Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 381
CHƯƠNG 5. ĐẠO HÀM
BÀI 1. ĐỊNH NGHĨA VÀ Ý NGHĨA ĐẠO HÀM
A. KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM
I – ĐẠO HÀM TẠI MỘT ĐIỂM
1. Định nghĩa đạo hàm tại một điểm
Cho hàm số
()
yfx=
xác định trên khoảng
()
;ab
và
()
0
;
x
abÎ
. Nếu tồn tại giới hạn (hữu hạn)
() ( )
0
0
0
lim
xx
f
xfx
xx
-
-
thì giới hạn đó được gọi là đạo hàm của hàm số
()
yfx=
tại
0
x
và kí hiệu là
()
0
'
f
x
(hoặc
()
0
'yx
),
tức là
()
() ( )
0
0
0
0
' lim .
xx
fx fx
fx
xx
-
=
-
Chú ý:
Đại lượng
0
x
xxD= - gọi là số gia của đối số
x
tại
0
.
x
Đại lượng
() ( ) ( ) ( )
00 0
yfx fx fx x fxD= - = +D - được gọi là số gia tương ứng của hàm số. Như vậy
()
0
0
' lim .
x
y
yx
x
D
D
=
D
2. Cách tính đạo hàm bằng định nghĩa
Bước 1. Giả sử
D là số gia của đối số
x
tại
0
x
, tính
()()
00
yfx x fxD= +D - .
Bước 2. Lập tỉ số
y
x
D
D
.
Bước 3. Tìm
0
lim
x
y
x
D
D
D
.
3. Quan hệ giữa sự tồn tại của đạo hàm và tính liên tục của hàm số
Định lí 1
Nếu hàm số
()
yfx= có đạo hàm tại
0
x
thì nó liên tục tại
0
x
.
Chú ý:
a) Nếu
()
yfx= gián đoạn tại
0
x
thì nó không có đạo hàm tại
0
x
.
b) Nếu
()
yfx= liên tục tại
0
x
thì có thể không có đạo hàm tại
0
x
.
4. Ý nghĩa hình học của đạo hàm
Định lí 2
Đạo hàm của hàm số
()
yfx= tại điểm
0
x
là hệ số góc của tiếp tuyến
0
M
T của đồ thị hàm số tại
điểm
()
()
00 0
;
M
xfx .
Định lí 3
Phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số
()
yfx= tại điểm
()
()
00 0
;
M
xfx là
(
)
(
)
000
– ' –yy fx xx=
trong đó
()
00
yfx= .
5. Ý nghĩa vật lí của đạo hàm
Vận tốc tức thời:
() ()
00
.'vt s t=
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 382
Cường độ tức thời:
() ()
00
'.
I
tQt=
II – ĐẠO HÀM TRÊN MỘT KHOẢNG
Định nghĩa
Hàm số
()
yfx=
được gọi là có đạo hàm trên khoảng
()
;ab
nếu nó có đạo hàm tại mọi điểm
x
trên
khoảng đó.
Khi đó, ta gọi hàm số
()
': ;fab
()
'
x
fx
là đạo hàm của hàm số
()
yfx=
trên khoảng
()
;ab
, kí hiệu là 'y hay
()
'.
f
x
B. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Dạng 1. Tính đạo hàm bằng định nghĩa
1. Phương pháp
Tính số gia của hàm số
00
yfx x fx.
Lập tỉ
y
.
x
Tính giới hạn
x0
y
lim .
x

2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
Ví dụ 1:
Cho f là hàm số liên tục tại
0
x.
Đạo hàm của f tại
0
x
là:
A.

0
fx .
B.

00
fx h fx
.
h

C.

