Đề cương pháp luật đại cương -Trường Đại học văn hóa Hà Nội
Câu 1: Phân tích để làm rõ khái niệm nhà nước.
Câu 2: Phân tích để làm rõ khái niệm pháp luật.
Câu 3: Trình bày khái niệm hình thức của nhà nước và các yếu tố hợp thành nhà nước. Nêu hình thức nhà nước của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
Đề cương pháp luật đại cương -Trường Đại học văn hóa Hà Nội
Tài liệu gồm 14 trang , giúp bạn tham khảo, ôn tập và đạt kết quả cao
Môn: Pháp luật đại cương (ĐC) 47 tài liệu
Trường: Trường Đại học Văn hóa Hà Nội 580 tài liệu
Tác giả:
Preview text:
Câu 1: Phân tích để làm rõ khái niệm nhà nước Câu 2: Phân tích để làm rõ khái niệm pháp luật
Câu 3: Trình bày khái niệm hình thức của nhà nước và các yếu tố hợp thành
nhà nước. Nêu hình thức nhà nước của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt
Câu 4: Trình bày nội dung năng lực chủ thể của pháp luật
Năng lực chủ thể quan hệ pháp luật là Cách gọi chung năng lực pháp luật hành
vi pháp luật của chủ thể quan hệ pháp luật. Năng lực chủ thể pháp luật b tố:
năng lực pháp luật và năng lực hành vi pháp luật, trong đó năng lực pháp của
năng lực hành vi pháp luật, không có năng lực pháp luật thì không thể có vi pháp luật.
Câu 5: Cho ví dụ thực tiễn về vi phạm pháp luật và phân tích các dấu hiệu pháp luật đó
Anh A, 25 tuổi, để không bị muộn buổi phỏng vấn xin việc nên đã phóng nhan
và bị Công an giao thông xử phạt.
Phân tích: Trong tình huống trên, có thể thấy anh A đã vi phạm pháp luật. Cụ thể: -
Đây là hành vi xâm phạm quy tắc quản lí nhà nước: Vượt đèn đỏ là
mộthàn quy tắc ứng xử khi tham gia giao thông, và theo điểm a điều khoản 5
Điều 5 100/2019/NĐ-CP, người không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu giao
thông có phạt từ 3 đến 5 triệu đồng cùng các hình phạt bổ sung. -
Hành vi này gây nguy hiểm cho xã hội, dễ dàng gây ra tổn hại nặng
nề khôn chủ thể vi phạm mà còn cho người tham gia giao thông khác, cả về vật chất l -
Đây cũng là hành vi trái pháp luật mà chủ thể cố ý thực hiện: Do để
kịptham phỏng vấn xin việc của mình, anh A đã cố tình phóng nhanhvượt đèn
đỏ, dù n hành vi của mình là sai và có khả năng caogây ra tai nạn giao thông,
ảnh hưở người tham gia giao thôngkhác. -
Chủ thể vi phạm pháp luật: Trong trường hợp này, có thể thấy anh A
hoàntoà nhận thức và điều khiển hành vi của mình. Vi phạm hànhchính áp dụng cho độ
16 với hành vi cố ý, và trên 16 tuổi đốivới mọi vi phạm hành chính. Vì vậy, có
thể chịu trách nhiệm pháp lý cho hành vi của mình
Câu 6: Trình bày khái niệm và nội dung các quyền và nghĩa vụ cơ bản củ
theo quy định của Hiến pháp năm 2013.
Quyền con người là những quyền tự nhiên, vốn có và khách quan của con người được
nhận và bảo vệ trong pháp luật quốc gia và các thỏa thuận pháp lý quốc tế.
Giáo trình Luật Hiến pháp Việt Nam của Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội
nêu về các quyền con người như sau:
"Trong khoa học pháp lý, các quyền con người được hiểu đó là những quyền m
cần phải thừa nhận đối với tất cả các thể nhân. Đó là quyền tối thiểu mà các c
những quyền mà các nhà lập pháp không được xâm hại."
