Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 1
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Bài 01. ĐẠO HÀM
A. Lý thuyết
1. Đạo hàm. .......................................................................................................................................2
2. Ý nghĩa hình học của đạo hàm ............................................................................................... 3
3. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm ................................................................................................... 4
4. Số e............................................................................................................................................... 4
B. Bài tập
Dạng 1. Tính đạo hàm tại 1 điểm bằng định nghĩa...........................................................5
Dạng 2. Tính đạo hàm tại 1 điểm bất kỳ trên (a;b) bằng định nghĩa .........................8
Dạng 3. Ý nghĩa hình học của đạo hàm ............................................................................ 10
Dạng 4. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm................................................................................. 12
Dạng 5. Tìm tham số để hàm số có đạo hàm tại x
0
...................................................... 13
C. Luyện tập
Bài 02. CÁC QUY TẮC TÍNH ĐẠO HÀM
A. Lý thuyết
1. Đạo hàm hàm số
n
yx
........................................................................................................... 19
2. Đạo hàm hàm số
yx
........................................................................................................ 19
3. Đạo hàm hàm số lượng giác ................................................................................................. 19
4. Đạo hàm của hàm số mũ và hàm số logarit ................................................................... 19
5. Các quy tắc tính đạo hàm .................................................................................................... 20
6. Đạo hàm của hàm hợp .......................................................................................................... 20
7. Đạo hàm cấp hai ...................................................................................................................... 21
B. Bài tập
Dạng 1. Tính đạo hàm đa thức – hữu tỉ – căn thức........................................................ 22
Dạng 2. Tính đạo hàm lượng giác ..................................................................................... 24
Dạng 3. Tính đạo hàm mũ – logarit .................................................................................. 26
C. Luyện tập
Mục lục
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 2
Chương VII.
ĐẠO HÀM
1. Đạo hàm.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa:
Để tính đạo hàm của hàm số
y f x
tại
0
;x a b
, ta thực hiện theo các bước sau:
Bước 1. Tính
0
f x f x
.
Bước 2. Lập và rút gọn tỉ số
với
0
;,x a b x x
Bước 3. Tính giới hạn
0
0
0
lim
xx
f x f x
xx
.
Lý thuyết
A
Định nghĩa:
Cho hàm số xác định trên khoảng và .
Nếu tồn tại giới hạn hữu hạn thì giới hạn đó được gọi là đạo hàm
của tại điểm , tức là:
Kí hiệu là hay .
Trong định nghĩa & quy tắc trên đây, thay bởi ta sẽ có định nghĩa và quy tắc tính
đạo hàm của hàm số tại điểm .
Chú ý
ĐẠO HÀM
ĐẠO HÀM
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 3
Chương VII.
ĐẠO HÀM
2. Ý nghĩa hình học của đạo hàm
Lời giải
........................................................................................................................
........................................................................................................................
........................................................................................................................
........................................................................................................................
........................................................................................................................
........................................................................................................................
Trong mặt phẳng tọa độ
Oxy
, cho đồ thị
C
của hàm số
y f x
và điểm
00
;M x y C
.
Xét
;M x f x
là một diểm di chuyển trên
C
.
Đường thẳng
0
MM
là một cát tuyến của
C
.
Hệ số góc của cát tuyến
0
MM
được tính bởi công thức
0
0
0
tan
MM
f x f x
k
xx

.
Khi cho
x
dần tới
0
x
thì
M
di chuyển trên
C
tới
0
M
.
Giả sử cát tuyến
0
MM
có vị trí giới hạn là
0
MT
thì
0
MT
được gọi là tiếp tuyến của
C
tại
0
M
và
0
M
được gọi là tiếp điểm
Ta có hệ số góc của tiếp tuyến
0
MT
là
0
00
0
0
0
tan lim tan lim
MT
x x x x
f x f x
k f x
xx

Ví dụ 2.1.
Cho hàm số và điểm
⑴ Vẽ đồ thị và tính .
⑵ Vẽ đường thẳng qua có hệ số góc . Nhận xét về vị trí tương đối
giữa và
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 4
Chương VII.
ĐẠO HÀM
3. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm
4. Số e
Đạo hàm của đồ thị hàm số tại điểm là hệ số góc của tiếp tuyến của
tại điểm
Tiếp tuyến có phương trình:
Nếu hàm số biểu thị quãng đường di chuyển của vật theo thời gian thì
biểu thị tốc độ tức thời của chuyển động tại thời điểm .
Nếu hàm số biểu thị nhiệt độ
theo thời gian thì biểu thị tốc độ thay
đổi nhiệt độ theo thời gian tại thời điểm .
Người ta còn biết rằng là số vô tỉ và (Số thập phân vô hạn không tuần hoàn).
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 5
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 1. Tính đạo hàm tại 1 điểm bằng định nghĩa
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Bài tập
B
Để tính đạo hàm của hàm số tại , ta thực hiện theo các bước sau:
Bước 1. Tính .
Bước 2. Lập và rút gọn tỉ số với và
Bước 3. Tính giới hạn .
⑴ ⑵ ⑶
Hàm số có đạo hàm tại điểm .
Hàm số có đạo hàm tại điểm thì trước hết phải liên tục tại điểm đó.
Phương pháp
Ví dụ 1.1.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa tại một điểm của các hàm số sau:
⑴ tại ⑵ tại
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 6
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Ví dụ 1.2.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa tại một điểm của các hàm số sau:
⑴ tại ⑵ tại
Ví dụ 1.3.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa tại một điểm của các hàm số sau:
⑴ tại
⑵ tại
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 7
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Ví dụ 1.4.
Tìm để hàm số có đạo hàm tại
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 8
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 2. Tính đạo hàm tại 1 điểm bất kỳ trên (a;b) bằng định nghĩa
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Để tính đạo hàm của hàm số tại , ta thực hiện theo các bước sau:
Bước 1. Tính .
Bước 2. Lập và rút gọn tỉ số với và
Bước 3. Tính giới hạn .
Hàm số có đạo hàm tại điểm thì trước hết phải liên tục tại điểm đó.
Phương pháp
Ví dụ 2.1.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa của các hàm số sau:
⑴ ⑵
⑶ ⑷
⑸ ⑹
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 9
Chương VII.
ĐẠO HÀM
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 10
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 3. Ý nghĩa hình học của đạo hàm
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Ý nghĩa hình học: (Phương trình tiếp tuyến)
Cho hàm số có đồ thị , .
Phương trình tiếp tuyến tại có dạng: .
Trong đó: hoành độ tiếp điểm.
tung độ tiếp điểm.
hệ số góc tiếp tuyến.
Bài toán: Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại .
Bước 1. Tính .
Bước 2. Từ .
Bước 3. Hoàn thiện phương trình tiếp tuyến cần tìm .
Phương pháp
Ví dụ 3.1.
Viết phương trình tiếp tuyến của
⑴ Đồ thị hàm số tại điểm có hoành độ .
⑵ Đồ thị hàm số tại điểm có hoành độ .
⑶
Đồ thị hàm số tại điểm có tung độ .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 11
Chương VII.
ĐẠO HÀM
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 12
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 4. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Ý nghĩa vật lý: (quãng đường, nhiệt độ, điện lượng)
Nếu hàm số biểu thị quãng đường
di chuyển của vật theo thời gian thì biểu
thị tốc độ tức thời của chuyển động tại thời điểm .
Nếu hàm số biểu thị nhiệt độ
theo thời gian thì biểu thị tốc độ thay đổi
nhiệt độ theo thời gian tại thời điểm .
Phương pháp
Ví dụ 4.1.
Một chất điểm chuyển động có phương trình chuyển động là (t
được tính bằng giây, s được tính bằng mét).
⑴ Tính đạo hàm của hàm số tại điểm .
⑵ Tính vận tốc tức thời của chuyển động tại thời điểm .
Ví dụ 4.2.
Cho biết điện lượng trong một dây dẫn theo thời gian biểu thị bởi hàm số
(t được tính bằng giây, Q được tính bằng Coulomb). Tính cường độ của dòng điện
trong dây dẫn tại thời điểm
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 13
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 5. Tìm tham số để hàm số có đạo hàm tại x
0
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Cho hàm số hoặc . Tìm tham số m để hàm
số có đạo hàm tại
Bước 1. Xác định .
Bước 2. Hàm số liên tục tại
Bước 3. Tính ; .
Bước 4. Hàm số có đạo hàm tại .
Phương pháp
Ví dụ 5.1.
Cho hàm số . Tìm
để hàm số có đạo hàm tại .
Ví dụ 5.2.
Cho hàm số . Tìm
, thì hàm số có đạo hàm tại ?
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 14
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Câu 1. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm đã chỉ:
⑴
21f x x
tại
2x 
⑵
2024 2023f x x
tại
1x
⑶
2
21f x x x
tại
1x
⑷
3
21f x x
tại
2x
⑸
2
21f x x x
tại
1x
⑹
1
1
x
fx
x
tại
2x
⑺
1
1
fx
x
tại
2x
⑻
21
2
x
fx
x
tại
3x
⑼
tại
1x
⑽
2023f x x
tại
2x
Câu 2. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm (nếu có):
⑴
2
2 3 3
3
khi
khi
xx
fx
xx

. Tính
3f
. ⑵
2
10
1 2 0
khi
khi
xx
fx
xx


. Tính
0f
.
⑶
f x x
. Tính
0f
. ⑷
f x x x
. Tính
0f
.
⑸
21f x x x
. Tính
1f
. ⑹
f x x x
. Tính
1f
.
⑺
2023f x x
. Tính
0f
. ⑻
2
2f x x x
. Tính
0f
.
⑼
1
x
y
x
. Tính
0f
. ⑽
2
1xx
fx
x

. Tính
1f
.
Câu 3. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm đã chỉ (nếu có):
⑴
2
31
21
khi
khi
x x x
fx
x


. Tính
1f
⑵
32
2
43
1
32
01
khi
khi
x x x
x
fx
xx
x


. Tính
1f
⑶
32
2 3 1
2 7 4
1
1
khi
khi
xx
fx
x x x
x
x

. Tính
1f
.
⑷
2
7 12
3
3
13
khi
khi
xx
x
fx
x
x


. Tính
3f
⑸
2
1
1
khi
khi
xx
fx
xx
. Tính
1f
⑹
3 4 0
10
khi
khi
xx
fx
x
. Tính
0f
Luyện tập
C
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 15
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑺
32
2 1 1
1
1
01
khi
khi
x x x
x
fx
x
x
. Tính
1f
⑻
1
0
00
1
khi
khi
x
x
fx
x
x
. Tính
0f
⑼
34
0
4
1
0
4
khi
khi
x
x
fx
x

. Tính
0f
⑽
2
11
0
00
khi
khi
x
x
fx
x
x

. Tính
0f
Câu 4. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm đã chỉ (nếu có):
⑴
1
0
00
1
khi
khi
x
x
fx
x
x
. Tính
0f
⑵
2
11
0
00
khi
khi
x
x
fx
x
x

. Tính
0f
⑶
3 1 2
1
1
5
1
4
khi
khi
xx
x
x
fx
x


. Tính
1f
.
⑷
3
22
4 8 8 4
0
00
khi
khi
xx
x
fx
x
x
. Tính
0f
Câu 5. Tìm tham số để hàm số có đạo hàm tại
0
x
⑴ Tìm
a
để hàm số
2
1
1
1
1
khi
khi
x
x
fx
x
ax
có đạo hàm tại điểm
1x
.
⑵ Tìm
;ab
để hàm số
2
1 khi 0
1 khi 0
ax bx x
fx
ax b x
có đạo hàm tại điểm
0x
.
⑶ Tìm
;ab
để hàm số
2
1
0
1
0
khi
khi
x
x
fx
x
ax b x

có đạo hàm tại điểm
0x
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 16
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑷ Tìm
;ab
để hàm số
2
2 1 1
3 2 1
khi
khi
ax x x
fx
x bx x
có đạo hàm tại điểm
1x
.
Câu 6. Cho hàm số
2
24y x x
có đồ thị
C
⑴ Tìm hệ số góc của tiếp tuyến của
C
tại điểm có hoành độ
0
1x
thuộc
C
.
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm có
0
0x
thuộc
C
.
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm có
0
1y 
thuộc
C
.
⑷ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết hệ số góc tiếp tuyến bằng
4
.
⑸ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số, biết tiếp tuyến đó song song với
đường thẳng
13yx
.
Câu 7. Cho hàm số
1
3
x
y
x
có đồ thị
C
⑴ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của
C
với trục
Oy
.
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của
C
với trục
Ox
.
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của
C
với đường
thẳng
1yx
.
⑷ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết hệ số góc của tiếp tuyến bằng
1
3
k 
.
⑸ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số, biết tiếp tuyến đó song song với
đường thẳng
13yx
.
Câu 8. Cho hàm số
3
21y x x
có đồ thị
C
⑴ Tìm hệ số góc của tiếp tuyến của hàm số trên tại điểm có
0x
.
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của hầm số biết nó có
2.k 
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của hàm số trên, biết nó tạo với hai trục
Oxy
một tam
giác vuông cân tại
O
.
Câu 9. Một chất điểm chuyển động thẳng biến đổi đều với phương trình
2
21 s t t m
⑴ Tìm vận tốc tức thời của vật tại thời điểm
2ts
.
⑵ Tìm vận tốc trung bình của chất điểm trong khoảng thời gian từ
0t
tới
2ts
.
Câu 10. Một vật chuyển động thẳng xác định bởi phương trình
s s t
trong đó
t
được tính
bằng giây và
S
được tính bằng mét. Thực hiện các yêu cầu dưới đây:
⑴ Với
32
3s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
3st
là bao nhiêu?
⑵ Với
2
7s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
4st
là bao nhiêu?
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 17
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑶ Với
32
1
12
2
s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
10st
là bao nhiêu?
⑷ Với
3 2
64s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
3st
là bao nhiêu?
⑸ Với
3
2 10s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
3st
là bao nhiêu?
⑹ Với
32
34s s t t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
4st
là bao nhiêu?
⑺ Với
2
2 3 7s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
6st
là bao nhiêu?
⑻ Với
32
3
coss s t t



thì vận tốc của vật tại thời điểm
2st
là bao nhiêu?
⑼ Với
42
1
3
2
s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
4st
là bao nhiêu?
⑽ Với
32
39s s t t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
5st
là bao nhiêu?
Câu 11. Một chất điểm chuyển động theo phương trình
s s t
trong đó
t
được tính bằng giây
và
S
được tính bằng mét. Thời gian để vận tốc của chất điểm đạt giá trị lớn nhất
⑴ Với
23
10 9s t t t t
trong khoảng 10 giây đầu tiên.
⑵ Với
32
9 10s tt tt
trong 12 giây đầu tiên.
⑶ Với
32
6s t t t
trong 10 giây đầu tiên.
⑷ Với
32
1
6
2
s t t t
trong 10 giây đầu tiên.
⑸ Với
32
1
9
2
s t t t
trong 10 giây đầu tiên.
⑹ Với
32
1
6
3
s t t t
trong 9 giây đầu tiên.
⑺ Với
23
1
6
s t t t
trong 5 giây đầu tiên.
⑻ Với
32
1
3 20
2
s t t
trong 10 giây đầu tiên.
Câu 12. Một vật chuyển động thẳng xác định bởi phương trình
s s t
trong đó
t
được tính
bằng giây và
S
được tính bằng mét.
⑴ Với
42
2 6 3 1s s t t t t
thì gia tốc của vật tại thời điểm
3st
là bao nhiêu?
⑵ Với
3
4 10 9s s t t t
thì gia tốc của vật tại thời điểm vận tốc bằng
2
là bao
nhiêu?
⑶ Với
32
35s s t t t
thì gia tốc của vật tại tại giây thứ
10
là bao nhiêu?
⑷ Với
32
3 9 1s s t t t t
thì gia tốc của vật tại tại thời điểm vật dừng lại là bao
nhiêu?
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 18
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑸ Với
32
3 5 2s s t t t t
thì gia tốc của vật tại giây thứ
3
là bao nhiêu?
⑹ Với
32
3 3 10s s t t t t
thì gia tốc của vật tại thời điểm vật dừng lại là bao
nhiêu?
⑻ Với
32
2
24
3
s s t t t t
thì gia tốc của vật tại thời điểm
2st
là bao nhiêu?
Câu 13. Một vật chuyển động thẳng xác định bởi phương trình
s s t
trong đó
t
được tính
bằng giây và
S
được tính bằng mét. Hỏi:
⑴ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với
32
39s s t t t t
là bao nhiêu?
⑵ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với
32
3 9 27s s t t t t
là bao nhiêu?
⑶ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
32
39s s t t t t
là bao nhiêu?
⑷ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
32
3s s t t t
là bao nhiêu?
⑸ Vận tốc tại thời điểm gia tốc bằng không với
32
2 3 4 ,s s t t t t
là bao nhiêu?
⑹ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
32
1
3 36
3
s s t t t t
là bao nhiêu?
⑺ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với
32
3 9 2020s s t t t t
là bao nhiêu?
⑻ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
32
2 3 4s s t t t t
là bao nhiêu?
⑼ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
2
3 9 2024s s t t t t
là bao nhiêu?
⑽ Vận tốc tại thời điểm gia tốc của vật đạt giá trị nhỏ nhất trong 20 giây đầu tiên với
4 3 2
1
6 10
12
s t t t t t
là bao nhiêu?
--------------------Hết--------------------
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 19
Chương VII.
ĐẠO HÀM
1. Đạo hàm hàm số
n
yx
2. Đạo hàm hàm số
yx
3. Đạo hàm hàm số lượng giác
⑴ Hàm số
sinyx
có đạo hàm trên và
sin cosxx
.
⑵ Hàm số
cosyx
có đạo hàm trên và
cos sinxx

.
⑶ Hàm số
tanyx
có đạo hàm tại mọi
2
xk
và
2
1
tan
cos
x
x
.
⑷ Hàm số
cotyx
có đạo hàm tại mọi
xk
và
2
1
cot
sin
x
x

.
4. Đạo hàm của hàm số mũ và hàm số logarit
⑴ Hàm số
x
ye
có đạo hàm trên
xx
ee
.
⑵ Hàm số
x
ya
có đạo hàm trên
.ln
xx
a a a
.
⑶ Hàm số
log
a
yx
có đạo hàm tại mọi
0x
1
log
ln
a
x
xa
.
⑷ Hàm số
lnyx
có đạo hàm tại mọi
0x
1
ln x
x
.
Lý thuyết
A
Hàm số có đạo hàm trên và .
Hàm số có đạo hàm trên và .
CÁC QUY TẮC TÍNH ĐẠO HÀM
ĐẠO HÀM
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 20
Chương VII.
ĐẠO HÀM
5. Các quy tắc tính đạo hàm
6. Đạo hàm của hàm hợp
6.1 Khái niệm hàm số hợp
6.2 Đạo hàm của hàm số hợp
Giả sử các hàm số có đạo hàm trên khoảng .
Khi đó: ⑴
⑵
⑶
⑷
Giả sử là hàm số xác định trên khoảng , có tập giá trị chứa khoảng
và là hàm số xác định trên . Hàm số được gọi là hàm
số hợp của hàm số với .
Nếu hàm số có đạo hàm tại và hàm số có đạo hàm tại
thì hàm số hợp có đạo hàm tại là
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 21
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Từ đó ta có các kết quả sau:
⑴
1
.
nn
x n x
⑵
2
11
x
x




⑶
1
2
x
x
1
..
nn
u n u u
2
11
.u
u
u




1
2
.uu
u
⑷
sin cosxx
⑸
cos sinxx

⑹
2
1
tan
cos
x
x
⑺
2
1
cot
sin
x
x

sin .cosu u u
cos .sinu u u

2
1
tan .
cos
uu
u
2
1
cot .
sin
xu
x

⑻
xx
ee
⑼
.ln
xx
a a a
.
uu
e u e
. .ln
uu
a u a a
⑽
1
ln x
x
⑾
1
log
ln
a
x
xa
1
ln .uu
u
1
log .
ln
a
uu
ua
7. Đạo hàm cấp hai
Ý nghĩa cơ học của đạo hàm cấp hai
Một chuyển động có phương trình
s f t
thì đạo hàm cấp hai (nếu có) của hàm số
s f t
là gia tốc tức thời của chuyển động
s s t
tại thời điểm
t
. Ta có
a t f t

Cho hàm số có đạo hàm tại mọi điểm .
Nếu hàm số lại có đạo hàm tại thì ta gọi đạo hàm của là đạo
hàm cấp hai của hàm số tại , kí hiệu là hoặc .
Khi đó: .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 22
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 1. Tính đạo hàm đa thức – hữu tỉ – căn thức
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Bài tập
B
Áp dụng quy tắc đạo hàm:
Khi đó: ⑴
⑵
⑶
⑷
Áp dụng công thức đạo hàm:
⑴ ⑵
⑶ ⑷
Phương pháp
Ví dụ 1.1.
Tính đạo hàm các hàm số sau:
⑴ ⑵
⑶ ⑷
⑸ ⑹
⑺ ⑻
⑼
⑽
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 23
Chương VII.
ĐẠO HÀM
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 24
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 2. Tính đạo hàm lượng giác
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Áp dụng quy tắc đạo hàm:
Khi đó: ⑴
⑵
⑶
⑷
Để tính đạo hàm của hàm số tại , ta thực hiện theo các bước sau:
⑴ ⑵
⑶ ⑷
Phương pháp
Ví dụ 2.1.
Tính đạo hàm các hàm số sau:
⑴ ⑵
⑶ ⑷
⑸ ⑹
⑺ ⑻
⑼
⑽
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 25
Chương VII.
ĐẠO HÀM
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 26
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 3. Tính đạo hàm mũ – logarit
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Áp dụng quy tắc đạo hàm:
Khi đó: ⑴
⑵
⑶
⑷
Để tính đạo hàm của hàm số tại , ta thực hiện theo các bước sau:
⑴ ⑵
⑶ ⑷
Phương pháp
Ví dụ 3.1.
Tính đạo hàm các hàm số sau:
⑴ ⑵
⑶ ⑷
⑸ ⑹
⑺ ⑻
⑼
⑽
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 27
Chương VII.
ĐẠO HÀM
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 28
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Câu 14. Tính đạo hàm của các hàm số sau:
⑴
3
24y x x
⑵
2
2
31yx
⑶
42
2 4 1y x x
⑷
32
1
2 2 8 1
3
y x x x
⑸
21
2
x
y
x
⑹
2
1
1
xx
y
x

⑺
2
2
3
1
xx
y
xx


⑻
2
33
21
xx
y
x
⑼
2
2 1 5 3y x x x
⑽
22
1 5 3y x x
Câu 15. Tính đạo hàm của các hàm số sau:
⑴
21
43
x
y
x
⑵
3
21
y
x
⑶
21
13
x
y
x
⑷
2
33
1
xx
y
x

⑸
2
2 4 1
3
xx
y
x

⑹
2
2
1
1
xx
y
xx


⑺
2
y x x
⑻
5
2 3 2y x x x
⑼
2 1 3 2y x x x
⑽
22
2 3 2 3y x x x
.
Câu 16. Tính đạo hàm của các hàm số sau:
⑴
2
1y x x
⑵
5
2
1y x x
⑶
2
1
1
y
x
⑷
2
21y x x
⑸
2
5 2 1y x x
⑹
4
2
1
1
xx
y
x




⑺
4
1
1
x
y
x
⑻
2
4y x x
⑼
2
21
1
x
y
x



⑽
y x x x
Câu 17. Tính đạo hàm của các hàm số sau:
⑴
31
cos2x
y
x
⑵
2
cos .siny x x
⑶
2
2sin siny x x
⑷
2
12cosyx
Luyện tập
C
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 29
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑸
2
3cosyx
⑹
sin cos
sin cos
xx
y
xx
⑺
tan coty x x
⑻
2
1
21
sin
x
y
x



⑼
3
1
23
cos
x
y
x
⑽
sin cos
cos sin
x x x
y
x x x
Câu 18. Tính đạo hàm cấp 2 của các hàm số sau:
⑴
2
1y x x
⑵
3
6
sinyx




⑶
2
2sinyx
⑷
2
2sin siny x x
⑸
2
22sin cosy x x x
⑹
3
12
x
y
x
⑺
2
1y x x
⑻
2
2
31yx
⑼
2
2
3
1
xx
y
xx


⑽
sin sinyx
Câu 19. Tính đạo hàm cấp 3 tại các điểm được chỉ ra dưới đây
⑴ Cho hàm số
32
3 3 5y x x x
. Tính giá trị của
3
2017y
.
⑵ Cho hàm số
2
1
y
x
. Tính giá trị của
3
1y
.
⑶ Cho hàm số
2
1
1
y
x
. Tính giá trị của
3
2y
.
⑷ Cho hàm số
2
cosyx
. Tính giá trị của
3
3
y



.
Câu 20. Chứng minh rằng:
⑴ Với hàm số
2
2y x x
ta có
3
10.yy


.
⑵ Với hàm số
2
1y x x
ta có
3
10.y x y

.
⑶ Với hàm số
siny x x
ta có
20sinxy y x xy
.
⑷ Với hàm số
3
4
x
y
x
ta có
2
21y y y

.
⑸ Với hàm số
2cotyx
ta có
2
2 2 0yy
.
⑹ Với hàm số
tany x x
ta có
2 2 2
2 1 0x y x y y

.
⑺ Với hàm số
tanyx
ta có
2
10yy
.
⑻ Với hàm số
2
1yx
ta có
2
.y y xy y

.
⑼ Với hàm số
2
1yx
ta có
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 30
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑽ Với hàm số
2
1yx
ta có
2
0.y y xy y
.
Câu 21. Cho
42
43f x x x
và
2
3 10 7g x x x
. Giải phương trình
0f x g x

Câu 22. Cho hàm số
32
3 4 6f x x x x
. Giải bất phương trình
1f x f x

Câu 23. Cho hàm số
32
3 4 6y x x x
. Giải bất phương trình
0y

.
Câu 24. Cho hàm số
3
5 1 4 1y f x x x
. Giải phương trình
0fx

.
Câu 25. Cho hàm số
2
3
cosy f x x



. Tìm các nghiệm thuộc đoạn
0;


của phương
trình
4
8fx
.
--------------------Hết--------------------
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 1
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Bài 01. ĐẠO HÀM
A. Lý thuyết
1. Đạo hàm. ...................................................................................................................................... 2
2. Ý nghĩa hình học của đạo hàm ............................................................................................... 3
3. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm ................................................................................................... 4
4. Số e ............................................................................................................................................... 4
B. Bài tập
Dạng 1. Tính đạo hàm tại 1 điểm bằng định nghĩa .......................................................... 5
Dạng 2. Tính đạo hàm tại 1 điểm bất kỳ trên (a;b) bằng định nghĩa ........................ 8
Dạng 3. Ý nghĩa hình học của đạo hàm ............................................................................ 10
Dạng 4. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm ................................................................................. 12
Dạng 5. Tìm tham số để hàm số có đạo hàm tại x
0
...................................................... 13
C. Luyện tập
Bài 02. CÁC QUY TẮC TÍNH ĐẠO HÀM
A. Lý thuyết
1. Đạo hàm hàm số
n
yx
.......................................................................................................... 39
2. Đạo hàm hàm số
yx
....................................................................................................... 39
3. Đạo hàm hàm số lượng giác ................................................................................................ 39
4. Đạo hàm của hàm số mũ và hàm số logarit .................................................................. 39
5. Các quy tắc tính đạo hàm ................................................................................................... 40
6. Đạo hàm của hàm hợp ......................................................................................................... 40
7. Đạo hàm cấp hai ..................................................................................................................... 41
B. Bài tập
Dạng 1. Tính đạo hàm đa thức – hữu tỉ – căn thức ........................................................ 42
Dạng 2. Tính đạo hàm lượng giác .................................................................................... 44
Dạng 3. Tính đạo hàm mũ – logarit .................................................................................. 46
C. Luyện tập
Mục lục
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 2
Chương VII.
ĐẠO HÀM
1. Đạo hàm.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa:
Để tính đạo hàm của hàm số
y f x
tại
0
;x a b
, ta thực hiện theo các bước sau:
Bước 1. Tính
0
f x f x
.
Bước 2. Lập và rút gọn tỉ số
với
0
;,x a b x x
Bước 3. Tính giới hạn
0
0
0
lim
xx
f x f x
xx
.
Lý thuyết
A
Định nghĩa:
Cho hàm số xác định trên khoảng và .
Nếu tồn tại giới hạn hữu hạn thì giới hạn đó được gọi là đạo hàm
của tại điểm , tức là:
Kí hiệu là hay .
Trong định nghĩa & quy tắc trên đây, thay bởi ta sẽ có định nghĩa và quy tắc tính
đạo hàm của hàm số tại điểm .
Chú ý
ĐẠO HÀM
ĐẠO HÀM
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 3
Chương VII.
ĐẠO HÀM
2. Ý nghĩa hình học của đạo hàm
Lời giải
⑴ Vẽ đồ thị
C
và tính
1f
.
22
1 1 1 1
1 1 1
1
1 1 2
1 1 1
lim lim lim lim
x x x x
f x f x x
x
fx
x x x
⑵ Vẽ đường thẳng
d
qua
M
có hệ số góc
1f
. Nhận xét về vị trí tương đối giữa
d
và
C
.
Đường thẳng
d
cắt
C
tại hai điểm
00;O
và
24;M
.
Trong mặt phẳng tọa độ
Oxy
, cho đồ thị
C
của hàm số
y f x
và điểm
00
;M x y C
.
Xét
;M x f x
là một diểm di chuyển trên
C
.
Đường thẳng
0
MM
là một cát tuyến của
C
.
Hệ số góc của cát tuyến
0
MM
được tính bởi công thức
0
0
0
tan
MM
f x f x
k
xx

.
Khi cho
x
dần tới
0
x
thì
M
di chuyển trên
C
tới
0
M
.
Ví dụ 2.1.
Cho hàm số và điểm
⑴ Vẽ đồ thị và tính .
⑵ Vẽ đường thẳng qua có hệ số góc . Nhận xét về vị trí tương đối
giữa và
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 4
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Giả sử cát tuyến
0
MM
có vị trí giới hạn là
0
MT
thì
0
MT
được gọi là tiếp tuyến của
C
tại
0
M
và
0
M
được gọi là tiếp điểm
Ta có hệ số góc của tiếp tuyến
0
MT
là
0
00
0
0
0
tan lim tan lim
MT
x x x x
f x f x
k f x
xx

3. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm
4. Số e
Đạo hàm của đồ thị hàm số tại điểm là hệ số góc của tiếp tuyến của
tại điểm
Tiếp tuyến có phương trình:
Nếu hàm số biểu thị quãng đường di chuyển của vật theo thời gian thì
biểu thị tốc độ tức thời của chuyển động tại thời điểm .
Nếu hàm số biểu thị nhiệt độ
theo thời gian thì biểu thị tốc độ thay
đổi nhiệt độ theo thời gian tại thời điểm .
Người ta còn biết rằng là số vô tỉ và (Số thập phân vô hạn không tuần hoàn).
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 5
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 1. Tính đạo hàm tại 1 điểm bằng định nghĩa
Lời giải
⑴
3
21y f x x x
tại
0
0x
Tại
0
0x
ta có
3 3 2
0
0 2 1 1 2 2 1f x f x f x f x x x x x x
2
0
2
0
21
0
21
0
xx
f x f x f x f
x
x x x x



0
0
2
0
0
0 2 1 1lim lim
x x x
f x f x
fx
xx

⑵
2
21y f x x x
tại
0
1x
Tại
0
0x
ta có
22
0
0 2 1 2 2 3f x f x f x f x x x x
2
0
0
0 1 3
23
3
1 1 1
f x f x f x f x x
xx
x
x x x x x


Bài tập
B
Để tính đạo hàm của hàm số tại , ta thực hiện theo các bước sau:
Bước 1. Tính .
Bước 2. Lập và rút gọn tỉ số với và
Bước 3. Tính giới hạn .
⑴ ⑵ ⑶
Hàm số có đạo hàm tại điểm .
Hàm số có đạo hàm tại điểm thì trước hết phải liên tục tại điểm đó.
Phương pháp
Ví dụ 1.1.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa tại một điểm của các hàm số sau:
⑴ tại ⑵ tại
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 6
Chương VII.
ĐẠO HÀM
0
0
1
0
1 3 4lim lim
x x x
f x f x
fx
xx