00
h0
fx h fx
lim
h

(nếu tồn tại giới hạn).
D.
00
h0
fx h fx h
lim
h

(nếu tồn tại giới hạn).
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
Theo định nghĩa đạo hàm tại

00
x:fx .
Ví dụ 2: Cho hàm f xác định bởi



2
x11
x0
fx
x
0x0

. Giá trị
f0
bằng:
A. 0. B. 1. C.
1
2
. D. Không tồn tại.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C

 
2
2
x0 x0 x0
2
fx f0
x11 1 1
f 0 lim lim lim .
x0 2
x
x11




Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 383
Ví dụ 3: Cho hàm f xác định trên
\
2
bởi



32
2
x4x3x
x1
fx
x3x2
0x1


.
Giá trị
f1
bằng:
A.
3
.
2
B. 1. C. 0. D. Không tồn tại.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D





32
2
x1 x1 x1
fx f1 xx 3
x4x3x
f 1 lim lim lim .
x1
x1x2
x1x 3x2






Ví dụ 4:
Cho hàm số

x khi x 0
yfx
1 x khi x 0

và điểm có
0
x0.
Khẳng định nào sau đây là
đúng?
A.

x0
fx f0
lim 1.
x0

B.
 
x0
fx f0
lim 1.
x0

C.

f0 1.
D. Hàm số không có đạo hàm tại
0
x0.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D

x0 x0 x0
fx f0
x
lim lim lim 1 1.
xx




x0 x0
fx f0
1x
lim lim .
xx



Do đó hàm số không có đạo hàm tại
x0.
Ví dụ 5: Cho hàm số
 
2
fx 1 x 1 x 1.
Tính
h0
fx h fx
lim .
h

A.
2
2x
.
1x
B.
2
x
.
1x
C.
2
1
.
1x
D.
2
1
.
21 x
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN B
Ta có:


2
2
h0 h0
22
2
1xh 1x
2x h x
lim lim .
h
1x
1xh 1x





Ví dụ 6: Cho hàm số

fx sinx.
Tính
h0
fx h fx
lim
h

A.
x
cos .
2
B.
x
2sin .
2
C.
cosx.
D.
cosx.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 384
Ta có:

h0 h0
hh
2cos x sin
sin x h sinx
22
lim lim
hh





h0
h
sin
h
2
lim cos x 1.cosx cosx
h
2
2




h0
h
sin
2
vì lim 1 .
h
2






Ví dụ 7: Tìm a để hàm số sau liên tục và có đạo hàm tại
0
x
.

2
x neáu x 1
fx
ax 1 neáu x 1


;
0
x1
.
A. a1 . B. a2 . C. a1
. D. a2
.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
Xét tính liên tục tại
0
x1
. Ta có:
f1 1
.
 
2
x1 x1 x1 x1
lim f x lim ax 1 a 1; lim f x lim x 1
 
 

.
Hàm số liên tục tại
0
x1a11a2
.
Xét đạo hàm của hàm số tại
0
x1
.
Ta có:


x0 x0 x0
21 x 1 1
f1 x f1
2x
lim lim lim 2 f 1
xxx

  






.
Lại có:
 

2
x0 x0
f1 x f1 1 x 1
lim lim 2 f 1
xx


 


.
Vậy
a2 , hàm số liên tục và có đạo hàm tại
0
x1
.
Ví dụ 8: Cho hàm số

fx x
và
gx 1 x.
Tìm đạo hàm của hàm số
fx
và

fx gx
tại
0
x0.
A.
fx
không có đạo hàm và

fx gx
không có đạo hàm tại
0
x0.
B.
fx
không có đạo hàm tại
0
x0
và
fx gx
có đạo hàm tại
0
x0
và đạo hàm bằng 1 tại
0
x0.
C.
fx
không có đạo hàm tại
0
x0
và
fx gx
có đạo hàm tại
0
x0
và đạo hàm bằng 0.
D.
fx
có đạo hàm tại
0
x0
và bằng 0;
fx gx
có đạo hàm cũng bằng 0.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
Ta có:

xneáu x0
fx
xneáu x 0

tại
0
x0;f00.
00
x0 x0
fx x fx
x
lim lim 1.
xx

 




00
x0 x0
fx x fx
x
lim lim 1 1.
xx

 




Vậy hàm số không có đạo hàm tại
0
x0.
Ta còn có:
  
hx fx gx 1.
Hiển nhiên
hx 0, x

. Vậy
h0 0.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 385
Ví dụ 9: Cho f xác định trên

0;
bởi

1
fx .
x
Đạo hàm của f tại
0
x2
là:
A.
1
.
2
B.
1
.
2
C.
1
.
2
D.
1
.
2
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN B
Cách 1: Giải bằng tự luận
Dùng định nghĩa tính được

