UBND QUẬN NAM TỪ LIÊM
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
(Đề thi có 01 trang)
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I LỚP 9
NĂM HỌC 2022 - 2023
Môn: Toán
Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian phát đề)
Ngày kiểm tra: 28/12/2022
Bài I (2,0 điểm).
1) Rút gọn các biểu thức sau:
a)
12 75 2 48
b)
12
10
5
52
2) Giải các phương trình:
a)
2
2 1 4 xx
b)
5 36 0xx
Bài II (2,0 điểm). Cho biểu thức:
2
6
A
x
và
với
0; 4xx
1) Tính giá trị của biểu thức khi
9x
2) Chứng minh:
2
2
B
x
3) Tìm số nguyên tố x lớn nhất thỏa mãn
2
3
A
B
Bài III (2,0 điểm). Cho hàm số bậc nhất
4y mx
(với
0m
) có đồ thị là đường thẳng
1) Tìm m để đường thẳng đi qua điểm
1;3M
. Vẽ đồ thị hàm số ứng với m vừa tìm
được.
2) Tìm để đường thẳng song song với đường thẳng
52yx
3) Tìm để khoảng cách từ gốc tọa độ đến đường thẳng bằng
8
Bài IV (3,5 điểm).
1.(0,5 điểm). Một cột đèn có bóng chiếu trên mặt đất dài 4,5m. Các tia sáng mặt trời chiếu
qua đỉnh cột đèn tạo với mặt đất một góc xấp xỉ bằng
0
57
. Tính chiều cao của cột đèn (làm tròn
kết quả đến chữ số thập phân thứ nhất).
2. (3,0 điểm). Cho
ABC
vuông tại A (AB < AC), đường cao AH. Vẽ đường tròn đường
tâm A, bán kính AH. Từ điểm C kẻ tiếp tuyến CM với đường tròn (A, AH) (M là tiếp điểm, M
không nằm trên đường thẳng BC).
a) Chứng minh bốn điểm A, M, C và H cùng thuộc cùng một đường tròn.
b) Gọi I là giao điểm của AC và MH. Kẻ đường kính MD của đường tròn (A). Chứng minh
BD là tiếp tuyến của đường tròn (A) và
..BH HC AI AC
c) Vẽ đường tròn tâm O, đường kính BC cắt đường tròn (A) tại P và Q.
Chứng minh PQ//DM.
Bài V (0,5 điểm). Cho các số dương a, b, c thỏa mãn: a + b + c = 1. Chứng minh rằng:
................................ Hết ...................................
Họ và tên thí sinh…………………………………….Số báo danh……………………………
A
d
d
m
d
m
d
ĐỀ CHÍNH THỨC
UBND QUẬN NAM TỪ LIÊM
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM
ĐỀ KIỂM TRA HKI LỚP 9
NĂM HỌC 2022-2023 - MÔN: TOÁN
A. Hướng dẫn chung
- Nếu học sinh giải theo cách khác mà đúng và đủ các bước thì giám khảo vẫn cho điểm tối đa.
- Trong mỗi bài, nếu ở một bước nào đó bị sai thì các bước sau có liên quan không được điểm.
- Bài hình học bắt buộc phải vẽ đúng hình thì mới chấm điểm, nếu không có hình vẽ đúng ở phần nào
thì giám khảo không cho điểm phần lời giải liên quan đến hình của phần đó.
- Điểm toàn bài là tổng điểm của các ý, các câu, tính đến 0,25 điểm và không làm tròn.
B. Đáp án và thang điểm
Bài
ý
Đáp án
Điểm
Bài I
(2,0
điểm)
.
1
(1 đ)
12 75 2 48
=
2 2 2
2 .3 5 .3 2 4 .3
=
2 3 5 3 2.4 3
0,25đ
2 3 5 3 8 3 3
0,25đ
12
10
5
52
=
2 5 2
25
5 2 5 2

2 5 2 5 2
0,25đ
2 5 2 5 4 4
0,25đ
2
(1 đ)
a)
2
2 1 4 xx
2
( 1) 4 x
14 x
0,25đ
TH1: x + 1 = 4 => x = 3
TH2 : x + 1 = -4 => x = -5
Vậy phương trình có tập nghiệm
3; 5S 
0,25đ
b)
5 36 0xx
. ĐK:
0x
9 4 0xx
0,25đ
9
90
16 /
40
4
x loai
x
x t m
x
x