Theo đó, tại Hiến pháp 2013, các quyền con người trở thành một trong những n
trọng của Hiến pháp. Các quyền con người được xác định cụ thể tại Chương II 2013. (1)
Nhóm các quyền con người về dân sự, chính trị -
Mọi người đều bình đẳng trước pháp luật; -
Không ai bị phân biệt đối xử trong đời sống chính trị, dân sự, kinh tế, văn (Điều 16) -
Người Việt Nam định cư ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng Việt Nam; -
Nhà nước Cộng hoà Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam khuyến khích và tạo
điều kiện Việt Nam định cư ở nước ngoài giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa
dân tộc quan hệ gắn bó với gia đình và quê hương, góp phần xây dựng quê hương, đất -
Mọi người có quyền sống. Tính mạng con người được pháp luật bảo
hộ. Khôn đoạt tính mạng trái luật (Điều 19); -
Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về thân thể, được pháp luật bảo
hộ về danh dự và nhân phẩm; không bị tra tấn, bạo lực, truy bức, nhục hình hay
bất đối xử nào khác xâm phạm thân thể, sức khỏe, xúc phạm danh dự, nhân phẩm; -
Không ai bị bắt nếu không có quyết định của tòa án nhân dân, quyết
định ho của viện kiểm sát nhân dân, trừ trường hợp phạm tội quả tang. Việc bắt, giam, luật định; -
Mọi người có quyền hiến mô, bộ phận cơ thể người và hiến xác theo
quy đị Việc thử nghiệm y học, dược học, khoa học hay bất kì hình thức thử
nghiệm nào cơ thể người phải có sự đồng ý của người được thử nghiệm (Điều 20); -
Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật
cá nhân đình; có quyền bảo vệ danh dự, uy tín của mình. Thông tin về đời sống
riêng nhân, bí mật gia đình được pháp luật đảm bảo an toàn; -
Mọi người có quyền bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình
thức trao riêng tư khác. Không ai được bóc mở, kiểm soát, thu giữ trái luật thư
tín, điện và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư của người khác (Điều 21); -
Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý
vào chỗ khác nếu không được người đó đồng ý (Điều 22); -
Mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo
một tô Các tôn giáo bình đẳng trước pháp luật. Nhà nước tôn trọng và bảo vệ
quyền t ngưỡng, tôn giáo. Không ai được xâm phạm tự do tín ngưỡng, tôn giáo hoặc lợi d
ngưỡng, tôn giáo để vi phạm pháp luật (Điều 24); -
Mọi người có quyền khiếu nại, tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có
thẩm những việc làm trái pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân. Cơ quan, tổ
chức, thẩm quyền phải tiếp nhận, giải quyết khiếu nại, tố cáo. Người bị thiệt hại có
quyề thường về vật chất, tinh thần và phục hồi danh dự theo quy định của pháp
luật. việc trả thù người khiếu nại, tố cáo hoặc lợi dụng quyền khiếu nại, tố cáo
để cáo làm hại người khác (Điều 30); -
Người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng
minh th định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật. -
Người bị buộc tội phải được Tòa án xét xử kịp thời trong thời hạn luật
định, c công khai. Trường hợp xét xử kín theo quy định của luật thì việc tuyên án phải khai -
Không ai bị kết án hai lần vì một tội phạm. -
Người bị bắt, tạm giữ, tạm giam, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử có
quyền luật sư hoặc người khác bào chữa. -
Người bị bắt, tạm giữ, tạm giam, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi
hành án có quyền được bồi thường thiệt hại về vật chất, tinh thần và phục hồi danh
dự. N phạm pháp luật trong việc bắt, giam, giữ, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử,
thi h thiệt hại cho người khác phải bị xử lý theo pháp luật. (Điều 31) (2)
Nhóm các quyền con người về kinh tế, xã hội và văn hóa -
Mọi người có quyền sở hữu về thu nhập hợp pháp, của cải để dành,
nhà ở, tư liệu sản xuất, phần vốn góp trong doanh nghiệp hoặc trong các tổ chức kinh tế -
Quyền sở hữu tư nhân và quyền thừa kế được pháp luật bảo hộ . -
Trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh hoặc vì lợi ích
quốc khẩn cấp, phòng, chống thiên tai, Nhà nước trưng mua hoặc trưng dụng có bồi t
của tổ chức, cá nhân theo giá thị trường (Điều 32).