0
2
0
11
fx f 2
2
x

 
.
Cách 2: Giải nhanh bằng máy tính
Ví dụ 10:
Cho hàm f xác định trên
bởi
3
fx x
. Giá trị
f8
bằng:
A.
1
.
12
B.
1
.
12
C.
1
.
6
D.
1
.
6
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
Cách 1: Giải bằng tự luận



33 3
h0 h0 h0
3
h0
2
3
3
h0
2
3
3
f8h f8
h8 8 h82
lim lim lim
hhh
h82
lim
hh82h84
11
lim
12
h8 2h84


 








Vậy

1
f8
12

.
Cách 2: Giải nhanh bằng máy tính
Ấn tiếp
3. Bài tập trắc nghiệm
Câu 1:
Trong các phát biểu sau, phát biểu nào sau đây là đúng?
A. Nếu hàm số
()
yfx= không liên tục tại
0
x
thì nó có đạo hàm tại điểm đó.
B. Nếu hàm số
()
yfx=
có đạo hàm tại
0
x
thì nó không liên tục tại điểm đó.
C. Nếu hàm số
()
yfx= có đạo hàm tại
0
x
thì nó liên tục tại điểm đó.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 386
D. Nếu hàm số
()
yfx=
liên tục tại
0
x
thì nó có đạo hàm tại điểm đó.
Lời giải
Chọn C
Câu 2:
Cho
f
là hàm số liên tục tại
0
x
. Đạo hàm của
f
tại
0
x
là:
A.
()
0
.
f
x
B.
()()
00
.
f
xhfx
h
+-
C.
()()
00
0
lim
h
f
xhfx
h
+-
(nếu tồn tại giới hạn).
D.
()()
00
0
lim
h
f
xhfxh
h
+- -
(nếu tồn tại giới hạn).
Lời giải
Chọn C
Ta có Cho
f
là hàm số liên tục tại
0
x
.
Nếu tồn tại giới hạn (hữu hạn)
() ( )
0
0
0
lim
xx
f
xfx
xx
-
-
thì
()
() ( )
0
0
0
0
lim
xx
f
xfx
fx
xx
-
¢
=
-
.
Đặt
()
()()
0
00
0
0
lim
h
fx
hxx fx
hfx
h
¢
+-
=- = .
Câu 3: Cho hàm số
()
yfx=
có đạo hàm tại
0
x
là
()
0
f
x
¢
. Mệnh đề nào sau đây sai?
A.
()
() ( )
0
0
0
0
lim .
xx
f
xfx
fx
xx
-
¢
=
-
B.
()
()()
00
0
0
lim .
x
f
xxfx
fx
x
D
+D -
¢
=
D
C.
()
()()
00
0
0
lim .
h
f
xhfx
fx
h
+-
¢
=
D.
()
()()
0
00
0
0
lim .
xx
f
xx fx
fx
xx
+-
¢
=
-
Lời giải
Chọn D
Hàm số
()
yfx= có đạo hàm tại
0
x
là
()
0
f
x
¢
()
() ( )
0
0
0
0
lim
xx
f
xfx
fx
xx
-
¢
=
-
.
Đặt
()
()()
()()
0000
0
00
0
lim lim
xh
f
h
xxfx f
x
xh
xx
f
x
fx
xh
D
+D - + -
¢
==
D
=D = -
.
Câu 4:
Cho hàm số
()
34
khi 0
4
1
khi 0
4
.
x
x
fx
x
ì
ï
ï
ï
ï
ï
í
ï
ï
ï
ï
ï
î
--
¹
=
=
Tính
()
0.f
¢
A.
()
1
0.
4
f
¢
=
B.
()
1
0.
16
f
¢
=
C.
()
1
0.
32
f
¢
=
D. Không tồn tại.
Lời giải
Chọn B
Xét
() ()
00 0
34 1
0
24
44
lim lim lim
04
xx x
x
fx f
x
xxx

--
-
-
--
==
-
()()
() ()()
000
24 24
11
lim lim lim .
16
42 4 42 4 42 4
xxx
xx
x
xx xx x