Vậy tập nghiệm của phương trình là:
16S
0,25đ
Bài II
(2,0
điểm)
.
1
(0,5đ)
2
6
A
x
với
0; 4xx
Thay
9x
(thỏa mãn ĐK) vào ta có
22
9
96
A 
0,25đ
Vậy
9x
thì
2
9
A
0,25đ
2
(1đ)
với
0; 4xx
2 2 2
34
2 2 2 2 2 2
x x x x
x
B
x x x x x x

0,25đ
2 2 4 3 4
22
x x x x x
B
xx

0,25đ
A
24
22
x
B
xx

0,25đ
22
2
2
22
x
B
x
xx


0,25đ
3
(0,5đ)
Ta có
2
3
A
B
22
3
6
x
x

6
0
36
x
x

với
0; 4xx
Vì
0; 4xx
nên
3 6 0 6 36x x x
0,25đ
Kết hợp với điều kiện
0; 4xx
và x là số nguyên tố lớn nhất ta được
31x
. Vậy
31x
0,25đ
Bài
III
(2,0
điểm)
.
1
(1đ)
1) đường thẳng đi qua điểm
1;3M
. Thay
1; 3xy
vào công
thức
4y mx
ta có
3 . 1 4m
1m
(t/m)
0,25đ
Với m = 1 ta có hàm số
4yx
0,25đ
Lập bảng và chỉ ra đồ thị của hàm số
4yx
là đường thẳng đi qua hai
điểm (0;4) và (-4; 0)
0,25đ
Vẽ chính xác đồ thị được 0,25đ
0,25đ
2
(0,5đ)
2) Tìm để đường thẳng song song với đường thẳng
52yx
.
Để đường thẳng đường thẳng song song với đường thẳng
52yx
'2
' 4 5
a a m
bb





0,25đ
2/m t m
Vậy m = -2
0,25đ
3
(0,5đ)
3) Tìm được giao điểm của đường thẳng
d
với trục Ox là
4
;0A
m



với
trục Oy là
0;4B
4
;4OA OB
m
Kẻ
OH AB H AB
8OH
0,25đ
d
x
y
y=x+4
4
-4
O
1
m
d
d
Xét
OAB
vuông tại O có đường cao OH
=>
2 2 2
1 1 1
OH OA OB

(Hệ thức lượng trong tam giác vuông)
2
2
11
1
8 16 16
m
m
1/
1 ( /
m t m
m t m

Vậy
1;1m
0,25đ
Bài
IV
(3,5
điểm)
.
1.
(0,5
điểm).
Gọi chiều cao của cột đèn là BC, bóng của cột đèn trên mặt đất là AB
Xét ABC vuông tại B có
.tanBC AB CAB
0,25đ
=>
4,5.tan57 6,9 BC m
.Vậy chiều cao của cột đèn khoảng 6,9m
0,25đ
2.
(3,0
điểm).
Hình vẽ:
0,25đ
a.
a) Chứng minh: 4 điểm A, M, C, H cùng thuộc cùng một đường tròn.
(0,75)
Xét đường tròn (A) có
CM
là tiếp tuyến của
A
=>
CM AM
AMC
vuông tại
M
,,A M C
cùng thuộc đường tròn đường kính
AC
0,25đ
AH BC
(gt)
AHC
vuông tại
H
,,A H C
cùng thuộc đường tròn đường kính
.AC
0,25đ
x
y
4
(d)
H
B
A
O
1
57
0
4,5m
A
B
C
M
H
A
C
B
Vậy bốn điểm
, , ,A M C H
cùng nằm trên đường tròn đường kính
.AC
0,25đ
b
b) Gọi I là giao điểm của AC và MH. Kẻ đường kính MD của đường
tròn (A). Chứng minh BD là tiếp tuyến của đường tròn (A) và
..BH HC AI AC
(1,5đ)
Ta có
0
90BAC
do
ABC
vuông tại A
=>
0
90HAB HAC
00
180 90MAD DAB MAC
Mà
HAC MAC
(tính chất hai tiếp tuyến cắt nhau)
DAB HAB
0,25đ
Chứng minh
..ADB AHB c g c ADB AHB
=>
0
90ADB
0.25đ
BD AD
và
D
thuộc đường tròn
A
=> BD là tiếp tuyến của đường tròn (A)
0,25đ
Xét
ABC
vuông tại A có AH là đường cao
=>
2
.AH BH HC
(hệ thức lượng trong tam giác vuông)
0.25đ
C/m HM AC tại I
0.25đ
Xét
AHC
vuông tại H có HI là đường cao
=>
2
.AH AI AC
(hệ thức lượng trong tam giác vuông)
=>
..BH HC AI AC
0,25đ
c) Đường tròn tâm O đường kính BC cắt đường tròn (A) tại P và Q.
Chứng minh DM//PQ
(0,5đ)
c
Vì đường tròn (A) và (O) cắt nhau tại P và Q nên
AO PQ
tại N (tính chất
đường nối tâm) (1)
0,25đ
D
I
M
H
C
A
B
N
E
G
Q
P
O
D
I
M
H
A
C
B
DBCM là hình thang vuông có
DA = DM; OB = OC => OA là đường trung bình của hình thang DBCM
=>OA //BD//CM
Mà BD DM
=>OA DM (2)
Từ (1) và (2) =>DM//PQ
0,25đ
Bài V
(0,5
điểm)
Bài 5. Cho các số dương a, b, c thỏa mãn: a + b + c = 1. Chứng
minh rằng:
Theo bất đẳng thức Cô – si ta có
󰇛
󰇜