Lời giải
⑴
2
1
1
y f x
xx


tại
0
2x 
Tại
0
2x 
ta có
0
2f x f x f x f
22
2 2 2 2
12
1 1 1 3 1 1 2 1
4 2 1 3 3 3
1 1 1 1
. . .
xx
x x x x
x x x x x x x x


0
22
0
2 1 2 1
1 1 1
2 3 2 3
11
. . .
f x f x f x f x x x
x x x x
x x x x

0
0
22
2
0
1 2 1
1 1 1
2
3 3 3
1
2 2 1
lim lim . .
x x x
f x f x x
f
xx
xx






⑵
2
3
21
xx
y f x
x


tại
0
3x
Tại
0
3x
ta có
22
0
3 5 2
3 9 5 13 6
3
2 1 5
5 2 1 5 2 1
xx
x x x x
f x f x f x f
x
xx


0
0
3 3 5 2 5 2
1
33
5 2 1 5 2 1
.
f x f x f x f x x x
x x x x
xx


0
0
33
0
3 5 2
17
3
3 25
5 2 1
lim lim lim
x x x x
f x f x f x f x
f
x x x
x

Lời giải
Ví dụ 1.2.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa tại một điểm của các hàm số sau:
⑴ tại ⑵ tại
Ví dụ 1.3.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa tại một điểm của các hàm số sau:
⑴ tại
⑵ tại
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 7
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑴
2
31
1
1
31
khi
khi
xx
x
fx
x
x


tại
1x
Ta có:
13f 
Do đó:
22
1 1 1 1
1 4 1
3 1 3 3 4
5
1 1 1 1
lim lim lim lim
x x x x
f x f x x
x x x x
x x x x
Vậy
05f
.
⑵
32
11
0
00
khi
khi
xx
x
fx
x
x
tại
0x
Ta có
00f
Do đó:
32
2
0 0 0
32
0
1 1 1 1
2
11
lim lim lim
x x x
f x f
x x x
x
x
xx
Vậy
0
1
2
f
.
Lời giải
Để hàm số có đạo hàm tại
1x
thì trước hết
xf
phải liên tục tại
1x
Hay
2
11
1
1
2
1
lim lim
xx
x
x
f f a
x

.
Khi đó, ta có:
2
11
1
2
1
1
1
11
lim lim
xx
x
f x f
x
xx



.
Vậy
2a
là giá trị cần tìm.
Ví dụ 1.4.
Tìm để hàm số có đạo hàm tại
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 8
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 2. Tính đạo hàm tại 1 điểm bất kỳ trên (a;b) bằng định nghĩa
Lời giải
⑴
43y f x x
Tại
0
x
tùy ý, ta có:
0 0 0
4 3 4 3 4f x f x x x x x
00
00
4
4
f x f x x x
x x x x



00
0
0
4 4 4lim lim
x x x x
f x f x
y
xx


⑵
2024 2025y f x x
Tại
0
x
tùy ý, ta có:
0 0 0
2024 2025 2024 2025 2024f x f x x x x x
00
00
2024
2024
f x f x x x
x x x x



00
0
0
2024 2024 2024lim lim
x x x x
f x f x
y
xx


⑶
2
2 2024y f x x
Tại
0
x
tùy ý, ta có:
Để tính đạo hàm của hàm số tại , ta thực hiện theo các bước sau:
Bước 1. Tính .
Bước 2. Lập và rút gọn tỉ số với và
Bước 3. Tính giới hạn .
Hàm số có đạo hàm tại điểm thì trước hết phải liên tục tại điểm đó.
Phương pháp
Ví dụ 2.1.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa của các hàm số sau:
⑴ ⑵
⑶ ⑷
⑸ ⑹
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 9
Chương VII.
ĐẠO HÀM
2 2 2 2
0 0 0 0 0
2 2024 2 2024 2 2 2f x f x x x x x x x x x
0 0 0
0
00
2
2
f x f x x x x x
xx
x x x x


00
0
00
0
2 4 4lim lim
x x x x
f x f x
x x x y x
xx


⑷
2
31y f x x x
Tại
0
x
tùy ý, ta có:
22
0 0 0 0 0
3 1 3 1 3f x f x x x x x x x x x
0 0 0
0
00
3
3
f x f x x x x x
xx
x x x x


00
0
00
0
3 2 3 2 3lim lim
x x x x
f x f x
x x x y x
xx


⑸
3
2y f x x x
Tại
0
x
tùy ý, ta có:
3 3 2 2
0 0 0 0 0 0
2 2 2.f x f x x x x x x x x x x x
22
0 0 0
0
22
00
00
2
2
.
.
x x x x x x
f x f x
x x x x
x x x x


00
0
2 2 2 2
0 0 0
0
2 3 2 3 2lim lim .
x x x x
f x f x
x x x x x y x
xx


⑹
42
22y f x x x
Tại
0
x
tùy ý, ta có:
4 2 4 2 3 2 2 3
0 0 0 0 0 0 0 0
2 2 2 2 2 2f x f x x x x x x x x x x x x x x
3 2 2 3
0 0 0 0 0
0
3 2 2 3
0 0 0 0
00
22
22
x x x x x x x x x
f x f x
x x x x x x x
x x x x


0
0
0
lim
xx
f x f x
xx

0
3 2 2 3
0 0 0 0
22lim
xx
x x x x x x x
3 3 3 3 3
0 0 0 0 0 0 0 0
2 2 4 4x x x x x x x x
3
44y x x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 10
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 3. Ý nghĩa hình học của đạo hàm
Lời giải
⑴ Đồ thị hàm số
2
24y x x
C
tại điểm có hoành độ
0
0x
.
Gọi
00
;Z x y
là tiếp điểm.
Tại
0
x
tùy ý, ta có:
22
0 0 0 0 0
2 4 2 4 2f x f x x x x x x x x x
0 0 0
0
00
2
2
f x f x x x x x
xx
x x x x


00
0
00
0
2 2 2 2 2lim lim
x x x x
f x f x
x x x y x
xx


Hệ số góc của tiếp tuyến của
C
tại điểm có hoành độ
0
0x
là
02ky

Tung độ tiếp điểm tại điểm có hoành độ
0
0x
là
0
4yx 
Ý nghĩa hình học: (Phương trình tiếp tuyến)
Cho hàm số có đồ thị , .
Phương trình tiếp tuyến tại có dạng: .
Trong đó: hoành độ tiếp điểm.
tung độ tiếp điểm.
hệ số góc tiếp tuyến.
Bài toán: Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại .
Bước 1. Tính .
Bước 2. Từ .
Bước 3. Hoàn thiện phương trình tiếp tuyến cần tìm .
Phương pháp
Ví dụ 3.1.
Viết phương trình tiếp tuyến của
⑴ Đồ thị hàm số tại điểm có hoành độ .
⑵ Đồ thị hàm số tại điểm có hoành độ .
⑶ Đồ thị hàm số tại điểm có tung độ .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 11
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là
0 0 0 2 4y y x y y x
⑵ Đồ thị hàm số
3
1yx
C
tại điểm có hoành độ
0
1x
.
Gọi
00
;C x y
là tiếp điểm.
Tại
0
x
tùy ý, ta có:
3 3 2 2
0 0 0 0 0
11 .f x f x x x x x x x x x
22
0 0 0
0
22
00
00
.
.
x x x x x x
f x f x
x x x x
x x x x


00
0
2 2 2 2
0 0 0
0
33lim lim .
x x x x
f x f x
x x x x x y x
xx


Hệ số góc của tiếp tuyến của
C
tại điểm có hoành độ
0
1x
là
13ky

Tung độ tiếp điểm tại điểm có hoành độ
0
1x
là
0
2yx
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là
1 1 1 3 1y y x y y x
⑶ Đồ thị hàm số
2
23yx
C
tại điểm có tung độ
0
1y 
.
Gọi
00
;T x y
là tiếp điểm.
Tại
0
x
tùy ý, ta có:
22
0 0 0 0
2 1 2 1 2f x f x x x x x x x
0 0 0
0
00
2
2
f x f x x x x x
xx
x x x x


00
0
00
0
2 4 4lim lim
x x x x
f x f x
x x x y x
xx


Ta có
22
0
0 0 0
0
1
2 2 3 1 2 2
1
x
y x x
x

.
● Với
0
1x
:
Hệ số góc của tiếp tuyến của
C
tại điểm có hoành độ
0
1x
là
14ky

Phương trình tiếp tuyến cần tìm là
1 1 1 4 5y y x y y x
.
● Với
0
1x 
:
Hệ số góc của tiếp tuyến của
C
tại điểm có hoành độ
0
1x 
là
14ky
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là
1 1 1 4 5y y x y y x
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 12
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 4. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm
Lời giải
⑴ Tính đạo hàm của hàm số
ft
tại điểm
0
t
.
Ta có
0
0
0
0
lim
tt
f t f t
ft
tt
0 0 0
22
00
00
00
00
4 6 4 6
4
4 2 4lim lim lim
t t t t t t
t t t t
t t t t
t t t
t t t t









.
⑵ Tính vận tốc tức thời của chuyển động tại thời điểm
5t
.
Vận tốc tức thời của chuyển động tại thời điểm
5t
:
5 2 5 4 14.
m
f
s
.
Lời giải
Ta có
6 5 6Q t Q t
.
Cường độ dòng điện trong dây dẫn tại thời điểm
10t
là
10 6IQ

.
Ý nghĩa vật lý: (quãng đường, nhiệt độ, điện lượng)
Nếu hàm số biểu thị quãng đường
di chuyển của vật theo thời gian thì biểu
thị tốc độ tức thời của chuyển động tại thời điểm .
Nếu hàm số biểu thị nhiệt độ
theo thời gian thì biểu thị tốc độ thay đổi
nhiệt độ theo thời gian tại thời điểm .
Phương pháp
Ví dụ 4.1.
Một chất điểm chuyển động có phương trình chuyển động là (t
được tính bằng giây, s được tính bằng mét).
⑴ Tính đạo hàm của hàm số tại điểm .
⑵ Tính vận tốc tức thời của chuyển động tại thời điểm .
Ví dụ 4.2.
Cho biết điện lượng trong một dây dẫn theo thời gian biểu thị bởi hàm số
(t được tính bằng giây, Q được tính bằng Coulomb). Tính cường độ của dòng điện
trong dây dẫn tại thời điểm
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 13
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 5. Tìm tham số để hàm số có đạo hàm tại x
0
Lời giải
Ta có
2
0
2lim
x
x x a a
,
00f
.
Hàm số có đạo hàm tại
0x
fx
liên tục tại
0x
2
0
2 0 0lim
x
x x a f a
2
0 0 0 0
0 2 1
20
0 2 1 1
0
lim lim lim lim
x x x x
f x f x x
xx
fx
x x x


.
Lời giải
Ta có
2
11
11
1
2
22
lim ; lim ;
xx
x
ax b a b f


.Hàm số liên tục tại
1x
nên
1
2
ab
.
Đạo hàm phải
1 1 1 1
1 1 1
1
1 1 1
.
lim lim lim lim
x x x x
f x f ax b a b a x
f a a
x x x
.
Đạo hàm trái
2
1 1 1 1
1
1 1 1 1
22
11
1 1 2
21
lim lim lim lim
x x x x
x
f x f x x x
f
xx
x

.
Hàm số có đạo hàm tại
1x
1 1 1f f a


Vậy
1 0 5;,ab
.
Cho hàm số hoặc . Tìm tham số m để hàm
số có đạo hàm tại
Bước 1. Xác định .
Bước 2. Hàm số liên tục tại
Bước 3. Tính ; .
Bước 4. Hàm số có đạo hàm tại .
Phương pháp
Ví dụ 5.1.
Cho hàm số . Tìm
để hàm số có đạo hàm tại .
Ví dụ 5.2.
Cho hàm số . Tìm
, thì hàm số có đạo hàm tại ?
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 14
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Câu 1. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm đã chỉ:
⑴
21f x x
tại
2x 
⑵
2024 2023f x x
tại
1x
⑶
2
21f x x x
tại
1x
⑷
3
21f x x
tại
2x
⑸
2
21f x x x
tại
1x
⑹
1
1
x
fx
x
tại
2x
⑺
1
1
fx
x
tại
2x
⑻
21
2
x
fx
x
tại
3x
⑼
tại
1x
⑽
2023f x x
tại
2x
Lời giải
⑴
21f x x
tại
2x 
Ta có
2 2 2
2 2 1 4 1
24
22
2 2 2
lim lim lim
x x x
f x f x
x
f
x x x
 
.
⑵
2024 2023f x x
tại
1x
Ta có
1 1 1
1 2024 2023 1
2023 2023
1 2023
1 1 1
lim lim lim
x x x
f x f x
x
f
x x x

.
⑶
2
21f x x x
tại
1x
Ta có
2
0
1 1 1 1
0
13
2 1 2
1 3 4
11
lim lim lim lim
x x x x
f x f x x x
xx
fx
x x x x
⑷
3
21f x x
tại
2x
Ta có
3
2
2 2 2
2
2 16
2 2 2 4 24
22
lim lim lim
x x x
f x f
x
f x x
xx

.
⑸
2
21f x x x
tại
1x
Ta có
2
1 1 1 1
1 1 2 3
2 1 4
1 2 3 5
1 1 1
lim lim lim lim
x x x x
f x f x x
xx
fx
x x x
⑹
1
1
x
fx
x
tại
2x
Ta có
2 2 2 2
1 1 3 3
3
2
2
11
22
2 2 2 1
lim lim lim lim
x x x x
x x x
f x f
xx
f
x x x x

.
⑺
1
1
fx
x
tại
2x
Luyện tập
C
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 15
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Ta có
2 2 2 2
12
1
2
11
11
21
2 2 2 1 2 1
lim lim lim lim
x x x x
x
f x f
xx
f
x x x x


.
⑻
21
2
x
fx
x
tại
3x
Ta có
3 3 3 3
2 1 2 1 7 14
7
3
55
22
35
3 3 3 2 3 2
lim lim lim lim
x x x x
x x x
f x f
xx
f
x x x x


.
⑼
tại
1x
Ta có
1 1 1 1
1
1 2 1 1 1
11
1 2 2 2
1 1 2
lim lim lim lim
x x x x
f x f
xx
xx
x
xx


⑽
2023f x x
tại
2x
Ta có
2
2
2
lim
x
f x f
x
2
2023 2025
2
lim
x
x
x

22
2023 2025 1 1
2023 2025 2 2025
2 2023 2025
lim lim
xx
x
x
xx



Câu 2. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm (nếu có):
⑴
2
2 3 3
3
khi
khi
xx
fx
xx

. Tính
3f
. ⑵
2
10
1 2 0
khi
khi
xx
fx
xx


. Tính
0f
.
⑶
f x x
. Tính
0f
. ⑷
f x x x
. Tính
0f
.
⑸
21f x x x
. Tính
1f
. ⑹
f x x x
. Tính
1f
.
⑺
2023f x x
. Tính
0f
. ⑻
2
2f x x x
. Tính
0f
.
⑼
1
x
y
x
. Tính
0f
. ⑽
2
1xx
fx
x

. Tính
1f
.
Lời giải
⑴
2
2 3 3
3
khi
khi
xx
fx
xx

. Tính
3f
.
Đạo hàm phải
3 3 3
3 2 3 2 3 3
3 2 2
33
.
lim lim lim
x x x
f x f x
f
xx

.
Đạo hàm trái
2
3 3 3
3 2 3 3
3 3 6
33
.
lim lim lim
x x x
f x f x
fx
xx

.
Suy ra
33ff


Hàm số không tồn tại đạo hàm tại
3x
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 16
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑵
2
10
1 2 0
khi
khi
xx
fx
xx


. Tính
0f
.
Đạo hàm phải
2
0 0 0
0
11
00
0
lim lim lim
x x x
f x f
x
fx
xx

.
Đạo hàm trái
0 0 0
0
1 2 1
0 2 2
0
lim lim lim .
x x x
f x f
x
f
xx

.
Suy ra
00ff


Hàm số không tồn tại đạo hàm tại
0x
.
⑶
f x x
. Tính
0f
.
Ta có:
0
0
khi
khi
xx
y f x
xx


Đạo hàm phải
00
0
0
01
0
lim lim
xx
f x f
x
f
xx


.
Đạo hàm trái
00
0
0
01
0
lim lim
xx
f x f
x
f
xx



.
Suy ra
00ff


Hàm số không tồn tại đạo hàm tại
0x
.
⑷
f x x x
. Tính
0f
.
Ta có:
20
00
khi
khi
xx
y f x
x

Đạo hàm phải
0 0 0
0
2 0 2
02
0
lim lim lim
x x x
f x f
xx
f
x x x
.
Đạo hàm trái
0 0 0
0
0 0 0
00
0
lim lim lim
x x x
f x f
f
x x x
.
Suy ra
00ff


Hàm số không tồn tại đạo hàm tại
0x
.
⑸
21f x x x
. Tính
1f
.
Ta có:
3 1 1
11
khi
khi
xx
y f x
xx



Đạo hàm phải
1 1 1
1 3 1
3 1 2
13
1 1 1
lim lim lim
x x x
f x f x
x
f
x x x


.
Đạo hàm trái
1 1 1
1
1 2 1
11
1 1 1
lim lim lim
x x x
f x f
xx
f
x x x
.
Suy ra
11ff


Hàm số không tồn tại đạo hàm tại
1x
.
⑹
f x x x
. Tính
1f
.
Ta có:
3 1 1
11
khi
khi
xx
y f x
xx



Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 17
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Đạo hàm phải
1 1 1
1 3 1
3 1 2
13
1 1 1
lim lim lim
x x x
f x f x
x
f
x x x


.
Đạo hàm trái
1 1 1
1
1 2 1
11
1 1 1
lim lim lim
x x x
f x f
xx
f
x x x
.
Suy ra
11ff


Hàm số không tồn tại đạo hàm tại
1x
.
⑺
2023f x x
. Tính
0f
.
Ta có
2023 0
2023 0
khi
khi
xx
y f x
xx



Đạo hàm phải
0 0 0
0 2023 2023
01
0
lim lim lim
x x x
f x f x
x
f
x x x
.
Đạo hàm trái
0 0 0
0 2023 2023
01
0
lim lim lim
x x x
f x f x
x
f
x x x
.
Suy ra
00ff


Hàm số không tồn tại đạo hàm tại
0x
.
⑻
2
2f x x x
. Tính
0f
.
Ta có
2
2
2 2 0
2 2 0
khi ;
khi
x x x x
fx
x x x
.
Đạo hàm phải
2
0 0 0
0
2
0 2 2lim lim lim
x x x
f x f
xx
fx
xx
.
Đạo hàm trái
2
0 0 0
2
0
0 2 2lim lim lim
x x x
xx
f x f
fx
xx

.
Suy ra
00ff


Hàm số không tồn tại đạo hàm tại
0x
.
⑼
1
x
y
x
. Tính
0f
.
Ta có
0
1
0
1
khi
khi
x
x
x
fx
x
x
x
Đạo hàm phải
0 0 0
0
0
1
1
01
01
lim lim lim
x x x
x
f x f
x
f
x x x

.
Đạo hàm trái
0 0 0
0
0
1
1
01
01
lim lim lim
x x x
x
f x f
x
f
x x x

.
Suy ra
00ff


Hàm số không tồn tại đạo hàm tại
0x
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 18
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑽
2
1xx
fx
x

. Tính
1f
.
Ta có
2
2
1
1
1
1
khi
khi
xx
x
x
fx
xx
x
x




Đạo hàm phải
2
2
2
1 1 1 1
1
1
11
21
10
1
11
lim lim lim lim
x x x x
xx
xx
xx
x
f
xx
x x x x
  




Đạo hàm trái
2
2
1 1 1
1
1
11
12
1
1
lim lim lim
x x x
xx
xx
x
f
xx
xx
  


Suy ra
11ff


Hàm số không tồn tại đạo hàm tại
1x
.
Câu 3. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm đã chỉ (nếu có):
⑴
2
31
21
khi
khi
x x x
fx
x


. Tính
1f
⑵
32
2
43
1
32
01
khi
khi
x x x
x
fx
xx
x


. Tính
1f
⑶
32
2 3 1
2 7 4
1
1
khi
khi
xx
fx
x x x
x
x

. Tính
1f
.
⑷
2
7 12
3
3
13
khi
khi
xx
x
fx
x
x


. Tính
3f
⑸
2
1
1
khi
khi
xx
fx
xx
. Tính
1f
⑹
3 4 0
10
khi
khi
xx
fx
x
. Tính
0f
⑺
32
2 1 1
1
1
01
khi
khi
x x x
x
fx
x
x
. Tính
1f
⑻
1
0
00
1
khi
khi
x
x
fx
x
x
. Tính
0f
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 19
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑼
34
0
4
1
0
4
khi
khi
x
x
fx
x

. Tính
0f
⑽
2
11
0
00
khi
khi
x
x
fx
x
x

. Tính
0f
Lời giải
⑴
2
31
21
khi
khi
x x x
fx
x


. Tính
1f
Thấy
2
11
32
12
lim lim
xx
f x x x
f


Hàm số liên tục tại
1x
Ta có
1
1
1
1
lim
x
f x f
f
x
2
1
32
1
lim
x
xx
x

1
12
1
lim
x
xx
x

1
2lim
x
x

1
⑵
32
2
43
1
32
01
khi
khi
x x x
x
fx
xx
x


. Tính
1f
Thấy
32
2
1 1 1 1
1 3 3
43
2
2
12
32
10
lim lim lim lim
x x x x
x x x x x
x x x
fx
x
xx
xx
f



1
1lim
x
f x f
Hàm số không liên tục tại
1x
nên hàm số không có đạo hàm tại điểm
1x
⑶
32
2 3 1
2 7 4
1
1
khi
khi
xx
fx
x x x
x
x

. Tính
1f
.
Thấy
11
32
2
1 1 1
2 3 5
2 7 4
3 4 0
1
lim lim
lim lim lim
xx
x x x
f x x
x x x
f x x x
x


11
lim lim
xx
f x f x


Hàm số không liên tục tại
1x
nên hàm số không có đạo hàm tại điểm
1x
⑷
2
7 12
3
3
13
khi
khi
xx
x
fx
x
x


. Tính
3f
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 20
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Thấy
2
3 3 3
31
7 12
41
3
lim lim lim
x x x
f
xx
f x x
x


Hàm số liên tục tại
3x
Đạo hàm của hàm số tại
0
3x
:
2
33
3
7 12 0
31
33
lim lim
xx
f x f
xx
f
xx


⑸
2
1
1
khi
khi
xx
fx
xx
. Tính
1f
Thấy
11
11
1
1
11
lim lim
lim lim
xx
xx
f x x
f x x
f






Hàm số liên tục tại
1x
Đạo hàm trái
2
1 1 1
1
1
1 1 1 1 2
11
lim lim lim
x x x
f x f
x
fx
xx

Đạo hàm phải
1 1 1
1
1 1 1
1
1 1 2
1
lim lim lim
x x x
f x f
x
f
xx
x

.
Suy ra
11ff


Hàm số không tồn tại đạo hàm tại
1x
.
⑹
3 4 0
10
khi
khi
xx
fx
x
. Tính
0f
Thấy
00
3 4 1
01
lim lim
xx
f x x
f

Hàm số liên tục tại
1x
Ta có
0
0
0
0
lim
x
f x f
f
x
0
3 4 1
lim
x
x
x
0
24
lim
x
x
x

0
2 4 2 4
24
lim
x
xx
xx

000
44
1 1 1
4
2 4 2 4 0
2 4 2 4
lim lim lim
xxx
x
x
x
x x x x


⑺
32
2 1 1
1
1
01
khi
khi
x x x
x
fx
x
x
. Tính
1f
Thấy
10f
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 21
Chương VII.
ĐẠO HÀM
32
11
2 1 1
1
lim lim
xx
x x x
fx
x

32
1
32
2
1 2 1 1
lim
x
x x x
x x x x

2
11
32
32
11
0
2 1 1
1 2 1 1
lim lim
xx
x x x x
x x x
x x x x


Hàm số liên tục tại
1x
Ta có
32
2
1 1 1
32
1
2 1 1 1
1
12
2 1 1
1
lim lim lim
x x x
f x f
x x x x
f
x
x x x
x
⑻
1
0
00
1
khi
khi
x
x
fx
x
x
. Tính
0f
Thấy
0 0 0 0
00
1 1 1 1 1 1
2
11
11
lim lim lim lim
x x x x
f
xx
fx
x
x
xx


Hàm số liên tục tại
0x
Ta có
00
1
0
1
0
0
lim lim
xx
f x f
x
f
xx


0
1
11
2
1
lim
x
x

.
⑼
34
0
4
1
0
4
khi
khi
x
x
fx
x

. Tính
0f
Thấy
00
1
0
4
3 4 1
44
lim lim
xx
f
x
fx



Hàm số liên tục tại
0x
Ta có
0
0
0
0
lim
x
f x f
f
x
0
3 4 1
44
lim
x
x
x

0
24
4
lim
x
x
x

0
44
4 2 4
lim
x
x
xx


0
1
4 2 4
lim
x
x

11
16
4 2 4 0

.
⑽
2
11
0
00
khi
khi
x
x
fx
x
x

. Tính
0f
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 22
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Thấy
22
0 0 0 0
00
1 1 1 1
0lim lim lim lim
x x x x
f
xx
f x x
xx
Hàm số liên tục tại
0x
Ta có
22
2
0 0 0 0
2 2 2
0
1 1 1 1
0
02
1 1 1 1
lim lim lim lim
x x x x
f x f
xx
f
x
x
x x x

.
Câu 4. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm đã chỉ (nếu có):
⑴
1
0
00
1
khi
khi
x
x
fx
x
x
. Tính
0f
⑵
2
11
0
00
khi
khi
x
x
fx
x
x

. Tính
0f
⑶
3 1 2
1
1
5
1
4
khi
khi
xx
x
x
fx
x


. Tính
1f
.
⑷
3
22
4 8 8 4
0
00
khi
khi
xx
x
fx
x
x
. Tính
0f
Lời giải
⑴
1
0
00
1
khi
khi
x
x
fx
x
x
. Tính
0f
Thấy
0 0 0
1 1 1
2
11
00
lim lim lim
x x x
xx
fx
x
xx
f


Hàm số không liên tục tại
0x
0
0lim
x
f x f
Hàm số không liên tục tại
0x
nên hàm số không có đạo hàm tại điểm
0x
⑵
2
11
0
00
khi
khi
x
x
fx
x
x

. Tính
0f
Thấy
22
0 0 0 0
2
2
11
0
11
11
00
lim lim lim lim
x x x x
x x x
fx
x
x
xx
f



Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 23
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Hàm số liên tục tại
0x
Ta có
0
0
0
0
lim
x
f x f
f
x
2
22
2
1 0 0 0
2
22
11
0
1 1 1 1
2
11
11
lim lim lim lim
x x x x
x
xx
x
x
x
x
xx




⑶
3 1 2
1
1
5
1
4
khi
khi
xx
x
x
fx
x


. Tính
1f
.
Thấy
11
3 1 2
1
lim lim
xx
xx
fx
x


2
111
11
4 1 4
44
4 3 1 5
4
3 1 2
1 3 1 2 1 3 1 2
lim lim lim
xxx
x x x
xx
xx
x x x x x x


Và
5
1
4
f 
Hàm số liên tục tại
1x
Ta có
1
1
1
1
lim
x
f x f
f
x
2
11
3 1 2 5
4 3 1 3 5
14
1
41
lim lim
xx
xx
xx
x
x
x



2
1
4 3 1 3 5 4 3 1 3 5
4 1 4 3 1 3 5
lim
x
x x x x
x x x
2
2
1
16 3 1 3 5
4 1 4 3 1 3 5
lim
x
xx
x x x
2
2
1
9 18 9
4 1 4 3 1 3 5
lim
x
xx
x x x
2
2
11
91
99
64
4 4 3 1 3 5
4 1 4 3 1 3 5
lim lim
xx
x
xx
x x x


.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 24
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑷
3
22
4 8 8 4
0
00
khi
khi
xx
x
fx
x
x
. Tính
0f
Thấy
3
22
00
4 8 8 4
lim lim
xx
xx
fx
x

3
22
00
4 8 2 8 4 2
lim lim
xx
xx
xx


2
33
2 2 2
3
22
00
2
2
3
22
3
4 8 2 4 8 4 8 2 4
8 4 2 8 4 2
8 4 2
4 8 4 8 2 4
.
lim lim
.
xx
x x x
xx
xx
x x x









2
3
22
3
2
00
2
2
3
22
3
4 4 8 4 8 2 4
8 8 4 2
0 0 0
8 4 2
4 8 4 8 2 4
.
lim lim
.
xx
x x x
xx
x
xx









Và
00f
Hàm số liên tục tại
0x
Ta có
3
22
00
0
4 8 8 4
0 lim lim
xx
f x f
xx
f
xx


Thừa nhận kết quả bên trên, ta được
0
0
00lim
x
f x f
f
x

.
Câu 5. Tìm tham số để hàm số có đạo hàm tại
0
x
⑴ Tìm
a
để hàm số
2
1
1
1
1
khi
khi
x
x
fx
x
ax
có đạo hàm tại điểm
1x
.
⑵ Tìm
;ab
để hàm số
2
1 khi 0
1 khi 0
ax bx x
fx
ax b x
có đạo hàm tại điểm
0x
.
⑶ Tìm
;ab
để hàm số
2
1
0
1
0
khi
khi
x
x
fx
x
ax b x

có đạo hàm tại điểm
0x
.
⑷ Tìm
;ab
để hàm số
2
2 1 1
3 2 1
khi
khi
ax x x
fx
x bx x
có đạo hàm tại điểm
1x
.
Lời giải
⑴ Tìm
a
để hàm số
2
1
1
1
1
khi
khi
x
x
fx
x
ax
có đạo hàm tại điểm
1x
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 25
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Ta có
2
1 1 1 1
11
1
12
11
lim lim lim lim
x x x x
xx
x
f x x
xx


,
1fa
.
Hàm số có đạo hàm tại
1x
fx
liên tục tại
1x
1
12lim
x
f x f a
2
22
22
1 1 1 1
1
2
1
1 2 2 2 1
1
11
11
11
lim lim lim lim
x x x x
x
f x f
x x x x
x
f
xx
xx


.
⑵ Tìm
;ab
để hàm số
2
1 khi 0
1 khi 0
ax bx x
fx
ax b x
có đạo hàm tại điểm
0x
.
Ta có
2
00
00
01
11
11
lim lim
lim lim
xx
xx
f
f x ax bx
f x ax b b




.
Hàm số liên tục tại
0x
nên
1 1 2bb
.
Đạo hàm phải
2
0 0 0
0
2 1 1
0 2 2lim lim lim
x x x
f x f
ax x
f ax
xx
.
Đạo hàm trái
0 0 0
0
11
0 lim lim lim
x x x
f x f
ax
f a a
xx

.
Hàm số có đạo hàm tại
0x
0 0 2f f a


Vậy với
2a 
,
2b 
thì hàm số có đạo hàm tại
0x
.
⑶ Tìm
;ab
để hàm số
2
1
0
1
0
khi
khi
x
x
fx
x
ax b x

có đạo hàm tại điểm
0x
.
Ta có
2
0 0 0
00
01
1
11
1
lim lim lim
lim lim
x x x
xx
f
x
f x x
x
f x ax b b


Hàm số liên tục tại
0x
nên
00
01lim lim
xx
f x f x f b


.
Đạo hàm phải
2
2
0 0 0 0
1
1
0
1
0 1 1
0
1
lim lim lim lim
x x x x
x
f x f
xx
x
f
xx
xx
.
Đạo hàm trái
0 0 0 0 0
0
11
0
0
lim lim lim lim lim .
x x x x x
f x f
ax b b ax ax
f a a
x x x x
Hàm số có đạo hàm tại điểm
0x
0 0 1.f f a