-- +-
====
+- +- +-
Câu 5: Cho hàm số
()
2
11
khi 0
0khi0
.
x
x
fx
x
x
ì
ï
ï
ï
ï
í
ï
ï
ï
ï
î
+-
¹
=
=
Tính
()
0.f
¢
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 387
A.
()
00.f
¢
=
B.
()
01.f
¢
=
C.
()
1
0.
2
f
¢
=
D. Không tồn
tại
.
Lời giải
Chọn C
Xét
() ()
2
2
2
000
11
0
11
lim
0
l
0
imlim
xxx
x
x
x
x
fx f
x
x

+-
-
+-
==
-
-
()()
() ()
22
2
2
000
22 22
11 11
11
lim lim lim .
2
11
11 11
xxx
xx
x
x
xx xx

+- ++
====
++
++ ++
Câu 6: Cho hàm số
()
f
x xác định trên
{
}
\2 bởi
()
32
2
43
khi 1
32
0k
.
hi 1
xxx
x
fx
xx
x
ì
ï
ï
ï
ï
-+
¹
=
-+
=
í
ï
ï
ï
ï
î
Tính
()
1.f
¢
A.
()
3
1.
2
f
¢
=
B.
()
11.f
¢
= C.
()
10.f
¢
= D. Không tồn tại.
Lời giải
Chọn D
Xét
()
()()
()( )
()
32
2
11 1 1
13 3
43
lim lim lim lim 2.
12 2
32
xx x x
xx x xx
xxx
fx
xx x
xx

-- -
-+
== ==
-- -
-+
Ta thấy:
() ()
1
lim 1
x
f
xf
¹
. Do đó, hàm số không tiên tục tại điểm
1x =
.
Vậy hàm số không tồn tại đạo hàm tại điểm
1x =
.
Câu 7: Cho hàm số
()
2
2
1khi 0
khi 0
.
xx
fx
xx
ì
ï
ï
-³
=
-<
í
ï
ï
î
Khẳng định nào sau đây sai?
A. Hàm số không liên tục tại
0x =
. B. Hàm số có đạo hàm tại
2x =
.
C. Hàm số liên tục tại 2x = . D. Hàm số có đạo hàm tại 0x = .
Lời giải
Chọn D
Xét các giới hạn
()
()
()
()
2
00
2
00
lim lim 1 1
.
lim lim 0
xx
xx
fx x
fx x
++
--


ì
ï
=-=-
ï
ï
ï
í
ï
=-=
ï
ï
ï
î
Do
() ()
00
lim lim
xx
f
xfx
+-

¹
nên hàm số không liên tục tại 0x = .
Do đó, hàm số không có đạo hàm tại
0x = .
Câu 8: Tìm tham số thực
b
để hàm số
()
2
2
khi 2
6khi 2
2
xx
fx
x
bx x
£
=
-+-
ì
ï
ï
ï
ï
í
>
ï
ï
ï
ï
î
có đạo hàm tại
2.x =
A. 3.b = B. 6.b = C. 1.b = D. 6.b =-
Lời giải
Chọn B
Để hàm số có đạo hàm tại
2x =
trước tiên hàm số phải liên tục tại
2x =
, tức là
() ()
2
2
22 2 2
lim lim lim 6 lim 2 2 6 4 6.
2
xx x x
x
fx fx bx x b b
+- + -

æö
÷
ç
÷
=-+-=-+-==
ç
÷
ç
÷
ç
èø
Thử lại với
6b = , ta có
·
() ()
22
22 2
10 6 10
2
22
lim lim lim
22 2
xx x
xx
bx x
fx f
xx x
++ +

-+- -+-
-
==
-- -
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 388
()( )
()
22
210
10
lim lim 4;
22 2
xx
xx
x
x
++

--
-
===
-
·
() ()
2
22
2
4
lim lim 4.
22
xx
fx f
x
xx
--

-
-
==
--
Vì
() () () ()
22
22
lim lim
22
xx
fx f fx f
xx
+-

--
=
--
nên hàm số có đạo hàm tại 2.x =
Câu 9:
Cho hàm số
()
2
22khi 0
1khi0
mx x x
fx
nx x
++ >
=
ì
ï
+
í
£
ï
ï
ï
î
. Tìm tất cả các giá trị của các tham số , mn
sao cho
()
f
x có đạo hàm tại điểm
0x =
.
A. Không tồn tại ,.mn B. 2, .mn=" C. 2, .nm=" D. 2.mn==
Lời giải
Chọn C
Ta có
()
() ()
()
() ()
22
00 00
0000
02
0
222 2
lim lim lim lim 2 2.
0
0
22
lim lim lim lim
0
xx xx
xxxx
f
fx f
mx x mx x
mx
xxx
fx f
nx nx
nn
xxx
++ ++
----


