UBND HUYỆN NHO QUAN
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG
HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2015 - 2016
Môn thi: TOÁN - Lớp 9
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi gồm 05 câu trong 01 trang).
Câu I (4,5 điểm).
Cho hai biểu thức
3
2
x
P
x
và
15 2
4
2
xx
Q
x
x


, với
0, 4
x
x
1. Tính giá trị của biểu thức
P khi 10 ( 4 2 3 7 4 3)x 
2. Rút gọn biểu thức
Q
.
3. Tìm giá trị của
x
để biểu thức
P
Q
đạt giá trị nhỏ nhất.
Câu II (4,5 điểm).
1. Trong mặt phẳng tọa độ
Oxy
cho ba đường thẳng
1
:2dy x , :
2
23yx kd ,
3
: 2( 1) 3ykxkd  ( k là tham số).
a) Tìm giá trị của
k để đường thẳng
2
d đi qua gốc tọa độ.
b) Tìm giá trị của
k để đường thẳng
1
d cắt đường thẳng
2
d tại một điểm nằm trên trục hoành.
c) Chứng minh rằng khi
k
thay đổi, các đường thẳng
3
d
luôn đi qua một điểm cố định. Tìm điểm
cố định đó.
2. Giải phương trình sau:
22
9
1
xx
x

Câu III (3,5 điểm).
1. Giải phương trình nghiệm nguyên sau:
2015 2018
2012 2013 2015xy
2. Cho các số thực
,,
x
yz thỏa mãn đồng thời các điều kiện
222
x
y z xy yz zx và
2015 2015 2015 2016
3xyz . Tìm ,,
x
yz.
3.
Cho ,
x
y là hai số không âm thỏa mãn điều kiện
22
(1 )(1 ) 1xy x y . Tính giá trị
của biểu thức:
22
11Tx y y x
Câu IV (6,0 điểm).
Cho đường tròn
(;)OR
và đường thẳng
d
cố định,
d
không có điểm chung với đường tròn. Gọi
M
là điểm thuộc đường thẳng d . Qua
M
kẻ hai tiếp tuyến ,
AMB tới đường tròn ( ,
A
B là các
tiếp điểm). Từ
O kẻ OH vuông góc với đường thẳng d ( Hd ). Nối
A
với
B
,
A
B cắt OH tại
K và cắt OM tại I . Tia OM cắt (;)OR tại E .
a) Chứng minh rằng năm điểm
,,, ,
A
OBHM cùng thuộc một đường tròn.
b) Chứng minh rằng
..OK OH OI OM .
c) Chứng minh E là tâm đường tròn nội tiếp tam giác
M
AB .
d) Tìm vị trí của
M
trên đường thẳng d để diện tích tam giác OIK đạt giá trị lớn nhất.
Câu V (1,5 điểm).
Cho ,,abc là các số thực dương thỏa mãn điều kiện 3ab bc ca . Chứng minh rằng:
444
abcabcbcacab
.............................................................. HẾT ........................................................
UBND HUYỆN NHO QUAN
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HDC ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG
HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2015 - 2016
Môn thi: TOÁN - Lớp 9
(HDC gồm 04 trang).
Câu Ý Nội dung Điểm
Câu
I
1
(1,0)
10 ( 4 2 3 7 4 3)x 
=
22
10 ( ( 3 1) (2 3)
=
10 ( 3 1 2 3) 10 1 9
0,5
Với
9
x
93 12
12
32
92
P

0,5
2
(1,5đ)
với
0, 4
x
x
ta có
15 2 1 5 2
4
22(2)(2)
xxx x
Q
x
xxxx

 