- Mọi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật (Điều 33). -
Người làm công ăn lương được bảo đảm các điều kiện làm việc công
bằng, a hưởng lương, chế độ nghỉ ngơi (khoản 2 Điều 35). -
Nghiêm cấm phân biệt đối xử, cưỡng bức lao động, sử dụng nhân công
dưới động tối thiểu (khoản 3 Điều 35); -
Nam, nữ có quyền kết hôn, ly hôn: Hôn nhân theo nguyên tắc tự
nguyện, tiến một chồng, vợ chồng bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau. Nhà nước bảo
hộ hôn nhân bảo hộ quyền lợi của người mẹ và trẻ em (Điều 36); -
Trẻ em được Nhà nước, gia đình và xã hội bảo vệ, chăm sóc và giáo
dục; đ vào các vấn đề về trẻ em. Nghiêm cấm xâm hại, hành hạ, ngược đãi, bỏ
mặc, lạ lột sức lao động và những hành vi khác vi phạm quyền trẻ em; -
Thanh niên được Nhà nước, gia đình và xã hội tạo điều kiện học tập và
lao độ phát triển thể lực, trí lực, bồi dưỡng đạo đức, truyền thống dân tộc, ý thức
công trong công cuộc lao động sáng tạo và bảo vệ Tổ quốc; -
Người cao tuổi được Nhà nước, gia đình và xã hội tôn trọng, chăm sóc và
ph trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc (Điều 37); -
Mọi người có quyền được bảo vệ, chăm sóc sức khỏe, bình đẳng trong
việc sử dịch vụ y tế (khoản 1 Điều 38); -
Mọi người có quyền nghiên cứu khoa học và công nghệ, sáng tạo văn học,
nghệ th thụ hưởng lợi ích từ các hoạt động đó (Điều 40); -
Mọi người có quyền hưởng thụ và tiếp cận các giá trị văn hóa, tham
gia vào hóa, sử dụng các cơ sở văn hóa (Điều 41); -
Mọi người có quyền được sống trong môi trường trong lành (Điều 43) -
Người nước ngoài đấu tranh vì tự do và độc lập dân tộc, vì chủ
nghĩa xã h hoà bình hoặc vì sự nghiệp khoa học mà bị bức hại thì được Nhà nước
Cộng hoà nghĩa Việt Nam cho phép cư trú. (Điều 49)
Theo Hiến pháp 2013, công dân có những nghĩa vụ cơ bản sau: -
Nghĩa vụ tôn trọng quyền của người khác (Điều 15) Mọi người có
nghĩa vụ t của người khác. -
Nghĩa vụ phòng bệnh, khám chữa bệnh (Điều 38) Mọi người có nghĩa
vụ thực định về phòng bệnh, khám bệnh, chữa bệnh. -
Nghĩa vụ học tập (Điều 39) Công dân có nghĩa vụ học tập. -
Nghĩa vụ bảo vệ môi trường (Điều 43): Mọi người đều có nghĩa vụ bảo vệ
Theo quy định của Hiến pháp, các tổ chức, các cá nhân gây ô nhiễm môi trườn
tài nguyên thiên nhiên và suy giảm đa dạng sinh học phải bị xử lý nghiêm và
khắc phục, bồi thường thiệt hại (khoản 3 Điều 63). -
Nghĩa vụ trung thành với Tổ quốc (Điều 44) Công dân có nghĩa vụ trung
thành với Tổ quốc. Phản bội Tổ quốc là tội nặng nhất. -
Nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc (Điều 44)
Bảo vệ Tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng và quyền cao quý của công dân. Công
dân phải thực hiện nghĩa vụ quân sự và tham gia xây dựng nền quốc phòng -
Nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật Việt Nam (Điều 46, 48):
Công dân có nghĩa vụ tuân theo Hiến pháp và pháp luật; tham gia bảo vệ an nin
trật tự, an toàn xã hội và chấp hành những quy tắc sinh hoạt công cộng.