Vậy với
11;ab
thì hàm số có đạo hàm tại
0x
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 26
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑷ Tìm
;ab
để hàm số
2
2 1 1
3 2 1
khi
khi
ax x x
fx
x bx x
có đạo hàm tại điểm
1x
.
Ta có
2
11
11
11
2 1 1
3 2 1
lim lim
lim lim
xx
xx
fa
f x ax x a
f x x bx b





.
Hàm số liên tục tại
1x
nên
11
1 1 1 2lim lim
xx
f x f x f a b b a


.
Đạo hàm phải
2
1 1 1
1
22
1 2 2 2
11
lim lim lim
x x x
f x f
ax x a
f ax a a
xx

.
Đạo hàm trái
1
1
1
1
lim
x
f x f
f
x
11
3 2 2 1
3 2 1
11
lim lim
xx
x a x a
x bx a
xx




1
2
23
3 2 1
lim
x
aa
x




Hàm số có đạo hàm tại điểm
1x
1 1 2 2 3 1f f a a a


Vậy với
13;ab
thì hàm số có đạo hàm tại
1x
.
Câu 6. Cho hàm số
2
24y x x
có đồ thị
C
⑴ Tìm hệ số góc của tiếp tuyến của
C
tại điểm có hoành độ
0
1x
thuộc
C
.
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm có
0
0x
thuộc
C
.
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm có
0
1y 
thuộc
C
.
⑷ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết hệ số góc tiếp tuyến bằng
4
.
⑸ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số, biết tiếp tuyến đó song song với
đường thẳng
13yx
.
Lời giải
Tính đạo hàm bằng định nghĩa:
Tại
0
x
tùy ý, ta có:
22
0 0 0 0 0
2 4 2 4 2f x f x x x x x x x x x
0 0 0 0 0
0
0 0 0 0 0 0
2
11
2
33
.
..
f x f x x x f x f x x x x x
xx
x x x x x x x x x x x x

00
0
00
0
2 2 2 2 2lim lim
x x x x
f x f x
x x x y x
xx


Tính đạo hàm bằng công thức:
2 2 2
2 4 2 4 2 4 2 2y x x y x x x x x


Gọi
00
;M x y
là tiếp điểm.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 27
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑴ Tìm hệ số góc của tiếp tuyến của
C
tại điểm có hoành độ
0
1x
thuộc
C
.
Hệ số góc của tiếp tuyến của
C
tại điểm có hoành độ
0
1x
thuộc
C
là
14ky

⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm có
0
0x
thuộc
C
.
Ta có
0
0
02
04
y x y
y x y


Phương trình tiếp tuyến cần tìm là
0 0 0 2 4y y x y y x
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm có
0
1y 
thuộc
C
.
Ta có
2
0
0 0 0
0
1
1 2 4 1
3
x
y x x
x

.
Với
0
0
1
1
x
y

Phương trình tiếp tuyến là
1 1 1 4 5y y x y y x
.
Với
0
0
3
1
x
y


Phương trình tiếp tuyến là
3 3 3 4 13y y x y y x
.
⑷ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết hệ số góc của tiếp tuyến bằng
4
.
Gọi
00
;M x y
là tiếp điểm của tiếp tuyến của đồ thị
C
với hệ số góc
4k 
0 0 0 0
4 2 2 4 3 1y x x x y
Phương trình tiếp tuyến với hệ số góc
4k 
là
4 3 1 4 13y x y x
.
⑸ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số, biết tiếp tuyến đó song song với đường thẳng
13yx
.
Vì tiếp tuyến song song với đưởng thẳng
13yx
nên tiếp tuyến có hệ số góc
3k 
Gọi
00
;M x y
là tiếp điểm của tiếp tuyến của đồ thị
C
với hệ số góc
4k 
0 0 0 0
5 11
3 2 2 3
24
y x x x y
Phương trình tiếp tuyến với hệ số góc
3k 
là
5 11 41
33
2 4 4
y x y x



.
Câu 7. Cho hàm số
1
3
x
y
x
có đồ thị
C
⑴ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của
C
với trục
Oy
.
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của
C
với trục
Ox
.
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của
C
với đường
thẳng
1yx
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 28
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑷ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết hệ số góc của tiếp tuyến bằng
1
3
k 
.
⑸ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số, biết tiếp tuyến đó song song với
đường thẳng
13yx
.
Lời giải
Tính đạo hàm bằng định nghĩa:
Tại
0
0\x
tùy ý, ta có:
0
0
0
00
1
1
3 3 3 .
xx
x
x
f x f x
x x x x

00
0 0 0 0
11
33
.
..
f x f x x x
x x x x x x x x


00
0
22
00
0
1 1 1
3
33
lim lim
.
x x x x
f x f x
y
x x x x
xx



Tính đạo hàm bằng công thức:
22
1 1 3 1
33
3
3
xx
yy
xx
x
x



Gọi
00
;M x y
là tiếp điểm.
⑴ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của
C
với trục
Oy
.
Vì
C
không cắt
Oy
nên không tồn tại tiếp tuyến thỏa YCBT.
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của
C
với trục
Ox
.
Tọa độ giao điểm của
C
với trục
Ox
là
10;
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là
11
1 1 0
33
y y x y x
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của
C
với đường thẳng
1yx
Tọa độ giao điểm của
C
với
1yx
là nghiệm của
2
10
1
1 3 2 1 0
14
3
33
xy
x
x x x
x
xy
Với
0
0
1
0
x
y

Phương trình tiếp tuyến là
11
1 1 0
33
y y x y x
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 29
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Với
0
0
1
3
4
3
x
y
Phương trình tiếp tuyến là
1 1 4 7
3
3 3 3 3
y y x y x
.
⑷ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết hệ số góc của tiếp tuyến bằng
1
3
k 
.
Gọi
00
;M x y
là tiếp điểm của tiếp tuyến của đồ thị
C
với hệ số góc
1
3
k 
00
0
2
0
00
2
1
1 1 1
3
33
3
10
xy
yx
x
xy
Với
0
0
1
2
3
x
y
Phương trình tiếp tuyến là
1 2 1
11
3 3 3
y x y x
.
Với
0
0
1
0
x
y
Phương trình tiếp tuyến là
1 1 1
1
3 3 3
y x y x
.
⑸ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số, biết tiếp tuyến đó vuông góc với đưởng thẳng
34yx
.
Tiếp tuyến đó vuông góc với đưởng thẳng
34yx
.
Tiếp tuyến hệ số góc
1
3
k 
.
00
0
2
0
00
2
1
1 1 1
3
33
3
10
xy
yx
x
xy
Với
0
0
1
2
3
x
y
Phương trình tiếp tuyến là
1 2 1
11
3 3 3
y x y x
.
Với
0
0
1
0
x
y
Phương trình tiếp tuyến là
1 1 1
1
3 3 3
y x y x
.
Câu 8. Cho hàm số
3
21y x x
có đồ thị
C
⑴ Tìm hệ số góc của tiếp tuyến của hàm số trên tại điểm có
0x
.
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của hầm số biết nó có
2.k 
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của hàm số trên, biết nó tạo với hai trục
Oxy
một tam
giác vuông cân tại
O
.
Lời giải
Tính đạo hàm bằng công thức:
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 30
Chương VII.
ĐẠO HÀM
3 3 2
2 1 2 1 3 2y x x y x x x
Gọi
00
;M x y
là tiếp điểm.
⑴ Tìm hệ số góc của tiếp tuyến của hàm số trên tại điểm có
0x
.
Hệ số góc của tiếp tuyến của hàm số tại điểm có
0x
là
0 3 0 2 2.ky
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của hầm số biết nó có
2.k 
Ta có
2
0 0 0
2 2 3 2 2 0k f x x x
Phương trình tiếp tuyến tại điểm
01;M
có dạng:
2 0 1 2 1()y x y x
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của hàm số trên, biết nó tạo với hai trục
Oxy
một tam giác vuông
cân tại
O
.
Cách 1: Gọi phương trình đoạn chắn cắt 2 trục tọa độ và tạo với 2 trục 1 tam giác
vuông cân tại O có dạng
1 1 0. , . ;
y
x x b
y b x b a b a b d
a b a a



d
là tiếp tuyến của
C
thì
2
0
32
b
x
a
Vì
00
00
2
0
2
00
0
00
10
12
3 2 1
3 9 5 3
3 2 1
39
3 9 5 3
39
xy
xy
x
ab
xy
x
xy


Có 4 phương trình tiếp tuyến ứng với các điểm tiếp xúc và hệ số góc trên như sau
1 1 0 1.y x y x
1 1 2 3.y x y x
3 9 5 3 9 2 3
1
3 9 9
.y x y x





3 9 5 3 9 2 3
1
3 9 9
.y x y x





Cách 2: Gọi phương trình tiếp tuyến của
(C)
thỏa mãn YCBT có dạng
:d y kx b
Ta có
2
0
32kx
Có giao điểm của
d
với
Ox
tại
0;
b
k



; với trục Oy tại
0;b
Vì
d
tạo với hai trục
Oxy
một tam giác vuông cân tại
O
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 31
Chương VII.
ĐẠO HÀM
0
1
01
1
1
.
b loai
b
b b k
k
k
k





00
00
2
2
0
0
2
2
00
0
0
00
10
12
1
3 2 1
3 9 5 3
1
3 2 1
39
3
3 9 5 3
39
xy
xy
x
x
xy
x
x
xy


Có 4 phương trình tiếp tuyến ứng với các điểm tiếp xúc và hệ số góc trên như sau
1 1 0 1.y x y x
1 1 2 3.y x y x
3 9 5 3 9 2 3
1
3 9 9
.y x y x





3 9 5 3 9 2 3
1
3 9 9
.y x y x





Câu 9. Một chất điểm chuyển động thẳng biến đổi đều với phương trình
2
21 s t t m
⑴ Tìm vận tốc tức thời của vật tại thời điểm
2ts
.
⑵ Tìm vận tốc trung bình của chất điểm trong khoảng thời gian từ
0t
tới
2ts
.
Lời giải
Ta có:
41v s t
⑴ Tìm vận tốc tức thời của vật tại thời điểm
2ts
.
Vận tốc tức thời của vật tại thời điểm
2ts
là:
4 2 1 9./ms
⑵ Tìm vận tốc trung bình của chất điểm trong khoảng thời gian từ
0t
tới
2ts
.
Trong khoảng thời gian từ
02t s t s
thì chất điểm di chuyển được quãng đường:
4 2 2 1 9. m
Vận tốc trung bình của chất điểm trong khoảng thời gian
2s
kể từ thời điểm
0t
là:
90
45
20
, / .
s
v m s
t
Câu 10. Một vật chuyển động thẳng xác định bởi phương trình
s s t
trong đó
t
được tính
bằng giây và
S
được tính bằng mét. Thực hiện các yêu cầu dưới đây:
⑴ Với
32
3s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
3st
là bao nhiêu?
⑵ Với
2
7s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
4st
là bao nhiêu?
⑶ Với
32
1
12
2
s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
10st
là bao nhiêu?
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 32
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑷ Với
3 2
64s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
3st
là bao nhiêu?
⑸ Với
3
2 10s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
3st
là bao nhiêu?
⑹ Với
32
34s s t t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
4st
là bao nhiêu?
⑺ Với
2
2 3 7s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
6st
là bao nhiêu?
⑻ Với
32
3
coss s t t



thì vận tốc của vật tại thời điểm
2st
là bao nhiêu?
⑼ Với
42
1
3
2
s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
4st
là bao nhiêu?
⑽ Với
32
39s s t t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
5st
là bao nhiêu?
Lời giải
⑴ Với
32
3s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
3st
là bao nhiêu?
Ta có
2
36'v t S t t t
. Từ đó:
39m/sv
.
⑵ Với
2
7s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
4st
là bao nhiêu?
Ta có
27'v t S t t
. Từ đó:
4 2 4 7 15. m/sv
.
⑶ Với
32
1
12
2
s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
10st
là bao nhiêu?
Ta có
2
3 3 100
24 10 240 90
22
.
m/s .v t s t t t v
⑷ Với
3 2
64s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
3st
là bao nhiêu?
Ta có
22
3 12 3 3 3 12 3 9. . m/s .v t s t t t v
⑸ Với
3
2 10s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
3st
là bao nhiêu?
Ta có
22
6 1 3 6 3 1 53. m/s .v t s t t v
⑹ Với
32
34s s t t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
4st
là bao nhiêu?
Ta có
22
9 8 1 4 9 4 8 4 1 175. . m/s .v t s t t t v
⑺ Với
2
2 3 7s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
6st
là bao nhiêu?
Ta có
4 3 6 4 6 3 27. m/s .v t s t t v
⑻ Với
32
3
coss s t t



thì vận tốc của vật tại thời điểm
2st
là bao nhiêu?
Ta có
6 2 2 6 4 16 32
33
sin sin . m/s .v t s t t v
⑼ Với
42
1
3
2
s s t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
4st
là bao nhiêu?
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 33
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Ta có
33
2 3 4 2 4 3 4 140. . m/s .v t s t t t v
⑽ Với
32
39s s t t t t
thì vận tốc của vật tại thời điểm
5st
là bao nhiêu?
Ta có
22
3 6 9 5 3 5 6 5 9 36. . m/s .v t s t t t v
Câu 11. Một chất điểm chuyển động theo phương trình
s s t
trong đó
t
được tính bằng giây
và
S
được tính bằng mét. Thời gian để vận tốc của chất điểm đạt giá trị lớn nhất
Lời giải
⑴ Với
23
10 9s t t t t
trong khoảng 10 giây đầu tiên.
Vận tốc tại thời điểm
t
là
2
3 18 1v t s t t t
trên đoạn
0 10;


.
22
22
3 18 1 3 6 9 9 1 3 3 8 3 3 24 24v t s t t t t t t t



Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng
24
3 0 3t t s
⑵ Với
32
9 10s tt tt
trong 12 giây đầu tiên.
Vận tốc tại thời điểm
t
là
2
3 18 1'v t S t t t
trên đoạn
0 12;


.
2
2
2
343 18 6 9 9 1 3 3 241 2'v t S t t ttt t
Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng
24
3 0 3t t s
⑶ Với
32
6s t t t
trong 10 giây đầu tiên.
Vận tốc tại thời điểm
t
là
2
3 12v t s t t t
trên đoạn
0 10;


.
2
22
3 12 3 4 4 12 3 2 12 12v t s t t t t t t
Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng
12
2 0 2t t s
⑷ Với
32
1
6
2
s t t t
trong 10 giây đầu tiên.
Vận tốc tại thời điểm
t
là
2
3
12
2
v t s t t t
trên đoạn
0 10;


.
22
2
3 3 3
8 16 16 4 16 4 24 24
2 2 2
v t s t t t t t



Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng
24
4 0 4t t s
⑸ Với
32
1
9
2
s t t t
trong 10 giây đầu tiên.
Vận tốc tại thời điểm
t
là
2
3
18
2
v t s t t t
trên đoạn
0 10;


.
22
2
3 3 3
12 36 36 6 36 6 54 54
2 2 2
v t s t t t t t



Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng
54
6 0 6t t s
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 34
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑹ Với
32
1
6
3
s t t t
trong 9 giây đầu tiên.
Vận tốc tại thời điểm
t
là
2
12v t s t t t
trên đoạn
09;


.
22
2
12 6 36 6 36 36v t s t t t t t



Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng
36
6 0 6t t s
⑺ Với
23
1
6
s t t t
trong 5 giây đầu tiên.
Vận tốc tại thời điểm
t
là
2
1
2
2
v t s t t t
trên đoạn
05;


.
22
2
1 1 1
4 4 4 2 4 2 2 2
2 2 2
v t s t t t t t



Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng
2
2 0 2t t s
⑻ Với
32
1
3 20
2
s t t
trong 10 giây đầu tiên.
Vận tốc tại thời điểm
t
là
2
3
6
2
v t s t t t
trên đoạn
05;


.
22
2
3 3 3
4 4 4 2 4 2 6 6
2 2 2
v t s t t t t t



Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng
6
2 0 2t t s
Câu 12. Một vật chuyển động thẳng xác định bởi phương trình
s s t
trong đó
t
được tính
bằng giây và
S
được tính bằng mét.
⑴ Với
42
2 6 3 1s s t t t t
thì gia tốc của vật tại thời điểm
3st
là bao nhiêu?
⑵ Với
3
4 10 9s s t t t
thì gia tốc của vật tại thời điểm vận tốc bằng
2
là bao
nhiêu?
⑶ Với
32
35s s t t t
thì gia tốc của vật tại tại giây thứ
10
là bao nhiêu?
⑷ Với
32
3 9 1s s t t t t
thì gia tốc của vật tại tại thời điểm vật dừng lại là bao
nhiêu?
⑸ Với
32
3 5 2s s t t t t
thì gia tốc của vật tại giây thứ
3
là bao nhiêu?
⑹ Với
32
3 3 10s s t t t t
thì gia tốc của vật tại thời điểm vật dừng lại là bao
nhiêu?
⑻ Với
32
2
24
3
s s t t t t
thì gia tốc của vật tại thời điểm
2st
là bao nhiêu?
Lời giải
⑴ Với
42
2 6 3 1s s t t t t
thì gia tốc của vật tại thời điểm
3st
là bao nhiêu?
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 35
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Vận tốc của chuyển động là:
4 2 3
2 6 3 1 8 12 3v t s t t t t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
2
24 12a t v t t
.
Gia tốc của chuyển động tại thời điểm
3st
là:
3 24 9 12 228
2
. m/sa
.
⑵ Với
3
4 10 9s s t t t
thì gia tốc của vật tại thời điểm vận tốc bằng
2
là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
12 10v t s t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
24a t v t t

.
Mà
2
1
2 12 10 2
1
t
v t t
t

. Do
0t
nên
1t
suy ra
2
2 24m/ sa
.
⑶ Với
32
35s s t t t
thì gia tốc của vật tại tại giây thứ
10
là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
36v t s t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
66a t v t t
.
Gia tốc của chuyển động tại thời điểm
10st
là:
10 6 10 6 54
2
. m/sa
.
⑷ Với
32
3 9 1s s t t t t
thì gia tốc của vật tại tại thời điểm vật dừng lại là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
3 6 9v t s t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
66a t v t t
.
Tại thời điểm chất điểm dừng lại thì
0v
2
1
3 6 9 0
3
Lt
tt
t

Gia tốc của chất điểm tại thời điểm chất điểm dừng lại là
3 6 3 6 12.a
.
⑸ Với
32
3 5 2s s t t t t
thì gia tốc của vật tại giây thứ
3
là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
3 6 5v t s t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
66a t v t t
.
Gia tốc của chuyển động tại thời điểm
3st
là:
3 6 3 6 12
2
. m/sa
.
⑹ Với
32
3 3 10s s t t t t
thì gia tốc của vật tại thời điểm vật dừng lại là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
3 6 3'v t s t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
66a t v t t
.
Tại thời điểm chất điểm dừng lại thì
0v
2
3 6 3 0 1t t t
Gia tốc của chất điểm tại thời điểm chất điểm dừng lại là
1 6 1 6 0.a
.
⑺ Với
2
83v t t t
thì gia tốc của vật khi vận tốc của vật là
11
/ms
.là bao nhiêu?
Gia tốc của chuyển động là:
86'a t v t t
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 36
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Mà
2
1
11 8 3 11
11
3
t
v t t t
t

. Do
0t
nên
1t
suy ra
2
1 14m/ sa
.
⑻ Với
32
2
24
3
s s t t t t
thì gia tốc của vật tại thời điểm
2st
là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
2 4 1'v t s t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
44a t v t t
.
Gia tốc của chuyển động tại thời điểm
10st
là:
2 4 2 4 12
2
. m/sa
.
Câu 13. Một vật chuyển động thẳng xác định bởi phương trình
s s t
trong đó
t
được tính
bằng giây và
S
được tính bằng mét. Hỏi:
⑴ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với
32
39s s t t t t
là bao nhiêu?
⑵ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với
32
3 9 27s s t t t t
là bao nhiêu?
⑶ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
32
39s s t t t t
là bao nhiêu?
⑷ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
32
3s s t t t
là bao nhiêu?
⑸ Vận tốc tại thời điểm gia tốc bằng không với
32
2 3 4 ,s s t t t t
là bao nhiêu?
⑹ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
32
1
3 36
3
s s t t t t
là bao nhiêu?
⑺ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với
32
3 9 2020s s t t t t
là bao nhiêu?
⑻ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
32
2 3 4s s t t t t
là bao nhiêu?
⑼ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
2
3 9 2024s s t t t t
là bao nhiêu?
⑽ Vận tốc tại thời điểm gia tốc của vật đạt giá trị nhỏ nhất trong 20 giây đầu tiên với
4 3 2
1
6 10
12
s t t t t t
là bao nhiêu?
Lời giải
⑴ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với
32
39s s t t t t
là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
3 6 9'v t s t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
66a t v t t
.
Khi vận tốc triệt tiêu ta có
2
0 3 6 9 0 3v t t t t
(vì
0t
)
Khi đó gia tốc là
2
3 6 3 6 1. 2m/sa
.
⑵ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với
32
3 9 27s s t t t t
là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
3 6 9'v t s t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
66a t v t t
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 37
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Khi vận tốc triệt tiêu ta có
2
1
0 3 6 9 0
3
t
v t t t
t

(vì
0t
)
Khi đó gia tốc là
2
1 6 1 6 12. m/sa
.
⑶ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
32
39s s t t t t
là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
3 6 9'v t s t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
66a t v t t
.
Khi gia tốc triệt tiêu ta có
0 6 6 0 1a t t t
Khi đó vận tốc là
2
1 3 1 6 1 9 12. . m/sv
.
⑷ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
32
3s s t t t
là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
36'v t s t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
66a t v t t
.
Khi gia tốc triệt tiêu ta có
0 6 6 0 1a t t t
Khi đó vận tốc là
2
1 3 1 6 1 3. . m/sv
.
⑸ Vận tốc tại thời điểm gia tốc bằng không với
32
2 3 4 ,s s t t t t
là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
6 6 4'v t s t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
12 6a t v t t
.
Khi gia tốc triệt bằng 0 có
1
0 12 6 0
2
a t t t
Khi đó vận tốc là
2
1 1 1 5
6 6 4
2 2 2 2
. . m/sv
.
⑹ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
32
1
3 36
3
s s t t t t
là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
6 36v t s t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
26a t v t t
.
Khi gia tốc triệt tiêu ta có
0 2 6 0 3a t t t
Khi đó vận tốc là
2
3 3 6 3 36 27. m/sv
.
⑺ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với
32
3 9 2020s s t t t t
là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
3 6 9v t s t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
66a t v t t
.
Khi vận tốc triệt tiêu ta có
2
1
0 3 6 9 0
3
loait
v t t t
t

(vì
0t
)
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 38
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Khi đó gia tốc là
2
6 3 6 12. m/ sa v t
.
⑻ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
32
2 3 4s s t t t t
là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
6 6 4v t s t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
12 6a t v t t
.
Khi gia tốc triệt tiêu ta có
1
0 12 6 0
2
a t t t
Khi đó vận tốc là
15
25
22
, m/sv




.
⑼ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với
2
3 9 2024s s t t t t
là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
2
69v t s t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
66'.a t v t t
Khi gia tốc triệt tiêu ta có
0 6 6 0 1a t t t
Khi đó vận tốc là
1 12
2
m/sv 
.
⑽ Vận tốc tại thời điểm gia tốc của vật đạt giá trị nhỏ nhất trong 20 giây đầu tiên với
4 3 2
1
6 10
12
s t t t t t
là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là:
32
1
3 12 10
3
v t s t t t t
.
Gia tốc của chuyển động là:
2
2
6 12 3 3a t v t t t t
Thấy rằng
2
3 3 3a t t
Gia tốc đạt được giá trị bé nhất bằng
3
3 0 3t t s
Khi đó vận tốc của vật bằng
3 28 m/sv
.
--------------------Hết--------------------
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 39
Chương VII.
ĐẠO HÀM
1. Đạo hàm hàm số
n
yx
2. Đạo hàm hàm số
yx
3. Đạo hàm hàm số lượng giác
⑴ Hàm số
sinyx
có đạo hàm trên và
sin cosxx
.
⑵ Hàm số
cosyx
có đạo hàm trên và
cos sinxx

.
⑶ Hàm số
tanyx
có đạo hàm tại mọi
2
xk
và
2
1
tan
cos
x
x
.
⑷ Hàm số
cotyx
có đạo hàm tại mọi
xk
và
2
1
cot
sin
x
x

.
4. Đạo hàm của hàm số mũ và hàm số logarit
⑴ Hàm số
x
ye
có đạo hàm trên
xx
ee
.
⑵ Hàm số
x
ya
có đạo hàm trên
.ln
xx
a a a
.
⑶ Hàm số
log
a
yx
có đạo hàm tại mọi
0x
1
log
ln
a
x
xa
.
⑷ Hàm số
lnyx
có đạo hàm tại mọi
0x
1
ln x
x
.
Lý thuyết
A
Hàm số có đạo hàm trên và .
Hàm số có đạo hàm trên và .
CÁC QUY TẮC TÍNH ĐẠO HÀM
ĐẠO HÀM
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 40
Chương VII.
ĐẠO HÀM
5. Các quy tắc tính đạo hàm
6. Đạo hàm của hàm hợp
6.1 Khái niệm hàm số hợp
6.2 Đạo hàm của hàm số hợp
Giả sử các hàm số có đạo hàm trên khoảng .
Khi đó: ⑴
⑵
⑶
⑷
Giả sử là hàm số xác định trên khoảng , có tập giá trị chứa khoảng
và là hàm số xác định trên . Hàm số được gọi là hàm
số hợp của hàm số với .
Nếu hàm số có đạo hàm tại và hàm số có đạo hàm tại
thì hàm số hợp có đạo hàm tại là
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 41
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Từ đó ta có các kết quả sau:
⑴
1
.
nn
x n x
⑵
2
11
x
x




⑶
1
2
x
x
1
..
nn
u n u u
2
11
.u
u
u




1
2
.uu
u
⑷
sin cosxx
⑸
cos sinxx

⑹
2
1
tan
cos
x
x
⑺
2
1
cot
sin
x
x

sin .cosu u u
cos .sinu u u

2
1
tan .
cos
uu
u
2
1
cot .
sin
xu
x

⑻
xx
ee
⑼
.ln
xx
a a a
.
uu
e u e
. .ln
uu
a u a a
⑽
1
ln x
x
⑾
1
log
ln
a
x
xa
1
ln .uu
u
1
log .
ln
a
uu
ua
7. Đạo hàm cấp hai
Ý nghĩa cơ học của đạo hàm cấp hai
Một chuyển động có phương trình
s f t
thì đạo hàm cấp hai (nếu có) của hàm số
s f t
là gia tốc tức thời của chuyển động
s s t
tại thời điểm
t
. Ta có
a t f t

Cho hàm số có đạo hàm tại mọi điểm .
Nếu hàm số lại có đạo hàm tại thì ta gọi đạo hàm của là đạo
hàm cấp hai của hàm số tại , kí hiệu là hoặc .
Khi đó: .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 42
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 1. Tính đạo hàm đa thức – hữu tỉ – căn thức
Lời giải
⑴
5
3
1f x x
Ta có
44
3 3 2 3
5 1 1 15 1f x x x x x
.
⑵
42
200f x x x x
Bài tập
B
Áp dụng quy tắc đạo hàm:
Khi đó: ⑴
⑵
⑶
⑷
Áp dụng công thức đạo hàm:
⑴ ⑵
⑶ ⑷
Phương pháp
Ví dụ 1.1.
Tính đạo hàm các hàm số sau:
⑴ ⑵
⑶ ⑷
⑸ ⑹
⑺ ⑻
⑼ ⑽
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 43
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Ta có
42
200f x x x x
42
200x x x

3
4 2 1xx
.
⑶
43
3 2021f x x x x
Ta có
4 3 3 2
3 2021 12 3 1f x x x x x x
.
⑷
32
5
27f x x x
x
Ta có
3 2 3 2 2
2
5 5 5
2 7 2 7 3 4f x x x x x x x
xx
x


⑸
4
f x x
x

Ta có
2
22
4 4 4
1
x
f x x
x
xx



.
⑹
7 5 3
23f x x x x
Ta có
7 5 3 6 4 2
2 3 7 10 9f x x x x x x x
.
⑺
12f x x x
Ta có
1 2 1 2 2 1 2 1f x x x x x x x x

.
⑻
35
12
x
fx
x

Ta có
2 2 2
3 5 2 1 3 5 2 1 3 2 1 2 3 5
13
2 1 2 1 2 1
.x x x x x x
fx
x x x

⑼
2
1
x
fx
x
Ta có.
2 2 2
2 1 2 1
2 1 2 1
1
1 1 1
x x x x
x x x
fx
x
x x x




.
⑽
1
1
x
fx
x
Ta có
2 2 2
1 1 1 1 1 1
12
1
1 1 1
x x x x x x
x
fx
x
x x x




.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 44
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 2. Tính đạo hàm lượng giác
Lời giải
⑴
3
6
sinyx




3 3 3 3
6 6 6
.cos cosy x x x
.
⑵
2
1
23
sinyx



2 2 2 2
11
2
2 3 3 2 3 3
. .cos . .cos .cosy x x x x x x
.
Áp dụng quy tắc đạo hàm:
Khi đó: ⑴
⑵
⑶
⑷
Để tính đạo hàm của hàm số tại , ta thực hiện theo các bước sau:
⑴ ⑵
⑶
⑷
Phương pháp
Ví dụ 2.1.
Tính đạo hàm các hàm số sau:
⑴ ⑵
⑶ ⑷
⑸ ⑹
⑺ ⑻
⑼
⑽
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 45
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑶
2
2cosyx
2 2 2
24. . sin .siny x x x x
.
⑷
1
2
tan
x
y
22
2
1 1 1 1 1 1
11
1
2 2 2 2 2
2
. . tan tan
cos
x x x x
y
x

⑸
2
2sinyx
2 2 2 2
22
2
2 2 2 2
2 2 2
.cos cos cos
xx
y x x x x
xx

⑹
sin sinyx
sin .cos sin cos .cos siny x x x x
⑺
2
22sin cosy x x x
2 2 2 2 1 2 2 2 2 1 4 2 1. .cos .sin sin sin sin siny x x x x x x
⑻
3
21cosyx
2
3 2 1 2 1. cos .cosy x x
2
3 2 2 1 2 1. sin .cosxx
2
6 2 1 2 1sin cosxx
⑼
3
2tan coty x x
3 2 2
2 2 2
2 1 2
2 3 3
22
tan cot . tan .tan tan
sin cos sin
y x x x x x
x x x
⑽
2
32siny x x
2 2 2
3 2 3 2 2 3 3 2.cos cosy x x x x x x x
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 46
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Dạng 3. Tính đạo hàm mũ – logarit
Lời giải
⑴
3
21logyx
Ta có
21
2
2 1 3 2 1 3ln ln
x
y
xx


.
⑵
3
1 2007logyx
Ta có
1 2007
2007
1 2007 3 1 2007 3.ln ln
x
y
xx


.
⑶
21
5
x
y
Ta có
2 1 2 1
2 1 5 5 2 5 5. .ln . .ln
xx
yx

.
Áp dụng quy tắc đạo hàm:
Khi đó: ⑴
⑵
⑶
⑷
Để tính đạo hàm của hàm số tại , ta thực hiện theo các bước sau:
⑴ ⑵
⑶ ⑷
Phương pháp
Ví dụ 3.1.
Tính đạo hàm các hàm số sau:
⑴ ⑵
⑶ ⑷
⑸ ⑹
⑺ ⑻
⑼ ⑽
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 47
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑷
2025
2025
x
y
Ta có
2025 2025
2025 2025 2025.ln
xx
yy


.
⑸
3lny x x
Ta có
3
1
11
33
x
y
xx

.
⑹
sin
e
x
y
Ta có
sin
sin .e
x
yx
sin
cos .e
x
x
.
⑺
2 3 2025
ee
x
y

Ta có
2 3 2025 2 3 2 3
2 3 2e e .e .e
x x x
yx
.
⑻
2
2
2logy x x
Ta có
2
22
2
22
2 2 2 2ln ln
xx
x
y
x x x x


.
⑼
2
3
21logy x x
Ta có
2
2
3
22
21
21
21
2 1 3 2 1 3
log
ln ln
xx
x
y x x
x x x x

