2 4 m  và 1
2 z  22t  trị của m để   1 và 2 cắt nhau là 25 25 A. m   . B. m  . C. m  3 . D. m  3  . 8 8
Hướng dẫn giải  
Dễ thấy các VTCP a  2; 4; m  
1 và b  4;1;2 luôn khác phương với mọi m. 2
ìï t +8 = 4+4t ' ï t ìï -2t ' = 2 - ï 8 13
Trước tiên giải hệ hai ẩn í hay ta có í
, suy ra t = ,t ' = . Khi 4 ï t -2 = 3-t ' ïî 4 ï t +t ' = 5 ïî 9 9 25
đó thành phần z = +(m- ) 8 26 3 1 . = 2+ . Giải ra ta có m = . Chọn B. 9 9 8
Lưu ý sử sụng CASIO. 98 GV: Nguyen Xuan Chung   
Để hai đường thẳng cắt nhau thì xa yb M M  4;  5;1 1 2   . Vào MENU 9 1 2 8 13 -
nhập dòng đầu 2 = 4 = -4 = dòng hai 4 1
=- = 5=ta có x = bấm STO x và y = 9 9 1 - -2y 25
bấm STO y trở về MENU 1 bấm +1 bấm = ta có m = . x 8
Câu 147: [THPT Kinh Môn‐Hải Dương] Trong không gian Oxyz, cho đường thẳng x 1 y 1 z  2  :  
. Tìm hình chiếu vuông góc của  trên mặt phẳng Oxy . 2 1 1 x  0 x 1 2tx  1   2tx  1   2t     A.y  1   t . B.y  1   t .
C.y  1 t . D.y  1   t . z  0     z  0  z  0  z  0  Hướng dẫn.
Hình chiếu của M a; ;
b c bất kỳ trên mặt phẳng Oxy là M 'a; ; b 0 .
Chuyển đường thẳng về tham số. Chọn B.
Câu 148: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz, cho mặt phẳng  P: x y z  3  0 và đường x y 1 z  2 thẳng d :  
. Hình chiếu của d trên  P  là đường thẳng d . Trong các điểm 1 2 1
sau, điểm nào thuộc đường thẳng d ?
A. M 2;5; 4 .
B. N 1; 1;3 .
C. P 1;3;   1 .
D. Q 2;7; 6 . Hướng dẫn.   
Gọi mp Q  mp  P và d  Q , có n  n ,u   Q P d  3  ;2;  1   nên phương trình là 
y z  3  t
Q : 3x  2y z  0 . Từ đó cho x t ta giải hệ   y  3
  4t, z  6  5t
2y z  3t
d ': x t, y  3
  4t, z  6 5t . Cho t  2  x  2, y  5, z  4  . Chọn A. Nhận xét.
Ở đây về mức độ kiến thức không khó nhưng đòi hỏi kỹ năng giải nhanh!.
Câu 149: [Đề chính thức TNTHPT 2021 – BGD] Trong không gian Oxyz , cho đường thẳng x y 1 z  2 d :  
P x y z   . Hình chiếu vuông góc của d lên 1 1 1  và mặt phẳng ( ) : 2 4 0
(P) là đường thẳng có phương trình: x y 1 z  2 x y 1 z  2 x y 1 z  2 x y 1 z  2 A.         2 1 4  . B. 3 2  . C. 1 2 1 4  . D. 3 2  . 1 Hướng dẫn giải Cách 1.   
Gọi mp Q  mp  P và d  Q , có n u  ,n   3; 2  ;  1 Q d P   nên phương trình là 99 GV: Nguyen Xuan Chung
2y z  4  2t
(Q) : 3x  2y z  0 . Từ đó cho x  2t ta giải hệ 
y 11t, z  2  4t  2
y z  6  t
d ': x  2t, y 1 t, z  2  4t . Chọn C. Cách 2.
Dễ thấy điểm M 0;1; 2  d  (P) nên loại các đáp án A và B.        u.n 1   
Gọi u ' là hình chiếu của u trên (P), ta có u '  t.n u t    . Do đó u '  u t.n và 2 3 n  1 1
có u '  1;1;  1  .1;2  ;1  2;1; 4
 . Chọn C. (Xem thêm Câu 77). 3 3
Câu 150: [THPT Chuyên ĐH Vinh] Trong không gian Oxyz , cho hai điểm A1;3;  2 ,
B 3;7; 18 và mặt phẳng P : 2x y z 1  0 . Điểm M a,b,c thuộc  P  sao cho mặt
phẳng  ABM  vuông góc với  P  và 2 2
MA MB  246 . Tính S a b c . A. 0 . B. 1. C. 10 . D. 13 .