Áp dụng bất thức

󰇡
󰇢
ta có:



󰇡


󰇢


󰇡
󰇢

󰇡
󰇢
Chứng minh tương tự, ta có


0,25đ
Cộng ba bất đẳng thức cùng chiều, ta được điều phải chứng minh.
Dấu bằng xảy ra khi a = b = c
0,25đ

Preview text:

UBND QUẬN NAM TỪ LIÊM
ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I LỚP 9
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NĂM HỌC 2022 - 2023 Môn: Toán ĐỀ CHÍNH THỨC
Thời gian làm bài: 90 phút (Không kể thời gian phát đề)
Ngày kiểm tra: 28/12/2022
(Đề thi có 01 trang)
Bài I (2,0 điểm).

1) Rút gọn các biểu thức sau: 1 2 a) 12  75  2 48 b) 10  5 5  2
2) Giải các phương trình: a) 2
x  2x 1  4
b) x  5 x  36  0 2 x 2 x 3x  4
Bài II (2,0 điểm). Cho biểu thức: A  và B   
với x  0; x  4 x  6 x  2 x  2 x  4
1) Tính giá trị của biểu thức A khi x  9 2 2) Chứng minh: B x  2 A 2
3) Tìm số nguyên tố x lớn nhất thỏa mãn  B 3
Bài III (2,0 điểm). Cho hàm số bậc nhất y mx  4 (với m  0 ) có đồ thị là đường thẳng d
1) Tìm m để đường thẳng d  đi qua điểm M  1
 ;3. Vẽ đồ thị hàm số ứng với m vừa tìm được.
2) Tìm m để đường thẳng d  song song với đường thẳng y  5  2x
3) Tìm m để khoảng cách từ gốc tọa độ đến đường thẳng d  bằng 8
Bài IV (3,5 điểm).
1.(0,5 điểm). Một cột đèn có bóng chiếu trên mặt đất dài 4,5m. Các tia sáng mặt trời chiếu
qua đỉnh cột đèn tạo với mặt đất một góc xấp xỉ bằng 0
57 . Tính chiều cao của cột đèn (làm tròn
kết quả đến chữ số thập phân thứ nhất).
2. (3,0 điểm). Cho A
BC vuông tại A (AB < AC), đường cao AH. Vẽ đường tròn đường
tâm A, bán kính AH. Từ điểm C kẻ tiếp tuyến CM với đường tròn (A, AH) (M là tiếp điểm, M
không nằm trên đường thẳng BC).
a) Chứng minh bốn điểm A, M, C và H cùng thuộc cùng một đường tròn.
b) Gọi I là giao điểm của AC và MH. Kẻ đường kính MD của đường tròn (A). Chứng minh
BD là tiếp tuyến của đường tròn (A) và BH.HC AI.AC
c) Vẽ đường tròn tâm O, đường kính BC cắt đường tròn (A) tại P và Q. Chứng minh PQ//DM.
Bài V (0,5 điểm). Cho các số dương a, b, c thỏa mãn: a + b + c = 1. Chứng minh rằng: 𝑎 𝑏 𝑐 1 1 1 1 + + ≤ ( + + ) 𝑎 + 𝑏2 𝑏 + 𝑐2 𝑐 + 𝑎2 4 𝑎 𝑏 𝑐
................................ Hết ...................................
Họ và tên thí sinh…………………………………….Số báo danh…………………………… UBND QUẬN NAM TỪ LIÊM
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ KIỂM TRA HKI LỚP 9
NĂM HỌC 2022-2023 - MÔN: TOÁN A. Hướng dẫn chung