.
⑽
2
3
32log
x
y x x
Ta có
2
2
3
22
2
14
3 2 3 3 3 3
2 3 2 3
log ln ln
ln ln
x x x
xx
x
y x x
x x x x

.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 48
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Câu 14. Tính đạo hàm của các hàm số sau:
⑴
3
24y x x
⑵
2
2
31yx
⑶
42
2 4 1y x x
⑷
32
1
2 2 8 1
3
y x x x
⑸
21
2
x
y
x
⑹
2
1
1
xx
y
x

⑺
2
2
3
1
xx
y
xx


⑻
2
33
21
xx
y
x
⑼
2
2 1 5 3y x x x
⑽
22
1 5 3y x x
Lời giải
⑴
3
24y x x
32
2
2 4 6y x x x
x
.
⑵
2
2
31yx
2
2 2 2 2
3 1 2 3 1 3 1 12 3 1.y x x x x x



.
⑶
42
2 4 1y x x
4 2 3
2 4 1 8 8y x x x x
.
⑷
32
1
2 2 8 1
3
y x x x
3 2 2
1
2 2 8 1 4 2 8
3
y x x x x x



.
⑸
21
2
x
y
x
22
2 1 2 2 1 2
2 1 3
2
22
x x x x
x
y
x
xx





.
⑹
2
1
1
xx
y
x

2
1
1
xx
y
x





Luyện tập
C
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 49
Chương VII.
ĐẠO HÀM
22
2
1 1 1 1
1
x x x x x x
x
2
2
2 1 1 1
1
x x x x
x
2 2 2
22
2 3 1 1 2
11
x x x x x x
xx


⑺
2
2
3
1
xx
y
xx


Cách 1:
2
2
3
1
xx
y
xx






2 2 2 2
2
2
3 1 3 1
1
x x x x x x x x
xx


22
2
2
2 1 1 3 2 1
1
x x x x x x
xx

22
2
2
2 1 1 3
1
x x x x x
xx

2
2
4 2 1
1
x
xx


Cách 2:
Ta có:
2
2
3
1
xx
y
xx


2
2
14
1
xx
xx

2
4
1
1xx


2
2
3
1
xx
y
xx






2
4
1
1xx





2
4
1
1xx





2
2
2
41
1
xx
xx



2
2
4 2 1
1
x
xx


⑻
2
33
21
xx
y
x
2
33
22
xx
y
x




22
2
3 3 2 2 3 3 2 2
22
x x x x x x
x
2
2
2 3 2 2 2 3 3
22
x x x x
x
22
2
4 10 6 2 6 6
22
x x x x
x
2
2
24
41
xx
x

2
2
2
21
xx
x

⑼
2
2 1 5 3y x x x
Cách 1:
2
2 1 5 3y x x x


2 2 2
2 1 5 3 2 1 5 3 2 1 5 3x x x x x x x x x

2 2 2
2 10 3 2 5 3 5 2 1x x x x x x x
3 2 3 2 3 2
20 2 6 10 6 10 5x x x x x x x
32
40 3 6x x x
Cách 2:
Ta có
2 2 2 4 3 2
2 1 5 3 10 3 10 3y x x x x x x x x x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 50
Chương VII.
ĐẠO HÀM
2 4 3 2
2 1 5 3 10 3y x x x x x x


32
40 3 6x x x
⑽
22
1 5 3y x x
2 2 2 2
1 5 3 1 5 3y x x x x

2 2 3 3 3
2 5 3 6 1 10 6 6 6 12 4x x x x x x x x x x
Câu 15. Tính đạo hàm của các hàm số sau:
⑴
2
4 3 1y x x
⑵
2
3y x x
⑶
21
2
x
y
x
⑷
5
2
23y x x
⑸
2
21yx
⑹
3
5
72 3yxx
⑺
2
13yx
⑻
2
21y x x x
⑼
34
2
x
y
x

⑽
42
47y x x
Lời giải
⑴
2
4 3 1y x x
2
2
22
4 3 1
83
4 3 1
2 4 3 1 2 4 3 1
xx
x
y x x
x x x x

.
⑵
2
3y x x
2
22
3
21
2 3 2 3
xx
x
y
x x x x


.
⑶
21
2
x
y
x
Cách 1.
2 2 2
2 1 2 2 1 2 2 2 2 1 1
5
2 2 2
. . . .x x x x x x
y
x x x

.
Cách 2.
22
2 2 1 1
5
22
..
y
xx



.
⑷
5
2
23y x x
4
22
5 2 3 2 2 10 1 2 3y x x x x x x
⑸
2
21yx
2
21yx

2
2
21
2 2 1
x
x
2
4
2 2 1
x
x
2
2
21
x
x
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 51
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑹
3
5
72 3yxx
2
54
73 2 1033xy x x
.
⑺
2
13yx
22
63
2 1 3 1 3
xx
y
xx



.
⑻
2
21 .y x x x
22
2 1 2 1..y x x x x x x
2
22
22
2 1 2 1
41
22
22
..
xx
x
x x x x
x x x x


⑼
34
2
x
y
x

2 2 2
3 4 2 2 3 4 3 2 3 4
2
2 2 2
.x x x x x x
y
x x x

.
⑽
42
47y x x
42
3
4 2 4 2
4
24
2 4 7 4 7
xx
xx
y
x x x x

.
Câu 16. Tính đạo hàm của các hàm số sau:
⑴
21
43
x
y
x
⑵
3
21
y
x
⑶
21
13
x
y
x
⑷
2
33
1
xx
y
x

⑸
2
2 4 1
3
xx
y
x

⑹
2
2
1
1
xx
y
xx


⑺
2
y x x
⑻
5
2 3 2y x x x
⑼
2 1 3 2y x x x
⑽
22
2 3 2 3y x x x
.
Lời giải
⑴
21
43
x
y
x
2 2 2 2
4 3 2 1 4 3 2 1 2 4 3 4 2 1
8 6 8 4 10
4 3 4 3 4 3 4 3
x x x x x x
xx
y
x x x x

⑵
3
21
y
x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 52
Chương VII.
ĐẠO HÀM
22
3 2 1 2 1 3
6
2 1 2 1
..xx
y
xx

.
⑶
21
13
x
y
x
22
2 1 1 3 1 3 2 1 2 1 3 3 2 1
5
1 3 1 3
13
x x x x x x
y
xx
x


.
⑷
2
33
1
xx
y
x

22
2
3 3 1 3 3 1
1
x x x x x x
y
x

2
2
2 3 1 3 3
1
x x x x
x
22
2
2 5 3 3 3
1
x x x x
x
2
2
2
1
xx
x
.
⑸
2
2 4 1
3
xx
y
x

2
3
7
22
41
3
2xx
y
x
x
x
2
22
7 2 12 11
2
33
xx
y
xx


.
⑹
2
2
1
1
xx
y
xx


2 2 2 2
2
2
1 1 1 1
1
.x x x x x x x x
y
xx



22
2
2
1 2 1 1 2 1
1
x x x x x x
xx

22
22
22
1 2 1 1
2 1 2
11
x x x x x
x
x x x x

.
⑺
2
y x x
2 2 2
1
2
2
. . . .y x x x x x x x
x
5
2
22
xx
x x x x
.
⑻
5
2 3 2y x x x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 53
Chương VII.
ĐẠO HÀM
55
2 3 2 2 3 2y x x x x x x
54
2 2 2 3 5 2x x x x
5 5 4
2 4 10 4 15 6x x x x x
54
12 15 8 6x x x
.
⑼
2 1 3 2y x x x
2 3 2
2 1 3 2 6 2 6 2y x x x x x x x x x
3 2 2
6 2 18 2 2y x x x x x
.
⑽
22
2 3 2 3y x x x
.
2 2 2 2
2 3 2 3 2 3 2 3y x x x x x x

22
2 2 2 3 2 3 4x x x x x
3 2 3 2
4 6 4 6 4 8 12x x x x x x
32
8 12 18 6x x x
.
Câu 17. Tính đạo hàm của các hàm số sau:
⑴
2
1y x x
⑵
5
2
1y x x
⑶
2
1
1
y
x
⑷
2
21y x x
⑸
2
5 2 1y x x
⑹
4
2
1
1
xx
y
x




⑺
4
1
1
x
y
x
⑻
2
4y x x
⑼
2
21
1
x
y
x



⑽
y x x x
Lời giải
⑴
2
1y x x
2
2
22
1
21
1
2 1 2 1
xx
x
y x x
x x x x

.
⑵
5
2
1y x x
54
22
1 5 2 1 1y x x x x x



.
⑶
2
1
1
y
x
2
22
2 2 2 2
2
1
1 1 2
1
1 2 1 1 1
1
.
x
xx
y
x
x x x x
x




Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 54
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑷
2
21y x x
2
2
2
2 2 2
12
2 2 2 1
12
2 1 1 1
x x x
x x x
y x x
x x x

.
⑸
2
5 2 1y x x
2
2
2 2 2
5 2 1
10 2 5 1
5 2 1
2 5 2 1 2 5 2 1 5 2 1
xx
xx
y x x
x x x x x x


.
⑹
4
2
1
1
xx
y
x




4 3 3
2 2 2 2 2
2
1 1 1 1 2
44
1 1 1 1
1
..
x x x x x x x x x x
y
x x x x
x




.
⑺
4
1
1
x
y
x
44
2
4
1 1 1 1
1
x x x x
y
x
3
4
4
4
4
11
21
1
x
xx
x
x
43
3
4
1 1 2
1
x x x
x
43
43
33
44
1 1 2
21
11
x x x
xx
xx


.
⑻
2
4y x x
2
22
24
1
2 4 4
x x x
y
xx

.
⑼
2
21
1
x
y
x



23
2 1 2 1 2 1 3 12 6
22
1 1 1
11
x x x x
y
x x x
xx

.
⑽
y x x x
y x x x
2
y x x x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 55
Chương VII.
ĐẠO HÀM
21
2
.
xx
yy
xx
1
1
11
2
22
2 2 2 2..
xx
x
y
yy
y x x y x x

23
1 2 1
28
x
x x x x x x x x

Câu 18. Tính đạo hàm của các hàm số sau:
⑴
31
cos2x
y
x
⑵
2
cos .siny x x
⑶
2
2sin siny x x
⑷
2
12cosyx
⑸
2
3cosyx
⑹
sin cos
sin cos
xx
y
xx
⑺
tan coty x x
⑻
2
1
21
sin
x
y
x



⑼
3
1
23
cos
x
y
x
⑽
sin cos
cos sin
x x x
y
x x x
Lời giải
⑴
31
cos2x
y
x
22
2 3 1 2 3 1 2 3 1 2 3 2
3 1 3 1
cos . cos . sin cosx x x x x x x
y
xx



⑵
2
cos .siny x x
2 2 3 2
cos .sin cos . sin sin +2cos .siny x x x x x x x
⑶
2
2sin siny x x
2
2 2 2 2sin sin sin cos cosy x x x x x
⑷
2
12cosyx
2
2
2 2 2
12
2 2 2 4
12
2 1 2 1 2 1 2
cos
.sin cos sin
cos
cos cos cos
x
x x x
yx
x x x

.
⑸
2
3cosyx
2
3 6 3 3cos sin cosy x x x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 56
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑹
sin cos
sin cos
xx
y
xx
2
sin cos sin cos sin cos sin cos
sin cos
x x x x x x x x
y
xx

2
cos sin sin cos sin cos sin cos
sin cos
x x x x x x x x
xx
22
2
sin cos sin cos
sin cos
x x x x
xx

2 2 2 2
2
22sin sin cos cos sin sin cos cos
sin cos
x x x x x x x
xx

22
22
2
2
sin cos
(sin cos )
sin cos
xx
xx
xx
.
⑺
tan coty x x
2
tan cot
tan cot
tan cot
xx
y x x
xx
22
22
22
11
22
cos sin
sin cos
tan cot sin .cos tan cot
xx
xx
x x x x x x


2 2 2 2
22
22
22
2
2
cos sin cos sin
sin cos
sin cos
sin .cos
sin .cos
cos sin
sin .cos
x x x x
xx
xx
xx
xx
xx
xx


22
2
cos sin
sin .cos sin .cos
xx
x x x x
⑻
2
1
21
sin
x
y
x



2
22
1
11
2
21
2 1 2 1
11
22
2 1 2 1
sin
sin sin
sin sin
x
xx
x
xx
y
xx
xx
















Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 57
Chương VII.
ĐẠO HÀM
2
22
3 1 1
1 1 1
2 1 2 1
21
2 1 2 1 2 1
11
2 1 2 1
sin cos
sin cos
sin sin
xx
x x x
xx
x
x x x
xx
xx





2
2
11
3
2 1 2 1
1
21
21
sin cos
sin
xx
xx
x
x
x





⑼
3
1
23
cos
x
y
x
2
11
3
2 3 2 3
cos cos
xx
y
xx






2
1 1 1
3
2 3 2 3 2 3
cos sin
x x x
x x x





2
1
23
11
3
2 3 2 3
1
2
23
cos sin
x
x
xx
xx
x
x






2
2
15
23
11
2 3 2 3
1
2
23
cos sin
x
xx
xx
x
x



2
2
15 1 1
2 3 2 3
1
2 2 3
23
cos sin
xx
xx
x
x
x



⑽
sin cos
cos sin
x x x
y
x x x
2
sin cos sin cos sin sin cos cos sin cos
'
cos sin
x x x x x x x x x x x x x x
y
x x x
2
cos cos sin sin cos sin
cos sin
x x x x x x x x x x
x x x
2 2 2
2
cos sin cos sin cos sin
cos sin
x x x x x x x x x
x x x
2
cos sin
x
x x x



.
Câu 19. Tính đạo hàm cấp 2 của các hàm số sau:
⑴
2
1y x x
⑵
3
6
sinyx




Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 58
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑶
2
2sinyx
⑷
2
2sin siny x x
⑸
2
22sin cosy x x x
⑹
3
12
x
y
x
⑺
2
1y x x
⑻
2
2
31yx
⑼
2
2
3
1
xx
y
xx


⑽
sin sinyx
Lời giải
⑴
2
1y x x
22
11y x x x x
2
2
2
1
21
x
xx
x
22
2
22
21
1
11
xx
x
xx

.
2 2 2 2
2
2
2
2
2 1 1 2 1 1
21
1
1
x x x x
x
y
x
x






22
22
3
2
2
2 2 3
2
4 1 2 1
4 1 2 1
23
1
1
11
1
x
x x x
x x x x
xx
x
x
xx
x

.
⑵
3
6
sinyx




3
6
sinyx







33
66
cosxx
33
6
cos x



33
6
cosyx







3 3 3 9 3
6 6 6
sin sinx x x
.
⑶
2
2sinyx
2 2 2
2 2 2sin . cosy x x x

2
2
2
2
. cos
x
x
x

2
2
2
2
. cos
x
yx
x






22
22
22
22
. cos cos
xx
xx
xx





2
2
2 2 2
2
2
2
2
2
2 2 2
2
2
.
cos sin
x
xx
x
x
x x x
x
x

Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 59
Chương VII.
ĐẠO HÀM
22
3 2 2
2
2
22
22
2
cos . sin
xx
xx
xx
x

2
22
2
3
2
2
22
2
2
cos .sin .
x
xx
x
x
⑷
2
2sin siny x x
22
2 2 2 2 2 2 2 2sin sin sin sin sin .cos cos sin cosy x x x x x x x x x

2 2 2sin cosy x x


2 2 2sin cosxx


2 2 4 2cos sinxx
.
⑸
2
22sin cosy x x x
2
22sin cosy x x x
2
2 2 4 2 2 1 2 2 2 2 1 4 2 1sin cos sin cos sin sin sin sinx x x x x x x x x

4 2 1 8 2sin cosy x x

.
⑹
3
12
x
y
x
2 2 2
3 1 2 3 1 2 1 2 2 3
7
1 2 1 2 1 2
x x x x x x
y
x x x

2
2 4 4 3
12
2 2 1 2
7 28
77
1 2 1 2 1 2 1 2
x
x
y
x x x x








⑺
2
1y x x
2
2
22
1
21
1
2 1 2 1
xx
x
y x x
x x x x

22
2
2
2 1 2 1 2 1 2 1
21
41
21
x x x x x x
x
y
xx
xx









2
2
2
21
4 1 2 2 1
21
41
x
x x x
xx
xx


22
3
4 1 1x x x x
⑻
2
2
31yx
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 60
Chương VII.
ĐẠO HÀM
2
2 2 2 2
3 1 2 3 1 3 1 12 3 1y x x x x x



2 2 2
12 3 1 12 3 1 12 6 108 12y x x x x x x



⑼
2
2
3
1
xx
y
xx


2 2 2 2
2
2
3 1 3 1
1
x x x x x x x x
y
xx


22
2
2
2 1 1 3 2 1
1
x x x x x x
xx

2
2
4 2 1
1
x
xx

2
22
2
2 4 3
2 2 2
8 1 4 2 1 2 2 1 1
4 2 1
24 24 16
1 1 1
x x x x x x
x
xx
y
x x x x x x







⑽
sin sinyx
sin sin sin cos sin cos cos siny x x x x x


cos cos sin cos cos sin cos cos siny x x x x x x



sin cos sin cos cos sin sinx x x x x
2
sin cos sin cos sin sinx x x x
Câu 20. Tính đạo hàm cấp 3 tại các điểm được chỉ ra dưới đây
⑴ Cho hàm số
32
3 3 5y x x x
. Tính giá trị của
3
2017y
.
⑵ Cho hàm số
2
1
y
x
. Tính giá trị của
3
1y
.
⑶ Cho hàm số
2
1
1
y
x
. Tính giá trị của
3
2y
.
⑷ Cho hàm số
2
cosyx
. Tính giá trị của
3
3
y



.
Lời giải
⑴ Cho hàm số
32
3 3 5y x x x
. Tính giá trị của
3
2017y
.
Ta có:
2
9 6 1'y x x
18 6''yx
18'''y 
3
2017 18y
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 61
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑵ Cho hàm số
2
1
y
x
. Tính giá trị của
3
1y
.
Cách 1:Ta có:
3
3
44
2 3 12
1
11
.!
y
xx

3
3
1
4
y
.
Cách 2: Ta có:
2
2
1
'y
x

43
2 2 1
4
11
.
''
x
y
xx


.
2
3
3 6 4
12 1
4 12
1 1 1
x
y
x x x




3
3
1
4
y
.
⑶ Cho hàm số
2
1
1
y
x
. Tính giá trị của
3
2y
.
Ta có:
2
2
2
1
'
x
y
x
.
2
2 2 2 2
2
4 3 3
2 2 2
2 1 2 2 1 2 2 1 8
62
1 1 1
..
''
x x x x x x
x
y
x x x
.
32
2 2 2 2 2
3
3
6 4 4
2 2 2
12 1 6 1 6 2 12 1 6 6 2
24 24
1 1 1
.x x x x x x x x x
xx
y
x x x

3
80
2
3
y
.
⑷ Cho hàm số
2
cosyx
. Tính giá trị của
3
3
y



.
Ta có:
22' sin .cos siny x x x
.
2'' cos2yx
.
3
4sin2yx
.
3
23
3
y




.
Câu 21. Chứng minh rằng:
⑴ Với hàm số
2
2y x x
ta có
3
10.yy


.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 62
Chương VII.
ĐẠO HÀM
⑵ Với hàm số
2
1y x x
ta có
3
10.y x y

.
⑶ Với hàm số
siny x x
ta có
20sinxy y x xy
.
⑷ Với hàm số
3
4
x
y
x
ta có
2
21y y y

.
⑸ Với hàm số
2cotyx
ta có
2
2 2 0yy
.
⑹ Với hàm số
tany x x
ta có
2 2 2
2 1 0x y x y y

.
⑺ Với hàm số
tanyx
ta có
2
10yy
.
⑻ Với hàm số
2
1yx
ta có
2
.y y xy y

.
⑼ Với hàm số
2
1yx
ta có
.
⑽ Với hàm số
2
1yx
ta có
2
0.y y xy y
.
Lời giải
⑴ Với hàm số
2
2y x x
ta có
3
10.yy


.
Ta có
2
1
22
22
.yx
xx

2
1
2
x
xx
2
2
2
1
1 2 1
2
2
..
x
x x x
xx
y
xx


2
2
22
21
22.
x x x
x x x x

3
2
1
2xx
Khi đó:
3
32
3
2
1
1 2 1
2
..y y x x
xx

1 1 0
.
Vậy
3
10.yy


.
⑵ Với hàm số
2
1y x x
ta có
3
10.y x y

.
Ta có
2
2
1
21
x
y
x

2
1
1
x
x

2
2
2
1
1
1
.
x
xx
x
y
x



22
22
1
11.
xx
xx


3
2
1
1x
Khi đó:
3
3
2
3
2
1
1 1 1
1
..y x y x x x
x

3
2
3
2
1
1 1 1 1 0
1
.x
x
Vậy
3
10.y x y

.
⑶ Với hàm số
siny x x
ta có
20sinxy y x xy
.
Ta có
sin cosy x x x

Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 63
Chương VII.
ĐẠO HÀM
cos cos siny x x x x

2cos sinx x x
Khi đó:
2 sinxy y x xy
22. cos sin sin cos sin . .sinx x x x x x x x x x x
22
22cos sin cos sinx x x x x x x x
22
2 2 0cos cos sin sinx x x x x x x x
Vậy
20sinxy y x xy
.
⑷ Với hàm số
3
4
x
y
x
ta có
2
21y y y

.
Ta có
3
4
x
y
x
, điều kiện:
4x 
.
2
7
4
y
x

3
14
4
y
x


.
Khi đó:
2
21y y y

2
23
7 3 14
21
4
44
x
x
xx










43
98 7 14
4
44
.
x
xx



44
98 98
44xx


.
Vậy
2
21y y y

.
⑸ Với hàm số
2cotyx
ta có
2
2 2 0yy
.
Ta có
2cotyx
, điều kiện:
20
2
sin
k
xx
,
k
.
2
2
2sin
y
x
.
Khi đó:
2
22yy

2
2
2
2 2 2
2
cot
sin
x
x
22
2 1 2 2 2 2 0cot cotxx
.
Vậy
2
2 2 0yy
.
⑹ Với hàm số
tany x x
ta có
2 2 2
2 1 0x y x y y

.
Ta có
tany x x
, điều kiện:
0
2
cosx x k
,
k
.
2
2
tan tan tan
cos
x
y x x x x x
x
.
2
22
11
21tan tan
cos cos
y x x x
xx

.
Khi đó:
2 2 2
21x y x y y

2 2 2 2 2
22
11
2 1 2 1. tan tan tan tan
cos cos
x x x x x x x x x
xx



2 2 2 2 2 2
1 2 2 1 1 2 1. tan tan tan tan tanx x x x x x x x x x


Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 64
Chương VII.
ĐẠO HÀM
2 2 2 3 3 3 2 3 2 2 3 3
2 2 2 2 2 2 2 2tan tan tan tan tan tanx x x x x x x x x x x x x x
0
Vậy
2 2 2
2 1 0x y x y y

.
⑺ Với hàm số
tanyx
ta có
2
10yy
.
Ta có
tany x x
, điều kiện:
0
2
cosx x k
,
k
.
2
2
1
1tan tan
cos
y x x
x
Khi đó:
2 2 2
1 1 1 0tan tany y x x
.
Vậy
2
10yy
.
⑻ Với hàm số
2
1yx
ta có
2
.y y xy y

.
2
22
2
1
2 1 1
x x x
yx
y
xx

.
22
.
..
x
yx
x y x y y
x
y
y
yy





22
22
3 3 3
1
1
xx
yx
y y y

.
Khi đó:
2
22
22
3
1 1 1
. . .
y
x x x
y y xy y x y
y y y y y
y
.
Vậy
2
.y y xy y

.
⑼ Với hàm số
2
1yx
ta có
.
Ta có:
2
1
x
y
x
;
2
2
2
2
22
1
1
1
1
11
x
x
x
y
x
xx




;
Khi đó:
2
2
22
2 2 2 2
11
1
11
1
11
.y y
xx
xx
x x x
y xy x
x

.
Vậy
2
y y xy y

.
⑽ Với hàm số
2
1yx
ta có
2
0.y y xy y
.
Ta có
2
22
2
2
2 3 3
2
22
1
1
1
1
1
1
1
11
.
;
x
xx
xx
x
x
y x y y
x
x
xx


Khi đó
2 2 2
3
2
2
1
11
1
1
. . .
x
y y xy y x x x
x
x
22
2 2 2 2
2 2 2
11
1 1 1 1 0
1 1 1
xx
x x x x
x x x
(ĐPCM)
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 65
Chương VII.
ĐẠO HÀM
Câu 22. Cho
42
43f x x x
và
2
3 10 7g x x x
. Giải phương trình
0f x g x

Lời giải
Ta có
4 2 3 2
4 3 4 8 12 8;f x x x f x x x f x x
.
2
3 10 7 10 14 .g x x x g x x
Khi đó
22
1
0 12 8 10 14 0 12 14 2 0
1
6
x
f x g x x x x x
x
Vậy tập nghiệm của phương trình là
1
1
6
;S



.
Câu 23. Cho hàm số
32
3 4 6f x x x x
. Giải bất phương trình
1f x f x

Lời giải
Ta có
3 2 2
3 4 6 3 6 4 6 6;f x x x x f x x x f x x
.
Khi đó
22
1
1 6 6 3 6 4 1 3 12 9 0
3
x
f x f x x x x x x
x
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là
13( ; ] [ ; )S  
.
Câu 24. Cho hàm số
32
3 4 6y x x x
. Giải bất phương trình
0y

.
Lời giải
Ta có
2
3 6 4 6 6;y x x y x
.
Do đó
0 6 6 0 1y x x

Vậy tập nghiệm của bất phương trình là
1;T 
.
Câu 25. Cho hàm số
3
5 1 4 1y f x x x
. Giải phương trình
0fx

.
Lời giải
Ta có
2
15 1 4 30 1 4;f x x x f x x
.
Do đó
2 17
0 30 1 4 0 1
15 15
f x x x x

Vậy tập nghiệm của phương trình là
17
15
T




.
Câu 26. Cho hàm số
2
3
cosy f x x



. Tìm các nghiệm thuộc đoạn
0;


của phương
trình
4
8fx
.
Lời giải
Ta có
2 2 4 2
33
sin ; cosf x x f x x
.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 66
Chương VII.
ĐẠO HÀM
4
8 2 16 2
33
sin ; cosf x x f x x

Do đó
4
1
8 16 2 8 2
3 3 2
cos cosf x x x
2
22
33
2
2
22
6
33
xk
xk
k
xk
xk

.
Do
0;x


Xét
2
xk
. Ta có
11
00
2 2 2 2
k
k k k x

.
Xét
6
xk
. Ta có
1 7 5
01
6 6 6 6
k
k k k x
.
Vậy tập nghiệm của phương trình là
5
62
;T



.
--------------------Hết--------------------

Preview text:

Chương VII. ĐẠO HÀM Mục lục
Bài 01. ĐẠO HÀM A. Lý thuyết
1. Đạo hàm. .......................................................................................................................................2
2. Ý nghĩa hình học của đạo hàm ............................................................................................... 3
3. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm ................................................................................................... 4
4. Số e............................................................................................................................................... 4
B. Bài tập
Dạng 1. Tính đạo hàm tại 1 điểm bằng định nghĩa...........................................................5
Dạng 2. Tính đạo hàm tại 1 điểm bất kỳ trên (a;b) bằng định nghĩa .........................8
Dạng 3. Ý nghĩa hình học của đạo hàm ............................................................................ 10
Dạng 4. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm................................................................................. 12
Dạng 5. Tìm tham số để hàm số có đạo hàm tại x0 ...................................................... 13 C. Luyện tập
Bài 02. CÁC QUY TẮC TÍNH ĐẠO HÀM A. Lý thuyết
1. Đạo hàm hàm số n
y x ........................................................................................................... 19
2. Đạo hàm hàm số y x ........................................................................................................ 19
3. Đạo hàm hàm số lượng giác ................................................................................................. 19
4. Đạo hàm của hàm số mũ và hàm số logarit ................................................................... 19
5. Các quy tắc tính đạo hàm .................................................................................................... 20
6. Đạo hàm của hàm hợp .......................................................................................................... 20
7. Đạo hàm cấp hai ...................................................................................................................... 21 B. Bài tập
Dạng 1. Tính đạo hàm đa thức – hữu tỉ – căn thức........................................................ 22
Dạng 2. Tính đạo hàm lượng giác ..................................................................................... 24
Dạng 3. Tính đạo hàm mũ – logarit .................................................................................. 26 C. Luyện tập
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 1 Chương VII. ĐẠO HÀM ĐẠO HÀM ĐẠO HÀM A Lý thuyết 1. Đạo hàm. Định nghĩa: Cho hàm số xác định trên khoảng và .
 Nếu tồn tại giới hạn hữu hạn
thì giới hạn đó được gọi là đạo hàm của tại điểm , tức là:  Kí hiệu là hay .
Tính đạo hàm bằng định nghĩa:
Để tính đạo hàm của hàm số y f x tại x  ;
a b , ta thực hiện theo các bước sau: 0  
Bước 1. Tính f x  f x . 0 
f x  f x0 
Bước 2. Lập và rút gọn tỉ số x ;
a b , x x x  với   x 0 0
f x  f x0 
Bước 3. Tính giới hạn lim xx  . 0 x x0 Chú ý
Trong định nghĩa & quy tắc trên đây, thay
bởi ta sẽ có định nghĩa và quy tắc tính đạo hàm của hàm số tại điểm .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 2 Chương VII. ĐẠO HÀM
2. Ý nghĩa hình học của đạo hàm Ví dụ 2.1. Cho hàm số và điểm ⑴ Vẽ đồ thị và tính .
⑵ Vẽ đường thẳng qua có hệ số góc
. Nhận xét về vị trí tương đối giữa và
Lời giải
........................................................................................................................
........................................................................................................................
........................................................................................................................
........................................................................................................................
........................................................................................................................
........................................................................................................................
 Trong mặt phẳng tọa độ Oxy , cho đồ thị C của hàm số y f x và điểm Mx ; y C . 0 0   
Xét M x; f x là một diểm di chuyển trên C .
Đường thẳng MM là một cát tuyến của C . 0
f x  f x0 
Hệ số góc của cát tuyến MM được tính bởi công thức k  tan  0 MM0 x  . x0
Khi cho x dần tới x thì M di chuyển trên C tới M . 0 0
Giả sử cát tuyến MM có vị trí giới hạn là M T thì M T được gọi là tiếp tuyến của C tại 0 0 0
M và M được gọi là tiếp điểm 0 0 f x f x
Ta có hệ số góc của tiếp tuyến M T là k  tan  lim tan     0  lim  f x M T  0 0 0 xx xx  0 0 x x0
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 3 Chương VII. ĐẠO HÀM
Đạo hàm của đồ thị hàm số tại điểm
là hệ số góc của tiếp tuyến của tại điểm Tiếp tuyến có phương trình: 3. Ý nghĩa
vật lý của đạo hàm  Nếu hàm số
biểu thị quãng đường di chuyển của vật theo thời gian thì
biểu thị tốc độ tức thời của chuyển động tại thời điểm .  Nếu hàm số
biểu thị nhiệt độ theo thời gian thì
biểu thị tốc độ thay
đổi nhiệt độ theo thời gian tại thời điểm . 4. Số e
Người ta còn biết rằng là số vô tỉ và
(Số thập phân vô hạn không tuần hoàn).
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 4 Chương VII. ĐẠO HÀM B Bài tập
Dạng 1. Tính đạo hàm tại 1 điểm bằng định nghĩa Phương pháp
 Để tính đạo hàm của hàm số tại
, ta thực hiện theo các bước sau:  Bước 1. Tính .
Bước 2. Lập và rút gọn tỉ số với và
Bước 3. Tính giới hạn . ⑴ ⑵ ⑶  Hàm số
có đạo hàm tại điểm .  Hàm số
có đạo hàm tại điểm thì trước hết phải liên tục tại điểm đó. Ví dụ 1.1.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa tại một điểm của các hàm số sau: ⑴ tại ⑵ tại
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 5 Chương VII. ĐẠO HÀM Ví dụ 1.2.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa tại một điểm của các hàm số sau: ⑴ tại ⑵ tại
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................... Ví dụ 1.3.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa tại một điểm của các hàm số sau: ⑴ tại ⑵ tại
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 6 Chương VII. ĐẠO HÀM Ví dụ 1.4. Tìm để hàm số có đạo hàm tại
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 7 Chương VII. ĐẠO HÀM
Dạng 2. Tính đạo hàm tại 1 điểm bất kỳ trên (a;b) bằng định nghĩa Phương pháp
 Để tính đạo hàm của hàm số tại
, ta thực hiện theo các bước sau:  Bước 1. Tính .
Bước 2. Lập và rút gọn tỉ số với và
Bước 3. Tính giới hạn .  Hàm số
có đạo hàm tại điểm thì trước hết phải liên tục tại điểm đó. Ví dụ 2.1.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa của các hàm số sau: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷ ⑸ ⑹
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 8 Chương VII. ĐẠO HÀM
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 9 Chương VII. ĐẠO HÀM
Dạng 3. Ý nghĩa hình học của đạo hàm Phương pháp
Ý nghĩa hình học: (Phương trình tiếp tuyến) Cho hàm số có đồ thị , .
Phương trình tiếp tuyến tại có dạng: . Trong đó: hoành độ tiếp điểm. tung độ tiếp điểm.
hệ số góc tiếp tuyến.
Bài toán: Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại .  Bước 1. Tính .  Bước 2. Từ .
Bước 3. Hoàn thiện phương trình tiếp tuyến cần tìm . Ví dụ 3.1.
Viết phương trình tiếp tuyến của
⑴ Đồ thị hàm số
tại điểm có hoành độ .
⑵ Đồ thị hàm số
tại điểm có hoành độ .
⑶ Đồ thị hàm số tại điểm có tung độ .
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 10 Chương VII. ĐẠO HÀM
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 11 Chương VII. ĐẠO HÀM
Dạng 4. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm Phương pháp
Ý nghĩa vật lý: (quãng đường, nhiệt độ, điện lượng)  Nếu hàm số
biểu thị quãng đường di chuyển của vật theo thời gian thì biểu
thị tốc độ tức thời của chuyển động tại thời điểm .  Nếu hàm số
biểu thị nhiệt độ theo thời gian thì
biểu thị tốc độ thay đổi
nhiệt độ theo thời gian tại thời điểm . Ví dụ 4.1.
Một chất điểm chuyển động có phương trình chuyển động là (t
được tính bằng giây, s được tính bằng mét).
⑴ Tính đạo hàm của hàm số tại điểm .
⑵ Tính vận tốc tức thời của chuyển động tại thời điểm .
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................... Ví dụ 4.2.
Cho biết điện lượng trong một dây dẫn theo thời gian biểu thị bởi hàm số
(t được tính bằng giây, Q được tính bằng Coulomb). Tính cường độ của dòng điện
trong dây dẫn tại thời điểm
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 12 Chương VII. ĐẠO HÀM
Dạng 5. Tìm tham số để hàm số có đạo hàm tại x0 Phương pháp  Cho hàm số hoặc
. Tìm tham số m để hàm số có đạo hàm tại
Bước 1. Xác định .
Bước 2. Hàm số liên tục tại  Bước 3. Tính ; .
Bước 4. Hàm số có đạo hàm tại . Ví dụ 5.1. Cho hàm số
. Tìm để hàm số có đạo hàm tại .
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................... Ví dụ 5.2. Cho hàm số
. Tìm , thì hàm số có đạo hàm tại ?
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 13 Chương VII. ĐẠO HÀM C Luyện tập
Câu 1. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm đã chỉ:
⑴ f x  2x 1 tại x  2 
⑵ f x  20242023x tại x 1
⑶ f x 2
x  2x 1 tại x 1
⑷ f x 3
 2x 1 tại x  2 ⑸ x f x 2
 2x x 1 tại x 1
⑹ f x 1  tại x  2 x 1  ⑺ x f x 1  tại x  2
⑻ f x 2 1  tại x  3 x 1 x  2
⑼ f x  x 1 tại x 1
⑽ f x  2023 x tại x  2
Câu 2. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm (nếu có):     ⑴
x  khi x f x 2x 3 khi x 3   . Tính f 3 .
⑵ f x 2 1 0   . Tính f 0 . 2
x khi x  3 1   2  x khi x  0
⑶ f x  x . Tính f 0.
⑷ f x  xx . Tính f 0.
⑸ f x  2x x 1 . Tính f   1 .
⑹ f x  x x . Tính f   1 .
⑺ f x  x  2023. Tính f 0.
⑻ f x 2
x  2x . Tính f 0 . x 2 x x 1 ⑼ y f  0 .
⑽ f x  . Tính f   1 . x  . Tính   1 x
Câu 3. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm đã chỉ (nếu có):  ⑴    f x 2 x 3x khi x 1   . Tính f   1  2   khi x 1 3 2
x  4x  3x  
⑵ f x khi x 1 2
  x 3x  2 . Tính f   1 0  khi x  1 2x  3 khi x  1 ⑶ f x 3 2
 x  2x  7x  4 . Tính f   1 . khi x   1  x 1 2
x  7x 12  
⑷ f x khi x 3   x  3
. Tính f 3 1  khi x  3
 x khi x 1
⑸ f x   . Tính f   1 2 x khi x  1    
⑹ f x 3 4 x khi x 0  
. Tính f 0 1  khi x  0
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 14 Chương VII. ĐẠO HÀM  3 2
x  2x x 1 1  ⑺ f x khi x 1   x 1 . Tính f   1 0  khi x  1  x 1 1  
⑻ f x khi x 0   x
. Tính f 0 0  khi x  0 3 4  x  khi x  0 
⑼ f x 4  
. Tính f 0 1  khi x  0 4  2 x 1 1  
⑽ f x khi x 0   x
. Tính f 0 0  khi x  0
Câu 4. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm đã chỉ (nếu có):  x 1 1 ⑴   f x khi x 0   x . Tính f 0 0  khi x  0  2 x 1 1 ⑵   f x khi x 0   x . Tính f 0 0  khi x  0
 3x 1  2x  khi x  1 ⑶ f xx 1   . Tính f   1 .  5  khi x 1  4  3 2 2
4x  8  8x  4 ⑷   f x khi x 0   x
. Tính f 0 0  khi x  0
Câu 5. Tìm tham số để hàm số có đạo hàm tại x 0 2  x 1   ⑴ khi x 1
Tìm a để hàm số f x   x 1
có đạo hàm tại điểm x 1.
a khi x 1     ⑵ ax bx x
Tìm a; b để hàm số f x 2 1 khi 0  
có đạo hàm tại điểm x  0 .
ax b 1 khi x  0 2  x 1   ⑶ khi x 0
Tìm a; b để hàm số f x   x 1
có đạo hàm tại điểm x  0 .
axb khi x  0
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 15 Chương VII. ĐẠO HÀM     ⑷ ax x khi x
Tìm a; b để hàm số f x 2 2 1 1  
có đạo hàm tại điểm x 1.  3 2 
x bx khi x  1 Câu 6. Cho hàm số 2
y x  2x  4 có đồ thị C
⑴ Tìm hệ số góc của tiếp tuyến của C tại điểm có hoành độ x 1 thuộc C . 0
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm có x  0 thuộc C . 0
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm có y  1 thuộc C . 0
⑷ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết hệ số góc tiếp tuyến bằng 4  .
⑸ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số, biết tiếp tuyến đó song song với
đường thẳng y 1 3x .  Câu 7. x 1
Cho hàm số y
có đồ thị C 3x
⑴ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của C với trục Oy .
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của C với trục Ox .
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của C với đường
thẳng y x 1.
⑷ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết hệ số góc của tiếp tuyến bằng 1 k   . 3
⑸ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số, biết tiếp tuyến đó song song với
đường thẳng y  1 3x . Câu 8. Cho hàm số 3
y x  2x 1 có đồ thị C
⑴ Tìm hệ số góc của tiếp tuyến của hàm số trên tại điểm có x  0 .
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của hầm số biết nó có k  2  .
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của hàm số trên, biết nó tạo với hai trục Oxy một tam
giác vuông cân tại O .
Câu 9. Một chất điểm chuyển động thẳng biến đổi đều với phương trình 2
s  2t t 1 m
⑴ Tìm vận tốc tức thời của vật tại thời điểm t  2s .
⑵ Tìm vận tốc trung bình của chất điểm trong khoảng thời gian từ t  0 tới t  2s .
Câu 10. Một vật chuyển động thẳng xác định bởi phương trình s st trong đó t được tính
bằng giây và S được tính bằng mét. Thực hiện các yêu cầu dưới đây:
⑴ Với s st 3 2
t 3t thì vận tốc của vật tại thời điểm t  3s là bao nhiêu?
⑵ Với s st 2
t  7t thì vận tốc của vật tại thời điểm t  4s là bao nhiêu?
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 16 Chương VII. ĐẠO HÀM ⑶ 1
Với s st 3 2
  t 12t thì vận tốc của vật tại thời điểm t 10s là bao nhiêu? 2
⑷ Với s st 3 2  t
  6t  4 thì vận tốc của vật tại thời điểm t  3s là bao nhiêu?
⑸ Với s st 3
 2t t 10 thì vận tốc của vật tại thời điểm t  3s là bao nhiêu?
⑹ Với s st 3 2
 3t  4t t thì vận tốc của vật tại thời điểm t  4s là bao nhiêu?
⑺ Với s st 2
 2t  3t  7 thì vận tốc của vật tại thời điểm t  6s là bao nhiêu? ⑻  
Với s st  3cos 2 t  
 thì vận tốc của vật tại thời điểm t  2s là bao nhiêu?  3  ⑼ 1
Với s st   4 2
t  3t  thì vận tốc của vật tại thời điểm t  4s là bao nhiêu? 2
⑽ Với s st 3 2
t 3t 9t thì vận tốc của vật tại thời điểm t  5s là bao nhiêu?
Câu 11. Một chất điểm chuyển động theo phương trình s st trong đó t được tính bằng giây
và S được tính bằng mét. Thời gian để vận tốc của chất điểm đạt giá trị lớn nhất
⑴ Với st 2 3
10  t  9t t trong khoảng 10 giây đầu tiên.
⑵ Với st 3 2  t
  9t t 10 trong 12 giây đầu tiên.
⑶ Với st 3 2  t
  6t trong 10 giây đầu tiên. ⑷ 1
Với st 3 2
  t  6t trong 10 giây đầu tiên. 2 ⑸ 1 Với st 3 2
  t  9t trong 10 giây đầu tiên. 2 ⑹ 1 Với st 3 2
  t  6t trong 9 giây đầu tiên. 3 ⑺ 1 Với st 2 3
t t trong 5 giây đầu tiên. 6 ⑻ 1 Với 3 2
s   t  3t  20 trong 10 giây đầu tiên. 2
Câu 12. Một vật chuyển động thẳng xác định bởi phương trình s st trong đó t được tính
bằng giây và S được tính bằng mét.
⑴ Với s st 4 2
 2t  6t 3t 1 thì gia tốc của vật tại thời điểm t  3s là bao nhiêu?
⑵ Với s st 3
 4t 10t  9 thì gia tốc của vật tại thời điểm vận tốc bằng 2 là bao nhiêu?
⑶
Với s st 3 2
t 3t 5 thì gia tốc của vật tại tại giây thứ 10 là bao nhiêu?
⑷ Với s st 3 2
t 3t 9t 1 thì gia tốc của vật tại tại thời điểm vật dừng lại là bao nhiêu?
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 17 Chương VII. ĐẠO HÀM
⑸ Với s st 3 2
t 3t  5t  2 thì gia tốc của vật tại giây thứ 3 là bao nhiêu?
⑹ Với s st 3 2
t 3t  3t 10 thì gia tốc của vật tại thời điểm vật dừng lại là bao nhiêu? ⑻ 2
Với s st 3 2
t  2t t  4 thì gia tốc của vật tại thời điểm t  2s là bao nhiêu? 3
Câu 13. Một vật chuyển động thẳng xác định bởi phương trình s st trong đó t được tính
bằng giây và S được tính bằng mét. Hỏi:
⑴ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với s st 3 2
t 3t 9t là bao nhiêu?
⑵ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với s st 3 2
t  3t 9t  27 là bao nhiêu?
⑶ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st 3 2  t
  3t  9t là bao nhiêu?
⑷ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st 3 2
t 3t là bao nhiêu?
⑸ Vận tốc tại thời điểm gia tốc bằng không với s st 3 2
 2t 3t  4t, là bao nhiêu? ⑹ 1
Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st 3 2
t 3t  36t là bao nhiêu? 3
⑺ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với s st 3 2  t
  3t  9t  2020 là bao nhiêu?
⑻ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st 3 2
 2t 3t  4t là bao nhiêu?
⑼ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st  t  2
t  3t  9  2024 là bao nhiêu?
⑽ Vận tốc tại thời điểm gia tốc của vật đạt giá trị nhỏ nhất trong 20 giây đầu tiên với st 1 4 3 2 
t t  6t 10t là bao nhiêu? 12
--------------------Hết--------------------
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 18 Chương VII. ĐẠO HÀM ĐẠO HÀM
CÁC QUY TẮC TÍNH ĐẠO HÀM A Lý thuyết
1. Đạo hàm hàm số n y x Hàm số có đạo hàm trên và .
2. Đạo hàm hàm số y x Hàm số có đạo hàm trên và .
3. Đạo hàm hàm số lượng giác ⑴
Hàm số y  sin x có đạo hàm trên và
sinx  cosx . ⑵
Hàm số y  cos x có đạo hàm trên và
cosx  sinx . ⑶  1
Hàm số y  tan x có đạo hàm tại mọi x   k và tanx  . 2 2 cos x ⑷  1
Hàm số y  cot x có đạo hàm tại mọi x k và cotx   . 2 sin x
4. Đạo hàm của hàm số mũ và hàm số logarit ⑴ Hàm số x
y e có đạo hàm trên  xx ee . ⑵  Hàm số x
y a có đạo hàm trên  xx aa .ln a . ⑶
Hàm số y  log x có đạo hàm tại mọi x  0  x  . a  1 log a x ln a ⑷
Hàm số y  ln x có đạo hàm tại mọi x  0   1 ln x  . x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 19 Chương VII. ĐẠO HÀM
5. Các quy tắc tính đạo hàm Giả sử các hàm số
có đạo hàm trên khoảng . Khi đó: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷
6. Đạo hà m của hàm hợp
6.1 Khái niệm hàm số hợp
Giả sử
là hàm số xác định trên khoảng
, có tập giá trị chứa khoảng và
là hàm số xác định trên . Hàm số được gọi là hàm số hợp của hàm số với .
6.2 Đạo hàm của hàm số hợp Nếu hàm số có đạo hàm tại và hàm số có đạo hàm tại thì hàm số hợp có đạo hàm tại là
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 20 Chương VII. ĐẠO HÀM
Từ đó ta có các kết quả sau: ⑴   n x n 1  . n x   nun 1  . n u  .u   ⑵  1  1  1  1         .u 2  x x 2  u u ⑶   x  1   u 1  .u 2 x 2 u ⑷  
sin x  cosx
sinu  u.cosu ⑸  
cosx  sin x cosu  u  .sinu ⑹  1  1 tan x  tanu  .u 2 cos x 2 cos u ⑺  1  1
cotx   cotx   .u 2 sin x 2 sin x   ⑻ x x ee u u
e   u.e   ⑼ x x aa .ln a u u
a   u.a .lna ⑽     1 ln x   u 1 ln  .ux u ⑾   x   u ua  1 log . a  1 log x ln a uln a
7. Đạo hàm cấp hai Cho hàm số có đạo hàm tại mọi điểm . Nếu hàm số
lại có đạo hàm tại thì ta gọi đạo hàm của là đạo
hàm cấp hai của hàm số tại , kí hiệu là hoặc . Khi đó: .
Ý nghĩa cơ học của đạo hàm cấp hai
Một chuyển động có phương trình s f t thì đạo hàm cấp hai (nếu có) của hàm số
s f t là gia tốc tức thời của chuyển động s st tại thời điểm t . Ta có at  f  t
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 21 Chương VII. ĐẠO HÀM B Bài tập
Dạng 1. Tính đạo hàm đa thức – hữu tỉ – căn thức Phương pháp
 Áp dụng quy tắc đạo hàm: Khi đó: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷
 Áp dụng công thức đạo hàm: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷ Ví dụ 1.1.
Tính đạo hàm các hàm số sau: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷ ⑸ ⑹ ⑺ ⑻ ⑼ ⑽
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 22 Chương VII. ĐẠO HÀM
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 23 Chương VII. ĐẠO HÀM
Dạng 2. Tính đạo hàm lượng giác Phương pháp
 Áp dụng quy tắc đạo hàm: Khi đó: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷
 Để tính đạo hàm của hàm số tại
, ta thực hiện theo các bước sau: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷ Ví dụ 2.1.
Tính đạo hàm các hàm số sau: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷ ⑸ ⑹ ⑺ ⑻ ⑼ ⑽
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 24 Chương VII. ĐẠO HÀM
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 25 Chương VII. ĐẠO HÀM
Dạng 3. Tính đạo hàm mũ – logarit Phương pháp
 Áp dụng quy tắc đạo hàm: Khi đó: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷
 Để tính đạo hàm của hàm số tại
, ta thực hiện theo các bước sau: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷ Ví dụ 3.1.
Tính đạo hàm các hàm số sau: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷ ⑸ ⑹ ⑺ ⑻ ⑼ ⑽
Lời giải
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 26 Chương VII. ĐẠO HÀM
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 27 Chương VII. ĐẠO HÀM C Luyện tập
Câu 14. Tính đạo hàm của các hàm số sau: ⑴ 3
y  2x  4 x
⑵ y   x  2 2 3 1 ⑶ 1 4 2 y  2
x  4x 1 ⑷ 3 2
y x  2 2x  8x 1 3  2   ⑸ 2x 1 x x 1 y ⑹ y x  2 x 1 2   2    ⑺ x x 3 x 3x 3 y ⑻ y 2 x x 1 2x   1 ⑼ 2
y x 2x   1 5x  3 ⑽ y   2 x   2 1 5  3x
Câu 15. Tính đạo hàm của các hàm số sau: ⑴ 2x 1 y ⑵ 3 y  4x  3 2x 1 2 ⑶ 2x 1 x  3x  3 y ⑷ y 1 3x x 1 2   2   ⑸ 2x 4x 1 1 x x y ⑹ y x  3 2 1 x x ⑺ 2 y x x
⑻ y   x   5 2
3 x  2x
⑼ y x2x   1 3x  2 ⑽ y   2
x x   2 2 3 2x  3 .
Câu 16. Tính đạo hàm của các hàm số sau: ⑴ 2
y x x 1
⑵ y  x x 5 2 1 ⑶ 1 y
⑷ y  x   2 2 x 1 2 x 1 4 2
x x 1 ⑸ 2
y  5x  2x 1 ⑹ y    x 1  x 1 ⑺ y ⑻ 2
y x  4  x 4 x 1 2  2x 1 ⑼ y   
⑽ y x x x x 1 
Câu 17. Tính đạo hàm của các hàm số sau: ⑴ cos2x y y x x 3x ⑵ 2 cos .sin 1 ⑶ 2
y  sin x  sin 2x ⑷ 2
y  1 cos 2x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 28 Chương VII. ĐẠO HÀM⑸ x x 2 y  cos 3x ⑹ sin cos y sin x  cos x 2    ⑺ 1 x
y  tan x  cot x
⑻ y  sin    2x 1   ⑼ 1 x 3 x x x y  cos ⑽ sin cos y 2x  3
x cos x  sin x
Câu 18. Tính đạo hàm cấp 2 của các hàm số sau: ⑴   2
y x 1 x ⑵ y  sin  3  x   6  ⑶ 2
y  sin 2  x ⑷ 2
y  sin x  sin 2x ⑸ x 2
y  2sin x  cos 2x x ⑹ 3 y 1 2x ⑺ 2
y x x 1
⑻ y   x  2 2 3 1 2   ⑼ x x 3 y
⑽ y  sinsin x 2 x x 1
Câu 19. Tính đạo hàm cấp 3 tại các điểm được chỉ ra dưới đây ⑴ 3 Cho hàm số 3 2 y  3
x  3x x  5. Tính giá trị của y 2017 . ⑵ 2 3 Cho hàm số y
. Tính giá trị của y   1 . 1 x ⑶ 1 3 Cho hàm số y
. Tính giá trị của y 2 . 2 x 1 ⑷    3 Cho hàm số 2
y  cos x . Tính giá trị của y   .  3 
Câu 20. Chứng minh rằng: ⑴ Với hàm số 2
y  2x x ta có 3
y .y 1  0 . ⑵ Với hàm số 2
y x x 1 ta có y x3 .y 1  0 .
⑶ Với hàm số y xsin x ta có xy  2ysinx xy  0. ⑷ x 3 Với hàm số y  2
2y  y 1 y . x  ta có   4
⑸ Với hàm số y  cot 2x ta có 2
y  2y  2  0 .
⑹ Với hàm số y x tan x ta có 2 x y   2 2
2 x y 1 y  0 .
⑺ Với hàm số y  tan x ta có 2
y  y 1  0 . ⑻ Với hàm số 2
y x 1 ta có 2
y .y  xy  y . ⑼ Với hàm số 2
y x 1 ta có 2
y y   xy  y .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 29 Chương VII. ĐẠO HÀM ⑽ Với hàm số 2
y  1 x ta có 2
y .y  xy  y  0 .
Câu 21. Cho f x 4 2
x  4x  3 và gx 2
 310x  7x . Giải phương trình f  x  gx  0
Câu 22. Cho hàm số f x 3 2
x 3x  4x  6 . Giải bất phương trình f  x  f x 1 Câu 23. Cho hàm số 3 2
y x  3x  4x  6 . Giải bất phương trình y  0 . Câu 24. 3
Cho hàm số y f x  5x   1  4x  
1 . Giải phương trình f x  0 .  
Câu 25. Cho hàm số y f x  cos 2x  
 . Tìm các nghiệm thuộc đoạn 0;     của phương 3  4 trình fx  8.
--------------------Hết--------------------
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 30 Chương VII. ĐẠO HÀM Mục lục
Bài 01. ĐẠO HÀM A. Lý thuyết
1. Đạo hàm. ...................................................................................................................................... 2
2. Ý nghĩa hình học của đạo hàm ............................................................................................... 3
3. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm ................................................................................................... 4
4. Số e ............................................................................................................................................... 4
B. Bài tập
Dạng 1. Tính đạo hàm tại 1 điểm bằng định nghĩa .......................................................... 5
Dạng 2. Tính đạo hàm tại 1 điểm bất kỳ trên (a;b) bằng định nghĩa ........................ 8
Dạng 3. Ý nghĩa hình học của đạo hàm ............................................................................ 10
Dạng 4. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm ................................................................................. 12