Hướng dẫn (Đã giải câu 82)
Cách 2. Phương pháp quỹ tích – khử dần ẩn.   
Ta có BA  21;  2;8 do đó mp  ABM  có một véc tơ pháp tuyến  , BA n P   hay
n  2;5; 1 và có phương trình Q:2x5yz 11 0. Điểm M thuộc đường thẳng giao x t
tuyến của (P) và (Q) có phương trình d :  y  2
. Gọi M t; 2;1 2t   d là điểm cần tìm z 1 2t  2 2 2 2 thì từ 2 2
MA MB  246 ta có: 1 t 1 3  2t  3  t  25  19  2t  246 2
t  8t 16  0  t  4  M 4;2;7  a b c  1. Chọn B. x 1 y 1 z  2
Câu 151: Trong không gian Oxyz , cho điểm A 1; 2;  
1 , đường thẳng d :   2 1 1  và mặt
phẳng  P : x y  2z 1  0 . Điểm B thuộc mặt phẳng  P thỏa mãn đường thẳng AB
vuông góc và cắt đường thẳng d . Tọa độ điểm B là A. 3; 2;   1 .
B. 3;8; 3 . C. 0;3; 2 . D. 6; 7;0 .
Hướng dẫn giải 100 GV: Nguyen Xuan Chung
Phương trình mặt phẳng (Q) qua A và vuông góc với d là Q : 2x y z  5 .
Trên d lấy hai điểm C 1; 1  ;2, D3;0; 
1 , vào MENU 9 1 3 viết phương trình mặt phẳng
(R) chứa A và d, ta có  R : 0x y z  1.
Ba mặt phẳng (P), (Q) và (R) cắt nhau tại B, tọa độ là B 0;3; 2 . Chọn C.
Câu 152: Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho đường thẳng  vuông góc với mặt phẳng x  3  t  x y z
: x  2y z  4  3 2
0 và cắt cả hai đường thẳng d : 
 , d: y  3t , trong 1 1 2 z  2t
các điểm sau, điểm nào thuộc đường thẳng  ?
A. M 6;5;  4 .
B. N 4;5;6 .
C. P 5;6;5 .
D. Q 4; 4;5
Hướng dẫn giải
Giả sử A3  a; 2  a; 2a d , B 3  ; b 3 ;
b 2b d ' là các giao điểm của  với d,d ' .  
Ta có AB  b a  6;a  3b  2;2b  2a / /n  1;2; 
1 , suy ra hệ phương trình:
2b  2a 12  a  3b  2 3
a b 14 a  4      , do đó A(1; 2 - ; ) 8 và phương trình b
  a  6  2a  2ba b  2 b   2
 : x 1 t, y  2
  2t, z  8t . Cho t =3 thì D đi qua điểm Q(4;4; ) 5 .
Chọn D. (Xem thêm phần phụ lục)
Câu 153: Trong không gian Oxyz , cho bốn điểm A1;  2;3 , B 2; 1; 
1 , C 1;1;0 , D 1; 2;  1 . Tính
khoảng cách giữa hai đường thẳng AB và CD. 4 6 8 10 A. . B. . C. . D. . 11 11 11 11 Hướng dẫn.   Tính AB  1;1; 2
 ,CD  2;1; 
1 nên hai đường thẳng AB và CD chéo nhau.   
Vào MENU 9 1 2 nhập 1  1  2  & 2  1  1  ta có n   AB,CD  1;3;  1   .
(Viết phương trình mp chứa AB và song song CD rồi tính khoảng cách) 1x  
1  3 y  2 1 z  3 8 11 Nhập máy
CALC nhập tọa độ C, ta có . Chọn C. 1 9 1 11
Câu 154: Trong không gian với hệ trục toạ độ Oxyz, cho  P : x y z  7  0 và hai đường thẳng x 1 y 1 z  2 x  2 y  3 z  4  :   ;  :    1 2
. Gọi M là điểm thuộc
, M có toạ độ là 1 1 1 2 3 5 1
các số dương, M cách đều  P 2 và 
. Khoảng cách từ điểm M đến ( P ) là 101 GV: Nguyen Xuan Chung 2 A. 2 3. B. 2. C. 7. D. . 3
Hướng dẫn giải
Cách 1. Tổng quát (Công thức tính nhanh). Từ phương trình 
y x z x
M x; x; x  1 1 rút ra , 1 suy ra tọa độ   và tính khoảng cách đến  P 2 và  .
2 x  2 3 x 3 5 x 5 2 2 2 2
x x x 1 7
Ghi  x  2   x  3   x  5         4  9  25 3
SHIFT SOLVE 1  kết quả x  2 bấm  trở về, xóa vế phải, bấm = ta có 2 3. Chọn A.
