UBND HUYỆN NHO QUAN
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI LỚP 9
Năm học 2014 - 2015
Môn thi: TOÁN
Thời gian làm bài: 150 phút
(Đề thi gồm 5 câu trong 01 trang)
Câu I (5,0 điểm).
1. Rút gọn các biểu thức sau:
a)
423 423M 
b)
10 3 11
22
N
2. Cho biểu thức
xx
x
x
A
1
1
1
1
1
42
3
2
với
0, 1
x
x
.
a) Rút gọn biểu thức
A
.
b) Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức
A
.
Câu II ( 4,0 điểm).
1. Cho hàm số bậc nhất

2
y13mx5m2 (1) và đường thẳng d:
y2x3
.
a) Tìm giá trị của tham số m để hàm số
(1) là hàm số đồng biến trên .
b) Tìm giá trị của tham số m để đồ thị hàm số
2
y13mx5m2
và đường thẳng d cắt
nhau tại một điểm trên trục tung.
c) Tìm trên đường thẳng d những điểm có tọa độ thoả mãn đẳng thức
22
240xy xy .
2. Giải phương trình
252 325222xx x x .
Câu III (4,0 điểm).
1. Cho m là một số nguyên. Chứng minh rằng:
a)
5
mm chia hết cho 30.
b) Biểu thức
532
7
30 6 2 10
mmm m
P 
là một số nguyên.
2. Tìm nghiệm nguyên của phương trình
22
2340xy xy x x 
.
Câu IV (5,5 điểm).
Cho tam giác
A
BC cân tại
A
và nội tiếp đường tròn ()O , các đường cao ,,
A
EBFCG cắt
nhau tại
H (, ,)EBCFACGAB.
1. Chứng minh rằng:
a) Bốn điểm
,, ,
A
FHG cùng thuộc một đường tròn. Xác định tâm I của đường tròn đi qua 4
bốn điểm
,, ,
A
FHG.
b)
..
A
GAC AHAE .
c)
EF là tiếp tuyến của đường tròn tâm I .
2. Đặt

,EIF IEF
. Tính
66 22
os os 3sin sinTc c

 .
Câu V (1,5 điểm).
Cho
,,abc
là ba số thực dương thỏa mãn điều kiện
3
2
abc . Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu
thức
111
Qabc
abc

.
……………….
Hết……………….
Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm.
ĐỀ CHÍNH THỨC
UBND HUYỆN NHO QUAN
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HD VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM MÔN TOÁN
ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH GIỎI
NĂM HỌC 2014 - 2015
Hướng dẫn chấm gồm : 04 trang
I) HƯỚNG DẪN CHUNG.
- Thí sinh làm bài theo cách khác đáp án, nếu đúng thì cho điểm tương đương.
- Việc chi tiết điểm số (nếu có) so với biểu điểm phải được thống nhất trong Hội đồng chấm.
Bài hình nếu hình vẽ không khớp với CM, hoặc không vẽ hình thì không chấm.
- Sau khi cộng điểm toàn bài, điể
m lẻ đến 0,25 điểm.
II) ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM.
Câu Nội dun
g
Điểm
Câu I (5,0đ)
1a
(1,0 điểm)
423 423M  =
22
(3 1) (3 1)
0,25
= 31 31
0,25
31 31(ì 31)v
0,25
23
0,25
1b
(1,0 điểm)
10 3 11 1 10 3 11
22
22
N


120611
24
0,5

2
311
311
11311
2224
4

0,5
2
( 3,0 điểm)
a)
xx
x
x
A
1
1
1
1
1
42
3
2
2
3
241 1
11
x
xx
xx







0,5
=
x
x
x
1
2
1
42
3
2


22
2
2x 4 2 1 x x
1x1x x


0,5


2
21 x
1x1x x

=
2
2
1xx
.
0,5
b) Với
x0
x1
thì A =
2
2
2
1xx 1 A 2
1xx


.
0,5
A2 khi x0 . 0,25
Vậy giá trị lớn nhất của biểu thức A bằng 2 khi x0 . 0,25
Câu II (4,0đ)
1
(2,5đ)
a) Hàm số bậc nhất