Dạng 5. Tìm tham số để hàm số có đạo hàm tại x0 ...................................................... 13 C. Luyện tập
Bài 02. CÁC QUY TẮC TÍNH ĐẠO HÀM A. Lý thuyết
1. Đạo hàm hàm số n
y x .......................................................................................................... 39
2. Đạo hàm hàm số y x ....................................................................................................... 39
3. Đạo hàm hàm số lượng giác ................................................................................................ 39
4. Đạo hàm của hàm số mũ và hàm số logarit .................................................................. 39
5. Các quy tắc tính đạo hàm ................................................................................................... 40
6. Đạo hàm của hàm hợp ......................................................................................................... 40
7. Đạo hàm cấp hai ..................................................................................................................... 41 B. Bài tập
Dạng 1. Tính đạo hàm đa thức – hữu tỉ – căn thức ........................................................ 42
Dạng 2. Tính đạo hàm lượng giác .................................................................................... 44
Dạng 3. Tính đạo hàm mũ – logarit .................................................................................. 46 C. Luyện tập
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 1 Chương VII. ĐẠO HÀM ĐẠO HÀM ĐẠO HÀM A Lý thuyết 1. Đạo hàm. Định nghĩa: Cho hàm số xác định trên khoảng và .
 Nếu tồn tại giới hạn hữu hạn
thì giới hạn đó được gọi là đạo hàm của tại điểm , tức là:  Kí hiệu là hay .
Tính đạo hàm bằng định nghĩa:
Để tính đạo hàm của hàm số y f x tại x  ;
a b , ta thực hiện theo các bước sau: 0  
Bước 1. Tính f x  f x . 0 
f x  f x0 
Bước 2. Lập và rút gọn tỉ số x  ;
a b , x x x  với   x 0 0
f x  f x0 
Bước 3. Tính giới hạn lim xx  . 0 x x0 Chú ý
Trong định nghĩa & quy tắc trên đây, thay
bởi ta sẽ có định nghĩa và quy tắc tính đạo hàm của hàm số tại điểm .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 2 Chương VII. ĐẠO HÀM
2. Ý nghĩa hình học của đạo hàm Ví dụ 2.1. Cho hàm số và điểm ⑴ Vẽ đồ thị và tính .
⑵ Vẽ đường thẳng qua có hệ số góc
. Nhận xét về vị trí tương đối giữa và
Lời giải
⑴ Vẽ đồ thị C và tính f  1 .      f  
f xf   2 2 1 x 1
x 1x 1 1  lim  lim  lim lim x   1  2 x 1  x 1  x 1  x 1 x 1 x 1 x 1 
⑵ Vẽ đường thẳng d qua M có hệ số góc f  
1 . Nhận xét về vị trí tương đối giữa d và C .
Đường thẳng d cắt C tại hai điểm O0;0 và M2; 4 .
 Trong mặt phẳng tọa độ Oxy , cho đồ thị C của hàm số y f x và điểm Mx ; y C . 0 0   
Xét M x; f x là một diểm di chuyển trên C .
Đường thẳng MM là một cát tuyến của C . 0
f x  f x0 
Hệ số góc của cát tuyến MM được tính bởi công thức k  tan  0 MM0 x  . x0
Khi cho x dần tới x thì M di chuyển trên C tới M . 0 0
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 3 Chương VII. ĐẠO HÀM
Giả sử cát tuyến MM có vị trí giới hạn là M T thì M T được gọi là tiếp tuyến của C tại 0 0 0
M và M được gọi là tiếp điểm 0 0 f x f x
Ta có hệ số góc của tiếp tuyến M T là k  tan  lim tan     0  lim  f x M T  0 0 0 xx xx  0 0 x x0
Đạo hàm của đồ thị hàm số tại điểm
là hệ số góc của tiếp tuyến của tại điểm Tiếp tuyến có phương trình: 3. Ý nghĩa
vật lý của đạo hàm  Nếu hàm số
biểu thị quãng đường di chuyển của vật theo thời gian thì
biểu thị tốc độ tức thời của chuyển động tại thời điểm .  Nếu hàm số
biểu thị nhiệt độ theo thời gian thì
biểu thị tốc độ thay
đổi nhiệt độ theo thời gian tại thời điểm . 4. Số e
Người ta còn biết rằng là số vô tỉ và
(Số thập phân vô hạn không tuần hoàn).
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 4 Chương VII. ĐẠO HÀM B Bài tập
Dạng 1. Tính đạo hàm tại 1 điểm bằng định nghĩa Phương pháp
 Để tính đạo hàm của hàm số tại
, ta thực hiện theo các bước sau:  Bước 1. Tính .
Bước 2. Lập và rút gọn tỉ số với và
Bước 3. Tính giới hạn . ⑴ ⑵ ⑶  Hàm số
có đạo hàm tại điểm .  Hàm số
có đạo hàm tại điểm thì trước hết phải liên tục tại điểm đó. Ví dụ 1.1.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa tại một điểm của các hàm số sau: ⑴ tại ⑵ tại
Lời giải
⑴ y f x 3
 2x x 1 tại x  0 0
Tại x  0 ta có f x  f x   f x  f 0 3
 2x x 1   3
1  2x x x  2 2x 1 0  0
f x  f x
f x  f 0 x 2 2x 1 0  2      2x 1 x x x  0 x 0   f x f x f 0    0  lim  lim  2 2x   1  1 xx x0  0 x x0
⑵ y f x 2
x  2x 1 tại x  1 0
Tại x  0 ta có f x  f x f x f 0  x  2x 1 2  x  2x 3 0      2   2 0
f x  f x
f x  f 0 2 x  2x  3 x 1 x  3 0          x  3 x x x 1 x 1 x  1 0
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 5 Chương VII. ĐẠO HÀM   f  
f xf x0  1  lim
 lim x  3  4 xx x 1   0 x x0 Ví dụ 1.2.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa tại một điểm của các hàm số sau: ⑴ tại ⑵ tại
Lời giải
⑴ y f x 1  tại x  2 2 x x 1 0
Tại x  2 ta có f x  f x f x f 2  0      0 2 2 1 1
1 3  x x 1
1 x x  2 1 x   1 x  2    .  .   . 2 2 2 2
x x 1 4  2 1 3 x x 1 3 x x 1 3 x x 1
f x  f x f x f 2 1 x 1 x  2 1 1 x 1 0                . .   . 2 2 x x x  2 3 x x 1 x  2 3 x x 1 0        f  
f xf x 1 x 1 1 2 1 0      1 2  lim  lim  .    .  2 2 xx x 2      0 x x 3 x x 1 3 3       0  2  2 1 ⑵  
y f x 2 x x 3  tại x  3 2x 1 0 Tại x  3 ta có 0      
f x  f x x 3 9 5x 13x 6 x 3 5x 2
x f x f 3     0      2 2    2x 1 5 52x   1 52x   1
f x  f x f x f 3 x  3 5x  2 1 5x  2 0               .  x x x  3 5 2x 1 x  3 5 2x 1 0         f  
f xf x f x f 3 5x 2 0        17 3  lim  lim  lim  xx x3 x3    0 x x x 3 5 2x 1 25 0   Ví dụ 1.3.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa tại một điểm của các hàm số sau: ⑴ tại ⑵ tại
Lời giải
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 6 Chương VII. ĐẠO HÀM 2
x  3x 1 ⑴   f x khi x 1   x 1 tại x 1 3  khi x  1 Ta có: f   1  3 
f x  f   2 2 1
x  3x 1 3 x  3x  4
x4x 1 Do đó: lim  lim  lim  lim  5 x 1  x 1  x 1  x 1 x 1 x 1 x 1  x 1
Vậy f 0  5.  3 2
x x 1 1 ⑵   f x khi x 0   x tại x  0 0  khi x  0 Ta có f 0  0
f x  f 0 3 2
x x 1 1 x 1 1 Do đó: lim  lim  lim  2 x0 x0 x0 3 2 x x 2
x x 1 1 1
Vậy f 0  . 2 Ví dụ 1.4. Tìm để hàm số có đạo hàm tại
Lời giải
Để hàm số có đạo hàm tại x 1 thì trước hết f x phải liên tục tại x 1 2 x 1
Hay lim f x  lim  2  f   1  a x 1  x 1  x  . 1 2  
f x  f   x 1 2 1  Khi đó, ta có: x 1 lim  lim 1. x 1  x 1 x 1  x 1
Vậy a  2 là giá trị cần tìm.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 7 Chương VII. ĐẠO HÀM
Dạng 2. Tính đạo hàm tại 1 điểm bất kỳ trên (a;b) bằng định nghĩa Phương pháp
 Để tính đạo hàm của hàm số tại
, ta thực hiện theo các bước sau:  Bước 1. Tính .
Bước 2. Lập và rút gọn tỉ số với và
Bước 3. Tính giới hạn .  Hàm số
có đạo hàm tại điểm thì trước hết phải liên tục tại điểm đó. Ví dụ 2.1.
Tính đạo hàm bằng định nghĩa của các hàm số sau: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷ ⑸ ⑹
Lời giải
⑴ y f x  4x 3 Tại x
tùy ý, ta có: f x  f x  4x  3 4x  3  4 x x 0  0  0  0
f x  f x 4 x x 0   0      4 x x x x 0 0
f x  f x0    lim
 lim 4  4  y  4 xx xx  0 0 x x0
⑵ y f x  2024x  2025 Tại x
tùy ý, ta có: f x  f x  2024x  2025 2024x  2025  2024 x x 0  0  0  0
f x  f x 2024 x x 0   0      2024 x x x x 0 0
f x  f x0   lim
 lim 2024  2024  y  2024 xx xx  0 0 x x0
⑶ y f x 2  2x  2024 Tại x  tùy ý, ta có: 0
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 8 Chương VII. ĐẠO HÀM
f x  f x  2 2 2 2
 2x  2024 2x  2024  2x  2x  2 x x x x 0 0 0  0   0 
f x  f x 2 x x x x 0   0   0    
 2x x0  x x x x 0 0
f x  f x0    lim
 lim 2x x  4x y  4x 0  0 xx xx  0 0 x x0
⑷ y f x 2
x 3x 1 Tại x
tùy ý, ta có: f x  f x  2 2
x 3x 1 x  3x 1 x x x x 3 0 0 0  0   0  0
f x  f x x x x x  3 0   0   0    
x x  3 0 x x x x 0 0
f x  f x0    lim
 lim x x  3  2x 3  y  2x 3 0  0 xx xx  0 0 x x0
⑸ y f x 3  x  2x Tại x
tùy ý, ta có: f x  f x  3 3
x  2x x  2x  x x  2 2 x  . x x x  2 0 0 0 0 0 0  0
f x  f x x x x  . x x x  2 0    2 2 0 0 0       2 2 x  . x x x  2 0 0  x x x x 0 0
f x  f x0   lim  lim  2 2 x  .
x x x  2 2 2
 3x  2  y  3x  2 0 0 0 xx xx  0 0 x x0
⑹ y f x 4 2
x  2x  2 Tại x  tùy ý, ta có: 0
f x  f x  4 2 4 2
x  2x  2  x  2x  2  x x  3 2
x x x x  2 x  2 3  x  2x 0 0 0 0 0 0 0 0 
f x  f x  x x  3 2
x x x x  2 x  2 3  x  2x 0 0 0 0 0 0  3 2   
x x x x 2 x  2 3  x  2x 0 0 0 0 x x x x 0 0
f x  f x0    lim xx  0 x x0  lim      3 3 3 3 3
x x x  2x x  2x  4x  4x   3 2 x x x x  2 x 2 3 x 2x 0 0 0 0  0 0 0 0 0 0 0 0 x x0 3
y  4x  4x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 9 Chương VII. ĐẠO HÀM
Dạng 3. Ý nghĩa hình học của đạo hàm Phương pháp
Ý nghĩa hình học: (Phương trình tiếp tuyến) Cho hàm số có đồ thị , .
Phương trình tiếp tuyến tại có dạng: . Trong đó: hoành độ tiếp điểm. tung độ tiếp điểm.
hệ số góc tiếp tuyến.
Bài toán: Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại .  Bước 1. Tính .  Bước 2. Từ .
Bước 3. Hoàn thiện phương trình tiếp tuyến cần tìm . Ví dụ 3.1.
Viết phương trình tiếp tuyến của
⑴ Đồ thị hàm số
tại điểm có hoành độ .
⑵ Đồ thị hàm số
tại điểm có hoành độ .
⑶ Đồ thị hàm số tại điểm có tung độ .
Lời giải
⑴ Đồ thị hàm số 2
y x  2x  4 C tại điểm có hoành độ x  0 . 0
Gọi Zx ; y là tiếp điểm. 0 0  Tại x
tùy ý, ta có: f x  f x  2 2
x  2x  4 x  2x  4  x x x x  2 0 0 0  0   0  0
f x  f x x x x x  2 0   0   0    
x x  2 0 x x x x 0 0
f x  f x0   lim
 lim x x  2  2x  2  y  2x  2 0  0 xx xx  0 0 x x0
Hệ số góc của tiếp tuyến của C tại điểm có hoành độ x  0 là k y0  2 0
Tung độ tiếp điểm tại điểm có hoành độ x  0 là y x  4  0  0
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 10 Chương VII. ĐẠO HÀM
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là y y0x  0  y0  y  2x  4
⑵ Đồ thị hàm số 3
y x 1 C tại điểm có hoành độ x  1. 0
Gọi C x ; y là tiếp điểm. 0 0  Tại x
tùy ý, ta có: f x  f x  3 3
x 1 x 1  x x  2 2 x  . x x x 0 0 0 0 0  0
f x  f x x x x  . x x x 0    2 2 0 0 0  2 2     x  . x x x 0 0 x x x x 0 0
f x  f x0    lim  lim  2 2 x  . x x x  2 2
 3x y  3x 0 0 0 xx xx  0 0 x x0
Hệ số góc của tiếp tuyến của C tại điểm có hoành độ x  1 là k y  1  3 0
Tung độ tiếp điểm tại điểm có hoành độ x  1 là y x  2 0  0
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là y y  1 x   1  y  
1  y  3x 1
⑶ Đồ thị hàm số 2
y  2x  3 C tại điểm có tung độ y  1. 0
Gọi T x ; y là tiếp điểm. 0 0  Tại x
tùy ý, ta có: f x  f x  2 2
 2x 1 2x 1 2 x x x x 0 0  0   0  0
f x  f x 2 x x x x 0   0   0    
 2x x0  x x x x 0 0
f x  f x0    lim
 lim 2x x  4x y  4x 0   0 xx xx  0 0 x x0 x 1 Ta có 2 2 0 y  2   2x 3  1
  2x  2   . 0 0 0 x  1   0 ● Với x  1: 0
Hệ số góc của tiếp tuyến của C tại điểm có hoành độ x  1 là k y  1  4 0
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là y y  1 x   1  y  
1  y  4x  5 . ● Với x  1: 0
Hệ số góc của tiếp tuyến của C tại điểm có hoành độ x  1 là k y  1  4  0
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là y y  1 x   1  y   1  y  4  x 5.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 11 Chương VII. ĐẠO HÀM
Dạng 4. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm Phương pháp
Ý nghĩa vật lý: (quãng đường, nhiệt độ, điện lượng)  Nếu hàm số
biểu thị quãng đường di chuyển của vật theo thời gian thì biểu
thị tốc độ tức thời của chuyển động tại thời điểm .  Nếu hàm số
biểu thị nhiệt độ theo thời gian thì
biểu thị tốc độ thay đổi
nhiệt độ theo thời gian tại thời điểm . Ví dụ 4.1.
Một chất điểm chuyển động có phương trình chuyển động là (t
được tính bằng giây, s được tính bằng mét).
⑴ Tính đạo hàm của hàm số tại điểm .
⑵ Tính vận tốc tức thời của chuyển động tại thời điểm .
Lời giải
⑴ Tính đạo hàm của hàm số f t tại điểm t . 0 f t f t
Ta có f t  lim 0     0 tt  0 t t0 2
t  4t  6 2t  4t 6 
t t t t  4  0 0   0 0   lim   lim
  lim t t  4  2t  4 . 0  0 tt tt       tt 0 0 0 t t t t 0    0 
⑵ Tính vận tốc tức thời của chuyển động tại thời điểm t  5.
Vận tốc tức thời của chuyển động tại thời điểm t  5: 5  2 5 .  4  14 m f . s Ví dụ 4.2.
Cho biết điện lượng trong một dây dẫn theo thời gian biểu thị bởi hàm số
(t được tính bằng giây, Q được tính bằng Coulomb). Tính cường độ của dòng điện
trong dây dẫn tại thời điểm
Lời giải
Ta có Q  6t  5  Qt  6 .
Cường độ dòng điện trong dây dẫn tại thời điểm t 10 là I Q10  6 .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 12 Chương VII. ĐẠO HÀM
Dạng 5. Tìm tham số để hàm số có đạo hàm tại x0 Phương pháp  Cho hàm số hoặc
. Tìm tham số m để hàm số có đạo hàm tại
Bước 1. Xác định .
Bước 2. Hàm số liên tục tại  Bước 3. Tính ; .
Bước 4. Hàm số có đạo hàm tại . Ví dụ 5.1. Cho hàm số
. Tìm để hàm số có đạo hàm tại .
Lời giải Ta có lim  2
2x x a  a , f 0  0. x0
Hàm số có đạo hàm tại x  0  f x liên tục tại x  0  lim 2
2x x a  f 0  a  0 x 0      f  f x f x x x x 0   0 2 2 0 2 1  lim  lim  lim  lim2x   1  1  x0 x0 x0 x0 x  . 0 x x Ví dụ 5.2. Cho hàm số
. Tìm , thì hàm số có đạo hàm tại ?
Lời giải 2 1 1 1 Ta có lim    
 .Hàm số liên tục tại x 1 nên a b  .    ; lim x ax b a b ; f 1  x 1  x 1   2    2 2 2 f x f 1
ax b a 1 .  b a x 1
Đạo hàm phải f 1           lim  lim  lim  lim a a     x 1   x 1   x 1   . x 1 x 1 x 1 x 1  2 x 1 f x f 1  x 1 x 1   x 1
Đạo hàm trái f          2 2 1  lim  lim  lim  lim  1.     x 1   x 1   x 1 x 1 x 1  2 x   x 1 1  2
Hàm số có đạo hàm tại x   
1 f 1   f 1   a  1
Vậy a 1; b  0  ,5 .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 13 Chương VII. ĐẠO HÀM C Luyện tập
Câu 1. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm đã chỉ:
⑴ f x  2x 1 tại x  2 
⑵ f x  20242023x tại x 1
⑶ f x 2
x  2x 1 tại x 1
⑷ f x 3
 2x 1 tại x  2 ⑸ x f x 2
 2x x 1 tại x 1
⑹ f x 1  x x  tại 2 1  ⑺ x f x 1  x
⑻ f x 2 1  x x  tại 2 1 x  tại 3 2
⑼ f x  x 1 tại x 1
⑽ f x  2023 x tại x  2 Lời giải
⑴ f x  2x 1 tại x  2  f x f 2  2x 1 4  1 2x  4 Ta có f  2          lim  lim  lim  2 x 2  x 2  x 2 x  2 x  2  x  . 2
⑵ f x  20242023x tại x 1 f x f 1 2024  2023x  1 2  023x  2023 Ta có f         1  lim  lim  lim  2  023 x 1  x 1  x 1 x 1 x 1  x  . 1
⑶ f x 2
x  2x 1 tại x 1 2 f x f x
x  2x 1 2 x 1 x  3 Ta có f      0    1  lim  lim  lim
 lim x  3  4 x 1  x 1  x 1  x 1 x x x 1 x  1  0
⑷ f x 3
 2x 1 tại x  2 3 f x f 2 2x 16 Ta có f 2      lim  lim  lim 2 2
x  2x  4  24 x2 x2 x2 x  2 x  . 2
⑸ f x 2
 2x x 1 tại x 1 2 f x f 1
2x x 1 4 x 1 2x  3 Ta có f          1  lim  lim  lim
 lim2x  3  5 x 1  x 1  x 1  x 1 x 1 x 1 x  1  
⑹ f xx 1  x x  tại 2 1 x 1
x 1 3x  3  3 f x f 2   2  Ta có f       x 1 x 1 2  lim  lim  lim  lim  2 x2 x2 x2 x2 x  2 x  2 x  2 x  . 1
⑺ f x 1  x x  tại 2 1
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 14 Chương VII. ĐẠO HÀM 1 2  x 1 f x f 2   1  1  Ta có f       x 1 x 1 2  lim  lim  lim  lim   1  x2 x2 x2 x2 x  2 x  2 x  2 x 1 2  . 1 
⑻ f x 2x 1  x x  tại 3 2 2x 1
2x 1 7x 14  7 f x f 3   5  5  Ta có f       x 2 x 2 3  lim  lim  lim  lim   5 x3 x3 x3 x3 x  3 x  3 x  3 x  2 3  . 2
⑼ f x  x 1 tại x 1
f x  f   1 x 1  2 x 1 1 1 Ta có lim  lim  lim  lim  x 1  x 1  x 1 x 1 x 1  x  
1  x 1  2  x 1  x 1  2 2 2
⑽ f x  2023 x tại x  2
f x  f 2 Ta có lim x2 x  2 2023  x  2025  lim x2 x  2 2023  x  2025 1 1  lim  lim 
x2 x  2 2023 x  2025 x2 2023 x  2025 2 2025
Câu 2. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm (nếu có):       ⑴ x khi x f x 2x 3 khi x 3   . Tính f 3 .
⑵ f x 2 1 0   . Tính f 0 . 2
x khi x  3 1   2  x khi x  0
⑶ f x  x . Tính f 0.
⑷ f x  x x . Tính f 0.
⑸ f x  2x x 1 . Tính f   1 .
⑹ f x  x x . Tính f   1 .
⑺ f x  x  2023 . Tính f 0.
⑻ f x 2
x  2x . Tính f 0. x 2 x x 1 ⑼ y f  0 .
⑽ f x  . Tính f   1 . x  . Tính   1 x Lời giải   
⑴ f x 2x 3 khi x 3   . Tính f 3 . 2
x khi x  3 f x f 3 2x  3  2 3 .  3
Đạo hàm phải f 3         lim  lim  lim 2  2    x 3   x 3   . x 3 x 3 x 3  2 f x f 3 x  2 3 .  3
Đạo hàm trái f 3         lim  lim  lim       x 3 6 x 3   x 3   . x 3 x 3 x 3 
Suy ra f 3   f 3  
 Hàm số không tồn tại đạo hàm tại x 3.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 15 Chương VII. ĐẠO HÀM⑵    f x 2 x 1 khi x 0   . Tính f 0 . 1   2  x khi x  0 2 f x f 0  x 11
Đạo hàm phải f 0       lim  lim  lim  .     x  0 x0  x0 x0 x 0 x f x f 0  1 2x 1
Đạo hàm trái f 0       lim  lim  lim    .     2 2. x0  x0 x0 x 0 x
Suy ra f 0   f 0  
 Hàm số không tồn tại đạo hàm tại x0.
⑶ f x  x . Tính f 0. x khi x
Ta có: y f x 0  
x khi x  0 f x f 0  x  0
Đạo hàm phải f 0       lim  lim 1   x0  . x0 x 0 x f x f 0  x  0
Đạo hàm trái f 0       lim  lim  1    x0  . x0 x 0 x
Suy ra f 0   f 0  
 Hàm số không tồn tại đạo hàm tại x0.
⑷ f x  x x . Tính f 0.  x khi x
Ta có: y f x 2 0   0  khi x  0 f x f 0  2x  0 2x
Đạo hàm phải f 0       lim  lim  lim  2    x0  . x0 x0 x 0 x x f x f 0  0  0 0
Đạo hàm trái f 0       lim  lim  lim  0    x0  . x0 x0 x 0 x x
Suy ra f 0   f 0  
 Hàm số không tồn tại đạo hàm tại x0.
⑸ f x  2x x 1 . Tính f   1 .
x  khi x
Ta có: y f x 3 1 1  
x 1 khi x 1 f x f 1     3x 1 2 3 x 1
Đạo hàm phải f 1         lim  lim  lim  3    x 1   x 1   x 1 x 1 x 1  x  . 1 f x f 1  x 1 2 x 1
Đạo hàm trái f 1       lim  lim  lim 1    x 1   x 1   x 1 x 1 x 1  x  . 1
Suy ra f 1   f 1  
 Hàm số không tồn tại đạo hàm tại x1.
⑹ f x  x x . Tính f   1 .
x  khi x
Ta có: y f x 3 1 1  
x 1 khi x 1
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 16 Chương VII. ĐẠO HÀM f x f 1     3x 1 2 3 x 1
Đạo hàm phải f 1         lim  lim  lim  3 .    x 1   x 1   x 1 x 1 x 1  x 1 f x f 1  x 1 2 x 1
Đạo hàm trái f 1       lim  lim  lim 1.    x 1   x 1   x 1 x 1 x 1  x 1
Suy ra f 1   f 1  
 Hàm số không tồn tại đạo hàm tại x1.
⑺ f x  x  2023 . Tính f 0. x  khi x
Ta có y f x 2023 0   2023   x khi x  0 f x f 0 x  2023  2  023  x
Đạo hàm phải f 0         lim  lim  lim 1    x0  . x0 x0 x 0 x x f x f 0 2023  x  2  023  x
Đạo hàm trái f 0         lim  lim  lim  1     x0  . x0 x0 x 0 x x
Suy ra f 0   f 0  
 Hàm số không tồn tại đạo hàm tại x0.
⑻ f x 2
x  2x . Tính f 0. 2 x  2x
khi x  2; x  0
Ta có f x   .    2
x  2x khi  2  x  0 2 f x f 0  x  2x
Đạo hàm phải f 0       lim  lim  lim   .     x 2 2 x0 x0 x0 x x 2 f x f 0  x  2x
Đạo hàm trái f 0         lim  lim  lim     .     x 2 2 x0 x0 x0 x x
Suy ra f 0   f 0  
 Hàm số không tồn tại đạo hàm tại x0. x ⑼ y f  0 . x  . Tính   1  x khi x  0   Ta có f xx 1    x  khi x  0 x 1 x 0 f x f 0   1
Đạo hàm phải f       x 1 0  lim  lim  lim 1    x0  x0 x0 x 0 x x  . 1 x 0 f x f 0   1 
Đạo hàm trái f       x 1 0  lim  lim  lim  1     x0  x0 x0 x 0 x x  . 1
Suy ra f 0   f 0  
 Hàm số không tồn tại đạo hàm tại x0.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 17 Chương VII. ĐẠO HÀM 2 x x 1
⑽ f x  . Tính f   1 . x 2  x x 1  khi x  1   Ta có   x f x   2
x x 1 khi x  1   x 2
x x 1 1      x 2x 1 x 2 2 1 x 1
Đạo hàm phải 1   lim x f  lim  lim  lim  0     x 1   x 1 x 1  xx   x 1 1 
xx   x 1 1  x 2
x x 1 1 2  x 1 x 1
Đạo hàm trái 1   lim x f  lim  lim  2    x 1   x 1 x 1 
xx   x 1 1  x
Suy ra f 1   f 1  
 Hàm số không tồn tại đạo hàm tại x1.
Câu 3. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm đã chỉ (nếu có):  ⑴    f x 2 x 3x khi x 1   . Tính f   1  2   khi x 1 3 2
x  4x  3x  
⑵ f x khi x 1 2
  x 3x  2 . Tính f   1 0  khi x  1 2x  3 khi x  1 ⑶ f x 3 2
 x  2x  7x  4 . Tính f   1 . khi x   1  x 1 2
x  7x 12  
⑷ f x khi x 3   x  3
. Tính f 3 1  khi x  3
 x khi x 1
⑸ f x   . Tính f   1 2 x khi x  1    
⑹ f x 3 4 x khi x 0  
. Tính f 0 1  khi x  0  3 2
x  2x x 1 1  ⑺ f x khi x 1   x 1 . Tính f   1 0  khi x  1  x 1 1  
⑻ f x khi x 0   x
. Tính f 0 0  khi x  0
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 18 Chương VII. ĐẠO HÀM 3 4  x  khi x  0 
⑼ f x 4  
. Tính f 0 1  khi x  0 4  2 x 1 1  ⑽ f x khi x 0   x
. Tính f 0 0  khi x  0 Lời giải ⑴    f x 2 x 3x khi x 1   . Tính f   1  2   khi x 1
lim f x  lim 2x 3x  2   Thấy x 1  x 1  
 Hàm số liên tục tại x 1  f    1  2  f x f 1 2 x  3x  2
x 1x2 Ta có f       1  lim  lim  lim
 lim x  2  1  x 1  x 1 x 1  x 1 x 1  x 1 x 1  3 2
x  4x  3x  
⑵ f x khi x 1 2
  x 3x  2 . Tính f   1 0  khi x  1 
x x x x x x x x  lim f x 3 2 4 3  1 3  3  lim  lim  lim  2 Thấy 2 x 1  x 1  x 1  x  3x  2 
x 1x2 x 1 x2  f    1  0
 lim f x  f   1 x 1 
 Hàm số không liên tục tại x 1 nên hàm số không có đạo hàm tại điểm x 1 2x  3 khi x  1 ⑶ f x 3 2
 x  2x  7x  4 . Tính f   1 . khi x   1  x 1 lim f    
x lim2x 3 5 x 1  x 1   Thấy 
x x x  lim f       x 3 2 2 7 4 lim lim    2 x 3x 4 0 x 1  x 1   x 1 x 1 
 lim f x  lim f x    x 1  x 1 
 Hàm số không liên tục tại x 1 nên hàm số không có đạo hàm tại điểm x 1 2
x  7x 12  
⑷ f x khi x 3   x  3
. Tính f 3 1  khi x  3
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 19 Chương VII. ĐẠO HÀMf 3  1   Thấy  x x  lim f x 2 7 12  lim
 lim x  4  1 x3 x3 x3  x  3
 Hàm số liên tục tại x  3 f x f 3     x 7x 12 0
Đạo hàm của hàm số tại x  3 : f 3     2  lim  lim  1  0 x 3  x 3 x  3  x  3
 x khi x 1
⑸ f x   . Tính f   1 2 x khi x  1 lim f    x lim x 1  x 1  x 1   Thấy lim f
  Hàm số liên tục tại x 1  x lim x 1  x 1  x 1    f   1  1  2 f x f 1  x 1
Đạo hàm trái f 1       lim  lim  lim         x 1 1 1 2 x 1   x 1   x 1 x 1 x 1  f x f 1  x 1 1 1
Đạo hàm phải f 1       lim  lim  lim  . x    1   x 1   x 1 x 1 x 1  x 1 2
Suy ra f 1   f 1  
 Hàm số không tồn tại đạo hàm tại x1.    
⑹ f x 3 4 x khi x 0  
. Tính f 0 1  khi x  0
lim f x  lim 3 4x 1 x0 x0   Thấy 
 Hàm số liên tục tại x 1  f  0 1 f x f 0 3  4  x 1 Ta có f 0      lim  lim x0 x  0 x0 x
2 4x2 4x 2  4  x  lim  lim x0 x x0
x2  4  x  4  4  xx 1 1 1  lim  lim  lim  
x0 x2 4 xx0 x2 4 xx0 2  4  x 2  4 0 4  3 2
x  2x x 1 1  ⑺ f x khi x 1   x 1 . Tính f   1 0  khi x  1 Thấy f   1  0
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 20 Chương VII. ĐẠO HÀM
x x x   3 2
x  2x x lim f x 3 2 2 1 1  lim  lim x 1  x 1  x 1 x 1  x   1  3 2
x  2x x 1   1 xx  2 1 x x   1  lim  lim  0 x 1    x   1  3 2
x  2x x 1   x 1 3 2 1
x  2x x 1 1
 Hàm số liên tục tại x 1 3 2 f x f 1
x  2x x 1 1 x 1 Ta có f       1  lim  lim  lim  xx 1 x x 2 1 1 x 1  3 2 2 1
x  2x x 1 1  x 1 1  
⑻ f x khi x 0   x
. Tính f 0 0  khi x  0  f 0  0  Thấy  x   x   lim f x 1 1 1 1 1 1  lim  lim  lim   x0 x0 x0 x x x 1    x0 1 x 1 1 2
 Hàm số liên tục tại x  0 f x f 0 x 1 1 1 1 Ta có f 0      lim  lim  lim  . x0 x0 x  0 x x0 x 1 1 2 3 4  x  khi x  0 
⑼ f x 4  
. Tính f 0 1  khi x  0 4  f   1 0   4 Thấy 
 Hàm số liên tục tại x  0    x lim f x 3 4 1  lim   x0 x0  4 4 3  4  x 1 f x f  0 Ta có f 0      lim 4 4  lim x0 x  0 x0 x 2  4  x 4  4  x  1 1 1 lim  lim  lim   . x0 4x
x0 4x2  4  xx0 42 4 x     16 4 2 4 0  2 x 1 1  
⑽ f x khi x 0   x
. Tính f 0 0  khi x  0
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 21 Chương VII. ĐẠO HÀMf 0  0  Thấy   x   x  
Hàm số liên tục tại x  0 lim f x 2 2 1 1 1 1  lim  lim  lim x  0 x0 x0 x0 x0  x x 2 2 f x f 0 x 1 1 x 1 1 Ta có f 0      lim  lim  lim  lim  . 2 x0 x0 x0  2 x 0 xx  2
x    x 0  2 x    2 1 1 1 1
Câu 4. Tính đạo hàm của các hàm số sau tại các điểm đã chỉ (nếu có):  x 1 1 ⑴   f x khi x 0   x . Tính f 0 0  khi x  0  2 x 1 1 ⑵   f x khi x 0   x . Tính f 0 0  khi x  0
 3x 1  2x  khi x  1 ⑶ f xx 1   . Tính f   1 .  5  khi x 1  4  3 2 2
4x  8  8x  4 ⑷   f x khi x 0   x
. Tính f 0 0  khi x  0 Lời giải x 1 1 ⑴   f x khi x 0   x . Tính f 0 0  khi x  0  x   x lim f x 1 1 1  lim  lim   Thấy x0 x0 x0 x
x x    2 1 1
 Hàm số không liên tục tại x  0   f  0  0
 lim f x  f 0 x0
 Hàm số không liên tục tại x  0 nên hàm số không có đạo hàm tại điểm x  0  2 x 1 1 ⑵   f x khi x 0   x . Tính f 0 0  khi x  0  x   x x lim f x 2 2 1 1  lim  lim  lim  0      Thấy x 0 x 0 x 0 xx  2
x 1   x 0 2 1 x 1 1   f  0  0
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 22 Chương VII. ĐẠO HÀM
 Hàm số liên tục tại x  0 f x f 0 Ta có f 0      lim x0 x  0 2 x 1 1 0 2 2 x 1 1 x 1 1  lim x  lim  lim  lim  2 x 1  x0 x0 2 x xx  2
x 1   x 0 2 2 1 x 1 1
 3x 1  2x  khi x  1 ⑶ f xx 1   . Tính f   1 .  5  khi x 1  4 3x 1  2x
Thấy lim f x  lim x 1  x 1  x  1  1   1  4  x 1 x  4  x      2   4