ì
ï
ï
ï
=
ï
ï
ï
ï
-
++- +
ï
===+=
í
ï
-
ï
ï
ï
-
+-
ï
ï
====
ï
ï
-
î
Hàm số có đạo hàm tại
0x =
khi và chỉ khi tồn tại giới hạn
() ()
0
0
lim
0
x
fx f
x
-
-
() () () ()
00
00
lim lim 2
00
xx
fx f fx f
n
xx
-+

--
==
--
.
Câu 10: Cho hàm số
()
2
khi 1
2
khi 1
x
x
fx
ax b x
£
=
+>
ì
ï
ï
ï
ï
í
ï
ï
ï
ï
î
. Tìm tất cả các giá trị của các tham số , ab sao cho
()
f
x
có đạo hàm tại điểm
1x =
.
A.
1
1, .
2
ab==-
B.
11
,.
22
ab==
C.
11
,.
22
ab==-
D.
1
1, .
2
ab==
Lời giải
Chọn A
·
Hàm số có đạo hàm tại
1x =
, do đó hàm số liên tục tại
1x =
.
1
2
ab+=
.
()
1
· Ta có
() () () ()
() () ()()
()
()
11 11
2
111 1
1.11
lim lim lim lim
111
.
1
1111
22
lim lim lim lim 1
11212
xx xx
xxx x
fx f ax b a b ax
aa
xxx
x
fx f x x x
xx x
++ ++
--- -


ì
ï- +-+ -
ï
====
ï
ï
---
ï
ï
ï
í
ï
-
ï
-+-+
ï
ï
== ==
ï
ï- - -
ï
î
Hàm số có đạo hàm tại
() () () ()
11
11
1lim lim 1.
11
xx
fx f fx f
xa
xx
+-

--
= = =
--
()
2
Từ
()
1 và
()
2 , ta có
1
1,
2
ab==-
.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 389
Dạng 2. Số gia của hàm số
1. Phương pháp
Số gia của hàm số
yfx
tại điểm
0
x
là

00
yfx x fx.
Chú ý rằng số gia y
của hàm số là một hàm số của số gia biến số x.
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
Ví dụ 1:
Số gia của hàm số
2
fx x 1 tại điểm
0
x1
ứng với số gia
x1
bằng:
A. 2. B. 1. C. 1. D. 3.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN B
Số gia

00
y fx x fx f0 f 1 1 2 1. 
Ví dụ 2: Số gia của hàm số
2
y2x 2 tại điểm
0
x0
ứng với số gia x1
bằng:
A.
2.
B.
0.
C.
2.
D.
8.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
Số gia

00
yfx x fx f1 f0 422.
Ví dụ 3: Cho hàm số

2
0
fx x 3;x 1; x. Chọn số gia tương ứng y
dưới đây cho thích hợp.
A.

2
yx10.
B.

2
y1x2.

C.

2
y1x10.
D.

2
y1x1.

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D
 
 
2
2
22
yf1 x f1 1 x 3 1 3
1x 32 1x 1.



 
Ví dụ 4: Cho hàm số

0
1
fx 1 3x;x ; x.
2

Chọn số gia tương ứng y
dưới đây cho thích
hợp.
A.
55
y3x.
22

B.
15
y 1 3x 1 3. 1 3x .
22




C.
1155
y 1 3. x 1 3. 3 x .
2222




D.
15
y13xx13. 13xx .
22




Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 390
11
yf x f
22
11
13. x 13.
22
55
3. x .
22





 



Ví dụ 5: Cho hàm số

0
fx sinx;x ; x.
2
 Chọn y
và
y
x
dưới đây cho thích hợp.
A.
yx
ysin x 1; 1.
2xx






B.
sin x
22
y
ysin x ; .
22x x











C.
sin x 1
2
y
ysin x 1; .
2xx










D.
sin x
2
y
ysin x; .
2xx










Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
yf x f
22
sin x sin sin x 1
222
sin x
2
y
.
xx





