Đề cương Chủ nghĩa xã hội khoa học | Đại học Bách Khoa Hà Nội

1. Phân tích điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân?
-Khái niệm: Theo chủ nghĩa Mác- Lênin, sứ mệnh lịch sử tổng quát
của giai cấp công nhân là thông qua chính đảng tiền phong, giai cấp
công nhân tổ chức, lãnh đạo nhân dân lao động đấu tranh xóa bỏ
các chế độ người bóc lột người, xóa bỏ chủ nghĩa tư bản, giải
phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động khỏi mọi sự áp bức,
bóc lột, nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh.
-Điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân(gccn)
+ Địa vị kinh tế của gccn quy định :
>>Gccn là sản phẩm của nền đại công nghiệp có tính xã hội hóa ngày càng cao
>>Là những người sản xuất công cụ sản xuất chủ yếu cho xã
hội, có vai trò quyết định sự ptrien của xã hội
>>Gccn sẽ phá vỡ quan hệ sản xuất(QHSX) tư bản chủ
nghĩa(TBCN), giành chính quyền và chuyển từ “tự nó” thành “vì nó”
+ Địa vị chính trị-xã hội của gccn quy định:
>>Gccn không sở hữu tư liệu sản xuất(TLSX) chủ yếu, phải
bán sức lao động để kiếm sống, bị bóc lột nặng nề -> lợi ích
đối lập với giai cấp tư sản(GCTS)
>>Là con đẻ của nền sản xuất đại công nghiệp, gccn có những
phẩm chất của 1 giai cấp tiên tiến, giai cấp cách mạng
● Giai cấp tiên tiến nhất
● Có ý thức tổ chức và kỷ luật cao
● Có tinh thần cách mạng triệt để nhất
● Có bản chất quốc tế
>> Gccn được trang bị lý luận tiên tiến là Chủ nghĩa
Mác-Lênin có đội tiền phong là Đảng Cộng Sản(ĐCS) dẫn dắt.
2. Phân tích điều kiện chủ quan để gccn thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình?
-Khái niệm: Theo chủ nghĩa Mác- Lênin, sứ mệnh lịch sử tổng quát
của giai cấp công nhân là thông qua chính đảng tiền phong, giai cấp
công nhân tổ chức, lãnh đạo nhân dân lao động đấu tranh xóa bỏ
các chế độ người bóc lột người, xóa bỏ chủ nghĩa tư bản, giải
phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động khỏi mọi sự áp bức,
bóc lột, nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh.
-Điều kiện chủ quan để gccn thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình:
● Sự phát triển của bản thân gccn cả về số lượng và chất lượng:
>> Gắn kết với sự phát triển của nền sản xuất vật chất hiện
đại(SXVC) hiện đại, đặc biệt trong Công nghiệp-Kỹ thuật-Công nghệ.
>> Sự phát triển về Số lượng gắn kết với Chất lượng:
1. Trưởng thành về mặt chính trị-tự giác nhận thức được
vai trò lịch sử của mình
2. Phải được giác ngộ lý luận Khoa học-Cách mạng của Chủ nghĩa Mác-Lênin
3. Có năng lực làm chủ Khoa học kỹ thuật và Công nghệ hiện đại
● Đảng Cộng Sản là nhân tố chủ quan quan trọng nhất để gccn
thực hiện thắng lợi SMLS của mình
1. Đội tiên phong, ra đời và lãnh đạo Cách mạng, sự
trưởng thành vượt bậc của gccn.
2. Sự kết hợp của Chủ nghĩa xã hội khoa học và phong
trào Công nhân đưa ra quy luật ra đời của Đảng(Quy luật chung-phổ biến)
3. Gccn là cơ sở xã hội, là nguồn bổ sung lực lượng cho
Đảng(Đảng mang bản chất của gccn)
4. ĐCS là đại biểu trung thành cho lợi ích của gccn và xã
hội(sức mạnh = bản chất gccn + mối liên hệ với quần chúng lao động)
5. Sự lãnh đạo của ĐCS:
>>Đề ra đường lối
>>Tuyên truyền vận dụng đưa đường
lối vào thực tiễn cuộc sống
>>Tổ chức thực hiện đường lối
>>Gương mẫu thực hiện đường lối
● Sự liên minh giai cấp giữa gccn và giai cấp nông dân và các
tầng lớp lao động khác : >>> Điều kiện quan trọng để thực
hiện SMLS của gccn <<<
Nêu nội dung SMLS của gccn một cách tổng quát? Phân tích nội dung SMLS gccn về chính trị?