Người nước ngoài cư trú ở Việt Nam phải tuân theo Hiến pháp và pháp luật Vi
bảo hộ tính mạng, tài sản và các quyền, lợi ích chính đáng theo pháp luật Việt -
Nghĩa vụ nộp thuế (Điều 47): Mọi người có nghĩa vụ nộp thuế theo
luật định Các quyền con người bị hạn chế ở Điều 14 Hiến pháp 2013 như sau: 1.
Ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người,
quyền c chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng,
bảo vệ, Hiến pháp và pháp luật. 2.
Quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy
định của trường hợp cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an
toàn xã xã hội, sức khỏe của cộng đồng.
Câu 7: Trình bày các yếu tố cấu thành của vi phạm hành chính
Câu 8: Cho ví dụ thực tiễn về vi phạm hành chính và phân tích các yếu t
của vi phạm hành chính đó
Chị Bảy bán đồ ăn vặt trên vỉa hè, tại nơi có quy định cấm bán hàng rong dù chính
quyền nhắc nhở nhiều lần nhưng vẫn tái phạm. Không những vậy, chị Bảy thêm bàn
ghế để khách có thể ngồi ăn tại chỗ mặc dù biết đó là phạm quy.
Mặt chủ thể: Chị Bảy là người có đủ năng lực trách nhiệm pháp lý khi thực vi phạm này.
Mặt khách thể: Chị Bảy đã vi phạm và xem thường quy định cấm bán hàng r
nước. Đó là các quy tắc bắt buộc chị Bảy phải nghiêm túc thực hiện khi đang dân. Mặt chủ quan: -
Lỗi: Đây là lỗi cố ý trực tiếp. Vì Chị Bảy đã biết là bị cấm bán hàng
rong khả năng nhận thức rõ hành vi của mình là vi phạm pháp luật những
vẫnbán h thường và để cho hành động ấy vẫn tiếp diễn xảy ra dù đã được nhắc nhở nhi -
Nguyên nhân: Tính vô kỷ luật và xem thường luật của nhà nước, thiếu tinh
thần trá nhiệm và sự tuân thủ luật của một công dân. -
Mục đích: Để kiếm tiền mà coi thường luật pháp. Mặt khách quan: -
Hành vi: Việc làm của chị Bảy (bán đồ ăn vặt) là hành vi vi phạm hành chín -
Hậu quả: Làm cho những người bán hàng rong như chị Bảy xem thường
pháp những không tuân thủ mà sẽ ngày càng tiếp diễn và đặc biệt là xâm phạm
đến lý của nhà nước.
Câu 9: Nêu ví dụ minh họa để phân biệt vi phạm hành chính và tội phạm
Trình bày khái niệm, dấu hiệu, phân loại và cấu thành tội phạm hình sự.
Hành chính: Chạy quá tốc độ, không đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy, xả rác b
doanh hàng hóa không có hóa đơn, chứng từ.