Cách 2. Xét vị trí tương đối. m- Gọi M ( ; m ; m m + ) 1 Î D , m > 0 d M P = 1 , khi đó: ( ) 8 ,( ) (1). 3  
Ta có u ^ u & D Ç D = K 0;0;1
MK = d M ,D = 3m 1 2 1 2 ( ) cố định và độ dài ( ) 2 2 (2). m -8 2
Từ (1) và (2) ta được: 3m = 2
 8m +16m-64 = 0  m = 2 (Vì m > 0 ). 3 Vậy d (M P ) 6 ,( ) = = 2 3. Chọn A. 3
Câu 155: [THPT Nho Quan – Ninh Bình] Trong không gian Oxyz cho ba điểm A 0;1;0 , x 1 y  2 z  3
B 2;2;2 , C 2;3;1 và đường thẳng d :  
. Tìm điểm M thuộc d 2 1 2
sao cho thể tích tứ diện MABC bằng 3  3 3 1   15 9 11  3 3 1   13 7 9  A.  ;  ; ;  ; ;      . B.  ;  ; ;  ; ;     .  2 4 2   2 4 2   5 4 2   2 4 2   3 3 1  13 7 9   3 3 1  13 7 9  C. ; ; ; ; ;     . D. ; ; ; ; ;     .  2 4 2   2 4 2   5 4 2   2 4 2  Hướng dẫn giải    
Ta có AB  2;1;2, AC   2;  2; 
1 suy ra AB AC      9 , 3 1; 2; 2  S    ABC . 2
Phương trình mp(ABC) là: x  2y  2z  2  0 . Gọi khoảng cách từ M đến mp(ABC) là h. Ta có: 1 1 9 2t 1 2 2
 t  23 2t  2
Sh  3  . h  3  h  2 
 2  4t 11  6 3 3 2 3 5 17  3 3 1   15 9 11
Suy ra t   t    M  ; ;  M  ; ;     . Chọn A. 4 4  2 4 2   2 4 2  102 GV: Nguyen Xuan Chung
Câu 156: [PTNK ‐ ĐHQG TP HCM] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hai đường thẳng x 1 t
x  4  3t  
d : y  2  2t
d : y  3 2t d AB d 1 và 2
. Trên 1 lấy hai điểm A , B thỏa mãn 3 . Trên 2 z  3   t   z  1 t
lấy hai điểm C , D thỏa mãn CD  4 . Tính thể tích V của tứ diện ABCD . 4 21 5 21 A. V  7 . B. V  2 21 . C. V  . D. V  . 3 6 Hướng dẫn giải  
Ta có u .u  0 d d d d 1 2 nên 1
2 . Giả sử mp(P) chứa AB và vuông góc 2 cắt 2 tại C, từ C kẻ
CE vuông góc với d1 thì CE là đoạn vuông góc chung. 1 1 1 Ta có V  .C . D S  . . AB C .
D CE  .3.4.CE  2CE. ABCD 3 ABC  6 3   
Viết phương trình (Q) chứa d d n u  ,u   4; 2  ;8 1 và song song 2 có vtpt 1 2     nên ghi vào 2 x  
1 1 y  2  4 z  3 màn hinh
CALC nhập 4  3  1  thì CE  21 . 2 2 2 2 1  4 Vậy V  2 21. ABCD Chọn B. x tx y  2 z
Câu 157: Trong không gian Oxyz, cho ba đường thẳng d :  y  4  t d :   1 , 2  1 3  3  và z  1   2tx 1 y 1 z 1 d :   d , d , d 3
. Gọi  là đường thẳng cắt
lần lượt tại các điểm A, B, C 5 2 1 1 2 3
sao cho AB = BC. Phương trình đường thẳng  là x  2 y  2 z x y  2 z x y  3 z 1 x y  3 z 1 A.   . B.   . C.     1 1 1 1 1 1 1 1 1  . D. 1 1  . 1 Hướng dẫn giải. Cách 1.
a c  a c a c  
Gọi Aa a   aC   c c   c 5 1 2 5 2 2 ;4 ; 1 2 , 1 5 ;1 2 ; 1  B ; ;    2 2 2 
a  2c  5  3  
a 5c  1  4 2a 17c  2 Cho B thuộc d   
a 1,c  0 2 ta có hệ:
2a c  2  3  
a 5c   1 5
a 16c  5 
Từ đó suy ra u  1;1;  1 
đi qua B 0; 2;0 . Chọn B. Cách 2.
