Chương 1 Tổng Quan Về Quản Lý Trong Khoa Học Quản Lý | Môn Quản lý học - Đại học Kinh Tế Quốc Dân

lOMoAR cPSD| 61356822
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
KHOA KHOA HỌC QUẢN LÝ QUẢN LÝ HỌC
Giảng viên: ThS. Trần Lan Hương
Điện thoại: 0966768891
Email: tranlanhuong1991@gmail.com
Khoa Khoa học quản lý (2013), Giáo trình Quản lý học, NXB Trường ĐH Kinh tế quốc dân lOMoAR cPSD| 61356822
Mục tiêu học tập
• Thấy được sự cần thiết phải trở thành nhà quản lý giỏi và có ham
muốn học hỏi để nâng cao năng lực quản lý của mình;
• Xác định và phân tích được các yếu tố môi trường mà các nhà quản
lý phải đối mặt trong công việc của họ;
• Có được kỹ năng ra quyết định để giải quyết các vấn đề gặp phải trong
cuộc sống và công việc;
• Hiểu và thực hiện được các chức năng cơ bản của quá trình quản lý
như: lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát đối với một hệ thống xã hội nhất định.
• Tự khám phá và có thể tự hoàn thiện bản thân
Kết cấu học phần lOMoAR cPSD| 61356822
Chương I. Tổng quan về Quản lý
Chương II. Quyết định quản lý
Chương III. Lập kế hoạch Chương IV. Tổ chức Chương V. Lãnh đạo Chương VI. Kiểm soát
CHƯƠNG 1 - TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ
1.1. HỆ THỐNG XÃ HỘI VÀ TỐ CHỨC - ĐÓI TƯỢNG CỦA QUẢN LÝ
1.1.1. Hệ thống xã hội (khái niệm, tính chất, sự chuyển hóa nguồn lực, hiệu lực và hiệu quả)
1.1.2. Tổ chức (khái niệm, đặc trưng, các loại hình, các hoạt động cơ bản) 1.2. QUẢN LÝ
1.2.1. Khái niệm và các yếu tố cơ bản của quản lý lOMoAR cPSD| 61356822 1.2.2. Quá trình quản lý
1.2.3. Quản lý là một khoa học, một nghệ thuật, một nghề 1.3. NHÀ QUẢN LÝ
1.3.1. Nhà quản lý và phân loại các nhà quản lý
1.3.2. Vai trò của nhà quản lý
1.3.3. Đặc điểm công việc của nhà quản lý
1.3.4. Các yêu cầu thiết yếu đối với nhà quản lý
1.3.5. Các xu hướng tác động lên sự thay đổi của quản lý
CHƯƠNG 1 - TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ (tiếp)
1.4. MỒI TRƯỜNG QUẢN LÝ TỔ CHỨC
1.4.1. Tổng quan về môi trường quản lý (Khái niệm môi trường quản lý, Tính phức tạp của môi trường quản lý
1.4.2. Môi trường quản lý tổ chức (môi trường bên ngoài, môi trường bên trong, Mối quan hệ giữa tổ chức
với môi trường bên ngoài) 1.4.3. Quy trình phân tích môi trường
1.5. ĐẠO ĐỨC QUẢN LÝ, TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI lOMoAR cPSD| 61356822
1.5.1. Khái niệm đạo đức quản lý (khái niệm, các yếu tố ảnh hưởng đến đạo đức quản lý, các quan điểm về
đạo đức quản lý, đảm bảo chuẩn mực đạo đức trong quản lý)
1.5.2. Trách nhiệm xã hội trong quản lý (trách nhiệm xã hội trong quản lý, đo lường trách nhiệm xã hội
trong quản lý, hành động của tổ chức để thực hiện trách nhiệm xã hội)
1.6. TOÀN CẦU HOÁ VÀ QUẢN LÝ
1.6.1. Toàn cầu hóa (khái niệm, đặc trưng của toàn cầu hóa)
1.6.2. Cơ hội và thách thức đối với quản lý trong môi trường toàn cầu
CHƯƠNG 2 - QUYẾT ĐỊNH QUẢN LÝ
2.1. Quyết định quản lý 2.1.1. Khái niệm 2.1.2. Đặc điểm 2.1.3. Hình thức 2.1.4. Phân loại lOMoAR cPSD| 61356822 2.1.5. Yêu cầu
2.2. Quy trình quyết định quản lý (4 bước)
2.3. Phương pháp và kỹ thuật ra các quyết định quản lý
(giới thiệu các phương pháp) lOMoAR cPSD| 61356822
CHƯƠNG 3 - LẬP KẾ HOẠCH 3.1. KẾ HOẠCH 3.1.1. Các khái niệm
3.1.2. Các loại hình kế hoạch (Theo cấp kế hoạch; Theo hình thức thể hiện; Theo thời gian thực hiện; Theo mức độ cụ thể)
3.2. LẬP KẾ HOẠCH
3.2.1 Khái niệm và vai trò của lập kế hoạch
3.2.2. Quy trình lập kế hoạch