- Nội dung SMLS của gccn tổng quát: Theo chủ nghĩa Mác- Lênin, sứ
mệnh lịch sử tổng quát của giai cấp công nhân là thông qua chính
đảng tiền phong, giai cấp công nhân tổ chức, lãnh đạo nhân dân lao
động đấu tranh xóa bỏ các chế độ người bóc lột người, xóa bỏ chủ
nghĩa tư bản, giải phóng giai cấp công nhân, nhân dân lao động khỏi
mọi sự áp bức, bóc lột, nghèo nàn, lạc hậu, xây dựng xã hội cộng sản chủ nghĩa văn minh.
- Nội dung SMLS gccn về chính trị:
● Cách mạng chính trị:
>> Lật đổ quyền thống trị của giai cấp tư sản
>> Giành quyền lực về tay nhân dân
● Thiết lập nhà nước kiểu mới:
>> Xây dựng nhà nước mang bản chất gccn
>> Xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
>> Xóa bỏ tư hữu và chế độ người bóc lột người
● Sử dụng nhà nước để cải tạo và xdung xã hội
>> Phát triển kinh tế-văn hóa
>> Xây dựng nền chính trị dân chủ-pháp quyền
>> Quản lý kinh tế-xã hội, tổ chức đời sống xã hội
- Nvu ctri trog bối cảnh thế giới hiện nay: ● Tại các nước TBCN:
>> Chống bất công và bất bình đẳng xã hội
>> Giành chính quyền( lâu dài )
● Tại các nước XHCN (ĐCS cầm quyền)
>> Lãnh đạo sự nghiệp đổi mới
>> Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa
>> Xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh
>> Bảo vệ chế độ XHCN.
Trình bày quan niệm dân chủ và quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về dân chủ?
● Quan niệm dân chủ: quyền lực(chính trị của nhân dân), thuộc về nhân dân
● Quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về dân chủ:
Dân chủ là: +> Một giá trị xã hội phản ánh những quyền cơ bản của con người
+> Là một phạm trù chính trị gắn với các hình thức tổ
chức nhà nước của giai cấp cầm quyền
+> Là một phạm trù lịch sử gắn với quá trình ra đời, phát
triển của lịch sử xã hội nhân loại
3 nội dung cơ bản của dân chủ:
- Phương diện quyền lực: quyền lực thuộc về nhân dân
- Phương diện chế độ xã hội: Dân chủ là một chính thể
dân chủ hay một chế độ dân chủ
- Phương diện tổ chức và quản lý xã hội: Dân chủ là một nguyên tắc
2 phạm trù dân chủ: >> Là một phạm trù lịch sử(hình thức tổ chức
thiết chế chính trị/hình thái nhà nước)
=> Ra đời và ptrien gắn với nhà nước
=> Mất đi khi nhà nước tiêu vong
>> Là một phạm trù vĩnh viễn(giá trị xã hội-giá
trị nhân loại chung đạt được trên con đường phát
triển => tồn tại và ptrien cùng với sự tồn tại và phát
triển của con người, của xã hội loài người
Trình bày khái niệm dân chủ xã hội chủ nghĩa và bản chất nền dân chủ
xã hội chủ nghĩa? Trong các bản chất ấy, bản chất nào là quan trọng
nhất? giải thích vì sao?