Vào MENU 9 1 2 nhập dòng đầu 1 = 1 - = 2 - = dòng hai 5 = 2 = 1 - = ta được 103 GV: Nguyen Xuan Chung    n éu ,u ù = = -5;9;7 ê P d d 1 3 ( ) ú ë û
. Mặt phẳng   song song cách đều 1 và 3 , đi qua điểm æ 1 5 ö M ç- ç ; ;-1÷÷ ç
P - x + y + z = è . 2 2
÷ø có phương trình là ( ): 5 9 7 18
Điểm B là giao điểm của d P B 0;2;0 2 và   , tọa độ ( ). Lấy điểm A( ;4 a - ; a 1 - + 2a)Î d C - ; a ;
a 1- 2a Î d 1 , suy ra tọa độ ( ) 3 nên ta có : a - +1 a -1 2- 2a = =
a =1 A(1;3; ) 1 . 5 2 1    BA = u = B 0;2;0 D (1;1; ) 1 và đi qua ( ). Chọn B.
Câu 158: [Chuyên ĐB Sông Hồng] Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho hai đường thẳng x 1 t x 1 y zd :  
d : y  2  t d d 1 ,
. Gọi S là tập tất cả các số m sao cho và chéo nhau 2 1 3 2 1 2 z m  5
và khoảng cách giữa chúng bằng
. Tính tổng các phần tử của S . 19 A. 11. B. 12 . C. 12 . D. 11.
Hướng dẫn giải Cách 1.      Ta có u  2;1;3 u  1;1;0
n  u ,u   3  ;3;1 a 1   , 2   khác phương và  1 2     là VTPT của mp( ) chứa d d
a - x + y + z + = 1 và song song 2 , có phương trình ( ) : 3 3 3 0 . m + 6 5 ém = 1 -
Tính khoảng cách từ điểm (1; 2; m) đến (a) , ta có: =  ê . 19 19 êm = 11 - ë Vậy S = {-1;-1 } 1 . Chọn C. Cách 2.   Ta có u  2;1;3 u  1;1;0
M 1+ 2t;t;3t Î d 1   , 2   khác phương. Lấy ( ) 1 , tính khoảng cách đến d2 , ta có: 2 2 2 3t - 2 2 ( )2
d = (2t) +(t - 2) +(3t - m) 19 2 - = t + 2(1-3m) 2 t + 2 + m 2 2 2(3m- ) 1 19 25 2 d t = 2 2
t + 2 1-3m t + 2 + m = min khi và chỉ khi , khi đó: ( ) 19 2 19 -2 25 Hay ta có (3m- )2 2 2 1 + 2 + m =
m +12m +11= 0  m = 1 - È m = 1 - 1. 19 19 Lời bình.
Do hai véc tơ khác phương và khoảng cách khác 0 nên hai đường thẳng chéo nhau.
Từ đây ta cũng có phương pháp tìm điều kiện để hai đường thẳng chéo nhau.
Nếu các em học chương trình nâng cao và nắm được về “tích hỗn hợp” của ba véc
tơ thì có thể giải cách khác. 104 GV: Nguyen Xuan Chung IX. PHỤ LỤC
PHÂN TÍCH MỘT SỐ DẠNG TOÁN VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI
Sau đây chúng ta phân tích một số bài toán và phương pháp thường dùng, hy
vọng các em nhìn nhận được những góc độ khác nhau trong giải toán, nhằm phát huy
ưu thế của bản thân, rèn luyện kỹ năng giải toán, mạch lạc và trong sáng hơn khi học toán.
1. Phương pháp loại trừ.
Hướng 1: Chúng ta loại bỏ đi đáp án không thỏa mãn yêu cầu bài toán.
Hướng 2: Chúng ta chọn đáp án thỏa mãn dần từng yêu cầu bài toán.
Để nhanh hơn thì chúng ta kết hợp cả hai hướng trên, nói cách khác: loại bớt đáp
án không thỏa mãn, kiểm tra ít hơn các đáp án thì sẽ nhanh hơn. Phương pháp này chỉ
áp dụng trong một số trường hợp, không thể rộng rãi được.
Ví dụ 59. Trong không gian với hệ trục toạ độ Oxyz , cho mặt phẳng (P): x - y + 2z = 0 . Phương
trình mặt phẳng (Q)chứa trục hoành và tạo với (P) một góc nhỏ nhất là
A. y - 2z = 0.
B. y - z = 0.
C. 2 y + z = 0.
D. x + z = 0. Phân tích.
Ta cần kiểm tra mặt phẳng nào chứa Ox và tạo với (P) góc nhỏ nhất.