3.3. KẾ HOẠCH CHIẾN LƯỢC
3.3.1. Chiến lược và các cấp độ chiến lược
3.3.2. Quy trình lập kế hoạch chiến lược
3.3.3. Một số công cụ phân tích chiến lược: PEST, 5 lực lượng, SWOT, BCG, Chiến lược cạnh tranh
của M.Porter, Mô hình chuỗi giá trị và phân tích năng lực cạnh tranh của tổ chức
CHƯƠNG 4 - TỔ CHỨC
4.1. NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA CHỨC NĂNG TỒ CHỨC lOMoAR cPSD| 61356822
4.1.1. Tổ chức và chức năng tổ chức
4.1.2. Vai trò của chức năng tổ chức trong quá trình quản lý
4.2. CƠ CẤU TỔ CHỨC
4.2.1. Khái niệm cơ cấu tổ chức
4.2.2. Cơ cấu tổ chức chính thức và phi chính thức
4.2.3. Cơ cấu tổ chức bền vững và tạm thời
4.2. CÁC THUỘC TÍNH CƠ BẢN CỦA CƠ CẤU TỎ CHỨC
4.2.1. Chuyên môn hóa công việc
4.2.2. Hình thành các bộ phận
4.2.3. Cấp quản lý và tầm quản lý
4.2.4. Quyền hạn và trách nhiệm trong tổ chức
4.2.5. Tập trung và phi tập trung trong quản lý
4.2.6. Phối hợp các bộ phận của tổ chức
CHƯƠNG 5: LÃNH ĐẠO
5.1. BẢN CHẤT CỦA LÃNH ĐẠO lOMoAR cPSD| 61356822
5.1.1. Khái niệm lãnh đạo và phân biệt giữa lành đạo & quản lý
5.1.2. Tiền đề để lãnh đạo thành công
5.1.3. Các cách tiếp cận về lãnh đạo (chỉ giới thiệu các cách tiếp cận và đặc điểm của cách tiếp cận đó)
5.1.4. Các nội dung cơ bản của chức năng lãnh đạo (giới thiệu các nội dung ở mục 14.4 sach quản lý học)
5.1.5. Quyền lực của người lãnh đạo
5.2. TẠO ĐỘNG LỰC
5.2.1. Một số khái niệm
5.2.2. Một số học thuyết tạo động lực 5.3.LÃNH ĐẠO NHÓM
CHƯƠNG 6 - KIỂM SOÁT
6.1. TỔNG QUAN VÈ KIỀM SOÁT
6.1.1. Khái niệm và bản chất của kiểm soát lOMoAR cPSD| 61356822
6.1.2. Vai trò của kiểm soát
6.1.3. Đặc điểm của kiểm soát
6.1.4. Nguyên tắc kiểm soát
6.2. HỆ THỐNG KIỂM SOÁT
6.2.1. Chủ thể kiểm soát
6.2.2. Hình thức kiểm soát
6.2.3. Công cụ kiểm soát
6.2.4. Quy trình kiểm soát
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỌC PHẦN
• 10%: Chuyên cần (Đi học đầy đủ + phát biểu xây dựng bài) lOMoAR cPSD| 61356822
• 20%: Điểm cao nhất trong tất cả các bài trắc nghiệm (LMS) ( không
cao hơn quá điểm trung bình 2 điểm)
• 20%: Bài và thuyết trình nhóm ( Bản word + Slide + Phiếu trả lời câu
hỏi) – In slide và bản word ra trước mỗi buổi TT
• 50%: Thi trắc nghiệm cuối kỳ lOMoAR cPSD| 61356822
Chủ đề bài nhóm & thuyết trình
Chọn một tổ chức mà nhóm quan tâm. Trình bày và phần tích về các nội dung sau:
1. Giới thiệu cơ bản về tổ chức (tên, ngành nghề, lĩnh vực hoạt động, địa chỉ, thành tựu
cơ bản,..) (Chương 1)
2. Sơ đồ cơ cấu tổ chức. Đây là loại cơ cấu tổ chức gì? Phân tích ưu nhược điểm theo 6
thuộc tính của cơ cấu tổ chức. CCTC này cần được hoàn thiện như thế nào? (Chương 4)
3. Chọn một kế hoạch của tổ chức đó, kế hoạch đó là loại kế hoạch gì? phân tích quy
trình lập ra kế hoạch đó nhằm phản ánh các hoạt động cần phải thực hiện (Chương 3)
4. Trình bày về công cụ cơ bản được sử dụng để nâng cao động lực làm việc cho một
nhóm đối tượng của tổ chức đó. Các công cụ này bộc lộ những ưu nhược điểm gì, nêu
một vài sáng kiến để hoàn thiện (Chương 5)
5. Xác định yếu tố cơ bản của hệ thống kiểm soát được sử dụng trong tổ chức. Xác định
các điểm yếu và đưa ra sáng kiến hoàn thiện (Chương 6)
6. Xác định một vấn đề của tổ chức này. Vận dụng quy trình ra quyết định và một số mô
hình phù họp để giải quyết vấn đề kể trên (Chương 2) lOMoAR cPSD| 61356822
Chương I TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ lOMoAR cPSD| 61356822
Mục tiêu của chương
• Hiểu được thuật ngữ hệ thống xã hội, tổ chức và quản lý.