- Khái niệm dân chủ XHCN:
>> Nền dân chủ cao hơn về chất so với nền dân chủ tư sản
>> Nền dân chủ mà ở đó có, mọi quyền lực thuộc về nhân dân, dân là chủ và dân làm chủ
>> Dân chủ và pháp luật nằm trong sự thống nhất biện chứng
>> Được thực hiện bằng nhà nước pháp quyền XHCN, đặt dưới sự
lãnh đạo của ĐCS (Đảng Cộng Sản)
- Bản chất của nền dân chủ XHCN:
● Bản chất chính trị:
>> Mang bản chất giai cấp công nhân
>> Đại diện cho lợi ích đại đa số
>> Thống nhất cho lợi ích giai cấp và nhân dân lao động ● Bản chất kinh tế:
>> Công hữu về tư liệu sản xuất không còn quan hệ sản xuất bóc lột
● Bản chất văn hóa - xã hội:
>> Lấy hệ tư tưởng của chủ nghĩa Mác-Lênin làm chủ đạo
>> Sự phân hóa giữa các giai cấp, tầng lớp được thu hẹp
-> Bản chất chính trị là quan trọng nhất vì giai cấp nào cầm quyền
thì quyết định về sự phát triển kinh tế(vật chất) và văn hóa - xã hội (tư tưởng)
So sánh dân chủ xã hội chủ nghĩa và các hình thức dân chủ trước đó? ● Khác nhau: Tiêu chí Dân chủ trước đó Dân chủ XHCN (Chủ nô, Tư sản) (Vô sản-Công nhân) Mục đích Duy trì giai cấp, đấu Xóa bỏ giai cấp giải tranh giai cấp phóng con người Cơ sở kinh tế Tư hữu Công hữu Phạm vi quyền lực Thiểu số(bóc lột) Đại đa số Cơ sở xã hội Đối kháng Không đối kháng(Mối quan hệ hợp tác) ● Giống nhau:
+ Quyền lợi thuộc về nhân dân
+ Thước đo: Trình độ dân trí
Nêu các đặc điểm của dân tộc Việt Nam? Hiện nay Đảng ta đã và đang
làm gì để giải quyết các vấn đề dân tộc
● Đặc điểm của dân tộc Việt Nam:
>> Có sự chênh lệch về số dân giữa các tộc người
>> Các dân tộc cư trú xen kẽ nhau
>> Các dân tộc thiểu số ở VN phân bố chủ yếu trên các địa bàn có
vị trí chiến lược quan trọng
>> Cách dân tộc ở VN có trình độ phát triển không đều
>> Các dân tộc VN có truyền thống đoàn kết, gắn bó lâu đời trong
các cộng đồng dân tộc - quốc gia thống nhất
>> Có bản sắc văn hóa riêng, góp phần tạo nên sự phong phú đa
dạng của nền văn hóa VN thống nhất
● Đảng ta đã và đang giải các vấn đề dân tộc qua các quan điểm:
>> Vấn đề dân tộc và đại đoàn kết dân tộc là vấn đề chiến lược lâu
dài đồng thời là vấn đề cấp bách hiện nay.
>> Các dân tộc trong đại gia đình VN được bình đẳng, đoàn kết,
tương trợ cùng nhau phát triển.
>> Phát triển toàn diện chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và an ninh
quốc phòng trên các địa bàn vùng dân tộc và miền núi.
>> Ưu tiên đầu tư phát triển kinh tế - xã hội các vùng dân tộc miền
núi, phát triển cơ sở hạ tầng, xóa đói, giảm nghèo, khai thác tiềm năng.
>> Công tác dân tộc là nhiệm vụ của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân
của các cấp, các ngành và toàn bộ hệ thống chính trị.
Document Outline

• 1.​Phân tích điều kiện khách quan quy định sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân?
• 2.​Phân tích điều kiện chủ quan để gccn thực hiện sứ mệnh lịch sử của mình?
• Nêu nội dung SMLS của gccn một cách tổng quát? Phân tích nội dung SMLS gccn về chính trị?
• Trình bày quan niệm dân chủ và quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin về dân chủ?
• Trình bày khái niệm dân chủ xã hội chủ nghĩa và bản chất nền dân chủ xã hội chủ nghĩa? Trong các bản chất ấy, bản chất nào là quan trọng nhất? giải thích vì sao?
• So sánh dân chủ xã hội chủ nghĩa và các hình thức dân chủ trước đó?
• Nêu các đặc điểm của dân tộc Việt Nam? Hiện nay Đảng ta đã và đang làm gì để giải quyết các vấn đề dân tộc