+ Kiểm tra chứa Ox: Tức là mp đi qua hai điểm O(0; 0; 0) và A(1; 0; 0). Loại đáp án D.      B 2C
+ Kiểm tra góc nhỏ nhất: Ghi vào máy 1 cos    bấm CALC nhập bộ vtpt 2 2  6 B C    
trong các đáp án: Đáp án A cho 24, 09o , đáp án B cho 30o , đáp án C cho 90o . Vậy chọn A. x y 1 z  2
Ví dụ 60. Trong không gian Oxyz, cho hai đường thẳng chéo nhau d   1: 2 1  và d 1 2: x  1   2t  y 1 t
. Viết phương trình d vuông góc với mặt phẳng (P): 7x + y ‐ 4z = 0 và cắt z  3  hai đường thẳng d1, d2 x  7 y  2 z  6 x  2 y  1 z  2 A.   . B.   . 7 1 4  7 1 4 x 9 y 1 z  5 x 1 y  2 z  3 C.     7 1 4  D. 7 1  4  . Phân tích.
Ta cần loại bỏ đáp án mà “ không vuông góc” và “ không cắt”
Bước 1: Kiểm tra đường thẳng nào không vuông góc với  P ?. Ở đây ta chỉ loại được đáp án D. 105 GV: Nguyen Xuan Chung
Bước 2: Kiểm tra đường thẳng d nào cắt cả hai đường thẳng đã cho? Rõ ràng quy về
bài toán xét vị trí tương đối và phải xét 2.2 = 4 lần thử. Tuy nhiên ta rút ngắn được bằng
cách thử d2 cắt d : 35  1
Thay z  3 vào đáp án A, suy ra x  , y
. Thay trở về d suy ra mâu thuẫn. 4 4 2 27 9 
Thay z  3 vào đáp án B, suy ra x  , y
. Thay trở về d suy ra mâu thuẫn. 4 4 2 Vậy chọn C. Nhận xét.
Với cách làm trên, trong bước 1 ta chỉ cần quan sát mẫu số là được, như thể chỉ
mất vài giây; trong bước 2, ta nhẩm + Casio thì cũng nhanh (tùy mỗi người nữa nhé!).
Tuy nhiên ví dụ sau ta không nên làm tương tự!
Ví dụ 61. [MH_2018_BGD] Trong không gian với hệ tọa độ O xyz , cho hai đường thẳng x  3 y  3 z  2 x  5 y 1 z  2 d :   ; d :  
và mặt phẳng  P : x  2y  3z 5  0 . 1 1 2 1 2 3 2 1
Đường thẳng vuông góc với  P , cắt d d
1 và 2 có phương trình là x  1 y  1 z x  2 y  3 z  1 A.   . B.   . 3 2 1 1 2 3 x  3 y  3 z  2 x  1 y  1 z C.   . D.   . 1 2 3 1 2 3
2. Phương pháp đại số.
Bước 1: Biểu diễn các yếu tố cần giải thông qua tham số (ẩn số).
Bước 2: Lập hệ phương trình từ giả thiết, yêu cầu đề bài .
Bước 3: Giải hệ phương trình, trả lời bài toán (Chọn đáp án).
Để nhanh hơn thì chúng ta kết hợp cả bước 2 và bước 3, nói cách khác: chúng ta
cho thỏa mãn dần mỗi điều kiện, khử bớt được các ẩn, cuối cùng còn một ẩn. Ta tạm
gọi là phương pháp khử dần ẩn (dồn biến). Hướng dẫn. Giả sử A3  ; a 3  2a; 2
  a d B 5  3 ; b 1   2 ;
b 2  b d 1 và 
 2 là các giao điểm của  d với d d
1 và 2 . Ta có: AB   2  a  3 ;
b 4  2a  2 ;
b 4  a b .  
Ta có AB cùng phương với n  1; 2;3 P  nên suy ra: 2  a  3b 4
  2a  2b 4  a b
4  a b  6  3a  9b     . 1 2 3
4  2a  2b  4  2a  6b
Giải ra ta có a  2,b 1 nên tọa độ A1; 1;0 . Chọn D.
Ví dụ 63. [Sở GD Bắc Giang] Cho các số thực thay đổi a, , b , c ,
x y, z thỏa mãn a b c  3 và
x  2  y  2 z  2 1 1 2 1. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức
P   x a2   y b2   z c2 . A. 3 1. B. 3 1. C. 4  2 3. D. 4  2 3. 106 GV: Nguyen Xuan Chung Phân tích.
Quan sát biểu thức ta thấy có thể dùng bất đẳng thức Mincopki hoặc B.C.S.