• Nắm được các chức năng của quá trình quản lý theo quy trình quản lý và lĩnh vực hoạt động
• Nắm được mục đích của quản lý.
• Hiểu được khái niệm, vai trò và yêu cầu của nhà quản lý.
• Xác định được các loại môi trường hoạt động của một tổ chức/bộ phận
CHƯƠNG 1 - TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ
1.1. HỆ THỐNG XÃ HỘI VÀ TỐ CHỨC - ĐÓI TƯỢNG CỦA QUẢN LÝ
1.1.1. Hệ thống xã hội (khái niệm, tính chất, sự chuyển hóa nguồn lực, hiệu lực và hiệu quả)
1.1.2. Tổ chức (khái niệm, đặc trưng, các loại hình, các hoạt động cơ bản) 1.2. QUẢN LÝ
1.2.1. Khái niệm và các yếu tố cơ bản của quản lý 1.2.2. Quá trình quản lý
1.2.3. Quản lý là một khoa học, một nghệ thuật, một nghề lOMoAR cPSD| 61356822 1.3. NHÀ QUẢN LÝ
1.3.1. Nhà quản lý và phân loại các nhà quản lý
1.3.2. Vai trò của nhà quản lý
1.3.3. Đặc điểm công việc của nhà quản lý
1.3.4. Các yêu cầu thiết yếu đối với nhà quản lý
1.3.5. Các xu hướng tác động lên sự thay đổi của quản lý 16
CHƯƠNG 1 - TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ (tiếp)
1.4. MỒI TRƯỜNG QUẢN LÝ TỔ CHỨC
1.4.1. Tổng quan về môi trường quản lý (Khái niệm môi trường quản lý, Tính phức tạp của môi trường quản lý
1.4.2. Môi trường quản lý tổ chức (môi trường bên ngoài, môi trường bên trong, Mối quan hệ giữa tổ chức
với môi trường bên ngoài) 1.4.3. Quy trình phân tích môi trường
1.5. ĐẠO ĐỨC QUẢN LÝ, TRÁCH NHIỆM XÃ HỘI
1.5.1. Khái niệm đạo đức quản lý (khái niệm, các yếu tố ảnh hưởng đến đạo đức quản lý, các quan điểm về đạo
đức quản lý, đảm bảo chuẩn mực đạo đức trong quản lý) lOMoAR cPSD| 61356822
1.5.2. Trách nhiệm xã hội trong quản lý (trách nhiệm xã hội trong quản lý, đo lường trách nhiệm xã hội trong
quản lý, hành động của tổ chức để thực hiện trách nhiệm xã hội)
1.6. TOÀN CẦU HOÁ VÀ QUẢN LÝ
1.6.1. Toàn cầu hóa (khái niệm, đặc trưng của toàn cầu hóa)
1.6.2. Cơ hội và thách thức đối với quản lý trong môi trường toàn cầu 17 lOMoAR cPSD| 61356822
1.1. HỆ THỐNG XÃ HỘI VÀ TỔ CHỨC
1.1.1 . Hệthốngxã hội là tậphợpnhữngngườihay nhómngườicóquan hệ
chặtchẽvớinhau, ảnhhưởng, tácđộngtươnghỗlênnhaumột cáchcóquy luật.
- Tínhnhấtthể: sựthốngnhấtgiữacác yếu tố vàmốiquan hệmật thiếtvớimôi trường bên ngoài.
- Tính“trồi” tạo ra sứcmạnhvượttrộichotổ chức. - Tínhphứctạp
- Tínhhướngđích(mụctiêu )
- Chuyểnhoácác nguồnlực=> năngsuấtcủa hệthống lOMoAR cPSD| 61356822
1.1. HỆ THỐNG XÃ HỘI VÀ TỔ CHỨC MÔI TRƯỜNG BÊN NGOÀI Tácđộnglên Tácđộngcủa môitrường môitrường Hệthốngxãhội R1 V1 - Cáccánhân - Tổchức R2 V2 - Xãhội - Giađình R… V… - Cộngđồng Liênhệngược
Hình 1.1 Hệ thống xã hội trong mối quan hệ với môi trường bên ngoài 19
Hình 1 -2 Sự chuyển hóa của các nguồn lực bên trong hệ
thống xã hội và với môi trường bên ngoài lOMoAR cPSD| 61356822 20 lOMoAR cPSD| 61356822 1.1.2. Tổ chức
Khái niệm: Tổ chức là một hệthốngxã hội, tậphợpcủa haihay nhiềungười
cùnglàmviệcvìnhữngmụcđíchchungtrong hìnhtháicơcấuổn định
Đặc trưngcơbảncủa tổ chức - Cónhiềungười
- Hoạt động vì mục tiêu chung
- Tồntạitrong những hìnhtháicơcấuổnđịnh .
- Cungcấpsảnphẩmvàdịchvụcógiá trị đốivớikháchhàng. - Là hệthốngmở - Cầnđượcquản lý