 


 
 






Ví dụ 6: Cho hàm số

0
fx x 2;x 2; x.
Chọn y
và
y
x
dưới đây cho thích hợp.
A.
yx
yx; 1.
xx



B.
y
yx; 1.
x

C.
x2
y
yx2; .
xx



D.
x
y
yx; .
xx

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D

yf2xf22x20 x
x
y
.
xx
 


Ví dụ 7: Cho hàm số

0
fx sin2x;x ; x.
3
Chọn số gia tương ứng y
dưới đây cho thích hợp.
A.
22
ysin xsin
33
 

 
 
 
. B.
2
ysin2x xsin
3

 


.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 391
C.
2
ysin2 x sin
33





. D.
2
ysin x sin
33




.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C

22
00
y f x x f x y sin x sin .
33


 


3. Bài tập trắc nghiệm
Câu 1: Tính số gia của hàm số
2
2yx=+ tại điểm
0
2x = ứng với số gia
1.xD=
A. 13.yD= B. 9.yD= C. 5.yD= D. 2.yD=
Lời giải
Chọn C
Ta có
( ) ( ) ( ) () () ()
00
21 2 3 2yfx x fx f f f fD= +D - = + - = -
()()
22
32 225.=+-+=
Câu 2: Tính số gia của hàm số
32
1yx x=++ tại điểm
0
x
ứng với số gia 1.xD=
A.
2
00
353.yx xD= + + B.
32
000
2352.yx x xD= + + +
C.
2
00
352.yx xD= + + D.
2
00
352.yx xD= - +
Lời giải
Chọn C
Ta có
()()()()
0000
1y fx x fx fx fxD= +D - = + -
()()
32
32 2
00 0000
111 1352.xx xxxx
éù
éù
=++++-++=++
êú
êú
ëû
ëû
Câu 3: Tính số gia của hàm số
2
2
x
y =
tại điểm
0
1x =- ứng với số gia
.
x
D
A.
()
2
1
.
2
yxxD= D -D
B.
()
2
1
.
2
yxx
é
ù
D= D -D
ê
ú
ë
û
C.
()
2
1
.
2
yxx
é
ù
D= D +D
ê
ú
ë
û
D.
()
2
1
.
2
yxxD= D +D
Lời giải
Chọn A
Ta có
()()( )()
00
11yfx x fx f x fD= +D - = -+D - -
() ()
()
22
2
112
111
.
22 2 22
xxx
x
x
-+D -D+D
-= -= D -D
Câu 4: Tính số gia của hàm số
2
41yx x=-+ tại điểm
0
x
ứng với số gia
x
D
là:
A.
()
0
24.yxxxD=D D+ - B.
0
2.yx xD= +D C.
()
0
24.yxx xD=D -D D.
0
24.yx xD= -D
Lời giải
Chọn A
Ta có
()()()()
2
2
000 0 00
4141yfxxfx xx xx xx
é
ù
é
ù
D = +D - = +D - +D + - - +
ê
ú
êú
ë
û
ë
û
()
0
24.xx x=D D + -
Câu 5: Tính số gia của hàm số
1
y
x
=
tại điểm
x
(bất kì khác 0 ) ứng với số gia .
x
D
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 392
A.
()
.
x
y
x
xx
D
D=
+D
B.
()
.
x
y
x
xx
D
D=-
+D
C. .
x
y
x
x
D
D=-
+D
D. .
x
y
x
x
D
D=
+D
Lời giải
Chọn B
Ta có
()()
()
11
.
x
yfx x fx
x
xx xx x
D
D= +D - = - =-
+D +D
Câu 6: Tính tỷ số
y
x
D
D
của hàm số 31yx=+ theo
x
và .
x
D
A. 0.
y
x
D
=
D
B. 1.
y
x
D
=
D
C. 2.
y
x
D
=
D
D. 3.
y
x
D
=
D
Lời giải
Chọn D
Ta có
()()()
[
]
31313yfx x fx x x x x
é
ù
D= +D - = +D + - + =D
ë
û
3.
y
x
D
=
D
Câu 7: Tính tỷ số
y
x
D
D
của hàm số
2
1yx=- theo
x
và .
x
D
A.
0.
y
x
D
=
D
B.
2.