0,5
(1)(2)52
4
xx x
Q
x

=
2
(2)(2)
xx
xx

0,5
=
(2)
(2)(2)(2)
x
xx
xx x

0,5
3
(2,0đ)
Với
0, 4
x
x thì
P
Q
được xác định.
0,25
33Px
x
Q
x
x

0,5
Áp dụng BĐT AM-GM ta có
3
23x
x

.
0,5
Đẳng thức xảy ra khi
3
3
x
x
x

0,5
Vậy Min 23 3QKhix
0,25
II 1
a)
:
2
23yx kd  đi qua gốc tọa độ thì 0, 0
x
y và 30k 3k
0,5
b) Ta thấy
1
d và
2
d luôn cắt nhau
0,25
Đường thẳng
1
d cắt trục hoành tại điểm (2;0)
A
0,25
Đường thẳng
2
d cắt trục hoành tại điểm
3
(;0)
2
k
B
0,25
Để hai đường thẳng
1
d ,
2
d cắt nhau tại một điểm trên trục hoành thì
A
B
tức là
3
2
2
k
7k
0,5
Vậy 7k …
0,25
2
Giả sử
00
(; )
M
xy
là một điểm cố định mà mọi đường thẳng đã cho luôn đi
qua thì phương trình
00
2( 1) 30kxy k
(1) luôn đúng với mọi
k
Ta có
000
(1) (2 1) 2 30xkxy
0,5
ĐK để phương trình này luôn đúng với mọi k là
00
0
0
0
210
2
1
2
30 2
x
x
xy y




0,5
1
(;2)
2
M 
0,25
Thay tọa độ điểm
1
(;2)
2
M 
vào
3
d ta thấy luôn đúng với mọi k .
Vậy điểm cố định cần tìm là
1
(;2)
2
M 
0,25
ĐK 0
x
0,25
PT
22 8 42
99
1
11
x
xx xx
x
x
x
 

0,25
9142
0
1
1
xx
x
x

842
10
1
1
xx
x
x

0,25
2
22
(1)0
1
x
x

22 1
18 1
7
1
x
xx x
x
 
(TMĐK)
0,25
III 1
Với mọi
x
nguyên thì
2015
2012 4
x
nên là số chẵn
0,25
+) Nếu y chẵn thì
2018
y là số chẵn nên 2013
2018
y là số chẵn
2015 2018
2012 2013xy
là số chẵn
0,25
mà 2015 là số lẻ nên PTVN
0,25
+) Nếu y lẻ thì
1009
y là số lẻ, Đặt
1009
21,ykk
2018 2 2
2013 2013(2 1) 2013(4 4 1)yk kk =
2
4.2013( ) 2013kk
chia cho 4 dư 1 nên
2015 2018
2012 2013xy chia cho 4 dư 1, mà 2015 chia
cho 4 dư 3.
0,5
Vậy không có số nguyên ,
x
y nào thỏa mãn ycbt
0,25
2
Từ
222
x
y z xy yz zx
222
()()()0xy yz zx
0,25
x
yz
0,25
Khi đó
2015 2015 2015 2015 2016 2015 2015
33 3 3
x
yz x x x 
0,5
Vậy
3
x
yz
0,25
3
Từ
22 22
(1 )(1 ) 1 (1 )(1 ) 1
x
yxy xyxy  
22 2
(1 )(1 ) (1 )
x
yxy
0,25
2 2 22 22
112
x
yxy xyxy
0,25
22 2
20()0
x
yxy xy yx
0,25
Với yx
2222
11110Tx y y x x x x x   
0,25
IV 6,0
điểm
M
E
K
J
N
I
O
A
B
H
d
0,25
a)
M
A là tiếp tuyến của đường tròn ()O
0
90OAM
A
 đường tròn đường kính OM
0,25
Tương tự ta có
B
đường tròn đường kính OM
0,25
OH d (gt)
0
90OHM H đường tròn đường kính OM
0,25
Vậy 5 điểm ,,, ,
A
OBHM cùng thuộc đường tròn đường kính OM
0,25
b) Ta có
M
AMB ( theo t/c hai tiếp tuyến cắt nhau)
M
 trung trực của
A
B (1)
0,5
()OA OB R O trung trực của
A
B
(2)
0,5
Từ (1) và (2) OM là trung trực của
A
B OM AB tại I
0,5
Xét OIK và OHM
Có
I
0
90H ,
O chung
(.)OIK OHM g g # ..
OI OK
OK OH OI OM
OH OM