Hình sự: Giết người, cướp tài sản, hiếp dâm, tham ô, lạm dụng chức vụ, quyền
Câu 10: Cho ví dụ thực tiễn về tội phạm hình sự và phân tích các yếu tố c tội phạm hình sự đó
Vụ án Lê Văn Luyện là một vụ án giết người cướp của đặc biệt nghiêm trọn tại
tiệm vàng Ngọc Bích (Phương Sơn, Lục Nam) vào ngày 24 tháng 8 năm 2011 án
này, Lê Văn Luyện đã sát hại vợ chồng chủ tiệm vàng cùng con 18 tháng t sáng
ngày 24/8, vợ chồng chủ tiệm vàng Ngọc Bích (phốSàn, Lục Nam, Bắc Gia gái 18
tháng tuổi được phát hiện nằm chết trong nhà với nhiều vết chém. Con
bị chém đứt lìa bàn tay, được cấp cứu. Tại tầng 1, tủ trưng bày vàng của tiệm
toàn bộ vàng ta biến mất.
Hành vi của Lê Văn Luyện trong vụ án cướp tiệm vàng Ngọc Bích
Sự kiện pháp lý: Hành vi đột nhập, giết người và chiếm đoạt tài sản tiệm Bích của Lê Văn Luyện
4 mặt cấu thành của vi Về mặt khách quan: - Hành vi:
+ Đột nhập vào nhà bất hợp pháp đã phạm tội theo điều 158 Bộ luật hình tội
xâm phạm chỗ ở người khác
+ Sát hại 4 nạn nhân bằng hung khí là dao với nhiều vết chém chí mạng đã điều
123 và điều 134 Bộ luật Hình sự 2015 về tội giết người và tội cố ý gây gây hậu quả chết người
+ Phá tủ kích và lấy vàng đã phạm tội theo điều 168 Bộ luật Hình sự 201 tội cướp tài sản -
Hậu quả: gây tổn thất lớn về tài sản, đáng chú ý là tổn thất
nghiêm trọng là làm 3 người chết và 1 người bị thương đồng thời gây tổn hại nặng nề v cho Bích -
Thời gian: vào sáng ngày 24/8/2011 -
Địa điểm: Phố Sàn, xã Phương Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang.-
Hung con dao nhọn và một con dao phớ Về khách thể: -
Hành vi giết chết 3 người và làm 1 người bị thương đã xâm hại đến
quyền quyền được đảm bảo về tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của công
quyền được pháp luật bảo vệ -
Hành vi đột nhập vào nhà cướp vàng đã xâm phạm quyền sở hữu tài sản Về mặt chủ quan:
Lỗi: cố ý trực tiếp vì trong quá trình cướp tài sản Luyện đã sát hại 4 nạ
thức rõ hành vi nguy hiểm của mình và mong muốn hậu quả đó xảy ra
Động cơ: do thiếu tiền -
Mục đích: chiếm đoạt tài sản tiệm vàng Ngọc Bích
Về chủ thể: Lê Văn Luyện 17 tuổi, đã đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự, đ
nhận thức và điều khiển hành vi của mình (theo khoản 1 điều 12 Bộ luật 2015:
người từ đủ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi
~ Xét về các mặt cấu thành như trên, Lê Văn Luyện đã vi phạm hình sự và chịu
trách nhiệm cho hành vi vi phạm của mình
Câu 11: Trình bày các tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe con người.
Câu 12: Trình bày các tội phạm xâm phạm nhân phẩm, danh dự của con n
Câu 13: Trình bày khái niệm, hình thức, thời điểm có hiệu lực và nội dung hợp đồng dân sự
Câu 14: Trình bày các nội dung của quyền sở hữu
Câu 15: Trình bày nội dung thừa kế theo di chúc
Câu 16: Trình bày nội dung thừa kế theo pháp luật
Tài liệu liên quan:
-
Đề cương môn pháp luật đại cương -Trường Đại học văn hóa Hà Nội
53 27 -
Đề cương môn pháp luật đại cương -Trường Đại học văn hóa Hà Nội
36 18 -
Câu hỏi ôn tập môn pháp luật đại cương -Trường Đại học văn hóa Hà Nội
36 18 -
Đề cương môn Pháp luật đại cương -Trường Đại học văn hóa Hà Nội
31 16 -
Đề cương môn pháp luật đại cương -Trường Đại học văn hóa Hà Nội
34 17