- Nếu học sinh giải theo cách khác mà đúng và đủ các bước thì giám khảo vẫn cho điểm tối đa.
- Trong mỗi bài, nếu ở một bước nào đó bị sai thì các bước sau có liên quan không được điểm.
- Bài hình học bắt buộc phải vẽ đúng hình thì mới chấm điểm, nếu không có hình vẽ đúng ở phần nào
thì giám khảo không cho điểm phần lời giải liên quan đến hình của phần đó.
- Điểm toàn bài là tổng điểm của các ý, các câu, tính đến 0,25 điểm và không làm tròn.
B. Đáp án và thang điểm Bài ý Đáp án Điểm Bài I 1 12  75  2 48 = 2 2 2
2 .3  5 .3  2 4 .3 = 2 3  5 3  2.4 3 0,25đ (2,0 điể      m) (1 đ) 2 3 5 3 8 3 3 0,25đ . 2 5  2 1 2 10  = 2 5   2 5  2 5  2 0,25đ 5 5  2  52 52  2 5  2 5  4  4  0,25đ 2 x x   2  x    x 1  4 (1 đ) a) 2 2 1 4 ( 1) 4 0,25đ TH1: x + 1 = 4 => x = 3 TH2 : x + 1 = -4 => x = -5 0,25đ
Vậy phương trình có tập nghiệm S  3;  5
b) x  5 x  36  0 . ĐK: x  0  0,25đ
x  9 x 4  0 x  9  0  x  9  loai    
x  16t / m  x  4  0  x  4 0,25đ
Vậy tập nghiệm của phương trình là: S    16 Bài II 1 2 0,25đ A x x (2,0 (0,5đ) với 0; 4 x  6 điểm) . 2 2
Thay x  9 (thỏa mãn ĐK) vào A ta có A   9  6 9 2 0,25đ
Vậy x  9 thì A  9 2 x 2 x 3x  4 B   
với x  0; x  4 x  2 x  2 x  4 (1đ) 0,25đ x x 2
2 x x 2 3x  4 B    
x  2 x 2  x 2 x 2  x 2 x 2
x  2 x  2x  4 x  3x  4 0,25đ B  
x  2 x 2 2 x  4 0,25đ B  
x  2 x 2 2 x 2 0,25đ 2 B   
x  2 x 2 x  2 3 A 2 x  2 2 x  6 0,25đ (0,5đ) Ta có      0 x x B 3 với 0; 4 x  6 3 3 x 6
Vì x  0; x  4 nên 3 x  6  0  x  6  x  36
Kết hợp với điều kiện x  0; x  4 và x là số nguyên tố lớn nhất ta được 0,25đ
x  31. Vậy x  31 Bài III 1
1) đường thẳng d  đi qua điểm M  1  ;3. Thay x  1
 ; y  3 vào công 0,25đ (2,0 (1đ) điểm)
thức y mx  4 ta có 3  . m  
1  4  m 1 (t/m) .
Với m = 1 ta có hàm số y x  4 0,25đ
Lập bảng và chỉ ra đồ thị của hàm số y x  4 là đường thẳng đi qua hai 0,25đ điểm (0;4) và (-4; 0) y y=x+4 4 -4 O 1 x 0,25đ
Vẽ chính xác đồ thị được 0,25đ 2
2) Tìm m để đường thẳng d  song song với đường thẳng y  5  2x . (0,5đ)
Để đường thẳng đường thẳng d  song song với đường thẳng y  5 2x 0,25đ a a' m  2     b b'   4  5  m  2  t / m0,25đ Vậy m = -2 3  4   (0,5đ) d A ;0
3) Tìm được giao điểm của đường thẳng   với trục Ox là  m  với   0,25đ 4
trục Oy là B 0;4  OA  ;OB  4 m
Kẻ OH AB H AB  OH  8 y (d) 4 B H A O 1 x Xét O
AB vuông tại O có đường cao OH 1 1 1 =>  