2
y13mx5m2 đồng biến trên 13 0m
0,25
1
31
3
mm.
0,25
b) Đường thẳng y2x3 cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 3 0
x
ta được
(0;3) Oy
0,25
Để đồ thị hàm số (1) và đường thẳng d cắt nhau tại 1 điểm trên trục tung thì tọa độ
(0;3) thỏa mãn (1), ta có
22
13m.05m 2 3 5m 5
2
1m
0,5
m1. Vậy 1m  thỏa mãn yêu cầu bài toán. 0,25
c) Thay y = 2x + 3 vào đ
ẳ
ng thức ta được: x
2
+ (2x + 3)
2
–
2x(2x + 3)
–
4 = 0 0,25
ĐỀ CHÍNH THỨC
x
2
+ 6x + 5 = 0 (x + 1)(x + 5) = 0 x = –1 ( y = 1), x = –5 ( y = –7). 0,5
Những điểm có toạ độ thoả mãn đẳng thức
22
240xy xy là
(
–
1; 1) v
à
(
–
5;
–
7).
0,25
2
(1,5đ)
ĐK:
5
2
x
0,25
PT
22254 262544xx xx
22
(2 51) (2 5 3) 4xx
0,25
251 2534xx
0,25
2533 25xx
0,25
3250x 253x
0,25
259x  214x 7x
0,25
Kết hợp với điều kiện ta được nghiệm phương trình là
5
7
2
x
0,25
Câu III (4,0đ)
1a
(2,0 điểm)
C =
5
mm =
42222
( 1)( 1)( 1)( 1)( 4)5)mm mm m mm m


0,25
= (m - 2)(m - 1)m(m +1)(m + 2)+ 5(m - 1)m(m +1)
0,25
Ta có
A
( 2)( 1) ( 1)( 2)mmmmm là tích của năm số nguyên liên tiếp nên
2, 3, 5
A
AA
. Vì 2, 3, 5 là các số đôi một nguyên tố cùng nhau nên
30A
(1)
0,5
5( 1) ( 1)
B
mmm là tích của 3 số nguyên liên tiếp nên
2, 3, ì(2,3) 1 6
B
Bv B
.
0,5
Mặt khác 5
B
, vì (5;6) 1 30
B
(2)
0,25
Từ (1) và (2) 30C
0,25
1b
(2,0 điểm)
532
7
30 6 2 10
mmm m
P 
=
532
30 6 2
mmmmmm

0,5
Theo chứng minh trên
532
30 ; 6; 2mm mm mm
075
532
,,
30 6 2
mmmmmm
là các số nguyên.
0,5
Biểu thức
532
7
30 6 2 10
mmm m
P 
là một số nguyên.
0,25
2
( 2,0 điểm)
22
2340xy xy x x  (1)
(1) (1)( 2) 4
x
xy x (2)
0,25
*) 1
x
 không là nghiệm của (2) nên 1
x
. Từ (2) ta có
45
(2) 1
11
x
xy
x
x


.
0,25
Do ,(2)
x
yxy  nên PT có nghiệm nguyên khi
1
x
là ước của 5
1 5; 1;1;5 6; 2;0;4xx   (3)
0,25
*) Mặt khác 0
x
không là nghiệm của (2) 0
x
 Từ (2) ta có
44
(1)( 2) 1
x
xy
x
x

0,25
Do ,(1)(2)
x
yxy  nên PT có nghiệm nguyên khi
0,25
x
là ước của 4
4; 2; 1;1;2;4x (4)
Từ (3) và (4) ta có
2;4x 
0,25
21
x
y 
,
42
x
y
thoả mãn (1)
0,25
Vậy PT có nghiệm nguyên là
(2;1),(4;2)
0,25
Câu IV (5,5đ)
(0,25 điểm)
H
I
O
E
G
F
C
B
A
0,25
a
(1,25 điểm)
a) ()
B
FACgt
0
90
A
FH F đường tròn đường kính
A
H
(1)
0,25
()CG AB gt
0
90
A
GH G đường tròn đường kính
A
H (2)
0,25
Từ (1) và (2)
à
F
vG
cùng thuộc đường tròn đường kính
A
H
0,25
Vậy bốn điểm ,,,
A
FHG cùng thuộc đường tròn đường kính
A
H
0,25
Tâm
I
của đường tròn đi qua bốn điểm
,, ,
A
FHG
là trung điểm của
A
H
0,25
b
(1,5 điểm)
b) Xét à
A
GH v AEB có
B
AE chung,
0
90 ( )
A
GH AEB gt
A
GH
A
EB
(g.g)
0,5
..
AG AH
A
BAG AHAE
A
EAB