x  3x 1  4   4  5  lim  lim  lim   x 1  x  
1  3x 1  2xx 1  x  
1  3x 1  2xx 1  3x 1  2 4 x Và f   5 1   4
 Hàm số liên tục tại x 1 f x f 1 Ta có f       1  lim x 1  x 1 3x 1  2x 5  
4 3x 1  3x  5 x 1 4  lim  lim xx 1 x 4 x  2 1 1 1
4 3x13x54 3x13x5  lim x 4x  2 1
1 4 3x 1  3x  5 16 3x   1  3x  52  lim x 4 x  2 1
1 4 3x 1  3x  5 2 9
x 18x  9  lim x 4 x  2 1
1 4 3x 1  3x  5 9  x  2 1 9  9  lim  lim   . x  4 x  2 1
1 4 3x 1  3x  5 x 1 
x   x   64 4 4 3 1 3 5
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 23 Chương VII. ĐẠO HÀM  3 2 2
4x  8  8x  4 ⑷   f x khi x 0   x
. Tính f 0 0  khi x  0
4x  8  8x  4
Thấy lim f x 3 2 2  lim x0 x0 x 3 2 2 4x  8  2 8x  4  2  lim  lim x0 x0 x x    2
4x  8  2  2 4x  82 3 3 2 3  4x  8 2 .  4    2 8x  4  2 2 8x  4  2  lim  lim x0      xx 2 x  2 0 3 2 3  x  . x     2 8x 4 2 4 8 4 8 2 4      4x   2 4x  82 3 2 3  4x 8 2 .  4 8x    2 8x  4  2  lim  lim  0  0  0 x0   x  2   x  2 0 3 2 3  x  .     2 8x 4 2 4 8 4 8 2 4    Và f 0  0
 Hàm số liên tục tại x  0 f x f 0
4x  8  8x  4 Ta có f 0     3 2 2  lim  lim x0 x0 x x f x f 0
Thừa nhận kết quả bên trên, ta được f 0      lim  0 . x0 x
Câu 5. Tìm tham số để hàm số có đạo hàm tại x 0 2  x 1   ⑴ khi x 1
Tìm a để hàm số f x   x 1
có đạo hàm tại điểm x 1.
a khi x 1     ⑵ ax bx x
Tìm a; b để hàm số f x 2 1 khi 0  
có đạo hàm tại điểm x  0 .
ax b 1 khi x  0 2  x 1   ⑶ khi x 0
Tìm a; b để hàm số f x   x 1
có đạo hàm tại điểm x  0 .
axb khi x  0     ⑷ ax x khi x
Tìm a; b để hàm số f x 2 2 1 1  
có đạo hàm tại điểm x 1.  3 2 
x bx khi x  1 Lời giải 2  x 1   ⑴ khi x 1
Tìm a để hàm số f x   x 1
có đạo hàm tại điểm x 1.
a khi x 1
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 24 Chương VII. ĐẠO HÀM 2 x 1 x 1 x 1
Ta có lim f x     lim  lim  limx   1  2 , f   1  a . x 1  x 1  x 1  x 1 x 1 x 1 
Hàm số có đạo hàm tại x 1  f x liên tục tại x 1  lim f x  f   1  a  2 x 1  2 x 1  2        f  
f xf   2 2 1 x 1 2x 2 x 2x 1 x 1 1  lim  lim  lim  lim  . xx 1 xx 1 x x  1 2  1 xx 2 1 1 1 1 1  ⑵ ax bx x
Tìm a; b để hàm số f x 2 1 khi 0  
có đạo hàm tại điểm x  0 .
ax b 1 khi x  0  f 0 1   Ta có lim f     .  x lim 2 ax bx 1 1 x0 x0  lim f       
x limax b 1 b 1 x0 x0
Hàm số liên tục tại x  0 nên b  11 b  2  . 2 f x f 0 
ax  2x 11
Đạo hàm phải f 0       lim  lim  lim    .     ax 2 2 x0 x0 x0 x x f x f 0  ax 11
Đạo hàm trái f 0       lim  lim  lim  .     a a x0 x0 x0 x x
Hàm số có đạo hàm tại x   
0  f 0   f 0   a  2 Vậy với a  2  , b  2
 thì hàm số có đạo hàm tại x  0 . 2  x 1   ⑶ khi x 0
Tìm a; b để hàm số f x   x 1
có đạo hàm tại điểm x  0 .
axb khi x  0  f 0 1  2  x 1 Ta có lim f      x lim lim    x 1 1 x0 x0  x0 x 1  lim f    
x limax bbx0 x0
Hàm số liên tục tại x  0 nên lim f     .  x lim f
xf 0 b 1 x 0  x 0  2 x 1 1 2 f x f 0   x x
Đạo hàm phải f       x 1 0  lim  lim  lim  lim11.     x0  x0 x0 x 0 x
xx   x0 1 f x f 0 
ax b b ax 11 ax
Đạo hàm trái f 0       lim  lim  lim  lim  lim a  . a      x0  x0 x0 x0 x0 x 0 x x x
Hàm số có đạo hàm tại điểm x  0  f 0   f 0     a 1.
Vậy với a 1; b 1 thì hàm số có đạo hàm tại x  0 .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 25 Chương VII. ĐẠO HÀM     ⑷ ax x khi x
Tìm a; b để hàm số f x 2 2 1 1  
có đạo hàm tại điểm x 1.  3 2 
x bx khi x  1   f   1  a 1  Ta có lim f      .  x lim 2 ax 2x 1  a 1 x 1  x 1   lim f      
x lim 3 2x bx  1 bx 1  x 1 
Hàm số liên tục tại x 1 nên lim f x  lim f x  f  
1  a 1  1 b b  2  a .   x 1  x 1  2 f x f 1 
ax  2x a  2
Đạo hàm phải f 1       lim  lim  lim         ax a 2 2a 2 x 1   x 1   . x 1 x 1 x 1  f x f 1
Đạo hàm trái f 1       lim  x 1  x 1
3  2x bx a 1
3  2x  2  ax a 1    2 lim  lim  lima  2    a  3  x   1   x 1 x 1  x 1 x 1   3  2x 1 
Hàm số có đạo hàm tại điểm x 1  f 1   f 1  
  2a2  a3 a  1 Vậy với a  1
 ;b  3 thì hàm số có đạo hàm tại x 1. Câu 6. Cho hàm số 2
y x  2x  4 có đồ thị C
⑴ Tìm hệ số góc của tiếp tuyến của C tại điểm có hoành độ x 1 thuộc C . 0
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm có x  0 thuộc C . 0
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm có y  1 thuộc C . 0
⑷ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết hệ số góc tiếp tuyến bằng 4  .
⑸ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số, biết tiếp tuyến đó song song với
đường thẳng y  1 3x . Lời giải
Tính đạo hàm bằng định nghĩa: Tại x
tùy ý, ta có: f x  f x  2 2
x  2x  4 x  2x  4  x x x x  2 0 0 0  0   0  0
f x  f xx x 1 1  f x f x x x x x  2 0   0     0  0   0     .  
x x  2 0 x x 3 . x x x x 3 . x x x x x x 0 0 0 0 0 0
f x  f x0   lim
 lim x x  2  2x  2  y  2x  2 0  0 xx xx  0 0 x x0
Tính đạo hàm bằng công thức:   2  
y x x   y   2
x x     2 2 4 2 4
x   2x  4  2x  2
 Gọi M x ; y là tiếp điểm. 0 0 
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 26 Chương VII. ĐẠO HÀM
⑴ Tìm hệ số góc của tiếp tuyến của C tại điểm có hoành độ x 1 thuộc C . 0
Hệ số góc của tiếp tuyến của C tại điểm có hoành độ x  1 thuộc C là k y  1  4 0
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm có x  0 thuộc C . 0
yx y 0  2 0    Ta có  y
 x y 0  4 0   
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là y y0x  0  y0  y  2x  4
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại điểm có y  1 thuộc C . 0 x 1 Ta có 2 0 y  1
  x  2x  4  1    . 0 0 0 x  3   0 x 1 Với 0 
Phương trình tiếp tuyến là y y  1 x   1  y  
1  y  4x  5 . y  1   0 x  3  Với 0 
Phương trình tiếp tuyến là y y 
3 x  3  y 3    y  4  x 13 . y  1   0
⑷ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết hệ số góc của tiếp tuyến bằng 4  .
Gọi M x ; y là tiếp điểm của tiếp tuyến của đồ thị C với hệ số góc k  4  0 0 
yx  4   2x  2  4   x  3   y  1  0  0 0 0
Phương trình tiếp tuyến với hệ số góc k  4  là y  4
 x 31 y  4  x 13.
⑸ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số, biết tiếp tuyến đó song song với đường thẳng
y 1 3x .
Vì tiếp tuyến song song với đưởng thẳng y  1 3x nên tiếp tuyến có hệ số góc k  3 
Gọi M x ; y là tiếp điểm của tiếp tuyến của đồ thị C với hệ số góc k  4  0 0   y 5 11 x  3   2x  2  3
  x    y   0  0 0 0 2 4    5 11 41
Phương trình tiếp tuyến với hệ số góc k  3
 là y  3 x  
y  3x    .  2  4 4  Câu 7. x 1
Cho hàm số y
có đồ thị C 3x
⑴ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của C với trục Oy .
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của C với trục Ox .
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của C với đường
thẳng y x 1.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 27 Chương VII. ĐẠO HÀM
⑷ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết hệ số góc của tiếp tuyến bằng 1 k   . 3
⑸ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số, biết tiếp tuyến đó song song với
đường thẳng y  1 3x . Lời giải
Tính đạo hàm bằng định nghĩa:
Tại x  \ 0 tùy ý, ta có: 0      
f x  f x x 1 x 1 x x0 0    0 3x 3x 3 . x x 0 0
f x  f xx x  0   0  1 1    .  x x 3 . x x x x 3 . x x 0 0 0 0
f x  f x   0  1 1 1  lim  lim   y   2 2 xx xx  0 0 x x 3 . x x 3x 3x 0 0 0
Tính đạo hàm bằng công thức: x 1  x 1 3  1 y   y       3x  3x   2 2 3 3 x x
 Gọi M x ; y là tiếp điểm. 0 0 
⑴ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của C với trục Oy .
Vì C không cắt Oy nên không tồn tại tiếp tuyến thỏa YCBT.
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của C với trục Ox .
Tọa độ giao điểm của C với trục Ox là  1  ;0
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là y y x   1 1 1
1  0  y   x  3 3
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm của C với đường thẳng y x1
Tọa độ giao điểm của C với y x 1 là nghiệm của x  1   y  0 x 1 2 
x 1  3x  2x 1  0  1 4 3x
x   y   3 3 x  1  Với 0 
 Phương trình tiếp tuyến là y y x   1 1 1
1  0  y   x  . y  0  3 3 0
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 28 Chương VII. ĐẠO HÀM  1 x   0   1  1  4 7 Với 3 
 Phương trình tiếp tuyến là y yx
  y  3x     . 4   3  3  3 3 y  0  3 ⑷ 1
Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết hệ số góc của tiếp tuyến bằng k   . 3 1
Gọi M x ; y là tiếp điểm của tiếp tuyến của đồ thị C với hệ số góc k   0 0  3  2      yx  1 1 1 x 1 y 0 0        3 0 3   x 2 3 3      0 x 1 y 0  0 0 x 1 0  1 2 1 Với 
2  Phương trình tiếp tuyến là y   x   1 
y   x 1. y   3 3 3 0  3 x 1 1 1 1 Với 0 
Phương trình tiếp tuyến là y   x  
1  y   x  . y  0  3 3 3 0
⑸ Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số, biết tiếp tuyến đó vuông góc với đưởng thẳng
y  3x  4 .
Tiếp tuyến đó vuông góc với đưởng thẳng y  3x  4 .  1
Tiếp tuyến hệ số góc k   . 3  2      yx  1 1 1 x 1 y 0 0        3 0 3   x 2 3 3      0 x 1 y 0  0 0 x 1 0  1 2 1 Với 
2  Phương trình tiếp tuyến là y   x   1 
y   x 1. y   3 3 3 0  3 x 1 1 1 1 Với 0 
Phương trình tiếp tuyến là y   x  
1  y   x  . y  0  3 3 3 0 Câu 8. Cho hàm số 3
y x  2x 1 có đồ thị C
⑴ Tìm hệ số góc của tiếp tuyến của hàm số trên tại điểm có x  0.
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của hầm số biết nó có k  2  .
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của hàm số trên, biết nó tạo với hai trục Oxy một tam
giác vuông cân tại O . Lời giải
Tính đạo hàm bằng công thức:
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 29 Chương VII. ĐẠO HÀM  3
y x x   y   3 x x   2 2 1 2 1  3x  2
 Gọi M x ; y là tiếp điểm. 0 0 
⑴ Tìm hệ số góc của tiếp tuyến của hàm số trên tại điểm có x  0 .
Hệ số góc của tiếp tuyến của hàm số tại điểm có x  0 là k y0  3 0 .  2  2 
⑵ Viết phương trình tiếp tuyến của hầm số biết nó có k  2  . Ta có k  2
  f x  2  2   3x  2  2   x  0 0 0 0
Phương trình tiếp tuyến tại điểm M0;  1 có dạng: y  2
 (x 0)1 y  2  x 1
⑶ Viết phương trình tiếp tuyến của hàm số trên, biết nó tạo với hai trục Oxy một tam giác vuông cân tại O .
Cách 1: Gọi phương trình đoạn chắn cắt 2 trục tọa độ và tạo với 2 trục 1 tam giác x yx b
vuông cân tại O có dạng  1 y  . b 1
  x b, .ab  0; a    b da ba ab
d là tiếp tuyến của C thì 2 3x  2   0 a
x 1 y  0 0 0 x  1   y  2  0 0 2 3x  2 1  Vì 0 3 9  5 3 a b        2 x y 0 0 3x  2  1   0  3 9   3 9  5 3 x   y  0 0  3 9
Có 4 phương trình tiếp tuyến ứng với các điểm tiếp xúc và hệ số góc trên như sau
y 1.x  
1  0  y x 1
y 1.x  
1  2  y x  3  3  9  5 3 9  2 3 y  1  . x   
y  x   3  9 9    3  9  5 3 9  2 3 y  1  . x   
y  x   3  9 9  
Cách 2: Gọi phương trình tiếp tuyến của (C) thỏa mãn YCBT có dạng d : y kx b Ta có 2 k  3x  2 0  b
Có giao điểm của d với Ox tại 
; 0  ; với trục Oy tại 0;b  k
Vì d tạo với hai trục Oxy một tam giác vuông cân tại O .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 30 Chương VII. ĐẠO HÀMb  1 
b  0 loai   b b .   0    k  1  kk 1   k  1 
x 1 y  0 0 0 x  1   y  2 2  0 0   2 x 1  0 3x  2  1  0  3 9  5 3         2 1  2 x y 0 0 3x  2  1   x  0  0 3 9  3   3 9  5 3 x   y  0 0  3 9
 Có 4 phương trình tiếp tuyến ứng với các điểm tiếp xúc và hệ số góc trên như sau
y 1.x  
1  0  y x 1
y  1.x  
1  2  y x  3  3  9  5 3 9  2 3 y  1  . x   
y  x   3  9 9    3  9  5 3 9  2 3 y  1  . x   
y  x   3  9 9  
Câu 9. Một chất điểm chuyển động thẳng biến đổi đều với phương trình 2
s  2t t 1 m
⑴ Tìm vận tốc tức thời của vật tại thời điểm t  2s .
⑵ Tìm vận tốc trung bình của chất điểm trong khoảng thời gian từ t  0 tới t  2s . Lời giải
Ta có: v s  4t 1
⑴ Tìm vận tốc tức thời của vật tại thời điểm t  2s .
Vận tốc tức thời của vật tại thời điểm t  2s là: 4 2
. 1  9m / s
⑵ Tìm vận tốc trung bình của chất điểm trong khoảng thời gian từ t  0 tới t  2s .
Trong khoảng thời gian từ t  0s t  2sthì chất điểm di chuyển được quãng đường: 4 2
.  2 1  9m
 Vận tốc trung bình của chất điểm trong khoảng thời gian 2s kể từ thời điểm t  0 s 9  0 là: v  
 4,5m / s. t 2  0
Câu 10. Một vật chuyển động thẳng xác định bởi phương trình s st trong đó t được tính
bằng giây và S được tính bằng mét. Thực hiện các yêu cầu dưới đây:
⑴ Với s st 3 2
t 3t thì vận tốc của vật tại thời điểm t  3s là bao nhiêu?
⑵ Với s st 2
t  7t thì vận tốc của vật tại thời điểm t  4s là bao nhiêu? ⑶ 1
Với s st 3 2
  t 12t thì vận tốc của vật tại thời điểm t 10s là bao nhiêu? 2
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 31 Chương VII. ĐẠO HÀM
⑷ Với s st 3 2  t
  6t  4 thì vận tốc của vật tại thời điểm t  3s là bao nhiêu?
⑸ Với s st 3
 2t t 10 thì vận tốc của vật tại thời điểm t  3s là bao nhiêu?
⑹ Với s st 3 2
 3t  4t t thì vận tốc của vật tại thời điểm t  4s là bao nhiêu?
⑺ Với s st 2
 2t  3t  7 thì vận tốc của vật tại thời điểm t  6s là bao nhiêu? ⑻  
Với s st  3cos 2 t  
 thì vận tốc của vật tại thời điểm t  2s là bao nhiêu?  3  ⑼ 1
Với s st   4 2
t  3t  thì vận tốc của vật tại thời điểm t  4s là bao nhiêu? 2
⑽ Với s st 3 2
t 3t 9t thì vận tốc của vật tại thời điểm t  5s là bao nhiêu? Lời giải
⑴ Với s st 3 2
t 3t thì vận tốc của vật tại thời điểm t  3s là bao nhiêu?
Ta có vt  S't 2
 3t  6t . Từ đó: v3  9m/s.
⑵ Với s st 2
t  7t thì vận tốc của vật tại thời điểm t  4s là bao nhiêu?
Ta có vt  S't  2t  7 . Từ đó: v4  2 4
.  7 15m/s . ⑶ 1
Với s st 3 2
  t 12t thì vận tốc của vật tại thời điểm t 10s là bao nhiêu? 2 3 3  1 . 00
Ta có vt  st 2
  t  24t v10   240  90m/s. 2 2
⑷ Với s st 3 2  t
  6t  4 thì vận tốc của vật tại thời điểm t  3s là bao nhiêu?
Ta có vt  st 2
  t t v  2 3 12 3  3  3 . 12 3 .  9m/s.
⑸ Với s st 3
 2t t 10 thì vận tốc của vật tại thời điểm t  3s là bao nhiêu?
Ta có vt  st 2
t   v  2 6 1 3  6 3 . 1 53m/s.
⑹ Với s st 3 2
 3t  4t t thì vận tốc của vật tại thời điểm t  4s là bao nhiêu?
Ta có vt  st 2
t t   v  2 9 8 1 4  9 4 . 8 4 . 1 175m/s.
⑺ Với s st 2
 2t  3t  7 thì vận tốc của vật tại thời điểm t  6s là bao nhiêu?
Ta có vt  st  4t  3  v6  4 6 .  3  27m/s. ⑻  
Với s st  3cos 2 t  
 thì vận tốc của vật tại thời điểm t  2s là bao nhiêu?  3     
Ta có v t  st  6  sin 2  t    v 2  6  sin 4   16  32   . m/s.  3   3  ⑼ 1
Với s st   4 2
t  3t  thì vận tốc của vật tại thời điểm t  4s là bao nhiêu? 2
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 32 Chương VII. ĐẠO HÀM
Ta có vt  st 3
t t v  3 2 3 4  2 4 .  3 4 . 140m/s.
⑽ Với s st 3 2
t 3t 9t thì vận tốc của vật tại thời điểm t  5s là bao nhiêu?
Ta có vt  st 2
t t   v  2 3 6 9 5  3 5 .  6 5 .  9  36m/s.
Câu 11. Một chất điểm chuyển động theo phương trình s st trong đó t được tính bằng giây
và S được tính bằng mét. Thời gian để vận tốc của chất điểm đạt giá trị lớn nhất Lời giải
⑴ Với st 2 3
10  t  9t t trong khoảng 10 giây đầu tiên.
Vận tốc tại thời điểm t là vt  st 2  3
t 18t 1 trên đoạn 0;10   .
vt  s t   t t    t t        t  2      t  2 2 2 3 18 1 3 6 9 9 1 3 3 8 3 3  24  24  
Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng 24  t  3  0  t  3s
⑵ Với st 3 2  t
  9t t 10 trong 12 giây đầu tiên.
Vận tốc tại thời điểm t là vt  S't 2  3
t 18t 1 trên đoạn 0;12   .
v t  S't 2  3
t 18t 1   t  6t  99 
1  3t  32 2 3  24  4 2
Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng 24  t  3  0  t  3s
⑶ Với st 3 2  t
  6t trong 10 giây đầu tiên.
Vận tốc tại thời điểm t là vt  st 2  3
t 12t trên đoạn 0;10   .
v t  st   t t   t t      t  2 2 2 3 12 3 4 4 12 3 2 12  12
Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng 12  t  2  0  t  2s⑷ 1
Với st 3 2
  t  6t trong 10 giây đầu tiên. 2 3
Vận tốc tại thời điểm t là vt  st 2
  t 12t trên đoạn 0;10   . 2
vt  s t 3
  t t    3   t  2 3   8 16 16 4
16   t  42 2  24  24 2 2   2
Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng 24  t  4  0  t  4s⑸ 1 Với st 3 2
  t  9t trong 10 giây đầu tiên. 2 3
Vận tốc tại thời điểm t là vt  st 2
  t 18t trên đoạn 0;10   . 2
vt  s t 3
  t t    3    t  2 3   12 36 36 6
 36   t 62 2  54  54 2 2   2
Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng 54  t  6  0  t  6s
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 33 Chương VII. ĐẠO HÀM ⑹ 1 Với st 3 2
  t  6t trong 9 giây đầu tiên. 3
Vận tốc tại thời điểm t là vt  st 2  t
 12t trên đoạn 0;9   .
vt  s t  t   t    t  2     t  2 2 12 6 36 6  36  36  
Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng 36  t  6  0  t  6s⑺ 1 Với st 2 3
t t trong 5 giây đầu tiên. 6 1
Vận tốc tại thời điểm t là vt  st 2
 2t t trên đoạn 0;5   . 2
vt  s t 1
  t t    1   t  2 1   4 4 4 2
 4   t  22 2  2  2 2 2   2
Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng 2  t  2  0  t  2s⑻ 1 Với 3 2
s   t  3t  20 trong 10 giây đầu tiên. 2 3 
Vận tốc tại thời điểm t là vt  st 2 
t  6t trên đoạn 0; 5   . 2   
vt  s t 3 
t t   3  t  2 3   4 4 4 2  4  t 22 2  6  6 2 2   2
Vậy vận tốc đạt được giá trị lớn nhất bằng 6  t  2  0  t  2s
Câu 12. Một vật chuyển động thẳng xác định bởi phương trình s st trong đó t được tính
bằng giây và S được tính bằng mét.
⑴ Với s st 4 2
 2t  6t 3t 1 thì gia tốc của vật tại thời điểm t  3s là bao nhiêu?
⑵ Với s st 3
 4t 10t  9 thì gia tốc của vật tại thời điểm vận tốc bằng 2 là bao nhiêu?
⑶
Với s st 3 2
t 3t 5 thì gia tốc của vật tại tại giây thứ 10 là bao nhiêu?
⑷ Với s st 3 2
t 3t 9t 1 thì gia tốc của vật tại tại thời điểm vật dừng lại là bao nhiêu?
⑸
Với s st 3 2
t 3t  5t  2 thì gia tốc của vật tại giây thứ 3 là bao nhiêu?
⑹ Với s st 3 2
t 3t  3t 10 thì gia tốc của vật tại thời điểm vật dừng lại là bao nhiêu? ⑻ 2
Với s st 3 2
t  2t t  4 thì gia tốc của vật tại thời điểm t  2s là bao nhiêu? 3 Lời giải
⑴ Với s st 4 2
 2t  6t 3t 1 thì gia tốc của vật tại thời điểm t  3s là bao nhiêu?
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 34 Chương VII. ĐẠO HÀM
Vận tốc của chuyển động là: v t  st   4 2
t t t   3 2 6 3
1  8t 12t  3 .
Gia tốc của chuyển động là: at  vt 2  24t 12.
Gia tốc của chuyển động tại thời điểm t  3s 2
là: a 3  24 9 . 12  228m/s  .
⑵ Với s st 3
 4t 10t  9 thì gia tốc của vật tại thời điểm vận tốc bằng 2 là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là: vt  st 2 12t 10 .
Gia tốc của chuyển động là: at  vt  24t . t 1 Mà v t 2
 2  12t 10  2  
. Do t  0 nên t 1 suy ra a  2 2  24m/ s . t  1  
⑶ Với s st 3 2
t 3t 5 thì gia tốc của vật tại tại giây thứ 10 là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là: vt  st 2  3t  6t .
Gia tốc của chuyển động là: at  vt  6t  6 .
Gia tốc của chuyển động tại thời điểm t 10s là: a 10  6 10  6  54 2 . m/s  .
⑷ Với s st 3 2
t 3t 9t 1 thì gia tốc của vật tại tại thời điểm vật dừng lại là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là: vt  st 2
 3t  6t 9.
Gia tốc của chuyển động là: at  vt  6t  6 . t  1  L 2  
Tại thời điểm chất điểm dừng lại thì v  0  3t  6t  9  0   t  3
Gia tốc của chất điểm tại thời điểm chất điểm dừng lại là a3  6 3 .  6 12 .
⑸ Với s st 3 2
t 3t  5t  2 thì gia tốc của vật tại giây thứ 3 là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là: vt  st 2
 3t  6t  5.
Gia tốc của chuyển động là: at  vt  6t  6 .
Gia tốc của chuyển động tại thời điểm t  3s 2
là: a 3  6.3  6  12 m/s  .
⑹ Với s st 3 2
t 3t  3t 10 thì gia tốc của vật tại thời điểm vật dừng lại là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là: vt  s't 2
 3t  6t  3 .
Gia tốc của chuyển động là: at  vt  6t  6 .
Tại thời điểm chất điểm dừng lại thì v  0 2
 3t 6t 3  0  t 1
Gia tốc của chất điểm tại thời điểm chất điểm dừng lại là a  1  6 1 .  6  0 .
⑺ Với vt 2
 8t  3t thì gia tốc của vật khi vận tốc của vật là 11 m / s.là bao nhiêu?
Gia tốc của chuyển động là: at  v't  8 6t .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 35 Chương VII. ĐẠO HÀMt 1  Mà v t 2
11  8t  3t 11 11 
. Do t  0 nên t 1 suy ra a  2 1  14m/ s . t    3 ⑻ 2
Với s st 3 2
t  2t t  4 thì gia tốc của vật tại thời điểm t  2s là bao nhiêu? 3
Vận tốc của chuyển động là: vt  s't 2
 2t  4t 1.
Gia tốc của chuyển động là: at  vt  4t  4.
Gia tốc của chuyển động tại thời điểm t 10s là: a 2  4 2  4  12 2 . m/s  .
Câu 13. Một vật chuyển động thẳng xác định bởi phương trình s st trong đó t được tính
bằng giây và S được tính bằng mét. Hỏi:
⑴ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với s st 3 2
t 3t 9t là bao nhiêu?
⑵ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với s st 3 2
t  3t 9t  27 là bao nhiêu?
⑶ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st 3 2  t
  3t  9t là bao nhiêu?
⑷ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st 3 2
t 3t là bao nhiêu?
⑸ Vận tốc tại thời điểm gia tốc bằng không với s st 3 2
 2t 3t  4t, là bao nhiêu? ⑹ 1
Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st 3 2
t 3t  36t là bao nhiêu? 3
⑺ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với s st 3 2  t
  3t  9t  2020 là bao nhiêu?
⑻ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st 3 2
 2t 3t  4t là bao nhiêu?
⑼ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st  t  2
t  3t  9  2024 là bao nhiêu?
⑽ Vận tốc tại thời điểm gia tốc của vật đạt giá trị nhỏ nhất trong 20 giây đầu tiên với st 1 4 3 2 
t t  6t 10t là bao nhiêu? 12 Lời giải
⑴ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với s st 3 2
t 3t 9t là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là: vt  s't 2
 3t  6t 9 .
Gia tốc của chuyển động là: at  vt  6t  6 .
Khi vận tốc triệt tiêu ta có vt 2
 0  3t  6t 9  0  t  3 (vì t  0 )
Khi đó gia tốc là a  2 3  6 3 .  6 12m/s .
⑵ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với s st 3 2
t  3t 9t  27 là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là: vt  s't 2
 3t  6t 9 .
Gia tốc của chuyển động là: at  vt  6t  6 .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 36 Chương VII. ĐẠO HÀMt 1
Khi vận tốc triệt tiêu ta có v t 2
 0  3t  6t  9  0   (vì t  0 ) t  3  
Khi đó gia tốc là a  2 1  6 1 .  6 12m/s .
⑶ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st 3 2  t
  3t  9t là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là: vt  s't 2  3
t  6t  9 .
Gia tốc của chuyển động là: at  vt  6  t  6 .
Khi gia tốc triệt tiêu ta có at  0  6
t  6  0  t 1
Khi đó vận tốc là v  2 1  3  1 .  6 1 .  9 12m/s .
⑷ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st 3 2
t 3t là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là: vt  s't 2  3t  6t .
Gia tốc của chuyển động là: at  vt  6t  6 .
Khi gia tốc triệt tiêu ta có at  0  6t  6  0  t 1
Khi đó vận tốc là v  2 1  3 1 .  6 1 .  3  m/s .
⑸ Vận tốc tại thời điểm gia tốc bằng không với s st 3 2
 2t 3t  4t, là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là: vt  s't 2
 6t  6t  4.
Gia tốc của chuyển động là: at  vt 12t  6 .
Khi gia tốc triệt bằng 0 có at 1
 0 12t  6  0  t  2 2  1   1   1  5
Khi đó vận tốc là v  6.  6.  4        m/s .  2   2   2  2 ⑹ 1
Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st 3 2
t 3t  36t là bao nhiêu? 3
Vận tốc của chuyển động là: vt  st 2
t  6t  36 .
Gia tốc của chuyển động là: at  vt  2t  6 .
Khi gia tốc triệt tiêu ta có at  0  2t  6  0  t  3
Khi đó vận tốc là v  2 3  3  6 3 .  36  27m/s .
⑺ Gia tốc tại thời điểm vận tốc triệt tiêu với s st 3 2  t
  3t  9t  2020 là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là: vt  st 2  3
t  6t  9.
Gia tốc của chuyển động là: at  vt  6  t  6 . t  1  loai
Khi vận tốc triệt tiêu ta có vt 2    0  3
t  6t  9  0   (vì t  0 ) t  3
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 37 Chương VII. ĐẠO HÀM
Khi đó gia tốc là a vt   .     2 6 3 6 12 m/ s  .
⑻ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st 3 2
 2t 3t  4t là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là: vt  st 2
 6t  6t  4 .
Gia tốc của chuyển động là: at  vt 12t  6 .
Khi gia tốc triệt tiêu ta có at 1
 0 12t  6  0  t  2  1  5
Khi đó vận tốc là v   2   ,5m/s .  2  2
⑼ Vận tốc tại thời điểm gia tốc triệt tiêu với s st  t  2
t  3t  9  2024 là bao nhiêu?
Vận tốc của chuyển động là: vt  st 2
t  6t 9 .
Gia tốc của chuyển động là: at  v't  6t  6.
Khi gia tốc triệt tiêu ta có at  0  6t  6  0  t 1
Khi đó vận tốc là v  1  1  2 2 m/s .
⑽ Vận tốc tại thời điểm gia tốc của vật đạt giá trị nhỏ nhất trong 20 giây đầu tiên với st 1 4 3 2 
t t  6t 10t là bao nhiêu? 12 1
Vận tốc của chuyển động là: vt  st 3 2
t 3t 12t 10. 3
Gia tốc của chuyển động là: at  vt  t t   t  2 2 6 12 3  3
Thấy rằng at  t  2 3  3  3
Gia tốc đạt được giá trị bé nhất bằng 3  t  3  0  t  3s