Cách 1. BĐT Mincopxki kết hợp B.C.S. 2 2 2 2 2 2
Biến đổi P  1  a x  b y  c z   x   1   y   1   z  2 . 2 2 2
Khi đó P 1  a   1  b  
1  c  2 (1). Sử dụng bất đẳng thức B.C.S, ta có:
a  2 b  2 c  2 1 1 1
2  a b c2  3 (2). 3
Từ (1) và (2) suy ra P    P    2 1 3
3 1  4  2 3 . Chọn C.
Cách 2. Bất đẳng thức B.C.S. 2 2 2 1 2
Ta có P  a x  b y  c z  a b c x y z (*). 3 2 2 2 2
Mặt khác ta có 3  11  1  x   1   y  
1   z  2    x y z   , suy ra:
x y z  3  3   x y z  3 3  0 (**).
Từ (*) và (**) suy ra P    2
1 3 3  4 2 3 . Chọn C. 3 Nhận xét.
Cách giải theo phương pháp đại số hoàn toàn tự luận, phù hợp với các em ưa thích
đại số, nhưng yêu cầu các em biến đổi thật nhanh ! Kể cả như vậy cũng tiêu tốn nhiều
thời gian. Nói vui một tí: “Nhà giàu tiêu xài không sợ lãng phí” nhưng “thời gian còn
quý hơn vàng”, không nên nhé!. Còn về các bài toán min – max chúng ta sẽ nghiên cứu
kỹ hơn trong PHẦN 2. Nhưng bài sau ta lại xem xét thêm: 2 2 2
Ví dụ 64. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho mặt cầu S  :  x  2   y   1   z   1  9 và
M x ; y ; z S
A x  2y  2z
x y z 0 0 0    sao cho 0 0
0 đạt giá trị nhỏ nhất. Khi đó 0 0 0 bằng A. 2 . B. 1  . C. 2  . D. 1. Hướng dẫn Chọn B
Viết lại A và sử dụng bất đẳng thức B.C.S, ta có:
A    x     y     z         x  2   y  2   z  2 6 1 2 2 1 2 1 1 4 4 2 1 1   9   . x  2 y 1 z 1
Suy ra 9  A  6  9  3  A  15 , do đó min A  3      1  . 1 2 2
Khi đó x  1, y z  1. Suy ra x y z  1  0 0 0 .
3. Phương pháp quỹ tích (Tập hợp điểm).
Chúng ta cần định hướng (hình dung) được tập hợp điểm là gì, sau đó:
Bước 1: Lập phương trình của mỗi các đường.
Bước 2: Tìm giao của các đường vừa lập .
Bước 3: Tính toán trả lời bài toán (Chọn đáp án). 107 GV: Nguyen Xuan Chung
BÀI TOÁN: Phương trình đường thẳng cắt hai đường thẳng chéo nhau.
Biết đường thẳng (AB) có phương phương a .  é ù
Bước 1: Viết phương trình mp(P) chứa M Î d và n = u, a ê ú ë û .
Bước 2: Tìm giao điểm B = (P) Ç d '  
Bước 3: Trả lời B Î D & u = a D .
Ví dụ 65. Trong không gian Oxyz , cho hai đường thẳng d d 1 và
2 lần lượt có phương trình là x y 1 z     x y 1 z 1 và  
. Đường thẳng d cắt cả hai đường thẳng d , d và song 1 2 1 1 2  3 1 2 x  4 y  7 z  3
song với đường thẳng  :   có phương trình là 1 4 2  x 1 y 1 z  4 x 1 y 1 z  4 A.   . B.   . 1 4 2  1 4 2  x 1 y 1 z  4 x 1 y 1 z  4 C.   . D.   . 1 4 2  1 4 2
Hướng dẫn giải   
Mặt phẳng (P) đi qua M 0; 1  ;0
n  u ,u  1   và có P  
. Vào MENU 9 1 2 nhập dòng đầu 1 d    3 
1  2  1  dòng hai 1  4  2  ta có n  4; ;1 P   .  2 
Phương trình mp(P): 8x  3y  2z  3. x 1 y 1 z  4 Ta có B 1; 1
 ;4  (P)  d d :   2 nên phương trình . Chọn B. 1 4 2
Đường thẳng (AB) đi qua một điểm M0 .
Bước 1: Viết phương trình mp(P) chứa M & d M & d ' 0
. Phương trình mp(Q) chứa 0
Bước 2: Tìm giao điểm A = (Q) Ç d và giao điểm B = (P) Ç d ' . 