0,5
Lại có () . .
A
BACgt AGACAHAE
0,5
c
(1,5 điểm)
c) Xét
IAF
có
IA IF IAF
cân tại
IIAFIFA
(3)
0,5
Ta có
B
EBC (do
A
E
là đường cao của tam giác cân
A
BC ) nên
F
E
là trung
tuyến thuộc cạnh huyền
B
C của ôvu ng BFC EF EB
B
EF cân
tại
E
EBF EFB
(4)
0,5
Mặt khác
00
90 ; 90IAFC EBFC 
IAF IFA EBF EFB
(5)
0,5
Mà
0
90IFA IFH (5)
0,25
Từ (3), (4), (5)
0
90IFH HFE EF IF EF
là tiếp tuyến của ()I .
0,25
d
(1,0 điểm)
d) Theo chứng minh trên ta có EF IF nên IFE vuông tại
F
nên
0
90

os sinc
, os sinc
. Do đó
66 22
os os 3sin sinTc c


=
66 22
os sin 3sin cosc


0,25
23 23 2 2
(cos ) (sin ) (3cos sin ).1


0,25
23 23 2 2 2 2
(cos ) (sin ) 3cos sin .(sin cos )


0,25
23 23 24 42
(cos ) (sin ) 3cos sin 3cos sin


2233
(sin cos ) 1 1


0,25
Câu V
(1,5đ)
Ta có
111
(4 ) (4 ) (4 ) 3( )Qa b c abc
abc

0,25
Áp dụng BĐT Cauchy ta có:
11
4244aa
aa

.
Tương tự ta có
1
44b
b

,
1
44c
c

0,25
Mà
3
2
abc
9
3( )
2
abc
9
3( )
2
abc 
0,25
Kết hợp các đánh giá trên ta có
111
(4 ) (4 ) (4 ) 3( )Qa b c abc
abc

915
444
22

0,25
Đẳng thức xảy ra khi
1
2
abc
0,25
Vậy
15
2
MinQ
khi
1
2
abc
0,25

Preview text:

UBND HUYỆN NHO QUAN
ĐỀ KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI LỚP 9
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO Năm học 2014 - 2015 Môn thi: TOÁN
Thời gian làm bài: 150 phút ĐỀ CHÍNH THỨC
(Đề thi gồm 5 câu trong 01 trang) Câu I (5,0 điểm).
1. Rút gọn các biểu thức sau: 10  3 11
a) M  4  2 3  4  2 3 b) N  2 2 2x2  4 1 1
2. Cho biểu thức A   
với x  0, x  1. 1  x3 1  x 1  x
a) Rút gọn biểu thức A .
b) Tìm giá trị lớn nhất của biểu thức A .
Câu II ( 4,0 điểm).
1. Cho hàm số bậc nhất     2 y
1 3m x  5m  2 (1) và đường thẳng d: y  2x  3 .
a) Tìm giá trị của tham số m để hàm số (1) là hàm số đồng biến trên  .
b) Tìm giá trị của tham số m để đồ thị hàm số     2 y
1 3m x  5m  2 và đường thẳng d cắt
nhau tại một điểm trên trục tung.
c) Tìm trên đường thẳng d những điểm có tọa độ thoả mãn đẳng thức 2 2
x y  2xy  4  0 .
2. Giải phương trình x  2x  5  2  x  3 2x  5  2  2 2 .
Câu III (4,0 điểm).
1. Cho m là một số nguyên. Chứng minh rằng: a) 5
m m chia hết cho 30. 5 3 2 m m m 7m b) Biểu thức P     là một số nguyên. 30 6 2 10
2. Tìm nghiệm nguyên của phương trình 2 2
x y xy  2x  3x  4  0 . Câu IV (5,5 điểm).
Cho tam giác ABC cân tại A và nội tiếp đường tròn (O) , các đường cao AE, BF,CG cắt
nhau tại H (E BC, F AC,G AB) . 1. Chứng minh rằng: a) Bốn điểm ,
A F, H ,G cùng thuộc một đường tròn. Xác định tâm I của đường tròn đi qua 4 bốn điểm ,
A F, H ,G . b) A .
G AC AH.AE .
c) EF là tiếp tuyến của đường tròn tâm I . 2. Đặt  
EIF  , IEF   . Tính 6 6 2 2 T  os c   o
c s   3sin  sin  . Câu V (1,5 điểm). 3
Cho a,b,c là ba số thực dương thỏa mãn điều kiện a b c  . Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu 2 1 1 1
thức Q a b c    . a b c
……………….Hết……………….
Thí sinh không được sử dụng tài liệu. Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm. UBND HUYỆN NHO QUAN
HD VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM MÔN TOÁN
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2014 - 2015 ĐỀ CH ÍNH THỨC
Hướng dẫn chấm gồm : 04 trang
I) HƯỚNG DẪN CHUNG.
- Thí sinh làm bài theo cách khác đáp án, nếu đúng thì cho điểm tương đương.
- Việc chi tiết điểm số (nếu có) so với biểu điểm phải được thống nhất trong Hội đồng chấm.
Bài hình nếu hình vẽ không khớp với CM, hoặc không vẽ hình thì không chấm.
- Sau khi cộng điểm toàn bài, điểm lẻ đến 0,25 điểm.
II) ĐÁP ÁN VÀ BIỂU ĐIỂM CHẤM. Câu Nội dung Điểm Câu I (5,0đ)
M  4  2 3  4  2 3 = 2 2
( 3 1)  ( 3 1) 0,25 1a = 3 1  3 1 0,25 (1,0 điểm) 3 1 3 1 ( ì v 3  1) 0,25  2 3 0,25 10  3 11 1 10  3 11  N   1 20 6 11  0,5 2 2 2 2 2 4 1b (1,0 điểm)  2 3 11 3  11 1 1 3  11    0,5 2 4 2 2 4 2x2  4 1 1 2
2x  4 1 x 1 x a) A        0,5 1  x3 1  x 1  x 3 1 x  1 x      2x2  4 2 2 2x  4  2 2 1 x  x  =   0,5 1  x3 1  x 1 x 2 1 x  x  2 21 x 2 ( 3,0 điểm)   = . 1 x 2 1 x  x  2 1 x  x 0,5 x  0 2 b) Với  thì A = 2 1 x  x  1 A   2 . x  1 2 1 x  x 0,5 A  2 khi x  0 . 0,25
Vậy giá trị lớn nhất của biểu thức A bằng 2 khi x  0 . 0,25 Câu II (4,0đ)
a) Hàm số bậc nhất     2 y
1 3m x  5m  2 đồng biến trên   1 3m  0 0,25 1 
3m  1  m  . 3 0,25
b) Đường thẳng y  2x  3 cắt trục tung tại điểm có tung độ bằng 3  x  0 ta được 0,25 1 (2,5đ) (0;3) Oy
Để đồ thị hàm số (1) và đường thẳng d cắt nhau tại 1 điểm trên trục tung thì tọa độ
(0;3) thỏa mãn (1), ta có    2 2
1 3m .0  5m  2  3  5m  5 2  m 1 0,5  m  1  . Vậy m  1
 thỏa mãn yêu cầu bài toán. 0,25
c) Thay y = 2x + 3 vào đẳng thức ta được: x2 + (2x + 3)2 – 2x(2x + 3) – 4 = 0 0,25