1,0
c) Ta có
M
I là tia phân giác của
A
MB (theo t/c hai tiếp tuyến cắt nhau) (3)
0,25
Lại có
0
90 ,IAE IEA IEA OAE (vì OAE cân tại O )
0
90OAE IAE
0,25
mà
0
90OAE MAE
IAE MAE
A
E
là tia phân giác của
M
AB
(4)
0,25
Từ (3) và (4) suy ra
E
là tâm đường tròn nội tiếp
M
AB
0,25
d) OAM vuông tại
A
, có
A
IOM
22
.OI OM OA R
0,25
Theo chứng minh trên ..OK OH OI OM
2
2
.
R
OK OH R OK
OH
 .
,
R
OH
không đổi
K
cố định
OK
không đổi
0,25
Gọi
IN
là đường cao của
OIK
,
J
là trung điểm của
ON
Ta có
.
2
OIK OIK
IN OK
SS
 lớn nhất IN lớn nhất
0,25
Lại có
2
OK
IN IJ

max
2
OK
IN
N
JIOK vuông cân
OMH vuông cân
M
HHO
0,25
Vậy diện tích tam giác OIK có giá trị lớn nhất khi
M
HHO
0,25
Câu
V
1,5
điểm
Vì
,,abc là các số thực dương nên Áp dụng BĐT AM-GM ta có:
222
bc ac ab
abc bca cab a b c


0,25
3abc bca cab ab bc ca
(1)
0,25
Mặt khác
444 2222 2
3( )( )( )9abc abc abbcca 
0,5
444
3 abc (2)
0,25
Từ (1) và (2) ta có ĐPCM
0,25
Chú ý:
1) Nếu học sinh làm bài không theo cách nêu trong đáp án nhưng đúng thì cho đủ số điểm từng phần
như hướng dẫn quy định.
2) Việc chi tiết hóa (nếu có) thang điểm trong hướng dẫn chấm phải bảo đảm không làm sai lệch
hướng dẫn chấm và phải được thống nhất thực hiện trong tổ chấm.
3) Điểm bài thi là tổng điểm không làm tròn.

Preview text:

UBND HUYỆN NHO QUAN
ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2015 - 2016
Môn thi: TOÁN - Lớp 9 ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)
(Đề thi gồm 05 câu trong 01 trang).
Câu I (4,5 điểm). x  3 x 1 5 x  2
Cho hai biểu thức P  và Q  
, với x  0, x  4 x  2 x  2 x  4
1. Tính giá trị của biểu thức P khi x  10  ( 4  2 3  7  4 3 )
2. Rút gọn biểu thức Q . P
3. Tìm giá trị của x để biểu thức
đạt giá trị nhỏ nhất. Q
Câu II (4,5 điểm).
1. Trong mặt phẳng tọa độ Oxy cho ba đường thẳng d : y  x  2 , d
y  2x  3  k , 1 : 2
d y   k x k  ( k là tham số). 3 : 2( 1) 3
a) Tìm giá trị của k để đường thẳng d đi qua gốc tọa độ. 2
b) Tìm giá trị của k để đường thẳng d cắt đường thẳng d tại một điểm nằm trên trục hoành. 1 2
c) Chứng minh rằng khi k thay đổi, các đường thẳng d luôn đi qua một điểm cố định. Tìm điểm 3 cố định đó. 2 2
2. Giải phương trình sau: x  9  x x 1
Câu III (3,5 điểm).
1. Giải phương trình nghiệm nguyên sau: 2015 2018 2012x  2013y  2015
2. Cho các số thực x, y , z thỏa mãn đồng thời các điều kiện 2 2 2
x y z xy yz zx và 2015 2015 2015 2016 xyz
 3 . Tìm x, y, z .
3. Cho x, y là hai số không âm thỏa mãn điều kiện 2 2
xy  (1 x )(1 y )  1. Tính giá trị của biểu thức: 2 2
T x 1 y y 1 x
Câu IV (6,0 điểm). Cho đường tròn ( ;
O R) và đường thẳng d cố định, d không có điểm chung với đường tròn. Gọi
M là điểm thuộc đường thẳng d . Qua M kẻ hai tiếp tuyến M ,
A MB tới đường tròn ( , A B là các
tiếp điểm). Từ O kẻ OH vuông góc với đường thẳng d ( H d ). Nối A với B , AB cắt OH tại
K và cắt OM tại I . Tia OM cắt ( ; O R) tại E .
a) Chứng minh rằng năm điểm ,
A O, B, H , M cùng thuộc một đường tròn.
b) Chứng minh rằng OK.OH OI.OM .
c) Chứng minh E là tâm đường tròn nội tiếp tam giác MAB .
d) Tìm vị trí của M trên đường thẳng d để diện tích tam giác OIK đạt giá trị lớn nhất.
Câu V (1,5 điểm). Cho a, ,
b c là các số thực dương thỏa mãn điều kiện ab bc ca  3 . Chứng minh rằng: 4 4 4
a b c a bc b ca c ab
.............................................................. HẾT ........................................................ UBND HUYỆN NHO QUAN
HDC ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HỌC SINH GIỎI NĂM HỌC 2015 - 2016
Môn thi: TOÁN - Lớp 9 (HDC gồm 04 trang). Câu Ý Nội dung Điểm 1
x  10  ( 4  2 3  7  4 3) = 2 2
10  ( ( 3 1)  (2  3) 0,5 Câu (1,0)
= 10  ( 3 1  2  3)  10 1  9 I 9  3 12
Với x  9  P   12 0,5 9  2 3  2 2 (1,5đ) x 1 5 x  2 x 1 5 x  2
với x  0, x  4 ta có Q     0,5 x  2 x  4
x  2 ( x  2)( x  2)
( x 1)( x  2)  5 x  2 x  2 x Q  = x  4 0,5
( x  2)( x  2) x( x  2) x =  0,5
( x  2)( x  2) ( x  2) 3 (2,0đ) P
Với x  0, x  4 thì được xác định. 0,25 Q P x  3 3   x 0,5 Q x x 3
Áp dụng BĐT AM-GM ta có x   2 3 . 0,5 x 3
Đẳng thức xảy ra khi x   x  3 0,5 x
Vậy MinQ  2 3 Khi x  3 0,25 II 1
a) d : y  2x  3  k đi qua gốc tọa độ thì x  0, y  0 và 3  k  0  k  3 0,5 2
b) Ta thấy d và d luôn cắt nhau 1 2 0,25
Đường thẳng d cắt trục hoành tại điểm (2 A ;0) 0,25 1 k  3
Đường thẳng d cắt trục hoành tại điểm B( ;0) 0,25 2 2
Để hai đường thẳng d , d cắt nhau tại một điểm trên trục hoành thì A B 1 2 k  3 0,5 tức là  2  k  7 2 Vậy k  7 … 0,25 2
Giả sử M (x ; y ) là một điểm cố định mà mọi đường thẳng đã cho luôn đi 0 0