Bước 3: Tính AB và trả lời. 108 GV: Nguyen Xuan Chung
Ví dụ 66. Trong không gian với hệ tọa độ Oxyz , cho điểm M 2; 1  ; 6
  và hai đường thẳng x 1 y 1 z 1 x  2 y 1 z  2 d :   d :   1 ,
. Đường thẳng đi qua điểm M và cắt cả hai 2 1  1 2 3 1 2 đường thẳng d d 1 ,
2 tại hai điểm A , B . Độ dài đoạn thẳng AB bằng A. 38 . B. 2 10 . C.8 . D.12 .
Hướng dẫn giải
Vào MENU 9 1 2 nhập dòng đầu 2 = 1 - = 1 - = dòng hai 1= 2 - = 5 = (Thay M vào tử của d
x + y - z =
1 ). Phương trình mp(P): 7 11 3 21.
Trong MENU 9 1 2 nhập dòng đầu 3 =1= 2
- = dòng hai 4 = 0 = 8 = (Thay M vào tử của d
x - y + z =
2 ). Phương trình mp(Q): 2 8 6.  Ta có A(3;0; ) 0 = (Q) Ç d
B 4;1;6 = (P) Ç d
AB = 1;1;6  AB = 38. 1 và ( ) 2 nên ( ) Chọn A Nhận xét.
Đây là phương pháp tương đối trong sáng, chúng ta sử dụng máy tính CASIO hỗ
trợ đắc lực trong giải toán, tiết kiệm thời gian.
Ví dụ 67. Trong không gian hệ tọa độ Oxyz , cho ba điểm (2
A ;3;1) , B(1;2;0) , C(1;1;2) . Điểm H
là trực tâm tam giác ABC , khi đó, độ dài đoạn OH bằng 870 870 870 870 A. . B. . C. . D. . 12 14 16 15
Hướng dẫn giải
Điểm H thuộc mp( ABC) , vào MENU 9 1 3 nhập dòng đầu 2 = 3 =1=1= dòng hai 1 - = 2 = 0 =1= dòng ba 1=1= 2
- =1= suy ra mp(ABC): -x +8y -5z =17 .
Mặt phẳng (P) chứa AH và vuông góc với BC là: 2x - y - 2z = 1 - .
Mặt phẳng (Q) chứa BH và vuông góc với CA là: x + 2 y + 3z = 3 . æ 2 29 5 - ö 870
Giải hệ ba ẩn bởi ba mặt phẳng ta có H ç ; ; ÷ ç ÷  OH = 15 çè 15 15 ÷ø
. Chọn D. 15 Lời bình.
Phương pháp quỹ tích dùng nhiều nhất khi giải toán trong hệ tọa độ Oxyz, tập
hợp điểm (điểm) cần tìm là giao của các đường khác. 109 GV: Nguyen Xuan Chung
4. Phương pháp véc tơ.
Véc tơ và tọa độ là cơ sở để xây dựng hình học không gian Oxyz, nhưng phương
pháp véc tơ không phải dùng nhiều nhất, tuy nhiên nó tương đối ngắn gọn và súc tích:
Bước 1: Chuyển đổi các yếu tố hình học sang véc tơ; sử dụng tính chất hình học
của một số hình đặc biệt; phép suy ngược từ phương trình về véc tơ (Nếu cần).
Bước 2: Tìm mối quan hệ và biến đổi cần thiết.
Bước 3: Tính toán trả lời bài toán (Chọn đáp án).
Ví dụ 68. Trong không gian Oxyz , cho tam giác ABC , biết (
A 1;1;1) , B(5;1; 2) , C(7;9;1) . Tính độ
dài phân giác trong AD của góc A 3 74 2 74 A. . B. . C. 2 74. D. 3 74. 2 3
Hướng dẫn giải 2 2 2 DB AB 4 + 0 + ( 3 - ) 1 Tính tỉ số = = = 2 2 2 DC AC 6 +8 +
. Khi đó điểm D thuộc đoạn BC sao cho 0 2    1    2AB + AC  14 æ 8 6 - ö 2 74
DB + DC = 0  AD = . Suy ra AD = ç ; ; ÷ ç ÷  AD = . 2 3 çè 3 3 3 ÷ø 3 Chú ý.   
Khi tính độ dài, tọa độ AB, AC chúng ta tính trong căn rồi, nên AD nhẩm được!.