 x2 + 6x + 5 = 0  (x + 1)(x + 5) = 0  x = –1 ( y = 1), x = –5 (  y = –7). 0,5
Những điểm có toạ độ thoả mãn đẳng thức 2 2
x y  2xy  4  0 là (–1; 1) và ( –5; –7). 0,25 5 ĐK: x  2 0,25
PT  2x  2 2x  5  4  2x  6 2x  5  4  4 0,25 2 2
 ( 2x  5 1)  ( 2x  5  3)  4
 2x  5 1 2x  5  3  4 0,25 2 (1,5đ)
 2x  5  3  3 2x  5 0,25
 3 2x  5  0  2x  5  3 0,25
 2x  5  9  2x  14  x  7 0,25 5
Kết hợp với điều kiện ta được nghiệm phương trình là  x  7 2 0,25 Câu III (4,0đ) C = 5 m m = 4 2 2 2 2
m(m 1)  m(m 1)(m 1)  m(m 1) (m  4)  5)   0,25
= (m - 2)(m - 1)m(m+1)(m + 2)+ 5(m - 1)m(m+1) 0,25
Ta có A  (m  2)(m 1)m(m  1)(m  2) là tích của năm số nguyên liên tiếp nên 0,5 1a
A2, A3, A5 . Vì 2, 3, 5 là các số đôi một nguyên tố cùng nhau nên A30 (1) (2,0 điểm)
B  5(m 1)m(m 1) là tích của 3 số nguyên liên tiếp nên B2, B3, ì
v (2,3) 1 B6 . 0,5
Mặt khác B5 , vì (5;6)  1  B30 (2) 0,25
Từ (1) và (2)  C30 0,25 5 3 2 m m m 7m 5 3 2
m m m m m m P     =   0,5 30 6 2 10 30 6 2      Theo chứng minh trên 5 3 2 m m 30 ; m m 6; m m2 075 5 3 2
m m m m m m 1b  , , là các số nguyên. 0,5 30 6 2 (2,0 điểm) 5 3 2 m m m 7m Biểu thức P     là một số nguyên. 30 6 2 10 0,25 2 2
x y xy  2x  3x  4  0 (1)
(1)  x(x 1)( y  2)  x  4 (2) 0,25 *) x  1
 không là nghiệm của (2) nên  x  1. Từ (2) ta có x  4 5 x( y  2)  1 . 0,25 x 1 x 1 2
Do x, y  x( y  2)  nên PT có nghiệm nguyên khi ( 2,0 điểm) x 1 0,25
là ước của 5  x 1 5  ;1; 1  ;5  x  6;   2;0;  4 (3)
*) Mặt khác x  0 không là nghiệm của (2)  x  0 Từ (2) ta có x  4 4
(x 1)( y  2)  1 0,25 x x
Do x, y  (x 1)( y  2)  nên PT có nghiệm nguyên khi 0,25
x là ước của 4  x  4;   2;1;1;2;  4 (4)
Từ (3) và (4) ta có x  2;   4 0,25 x  2   y  1
 , x  4  y 2 thoả mãn (1) 0,25
Vậy PT có nghiệm nguyên là ( 2  ; 1  ),(4;2) 0,25 Câu IV (5,5đ) A I (0,25 điểm) O 0,25 G F H B C E
a) BF AC (gt)  0
AFH  90  F  đường tròn đường kính AH (1) 0,25
CG AB (gt)  0
AGH  90  G  đường tròn đường kính AH (2) 0,25 a
(1,25 điểm) Từ (1) và (2)  F à
v G cùng thuộc đường tròn đường kính AH 0,25 Vậy bốn điểm ,
A F, H ,G cùng thuộc đường tròn đường kính AH 0,25
Tâm I của đường tròn đi qua bốn điểm ,
A F, H ,G là trung điểm của AH 0,25 b) Xét AGH à v AEB  có  BAE chung,   0
AGH AEB  90 (gt) 0,5 A
GH AEB (g.g) b (1,5 điểm) AG AH    A .
B AG AH.AE AE AB 0,5
Lại có AB AC (gt)  A .
G AC AH.AE 0,5 c) Xét IAF
có IA IF IAF  cân tại  
I IAF IFA (3) 0,5
Ta có BE BC (do AE là đường cao của tam giác cân ABC ) nên FE là trung c
tuyến thuộc cạnh huyền BC của  vuông BFC EF EB BEF cân 0,5 (1,5 điểm) tại E  
EBF EFB (4) Mặt khác   0   0
IAF C  90 ; EBF C  90    
IAF IFA EBF EFB (5) 0,5 Mà   0
IFA IFH  90 (5) 0,25 Từ (3), (4), (5)   0
IFH HFE  90  EF IF EF là tiếp tuyến của (I) . 0,25
d) Theo chứng minh trên ta có EF IF nên IFE  vuông tại F nên 0     90             0,25 os c  sin , os c  sin . Do đó 6 6 2 2 T os c os c 3sin sin d = 6 6 2 2 os c
  sin   3sin  cos  (1,0 điểm) 2 3 2 3 2 2
 (cos )  (sin )  (3cos  sin  ).1 0,25 2 3 2 3 2 2 2 2
 (cos )  (sin )  3cos  sin .(sin   cos ) 0,25 2 3 2 3 2 4 4 2
 (cos )  (sin )  3cos  sin   3cos  sin  2 2 3 3
 (sin   cos ) 1 1 0,25 1 1 1
Ta có Q  (4a  )  (4b  )  (4c  )  3(a b c) a b c 0,25 1 1
Áp dụng BĐT Cauchy ta có: 4a   2 4a   4 . a a 0,25 1 1
Tương tự ta có 4b   4 , 4c   4 b c 3 9 Câu V
Mà a b c  9
 3(a b c)   3(
a b c)   0,25 (1,5đ) 2 2 2
Kết hợp các đánh giá trên ta có 1 1 1 9 15 0,25
Q  (4a  )  (4b  )  (4c  )  3(a b c)  4  4  4   a b c 2 2 1
Đẳng thức xảy ra khi a b c  2 0,25 15 1 Vậy MinQ
khi a b c  2 2 0,25