(Hệ thức lượng trong tam giác vuông) 2 2 2 OH OA OB 2 1 1 m 0,25đ 2     m  1 8 16 16
m 1 t / m   m  1  (t / m Vậy m  1  ;  1 Bài 1. C IV (0,5 (3,5 điểm). điểm) . 570 A 4,5m B 0,25đ
Gọi chiều cao của cột đèn là BC, bóng của cột đèn trên mặt đất là AB
Xét ∆ABC vuông tại B có BC A . B tan CAB
=> BC  4,5.tan 57  6,9m .Vậy chiều cao của cột đèn khoảng 6,9m 0,25đ 2. Hình vẽ: (3,0 B điểm). H 0,25đ A C M a.
a) Chứng minh: 4 điểm A, M, C, H cùng thuộc cùng một đường tròn. (0,75)
Xét đường tròn (A) có CM là tiếp tuyến của A 0,25đ
=> CM AM A
MC vuông tại M  ,
A M,C cùng thuộc đường tròn đường kính AC
AH BC (gt)  A
HC vuông tại H 0,25đ  ,
A H,C cùng thuộc đường tròn đường kính AC .
Vậy bốn điểm A ,M ,C ,H cùng nằm trên đường tròn đường kính AC . 0,25đ b
b) Gọi I là giao điểm của AC và MH. Kẻ đường kính MD của đường (1,5đ)
tròn (A). Chứng minh BD là tiếp tuyến của đường tròn (A) và
BH.HC AI.AC B D H C A I M Ta có 0 BAC  90 do ABC vuông tại A 0,25đ => 0
HAB HAC  90 0 0
MAD 180  DAB MAC  90
Mà HAC MAC (tính chất hai tiếp tuyến cắt nhau)  DAB HAB 0.25đ Chứng minh ADB AHB .c .
g c  ADB AHB => 0 ADB  90
BD AD và D thuộc đường tròn  A0,25đ
=> BD là tiếp tuyến của đường tròn (A) Xét A
BC vuông tại A có AH là đường cao 0.25đ 2
=> AH BH.HC (hệ thức lượng trong tam giác vuông) C/m HM AC tại I 0.25đ Xét A
HC vuông tại H có HI là đường cao => 2
AH AI.AC (hệ thức lượng trong tam giác vuông)
=> BH.HC AI.AC 0,25đ
c) Đường tròn tâm O đường kính BC cắt đường tròn (A) tại P và Q. (0,5đ) Chứng minh DM//PQ c B E D P H O G N I A C Q M
Vì đường tròn (A) và (O) cắt nhau tại P và Q nên AO PQ tại N (tính chất 0,25đ đường nối tâm) (1)
DBCM là hình thang vuông có 0,25đ
DA = DM; OB = OC => OA là đườ
ng trung bình của hình thang DBCM =>OA //BD//CM Mà BD DM =>OA  DM (2) Từ (1) và (2) =>DM//PQ Bài V
Bài 5. Cho các số dương a, b, c thỏa mãn: a + b + c = 1. Chứng (0,5 điểm) minh rằng: 𝑎 𝑏 𝑐 1 1 1 1 + + ≤ ( + + ) 𝑎 + 𝑏2 𝑏 + 𝑐2 𝑐 + 𝑎2 4 𝑎 𝑏 𝑐
Theo bất đẳng thức Cô – si ta có 𝑎 + 𝑏2 = 𝑎(𝑎 + 𝑏 + 𝑐) + 𝑏2 ≥ 0,25đ 3𝑎𝑏 + 𝑎𝑐 1 Áp dụng bất thức ≤ 1 (1 + 1) ta có: 𝑥+𝑦 4 𝑥 𝑦 𝑎 ≤ 𝑎 = 1
≤ 1 ( 1 + 1 ) ≤ 1 + 1 (1 + 1) = 𝑎+𝑏2 3𝑎𝑏+𝑎𝑐 2𝑏+𝑏+𝑐 4 2𝑏 𝑏+𝑐 8𝑏 16 𝑏 𝑐 1 (3 + 1) 16 𝑏 𝑐
Chứng minh tương tự, ta có 𝑏 1 3 1 𝑐 1 3 1 ≤ ( + ) ; ≤ ( + ) 𝑏 + 𝑐2 16 𝑐 𝑎 𝑐 + 𝑎2 16 𝑎 𝑏
Cộng ba bất đẳng thức cùng chiều, ta được điều phải chứng minh. 0,25đ
Dấu bằng xảy ra khi a = b = c