Khi đó vận tốc của vật bằng v3  28m/s .
--------------------Hết--------------------
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 38 Chương VII. ĐẠO HÀM ĐẠO HÀM
CÁC QUY TẮC TÍNH ĐẠO HÀM A Lý thuyết
1. Đạo hàm hàm số n y x Hàm số có đạo hàm trên và .
2. Đạo hàm hàm số y x Hàm số có đạo hàm trên và .
3. Đạo hàm hàm số lượng giác ⑴
Hàm số y  sin x có đạo hàm trên và
sinx  cosx . ⑵
Hàm số y  cos x có đạo hàm trên và
cosx  sinx . ⑶  1
Hàm số y  tan x có đạo hàm tại mọi x   k và tanx  . 2 2 cos x ⑷  1
Hàm số y  cot x có đạo hàm tại mọi x k và cotx   . 2 sin x
4. Đạo hàm của hàm số mũ và hàm số logarit ⑴ Hàm số x
y e có đạo hàm trên  xx ee . ⑵  Hàm số x
y a có đạo hàm trên  xx aa .ln a . ⑶
Hàm số y  log x có đạo hàm tại mọi x  0  x  . a  1 log a x ln a ⑷
Hàm số y  ln x có đạo hàm tại mọi x  0   1 ln x  . x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 39 Chương VII. ĐẠO HÀM
5. Các quy tắc tính đạo hàm Giả sử các hàm số
có đạo hàm trên khoảng . Khi đó: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷
6. Đạo hà m của hàm hợp
6.1 Khái niệm hàm số hợp
Giả sử
là hàm số xác định trên khoảng
, có tập giá trị chứa khoảng và
là hàm số xác định trên . Hàm số được gọi là hàm số hợp của hàm số với .
6.2 Đạo hàm của hàm số hợp Nếu hàm số có đạo hàm tại và hàm số có đạo hàm tại thì hàm số hợp có đạo hàm tại là
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 40 Chương VII. ĐẠO HÀM
Từ đó ta có các kết quả sau: ⑴   n x n 1  . n x    nun 1  . n u .u   ⑵  1  1  1  1         .u 2  x x 2  u u   ⑶ x 1   u 1  .u 2 x 2 u ⑷  
sin x  cosx
sinu  u.cosu ⑸  
cosx   sin x cosu  u  .sinu ⑹  1  1 tan x  tanu  .u 2 cos x 2 cos u ⑺  1  1
cotx   cotx   .u 2 sin x 2 sin x   ⑻ x x ee u u
e   u.e   ⑼ x x aa .ln a u  . u a
ua .ln a ⑽     1 ln x   u 1 ln  .ux u ⑾   x   u ua  1 log . a  1 log x ln a uln a
7. Đạo hàm cấp hai Cho hàm số có đạo hàm tại mọi điểm . Nếu hàm số
lại có đạo hàm tại thì ta gọi đạo hàm của là đạo
hàm cấp hai của hàm số tại , kí hiệu là hoặc . Khi đó: .
Ý nghĩa cơ học của đạo hàm cấp hai
Một chuyển động có phương trình s f t thì đạo hàm cấp hai (nếu có) của hàm số
s f t là gia tốc tức thời của chuyển động s st tại thời điểm t . Ta có at  f  t
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 41 Chương VII. ĐẠO HÀM B Bài tập
Dạng 1. Tính đạo hàm đa thức – hữu tỉ – căn thức Phương pháp
 Áp dụng quy tắc đạo hàm: Khi đó: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷
 Áp dụng công thức đạo hàm: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷ Ví dụ 1.1.
Tính đạo hàm các hàm số sau: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷ ⑸ ⑹ ⑺ ⑻ ⑼ ⑽
Lời giải
⑴ f x    x 5 3 1 4 4 
Ta có f x   3  x   3  x  2  x  3 5 1 1 15 1 x  .
⑵ f x 4 2
x x x  200
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 42 Chương VII. ĐẠO HÀM   
Ta có f x   4 2
x x x  200   4 x    2
x   x  200 3
 4x  2x 1.
⑶ f x 4 3
 3x x x  2021
Ta có f x   4 3
x x x   3 2 3
2021  12x  3x 1.
⑷ f x 5 3 2
x  2x   7 x    5     5   5
Ta có f x 3 2
x  2x   7   3 x    2 2x    7 2
 3x  4x      2  x   x x ⑸   4
f x x x   4  4 x  4
Ta có f x 2  x   1    . 2 2  x x x
⑹ f x 7 5 3
 x  2x  3x
Ta có f x   7 5 3
x x x  6 4 2 2 3
 7x 10x  9x .
⑺ f x  x  
1 x  2  
Ta có f x  x  
1 x  2  x  
1 x  2  x  2  x 1  2x 1 .
⑻ f x 3x 5  1   2x  
3x  5 . 2x 1  3x  5 2x 1 32x   1  2 3x  5 13 
Ta có f x            2x  2 1 2x 2 1 2x 2 1 
⑼ f xx 2  x 1     x  2  x  2
x 1  x  2 x 1
x 1 x  2 1
Ta có. f x              .  x 1  x 2 1 x 2 1 x 2 1 
⑽ f xx 1  x 1     x 1 x 1
x 1  x 1 x 1
x 1x 1 2
Ta có f x              .  x 1 x 2 1 x 2 1 x 2 1
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 43 Chương VII. ĐẠO HÀM
Dạng 2. Tính đạo hàm lượng giác Phương pháp
 Áp dụng quy tắc đạo hàm: Khi đó: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷
 Để tính đạo hàm của hàm số tại
, ta thực hiện theo các bước sau: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷ Ví dụ 2.1.
Tính đạo hàm các hàm số sau: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷ ⑸ ⑹ ⑺ ⑻ ⑼ ⑽
Lời giải ⑴   y  sin  3  x   6          y   3  x  .cos  3  x  3   cos  3  x .  6   6   6  ⑵ 1   2 y   sin   x  2  3            1 1 2 2 y   .  x .cos  x   . 2  x 2 2 .cos  x  . x cos         x . 2  3   3  2  3   3 
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 44 Chương VII. ĐẠO HÀM ⑶ 2
y  2 cos x   y  . 2 x  . 2  sin x  2 2  4 .
x sin x . ⑷ x 1 y  tan 2    x 1 1  x 1  x 1  1  x 1  2 2  y  .  . 1 tan  1        tan   2  x 1 2  2   2  2  2  cos 2 ⑸ 2
y  sin 2  x   y   2x x 2 2  x  2 2 2 .cos 2  x  cos 2  x  cos 2  x 2 2 2 2  x 2  x
⑹ y  sinsin x
y  sin x .cossin x  cos .
x cossin x ⑺ 2
y  2sin x  cos 2x x y  2 2 . .cos .
x sin x  2sin 2x 1  2sin 2x  2sin 2x 1  4sin 2x 1 ⑻ 3
y  cos 2x   1
y  .cos x   2 3 2 1 .cos 2x   1
 . sin x   2 3 2 2 1 .cos 2x  
1   sin x   2 6 2 1 cos 2x   1 ⑼ 3
y  tan x  cot 2x    y   2 1 2 3
tan x  cot 2x  3.tan x 2 2 .tan x   3 tan x  2 2 2 sin 2x cos x sin 2x
⑽ y  sin  2
x  3x  2   y   2
x x   .cos 2
x x     x  cos 2 3 2 3 2 2 3
x  3x  2 .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 45 Chương VII. ĐẠO HÀM
Dạng 3. Tính đạo hàm mũ – logarit Phương pháp
 Áp dụng quy tắc đạo hàm: Khi đó: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷
 Để tính đạo hàm của hàm số tại
, ta thực hiện theo các bước sau: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷ Ví dụ 3.1.
Tính đạo hàm các hàm số sau: ⑴ ⑵ ⑶ ⑷ ⑸ ⑹ ⑺ ⑻ ⑼ ⑽
Lời giải
⑴ y  log 2x 1 3     2x   1 2 Ta có y    . 2x   1 ln 3 2x 1ln3
⑵ y  log 1 2007x 3     1 2007x 2007  Ta có y    .
1 2007x.ln 3 1 2007xln3 ⑶ 2 1 5 x y  
Ta có y   x   2x 1 2x 1 2 1 5 . .ln5  2 5 .  .ln5.
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 46 Chương VII. ĐẠO HÀM ⑷ 2025 2025x y    Ta có y   x2025  x2025 2025  y  2025 .ln 2025 .
⑸ y x  lnx   3   x  3 1 Ta có y  1 1 . x  3 x  3 ⑹ sin e x y  Ta có     sin sin .e x y x sin  cos .e x x . ⑺ 2x3 2025 y  e  e  
Ta có y   2x3 2025 e  e
   x  2x3 2x3 2 3 .e  2.e .
⑻ y  log  2
x  2x 2    2 x  2x 2x  2 Ta có y    . 2
x  2xln 2  2 x  2xln 2
⑼ y  log  2
2x x 1 3   2 2  x x 1 2x 1
Ta có y  log  2 2x x 1   . 3     2 2x x   1 ln 3  2 2x x   1 ln 3 ⑽  3x y  log  2 x  2x 3   2  x  2x 1 4x
Ta có y  3x  log  2 x  2x  3x ln3  3x ln3 . 3     2 x  2x ln3  2 x  2x ln3
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 47 Chương VII. ĐẠO HÀM C Luyện tập
Câu 14. Tính đạo hàm của các hàm số sau: ⑴ 3
y  2x  4 x
⑵ y   x  2 2 3 1 ⑶ 1 4 2 y  2
x  4x 1 ⑷ 3 2
y x  2 2x  8x 1 3  2   ⑸ 2x 1 x x 1 y ⑹ y x  2 x 1 2   2    ⑺ x x 3 x 3x 3 y ⑻ y 2 x x 1 2x   1 ⑼ 2
y x 2x   1 5x  3 ⑽ y   2 x   2 1 5  3x Lời giải ⑴ 3
y  2x  4 x   y   2 3 2
x  4 x  2  6  x  . x
⑵ y   x  2 2 3 1     
y   x  2 2    2 x  . 2
x    x 2 3 1 2 3 1 3 1 12 3x   1 .   ⑶ 4 2 y  2
x  4x 1   y   4 2
x x   3 2 4
1  8x  8x . ⑷ 1 3 2
y x  2 2x  8x 1 3   1  3 2 2
y   x  2 2x 8x 1  
x  4 2x  8 .  3   ⑸ 2x 1 y x  2     2x 1
2x 1 x22x 1x2 3  y      .  x  2  x22 x22 2   ⑹ x x 1 y x 1  2
x x 1  y     x 1 
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 48 Chương VII. ĐẠO HÀM   2  x x   1 x   1   2 x x   1 x   1   x  2 1
2x 1x 1 2x x 1 2 2 2        2x 3x 1 x x 1 x 2x    2 2 x  2 1 x 1 x 1 2   ⑺ x x 3 y 2 x x 1   2 
 2x x3  2x x 1 2x x3 2x x 
x x  3  1
Cách 1: y     2
x x 1 
x x 2 2 1
2x 1 2x x 1 2x x32x 1 2x 1 2 2
x x 1 x x  3 42x   1     2 x x  2 2 1
 2x x 1
x x 2 2 1 Cách 2: 2 x x  3 2
x x 1 4 4 Ta có: y   1 2 x x 1 2 x x 1 2 x x 1     2 2 
4 x x  
x x  3      1 42x   1  4 4 y     1    1       2
x x 1  2  x x 1  2
x x 1
x x 2 2 1
x x 2 2 1 2    ⑻ x 3x 3 y 2x   1   2 2  2  
x 3x3 2x2x 3x32x2
x  3x  3   y     2  x  2  2x22  2
x  32x  2  2 2
x  3x  3 2 2       2   2    4x 10x 6 2x 6x 6  2x 4xx 2x   2 2 2 2x  22 2x2 4 x   1 2 x   1 ⑼ 2
y x 2x  
1 5x  3 Cách 1:  2
y  x  2x   1 5x  3  2  
x   x   x   2
x x    x   2 2 1 5 3 2 1 5
3  x 2x   1 5x  3  x 2 x x   2
x x   2 2 10 3 2 5
3  5x 2x   1 3 2 3 2 3 2
 20x  2x 6x 10x 6x 10x 5x 3 2
 40x 3x 6x Cách 2: Ta có 2
y x x   x   2  x  2 x x   4 3 2 2 1 5 3 10
3  10x x  3x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 49 Chương VII. ĐẠO HÀM   2
y  x 3 2
  x   x      4 3 2 2 1 5 3
10x x  3x   40x 3x  6x ⑽ y   2 x   2 1 5  3x    y   2 x    2  x   2 x   2 1 5 3 1 5  3x x 2
x   x 2 x   3 3 3 2 5 3 6
1  10x  6x  6x  6x  12x  4x
Câu 15. Tính đạo hàm của các hàm số sau: ⑴ 2
y  4x  3x 1 ⑵ 2
y x x  3 ⑶ 2x 1 y
⑷ y  x x 5 2 2 3 x  2 ⑸ 2 y  2x 1
⑹ y  2x 3x  3 5 7 ⑺ 2 y  1 3x
⑻ y   x   2 2 1 x x   ⑼ 3x 4 y ⑽ 4 2
y x  4x  7 x  2 Lời giải ⑴ 2
y  4x  3x 1      x x x y
4x  3x 1  2 4 3 1 8 3 2    . 2 2 2 4x  3x 1 2 4x  3x 1 ⑵ 2
y x x  3   2 x x  3 2x 1 y   . 2 2 2 x x  3 2 x x  3 ⑶ 2x 1 y x  2    2x  
1 .x  2  2x   1 .x  2
2.x  2  2x   1 1 . 5
Cách 1. y     . x  22 x22 x22 2 2 . 1.  1 5
Cách 2. y    . x  22 x22
⑷ y  x x 5 2 2 3
y  x x  4 2
x   x  2 5 2 3 2 2 10
1 x  2x  3 ⑸ 2
y  2x 1    2 2x   1 4x 2x y   2 2x 1    . 2 2 2x 1 2 2 2x 1 2 2x 1
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 50 Chương VII. ĐẠO HÀM
⑹ y  2x 3x  3 5 7
y  32x 3x  2 5  4 7 10x  3 . ⑺ 2
y  1 3x 6  x 3  x y   . 2 2 2 1 3x 1 3x
⑻ y   x   2 2 1
x x.  
y   x   2
. x x   x  . 2 2 1 2 1 x x
2x 12x  2 1 4x 1 2 2
 2. x x
 2 x x  . 2 2 2 x x 2 x x   ⑼ 3x 4 y x  2    3
x  4 x  2 x  2  3  x  4 3
 .x  2  3  x  4 2 y     . x  22 x22 x22 ⑽ 4 2
y x  4x  7   4 2 x  4x  3 2x  4x y   . 4 2 4 2 2 x  4x  7 x  4x  7
Câu 16. Tính đạo hàm của các hàm số sau: ⑴ 2x 1 y ⑵ 3 y  4x  3 2x 1 2 ⑶ 2x 1 x  3x  3 y ⑷ y 1 3x x 1 2   2   ⑸ 2x 4x 1 1 x x y ⑹ y x  3 2 1 x x ⑺ 2 y x x
⑻ y   x   5 2
3 x  2x
⑼ y x2x   1 3x  2 ⑽ y   2
x x   2 2 3 2x  3. Lời giải ⑴ 2x 1 y 4x  3   
4x  32x  
1  4x  3 2x   1
2 4x  3  42x   1
8x  6  8x  4 1  0 y      4x  32 4x32 4x32 4x32 ⑵ 3 y  2x 1
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 51 Chương VII. ĐẠO HÀM  3.2x   1  2x   1 3 . 6   y    . 2x  2 1 2x 2 1 ⑶ 2x 1 y 1 3x    2x  
1 1 3x  1 3x 2x   1
2 1 3x  32x   1 5  y    .    x 13x2 13 1 3 x2 2 ⑷ x  3x  3 y x 1   2 
x  3x  3 x   1   2
x  3x  3x   1  y   x  2 1
2x3x 1 2x 3x3 2 2      2   2x 5x 3 x 3x 3  x 2x   . 2 2 x  2 1 x 1 x 1 2   ⑸ 2x 4x 1 y x  3 2 2x  4x 1 7 2 7 2x 12x 11 y   2x  2   y  2   . x  3 x  3 x32 x32 2   ⑹ 1 x x y 2 1 x x    2
1 x x   2
1 x x    2
1 x x . 2 1 x x   y  
1 x x 2 2 12x 2
1 x x    2
1 x x 2x   1  
1 x x 2 2 12x 2 2
1 x x 1 x x  2 1 2x    .
1 x x 2
1xx 2 2 2 ⑺ 2 y x x    y   1 2 x  2
. x x . x  2  2 . x x x . 2 x x x 5  2x x   x x . 2 2
⑻ y   x   5 2
3 x  2x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 52 Chương VII. ĐẠO HÀM  
y   x    5
x x   x   5 2 3 2 2 3 x  2x   5
x x   x   4 2 2 2 3 5x  2 5 5 4
 2x  4x 10x  4x 15x 6 5 4
12x 15x 8x  6 .
⑼ y x2x  
1 3x  2
y x x   x    x  2 x x   3 2 2 1 3 2 6
2  6x x  2x y   3 2
x x x 2 6 2
 18x  2x  2 . ⑽ y   2
x x   2 2 3 2x  3.   y   2
x x    2 x     2
x x   2 2 3 2 3 2
3 2x  3   x   2 x     2 2 2 2 3
x  2x  34x 3 2 3 2
 4x  6x  4x 6 4x 8x 12x 3 2
 8x 12x 18x 6.
Câu 17. Tính đạo hàm của các hàm số sau: ⑴ 2
y x x 1
⑵ y  x x 5 2 1 ⑶ 1 y
⑷ y  x   2 2 x 1 2 x 1 4 2
x x 1 ⑸ 2
y  5x  2x 1 ⑹ y    x 1   ⑺ x 1 y ⑻ 2
y x  4  x 4 x 1 2    ⑼ 2x 1 y   
⑽ y x x x x 1  Lời giải ⑴ 2
y x x 1      x x x y x x 1  2 1 2 1 2      . 2 2 2 x x 1 2 x x 1
⑵ y  x x 5 2 1   
y  x x  5   x  x x    4 2 2 1 5 2 1 1 .   ⑶ 1 y 2 x 1      2 x 1 1  1 2xx y            x     x   . 2 2 2 2 x 1 1 2 x 1  2x   2 2 1 x 1 1
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 53 Chương VII. ĐẠO HÀM
⑷ y  x   2 2 x 1 x
x   x x x x
y  x 1  x  2 2 2 1  2 2 2 2 1 2   . 2 2 2 2 x 1 x 1 x 1 ⑸ 2
y  5x  2x 1      x x x x y
5x  2x 1  2 5 2 1 10 2 5 1 2     . 2 2 2 2 5x  2x 1 2 5x  2x 1 5x  2x 1 4 2
x x 1 ⑹ y    x 1   4 3 3    2 2 2 2 2
x x 1
x x 1  x x 1
x x 1 x  2x y       4  .   4  .  .  x 1  
x 1   x 1   x 1    x 2 1  ⑺ x 1 y 4 x 1    x   4 1
x 1  x   1  4 x 1 y   x 12 4 x
x 1  x   3 4 4 1 4 3 4 3 4
x 1 x  
x 1 x   4 3 2 x 1 1 2 1 2  x x     x 2x 1   . 4 x 1  3 3 x  3 4 1  4x  1  4x  1 ⑻ 2
y x  4  x 2 2  x 4  x x y  1  . 2 2 2 4  x 4  x 2    ⑼ 2x 1 y     x 1  
 2x 1 2x 1  2x 1 3  12x  6 y  2  2        .
x 1  x 1 
x 1  x  2 1 x 3 1
⑽ y x x x
y x x x 2
y x x x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 54 Chương VII. ĐẠO HÀM   x x   2 . y y  1 2 x x    x x  1 1 1 1 2 xy     2y 2 2 2 . y y x x 2y 2 . x x 1 2 x 1   2 3
2 x x x
8 x x x x x
Câu 18. Tính đạo hàm của các hàm số sau: ⑴ cos2x y ⑵ 2 y  cos . x sin x 3x 1 ⑶ 2
y  sin x  sin 2x ⑷ 2
y  1 cos 2x ⑸ x x 2 y  cos 3x ⑹ sin cos y sin x  cos x 2    ⑺ 1 x
y  tan x  cot x
⑻ y  sin    2x 1   ⑼ 1 x x x x 3 y  cos ⑽ sin cos y 2x  3
x cos x  sin x Lời giải ⑴ cos2x y  3x 1   
cos 2x .3x   1  cos 2 . x 3x   1 2  3x  
1 sin 2x  3cos 2x y    3x  2 1 3x 2 1 ⑵ 2 y  cos . x sin x y   x 2 x x  2 x 3 2 cos .sin cos . sin  sin x+2cos . x sin x ⑶ 2
y  sin x  sin 2x y   2
sin x  sin 2x  2sin x cos x  2cos 2x ⑷ 2
y  1 cos 2x       cos x  .sin xcos x sin x y 1 cos 2x   2 1 2 2 2 2 4 2     . 2 2 2 2 1 cos 2x 1 cos 2x 1 cos 2x ⑸ 2
y  cos 3x y   2
cos 3x  6sin 3xcos3x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 55 Chương VII. ĐẠO HÀM⑹ sin x cos x y sin x  cos x   
sin x  cos x sin x  cos x  sin x  cos xsin x  cos xy  
sin x  cos x2
cosxsinxsinxcosxsinxcosxsinxcosx  
sin x  cos x2
sinxcosx2 sinxcosx2   
sin x  cos x2 2 2 2 2
sin x  2 sin x cos x  cos x  sin  2sin x cos x  cos x   
sin x  cos x2 2  2 2
sin x  cos x 2      . x x2 2
(sin x  cos x) sin cos
⑺ y  tan x  cot x      x x y
tan x  cot x  tan cot  
2 tan x  cot x 1 1  2 2 2 2 cos x  sin sin cos x x x   2 2
2 tan x  cot x 2 sin .
x cos x tan x  cot x 2 2 2 2 cos x  sin x cos x  sin x   2 2  2 2 sin x cos x 2 2 sin x cos x 2 sin . x cos x  2 sin . x cos x cos x sin x sin . x cos x 2 2 cos x  sin x 2 sin . x cos x sin . x cos x 2    ⑻ 1 x y  sin    2x 1  2    1 x      1 x    1  sin x   2   2x 1 sin    sin       2x 1   2x 1 y   2 2  1 x   1 x  2 sin 2   sin    2x 1  2x 1
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 56 Chương VII. ĐẠO HÀM  3  1 x   1   1   1   1 x x xx   sin  cos sin cos                       2x 1 2x 1 2x 1   x 2 2x 1 2x 1 2 1    2 2  1 x   1 x  sin   sin    2x 1  2x 1  1 x   1 x  3  sin cos   2x 1  2x 1  2     x  2 1 x 2 1 sin    2x 1  ⑼ 1 x 3 y  cos 2x 3  1 x  1 x  2 y  3cos cos  2x  3  2x  3      1 x  1 x 1 x 2  3    cos sin  2x  3  2x  3 2x  3     1 x     2x  3  1 x 1 x 2  3  cos sin 1 2 x x  3 2x  3 2 2x3 15 2x32 1 x 1 x 15 1 x 1 x 2   cos sin 2   cos sin 1 2 x x  3 2x  3    2 1 2 x x 3 2x 3 2 2 2x  3 2x  3 2x  3  ⑽
x sin x cos x y
x cos x  sin x
sinxxcosxsinxxcosxsinxxsinxcosxcosxxsinxcosxy '  
x cos x  sin x2
x cos x x cos x  sin x  x sin x  cos xx sin x  
x cos x  sin x2 2 x  2 2
cos x  sin x  x cos x sin x x cos x sin x 2    x     .
x cos x  sin x2
x cos x  sin x
Câu 19. Tính đạo hàm cấp 2 của các hàm số sau: ⑴   2
y x 1 x ⑵ y  sin  3  x   6 
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 57 Chương VII. ĐẠO HÀM ⑶ 2
y  sin 2  x ⑷ 2
y  sin x  sin 2x ⑸ x 2
y  2sin x  cos 2x x ⑹ 3 y 1 2x ⑺ 2
y x x 1
⑻ y   x  2 2 3 1 2   ⑼ x x 3 y
⑽ y  sinsin x 2 x x 1 Lời giải ⑴ 2
y x 1 x  2 2    2x x 2x 1 y  x  2
x  x 2 1 1 x 2  x  1 x 2   1 x  . 2 2 1 x 2 2 1 x 1 x       2 2x   2 1 1 x   2 2x   1   x  2 2 1 x 2 1   y        1 x   1x 2 2 2 2 x
4x 1 x   2 2x   1 4    1 xx  2 1 x x 2 2x  3 2 1 2x  3x    . 2 1 x  2 1 x  2 1 x 1x 3 2 ⑵   y  sin  3  x   6              y  sin  3  x    3  x  cos  3  x   3cos  3  x    6   6   6   6              y   3  cos  3  x   3  3  x  sin  3  x  9   sin  3  x  .   6   6   6   6  ⑶ 2
y  sin 2  x    x y   2 sin  x    2  x  2 2 2 . cos 2  x 2  . cos 2  x 2 2  x     x 2 y   . cos 2  x    2  2  x    xx     . cos    2 2  x    2 cos 2  x 2 2   2  x  2  x 2 x 2  x  . x 2 2 x x   2  cos 2  x   2 2  x  sin 2 2  x 2 2   2   2  2 x x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 58 Chương VII. ĐẠO HÀM 2 x x 2  cos 2  x  . sin  2 2  x 3 2 2   2   2  x 2  2 x x 2 2 x 2  cos 2  x  .sin  2 2  x . 2 3    2  x  2 x 2 ⑷ 2
y  sin x  sin 2x     y   2
sin x  sin x   2 2
sin x  sin 2x  2sin .
x cos x  2cos 2x  sin 2x  2cos 2x    
y  sin 2x  2cos 2x  sin 2x  2cos 2x  2cos2x  4sin2x . ⑸ 2
y  2sin x  cos 2x x   y   2
2 sin x  cos 2x x   2  
 2sin x cos2x  x  4sin xcos x  2sin 2x 1 2sin 2x  2sin 2x 1 4sin 2x 1  
y  4sin 2x   1  8cos 2x .  ⑹ x 3 y 1 2x   
x  3 1 2x  x  31 2x
1 2x  2x  3  7 y     1 2x2 12x2 12x2        1 2x2 7   2    2  1 2x  28 y           1 2x 7 7 2    12x4 12x4 12x3 ⑺ 2
y x x 1  2  x x 1   2x 1 y   2
x x 1     2 2 2 x x 1 2 x x 1       2x   1  2         x  
 2x x 1 2x 1 2 2x x 1 2 1   y       x x    4   2 2 x x   1 2 1  2x 1 2
4 x x 1  22x   1  2 2 x x 1  3  4  2 x x   1 4  2 x x   2 1 x x 1
⑻ y   x  2 2 3 1
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 59 Chương VII. ĐẠO HÀM      2 y   2 x     2 x   2
x    x 2 3 1 2 3 1 3 1 12 3x    1   
y   x    2x      2x   2 12 3 1 12 3
1 12x  6x  108x 12 2   ⑼ x x 3 y 2 x x 1    2
x x  3  2 x x   1   2
x x  3 2 x x   1  y   x x  2 2 1
2x 1 2x x 1 2x x32x 1 42x 1    x x  2 2 1
x x 2 2 1    4    2x 1 8  
x x 2 2
1  4  2x   1  2 2x   1  2 x x   2 1    24x 24x 16 y       x x  2 1 
x x 4 1 x x   3 2 2 2 1
⑽ y  sinsin x    y  sin  sinx  
sinx cossin x  cosxcossin x   
y  cos x cossin x  cos x cossin x  cos x   cossinx
  sin xcossin x  cos xcos xsinsin x   x   x 2 sin cos sin
 cos xsinsinx
Câu 20. Tính đạo hàm cấp 3 tại các điểm được chỉ ra dưới đây ⑴ 3 Cho hàm số 3 2 y  3
x  3x x  5. Tính giá trị của y 2017 . ⑵ 2 3 Cho hàm số y
. Tính giá trị của y   1 . 1 x ⑶ 1 3 Cho hàm số y
. Tính giá trị của y 2 . 2 x 1 ⑷    3 Cho hàm số 2
y  cos x . Tính giá trị của y   .  3  Lời giải ⑴ 3 Cho hàm số 3 2 y  3
x  3x x  5. Tính giá trị của y 2017 . Ta có: 2 y'  9
x  6x 1 y''  1  8x  6 y'''  18  3  y 2017  1  8 .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 60 Chương VII. ĐẠO HÀM ⑵ 2 3 Cho hàm số y
. Tính giá trị của y   1 . 1 x 3 3 2 3 . ! 12 Cách 1:Ta có: y    1    1 x4 1 x4 3  y   3 1   . 4 2
Cách 2: Ta có: y'    1 x2 2 2 . 1 x 4 y ''    . 1 x4 1 x3  2    4 12 1 x 3   12 y            1 x3  1 x6 1 x4 3  y   3 1   . 4 ⑶ 1 3 Cho hàm số y
. Tính giá trị của y 2 . 2 x 1 2  x Ta có: y '   . x  2 2 1 2  x  2 2 1  2 2 . x 2 x   1 2 . x 2   2 x   2 2 1  8x 6x  2 y''     . x  4 1 x  3 1 x  3 2 2 2 1
12x x  3
1  6x x  2 2 2 1 . 2
6x  2 12x 2 x   1  6x  2 6x  2   3   3 24x 24x y     x  6 1 x  4 1 x  4 2 2 2 1  3  y   80 2   . 3 ⑷    3 Cho hàm số 2
y  cos x . Tính giá trị của y   .  3  Ta có: y'  2  sin .
x cosx  sin 2x . y'  2  cos2x .  3 y  4sin2x .    3  y  2 3   .  3 
Câu 21. Chứng minh rằng: ⑴ Với hàm số 2
y  2x x ta có 3
y .y 1  0 .
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 61 Chương VII. ĐẠO HÀM ⑵ Với hàm số 2
y x x 1 ta có y x3 .y 1  0 .
⑶ Với hàm số y xsin x ta có xy  2ysinx xy  0. ⑷ x  3 Với hàm số y  ta có 2
2y  y   1 y . x  4
⑸ Với hàm số y  cot 2x ta có 2
y  2y  2  0 .
⑹ Với hàm số y x tan x ta có 2 x y   2 2
2 x y 1 y  0 .
⑺ Với hàm số y  tan x ta có 2
y  y 1  0 . ⑻ Với hàm số 2
y x 1 ta có 2
y .y  xy  y . ⑼ Với hàm số 2
y x 1 ta có 2
y y   xy  y . ⑽ Với hàm số 2
y  1 x ta có 2
y .y  xy  y  0 . Lời giải ⑴ Với hàm số 2
y  2x x ta có 3
y .y 1  0 . 1 1 x Ta có y  .2  2x  2 2 2x x 2 2x x   1 2 x 1 . 2x x  .1 x 2 2 2
x  2x  1 x 2x x   1 y    2 2x x  2 2x x  2 . 2x x  2xx 32 3 1  Khi đó: 3
y .y 1   2
2x x  .   1  1 0 . 2x x  1 3 2 Vậy 3
y .y 1  0 . ⑵ Với hàm số 2
y x x 1 ta có y x3 .y 1  0 . 2x x Ta có y  1  1 2 2 x 1 2 x 1 2 x x 1  . x 2 2 2 x 1    x 1 x 1 y    2 x 1 2 x 1. 2 x   1  x 13 2 3 3 3 1 1
Khi đó: y x .y 1   2
x x 1  x .   2x 1   . 1 11  0 3 x 1 1 3 2  2x1
Vậy y x3 .y 1  0 .
⑶ Với hàm số y xsin x ta có xy  2ysinx xy  0.
Ta có y  sin x xcos x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 62 Chương VII. ĐẠO HÀM
y  cosx  cosx xsinx  2cosxxsinx
Khi đó: xy  2y  sin x  xy  .
x 2cos x xsin x  2sin x xcos x  sin x  . x  . x sin x 2 2
 2xcosx x sin x  2xcosx x sinx   xcos x xcos x   2 2 2 2
x sin x x sin x  0
Vậy xy  2y  sin x  xy  0 . ⑷ x  3 Với hàm số y  ta có 2
2y  y   1 y . x  4 x  3 Ta có y
, điều kiện: x  4  . x  4 7   14 y      y . x  42 x43 Khi đó: 2
2y  y   1 y 2        7 x 3 14 98 7  1  4 98 98 2       .   . 4 3  4 4      x   1 2   x  4 4   x 43 x  x 4 4 x4
x4 x4 Vậy 2
2y  y   1 y .
⑸ Với hàm số y  cot 2x ta có 2
y  2y  2  0 . k
Ta có y  cot 2x , điều kiện: sin 2x  0  x  , k  . 2 2  y   . 2 sin 2x 2 Khi đó: 2
y  2y  2 2  
 2cot 2x  2    2  cot x 2 2 1 2
 2cot 2x  2  0 . 2 sin 2x Vậy 2
y  2y  2  0 .
⑹ Với hàm số y x tan x ta có 2 x y   2 2
2 x y 1 y  0 .
Ta có y x tan x , điều kiện: cos x  0  x   k , k . 2 x 2
y  tan x
 tan x xtan x x . 2 cos x 1 1 2  y 
 tan x  2xtan x 1. 2 2 cos x cos x Khi đó: 2 x y   2 2
2 x y 1 y  1 1  2 2  x .
 tan x  2x tan x 1  2 2 2 2
x x tan x 1   x tan x 2 2    cos x cos x  2 2
x .  tan x x tan x   2  tan x     2 2 2 1 2 2 1 1
2 x x tan x1 x tan x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 63 Chương VII. ĐẠO HÀM 2 2 2 3 3 3 2 3 2 2 3 3
 2x  2x tan x  2x tan x  2x tan x  2x  2x tanx  2x tan x  2x tan x  0 Vậy 2 x y   2 2
2 x y 1 y  0 .
⑺ Với hàm số y  tan x ta có 2
y  y 1  0 .
Ta có y x tan x , điều kiện: cos x  0  x   k , k . 2 
y  tan x 1 2  1 tan x 2 cos x Khi đó: 2 2 2
y  y 1  1 tan x  tan x 1  0 . Vậy 2
y  y 1  0 . ⑻ Với hàm số 2
y x 1 ta có 2
y .y  xy  y . y   2x x x 2 x 1    . 2 2 2 1 1 y x x x y   . x  2 2  2x   2 x x .y  . x yy 1   x y x 1 y         . 2 2  y y y 3 3 3 y y y 2 2 2 1 x 1 x 1 x y Khi đó: 2 2
y .y  xy  y .  . x      y . 3 y y y y y y Vậy 2
y .y  xy  y . ⑼ Với hàm số 2
y x 1 ta có 2
y y   xy  y . 2 2 x x 1  x 2 x 1 1 Ta có: y  ; y   ; 2 2 x 1 x 1  2x   2 1 x 1 2 1 x x 1 Khi đó: 2
y y  xy   2 x   2 1   . x
x 1  y . 2 x   2 2 2 1 x 1 x 1 x 1 Vậy 2
y y   xy  y . ⑽ Với hàm số 2
y  1 x ta có 2
y .y  xy  y  0 .  2 x  1 x  . x  1   1 x x x  1  2 x  2 2 2
Ta có y  1 x y  ; y    2  1 1  x x
 1x 3  1x 3 2 2 2 1 x 2 2  
Khi đó y .y  xy  y  1 x  2 .     .x  1 x 3 2 2 1 1 x x 2 2 1 x 1 x 2 2 2 2     1 x  
 1 x   1 x  1 x  0 (ĐPCM) 2 2 2 1 x 1 x 1 x
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 64 Chương VII. ĐẠO HÀM
Câu 22. Cho f x 4 2
x  4x  3 và gx 2
 310x  7x . Giải phương trình f  x  gx  0 Lời giải Ta có f x 4 2
x x   f x 3  x  ; x f  x 2 4 3 4 8 12x 8. g x 2
 310x  7x gx 1014 . x x 1 Khi đó 
f  x  gx 2 2
 0  12x 8 10 14x  0 12x 14x  2  0  1  x   6  1 
Vậy tập nghiệm của phương trình là S  1  ;  .  6
Câu 23. Cho hàm số f x 3 2
x 3x  4x  6 . Giải bất phương trình f  x  f x 1 Lời giải Ta có f x 3 2
x x x   f x 2 3 4 6
 3x  6x  4; f  x  6x 6. x 1
Khi đó f  x  f x 2 2
1  6x  6  3x  6x  4 1  3x 12x  9  0   x  3
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là S  (;1] 3 [ ; ) . Câu 24. Cho hàm số 3 2
y x  3x  4x  6 . Giải bất phương trình y  0 . Lời giải Ta có 2
y  3x  6x  4; y  6x  6 .
Do đó y  0  6x  6  0  x 1
Vậy tập nghiệm của bất phương trình là T   ;   1 . Câu 25. 3
Cho hàm số y f x  5x   1  4x  
1 . Giải phương trình f x  0 . Lời giải 2
Ta có f x 15x  
1  4x; f  x  30x   1  4 .
Do đó f x   x  2 17 0 30
1  4  0  x 1    x   15 15  17 
Vậy tập nghiệm của phương trình là T    .  15   
Câu 26. Cho hàm số y f x  cos 2x  
 . Tìm các nghiệm thuộc đoạn 0;     của phương 3  4 trình fx  8. Lời giải    
Ta có f x  2  sin 2x
; f  x  4  cos 2x      .  3   3 
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 65 Chương VII. ĐẠO HÀM    
f x 4  8sin 2x  ; f
x 16cos 2x      3   3       4 1 Do đó fx  8   16cos 2x   8  cos 2x         3   3  2  2  2x    k2 x   k   3 3 2     k  .  2  2x     k2 x    k  3 3  6 Do x  0;    1 1 Xét x   k . Ta có 0 k k k         
k  0  x  . 2 2 2 2 2 1 7  5 Xét x    k . Ta có 0 k
   k    k  
k 1 x  . 6 6 6 6 6 5 
Vậy tập nghiệm của phương trình là T   ;  .  6 2 
--------------------Hết--------------------
Biên soạn: LÊ MINH TÂM – 093.337.6281 66
Document Outline

  • Pages from C7-ĐẠO HÀM-GHÉP TỔNG HỢP HS-đã nén