Kinh tế vi mô - Phân tích chính sách điều tiết độc quyền | Microeconomics | Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
VIỆN ĐÀO TẠO TIÊN TIẾN, CHẤT LƯỢNG CAO VÀ POHE TIỂU LUẬN KINH TẾ VI MÔ
CHÍNH SÁCH ĐIỀU TIẾT ĐỘC QUYỀN
Họ và tên sinh viên: Nguyễn Quốc Bình Mã sinh viên: 11220869
Lớp: Tài chính doanh nghiệp CLC 64E
Giảng viên hướng dẫn: Phạm Văn Minh Hà Nội 2023
Sinh viên: Nguyễn Quốc Bình MSV:11220869 I. Giới thiệu :
Độc quyền là thuật ngữ trong kinh tế học chỉ về trạng thái thị trường
chỉ có duy nhất một người bán và sản xuất ra sản phẩm không có sản
phẩm thay thế gần gũi. Trong tiếng Anh monopoly có nguồn gốc từ
tiếng Hy Lạp monos (nghĩa là một) và polein (nghĩa là bán). Đây là một
trong những dạng của thất bại thị trường, là trường hợp cực đoan của
thị trường thiếu tính cạnh tranh. Mặc dù trên thực tế hầu như không thể
tìm được trường hợp đáp ứng hoàn hảo hai tiêu chuẩn của độc quyền và
do đó độc quyền thuần túy có thể coi là không tồn tại nhưng những
dạng độc quyền không thuần túy đều dẫn đến sự phi hiệu quả của lợi
ích xã hội. Độc quyền được phân loại theo nhiều tiêu thức: mức độ độc
quyền, nguyên nhân của độc quyền, cấu trúc của độc quyền... Độc
quyền là hiện tượng trên thị trường chỉ có một doanh nghiệp hoặc một
nhóm doanh nghiệp câu kết với nhau chiếm vị trí độc tôn trong việc
cung cấp sản phẩm nhất định nào đó, cho phép họ kiểm soát trọn vẹn
giá cả sản phẩm để thu lợi nhuận tối đa và ngăn chặn các đối thủ cạnh
tranh khác thâm nhập thị trường. Vì vậy nhà nước cần có những chính
sách điều tiết độc quyền và chúng ta sẽ phân tích và những chính sách đó. 2
Sinh viên: Nguyễn Quốc Bình MSV:11220869 II. Nội dung :
Thị trường điện : là một sản phẩm thiết yếu hàng ngày nên giá cả của
điện luôn được điều tiết độc quyền bởi nhà nước thông qua các chính sách :
Điều tiết giá cả: Quốc gia có thể định giá điện thông qua cơ chế
điều tiết giúp cân đối giữa đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng
và khả năng đầu tư, vận hành hệ thống điện.
Phân phối và cung cấp : Các quốc gia thường ưu tiên sử dụng các
công ty điện lực quốc gia hoặc công ty điện lực nhà nước để quản
lý, vận hành hệ thống phân phối nhằm đảm bảo cung cấp điện
liên tục và đến mọi miền đất nước.
Điều chỉnh đầu tư: Quốc gia có thể kiểm soát quy mô và tốc độ
đầu tư vào ngành điện để đảm bảo sự phát triển bền vững của hệ
thống điện quốc gia và khả năng cung cấp điện trong tương lai.
Thị trường xăng dầu : Ngoài ra, chính phủ thường điều tiết độc quyền
thị trường xăng dầu để đảm bảo cung cấp ổn định và kiểm soát giá cả.
Các chính sách điều tiết độc quyền có thể áp dụng trong lĩnh vực này, chẳng hạn như:
Quản lý giá cả: Thông thường, nhà nước can thiệp trên thị trường
nội địa bằng cách áp đặt thuế, hạn chế nhập khẩu hoặc áp đặt các cơ chế kiểm soát giá.
Quản lý nguồn cung: Để đảm bảo cung cấp đáp ứng nhu cầu trong
nước, nhà nước có thể kiểm soát và quản lý nguồn cung xăng dầu 3
Sinh viên: Nguyễn Quốc Bình MSV:11220869
thông qua các cơ chế như cấp phép khai thác, quản lý kho lưu trữ và phân phối.
Kiểm soát chất lượng: Đối với chất lượng xăng dầu, đảm bảo a
toàn và tuân thủ các tiêu chuẩn môi trường, nhà nước thường đưa ra các quy định. III.
Tác động và những vấn đề liên quan : 1. Tác động :
Chính sách điều tiết độc quyền giúp thị trường điện và xăng dầu
duy trì cung cấp ổn định, ngăn chặn sự gián đoạn nguồn cung và giảm giá cả.
Ngoài ra, các chính sách này có thể đảm bảo rằng lợi ích công
cộng được đặt lên hàng đầu. Những chính sách này có thể bảo
vệ môi trường, đảm bảo a ninh năng lượng quốc gia và đảm bảo
rằng mọi người đều có thể tiếp cận điện và nhiên liệu.
2. Những vấn đề liên quan :
Sự can thiệp quá mức của nhà nước có thể dẫn đến cung cầu và
giá cả không cân đối, gây ra mất cân đối thị trường.
Các chính sách điều tiết độc quyền có thể làm giảm cạnh tranh
và ngăn chặn sự phát triển của các công ty tư nhân. Điều này có
thể cản trở sự phát triển và đa dạng trong ngành.
Áp lực thể chế và chính trị có thể ảnh hưởng đến quyết định
đầu tư và giá cả của nhà nước, dẫn đến sự không linh hoạt và
hiệu quả kinh tế thấp. 4
Sinh viên: Nguyễn Quốc Bình MSV:11220869 IV. Kết luận :
Trong việc đảm bảo ổn định kinh tế và bảo vệ lợi ích của người tiêu
dùng, các chính sách điều tiết độc quyền của nhà nước đóng một vai trò
quan trọng. Phân tích các chính sách điều tiết độc quyền trong các thị
trường điện và xăng dầu cho thấy chúng có lợi, chẳng hạn như đảm bảo
chất lượng sản phẩm, ổn định giá cả và nguồn cung, khuyến khích sử
dụng năng lượng tái tạo và kiểm soát giá cả. Tuy nhiên, để đảm bảo
rằng các chính sách này không ảnh hưởng tiêu cực đến sự cạnh tranh và
sự phát triển bền vững của thị trường, cần phải có sự cân nhắc kỹ lưỡng. 5