Ví dụ 69. [MH_2019_BGD] Trong không gian Oxyz, cho mặt phẳng  P: x y z 3  0 và đường x y 1 z  2 thẳng d :  
. Hình chiếu của d trên  P có phương trình là 1 2 1 x 1 y 1 z 1 x 1 y 1 z 1 A.   . B.   . 1  4  5 3 2  1  x 1 y 1 z 1 x 1 y  4 z  5 C.   . D.   . 1 4 5  1 1 1
Hướng dẫn giải      
Gọi u ' là hình chiếu của u trên (P), ta có: u ' + t.n = u . Nhân hai vế với n , suy ra:   . n u 2   2  æ2 2 2ö 1 t =  =
u ' = u - n = 1;2; 1 - -çç ; ; ÷÷= 1;4; 5 - 2 . Thay trở về: ( ) ( ). 3 ç ÷ n 3 è3 3 3ø 3 Tìm được M (1;1; )
1 = d Ç(P). Chọn C. Lưu ý.
Ta có thể sử dụng CASIO như sau (nhất là các số không đẹp): x + y + z 2 Ghi CALC nhập 1= 2 = 1
- == STO M (t = gán vào phím M) 3 3 110 GV: Nguyen Xuan Chung  æ1 4 5 - ö
Ghi x - M : y - M : z - M bấm === ta có u ' = çç ; ; ÷÷ çè . 3 3 3 ÷ø x y z 1
Ví dụ 70. [Đề_2021_BGD] Trong không gian Oxyz , cho đường thẳng d :   và mặt 1 1 2
phẳng (P) : x  2 y  2z  2  0 . Hình chiếu vuông góc của d trên (P) là đường thẳng có phương trình: x y z 1 x y z 1 x y z 1 x y z 1 A.   B.   . C.   D.   . 2  4 3 14 1 8 2  4 3 14 1 8
Hướng dẫn giải
x + 2y -2z 5 - Ghi CALC nhập 1= 1 - = 2 == STO M (t = gán vào phím M) 9 9  14 æ 1 8ö
Ghi x - M : y - 2M : z + 2M bấm === ta có u ' = çç ; ; ÷÷ çè
. (Có 2 đáp án B, D) 9 9 9÷ø Điểm M (0;0;- )
1 Ï (P) , loại đáp án B. Chọn D.
…………………………………………………………..
PHÂN TÍCH MỘT SỐ KHÁI NIỆM TOÁN HỌC.
A. Khái niệm véc tơ.
“Véc tơ là một đoạn thẳng có hướng”. Nếu đoạn thẳng AB bị “thủng một lỗ” hay
thiếu đi vài điểm ở giữa hai điểm A và B thì chúng ta sẽ không có đoạn thẳng AB, và do 
đó không có véc tơ AB . Đề xuất:
Nếu gọi O là điểm đầu (điểm gốc) và A là điểm cuối (điểm ngọn) thì ta có một 
véc tơ, ký hiệu là OA. 
Hướng của véc tơ OA là từ O đến A theo đường thẳng chứa hai điểm O, A. (Nhằm
phân biệt với cung định hướng). Nhận xét.
Định nghĩa theo cách đề xuất tuy hơi dài nhưng hoàn toàn dễ hiểu và phù hợp với
toán học cao cấp và toán học hiện đại, chẳng hạn một ma trận hay một đa thức vẫn xem là một véc tơ.
Theo đ/n thì: véc tơ không có liên quan gì các điểm ở giữa hai điểm O và A. Để đ/n
độ dài thì ta đ/n là khoảng cách giữa hai điểm O và A; . . .
B. Khái niệm véc tơ pháp tuyến của mặt phẳng.   
“Véc tơ n ¹ 0 đgl VTPT của mặt phẳng (a) nếu giá của n vuông góc với (a) ”. 
Như vậy chúng ta lấy quan hệ của d (giá) và (a) để định nghĩa cho n . Nếu d và (a)
không vuông góc nhau thì VTPT không được định nghĩa. Nói cách khác: VTPT chạy
theo (a) và phụ thuộc vào (a) . 111 GV: Nguyen Xuan Chung Đề xuất:   
“ Cho véc tơ n ¹ 0 , mặt phẳng (a) đgl có VTPT n nếu (a) vuông góc với giá  
của n ”. Khi đó ta còn nói (a) nhận n làm VTPT. Tình huống:  
Cho trước cả n và (a) , giá của n không vuông góc với (a) . Khi đó: (a) có vô số  
VTPT khác nhau, nhưng không phải là n ; ngược lại n là VTPT của vô số mặt phẳng
khác nhau, nhưng không phải của (a) . Như thế:  
Véc tơ pháp tuyến n ¹ 0 luôn tồn tại tự bản thân nó (nội tại – nội hàm) và cho
trước rồi, còn nó trở thành VTPT của (a)  (a) ^ d . Hoàn toàn phù hợp với nhận xét: 
(a) được xác định khi biết n và điểm M0 của nó.
…………………………………………………………………
CHÚC MỌI NGƯỜI THÀNH CÔNG!. 112 GV: Nguyen Xuan Chung