qua thì phương trình 2(k  1)x y  3  k  0
(1) luôn đúng với mọi k 0 0 0,5
Ta có (1)  (2x  1)k  2x y  3  0 0 0 0  1 x   0 2x 1  0 
ĐK để phương trình này luôn đúng với mọi k là 0 2   2x y 3 0    y  2 0,5  0 0 0    1 M ( ; 2  ) 2 0,25 1
Thay tọa độ điểm M ( ; 2
 ) vào d ta thấy luôn đúng với mọi k . 2 3 0,25 1
Vậy điểm cố định cần tìm là M ( ; 2  ) 2
ĐK x  0 0,25 2 2 8 4 2x
PT x  9  x
x  9  x   0,25 x 1 x 1 x 1   9x 1 4 2x 8x 4 2x   0   1  0 0,25 x 1 x 1 x 1 x 1  2 2x 2 2 2x 1 ( 1)  0 
1  8x x 1  x  (TMĐK) 0,25 x 1 x 1 7 III 1
Với mọi x nguyên thì 2015 2012x 4 nên là số chẵn 0,25
+) Nếu y chẵn thì 2018 y
là số chẵn nên 2013 2018 y là số chẵn 0,25  2015 2018 2012x  2013y là số chẵn
mà 2015 là số lẻ nên PTVN 0,25
+) Nếu y lẻ thì 1009 y là số lẻ, Đặt 1009 y
 2k 1,k  0,5 2018 2 2 2013y
 2013(2k 1)  2013(4k  4k 1) = 2
4.2013(k k)  2013 chia cho 4 dư 1 nên 2015 2018 2012x  2013y
chia cho 4 dư 1, mà 2015 chia cho 4 dư 3.
Vậy không có số nguyên x, y nào thỏa mãn ycbt 0,25 2 Từ 2 2 2
x y z xy yz zx 2 2 2
 (x y)  (y z)  (z x)  0 0,25
x y z 0,25 Khi đó 2015 2015 2015 2015 2016 2015 2015 xyz  3x  3  x  3  x  3 0,5
Vậy x y z  3 0,25 Từ 2 2 2 2
xy (1 x )(1 y ) 1 (1 x )(1 y ) 1xy 2 2 2
 (1 x )(1 y )  (1 xy) 0,25 2 2 2 2 2 2 3
 1 x y x y  1 2xy x y 0,25 2 2 2
x y  2xy  0  (x y)  0  y  x 0,25
Với y  x 2 2 2 2
T x 1 y y 1 x x 1 x x 1 x  0 0,25 IV 6,0 điểm d M A E I 0,25 K O H N J B
a) MA là tiếp tuyến của đường tròn (O)  0  OAM  90 0,25
A đường tròn đường kính OM
Tương tự ta có B  đường tròn đường kính OM 0,25 OH d (gt)  0
OHM  90  H  đường tròn đường kính OM 0,25 Vậy 5 điểm ,
A O, B, H , M cùng thuộc đường tròn đường kính OM 0,25
b) Ta có MA MB ( theo t/c hai tiếp tuyến cắt nhau) 0,5
M  trung trực của AB (1)
OA OB( R)  O  trung trực của AB (2) 0,5
Từ (1) và (2)  OM là trung trực của AB OM AB tại I 0,5 Xét OIK  và OHM Có I   0 H  90 ,  O chung OI OK OIK  # OHM  (g.g) 1,0  
OK.OH OI.OM OH OM
c) Ta có MI là tia phân giác của 
AMB (theo t/c hai tiếp tuyến cắt nhau) (3) 0,25 Lại có   0  
IAE IEA  90 , IEA OAE (vì OA
E cân tại O ) 0,25    0
OAE IAE  90 mà   0
OAE MAE  90  
IAE MAE 0,25
AE là tia phân giác của  MAB (4)
Từ (3) và (4) suy ra E là tâm đường tròn nội tiếp MAB 0,25 d) OAM
vuông tại A , có AI OM 2 2
OI.OM OA R 0,25
Theo chứng minh trên OK.OH OI.OM 2  R 2
OK.OH R OK  . 0,25 OH
R, OH không đổi  K cố định  OK không đổi
Gọi IN là đường cao của OIK
, J là trung điểm của ON IN.OK 0,25 Ta có S
S lớn nhất  IN lớn nhất OIK 2 OIK OK OK 0,25
Lại có IN IJ   IN
N J IOK vuông cân 2 max 2  OM
H vuông cân  MH HO
Vậy diện tích tam giác OIK có giá trị lớn nhất khi MH HO 0,25 Câu 1,5 V điểm Vì a, ,
b c là các số thực dương nên Áp dụng BĐT AM-GM ta có:    0,25 b c a c a b
a bc b ca c ab a   b   c 2 2 2
a bc b ca c ab ab bc ca  3 (1) 0,25 Mặt khác 4 4 4 2 2 2 2 2
3(a b c )  (a b c )  (ab bc ca)  9 0,5 4 4 4
 3  a b c (2) 0,25 Từ (1) và (2) ta có ĐPCM 0,25 Chú ý:
1) Nếu học sinh làm bài không theo cách nêu trong đáp án nhưng đúng thì cho đủ số điểm từng phần
như hướng dẫn quy định.

2) Việc chi tiết hóa (nếu có) thang điểm trong hướng dẫn chấm phải bảo đảm không làm sai lệch
hướng dẫn chấm và phải được thống nhất thực hiện trong tổ chấm.

3) Điểm bài thi là tổng điểm không làm tròn.