y
x
x
x
D
=D +
D
C.
2.
y
x
x
x
D
=+D
D
D.
.
y
x
x
D
=D
D
Lời giải
Chọn B
Ta có
()()()
()
()
22
2
112yfx x fx x x x xx x
é
ù
D= +D - = +D -- - = D+D
êú
ë
û
2.
y
x
x
x
D
=+D
D
Câu 8: Tính tỷ số
y
x
D
D
của hàm số
3
2yx= theo
x
và .
x
D
A.
()
3
3
22
.
x
x
y
xx
-D
D
=
DD
B.
()
2
2.
y
x
x
D
=D
D
C.
()
2
2
66 2 .
y
x
xx x
x
D
=+D+D
D
D.
()
2
2
33 .
y
x
xx x
x
D
=+D+D
D
Lời giải
Chọn C
Ta có
()()() ()()
323
32
22662yfxxfx xx x xxxx xD = +D - = +D - = D + D + D
()
2
2
66 2 .
y
x
xx x
x
D
=+D+D
D
Câu 9: Tính tỷ số
y
x
D
D
của hàm số
1
y
x
=
theo
x
và .
x
D
A.
()
1
.
y
x
xx x
D
=
D+D
B.
()
1
.
y
x
xx x
D
=-
D+D
C.
1
.
y
x
xx
D
=-
D+D
D.
1
.
y
x
xx
D
=
D+D
Lời giải
Chọn B
Ta có
()()
()
11 x
yfx x fx
x
xx xx x
D
D= +D - = - =-
+D +D
()
1
.
y
x
xx x
D
=-
D+D
Câu 10: Đạo hàm của hàm số
()
2
f
xxx=- tại điểm
0
x
ứng với số gia
x
D là:
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 393
A.
()
()
2
0
lim 2 .
x
x
xx x
D
D+D-D B.
()
0
lim 2 1 .
x
xx
D
D+ -
C.
()
0
lim 2 1 .
x
xx
D
D+ + D.
()
()
2
0
lim 2 .
x
x
xx x
D
D+D+D
Lời giải
Chọn B
Ta có
()()()()
()
2
2
000000
yfxxfx xxxxxx
é
ù
D = +D - = +D - +D - -
êú
ë
û
()
2
00
221.
y
xxxx xx
x
D
=D + D-D =D+ -
D
Khi đó
() ()
00
00
'limlim21.
xx
y
fx x x
x
D D
D
==D+-
D
Dạng 3. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm
1. Phương pháp
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
3. Bài tập trắc nghiệm
Câu 11:
Một chất điểm chuyển động theo phương trình
()
2
s
tt=
, trong đó 0,t > t tính bằng giây
và
()
s
t tính bằng mét. Tính vận tốc của chất điểm tại thời điểm
2t =
giây.
A. 2m/ s. B. 3m/ s. C. 4m/ s. D. 5m/ s.
Lời giải
Chọn C
Ta tính được
()
'2.
s
tt=
Vận tốc của chất điểm
() () ( )
'2 22.24m/s.vt s t t v====
Câu 12: Một viên đạn được bắn lên cao theo phương trình
()
2
196 4,9
s
ttt=- trong đó 0,t >
t
tính
bằng giây kể từ thời điểm viên đạn được bắn lên cao và
()
s
t là khoảng cách của viên đạn
so với mặt đất được tính bằng mét. Tại thời điểm vận tốc của viên đạn bằng
0 thì viên
đạn cách mặt đất bao nhiêu mét?
A. 1690m. B. 1069m. C. 1906m. D. 1960m.
Lời giải
Chọn D
Ta tính được
()
' 196 9,8 .
s
tt=-
Vận tốc của viên đạn
() () ()
' 196 9,8 0 196 9,8 0 20.vt s t t vt t t= =-=-==
Khi đó viên đạn cách mặt đất một khoảng
()
2
20 196.20 4,9.20 1960m.hs== - =
Câu 13: Một chất điểm chuyển động có phương trình
()
32
392st t t t=- ++, trong đó 0,t > t tính
bằng giây và
()
s
t tính bằng mét. Hỏi tại thời điểm nào thì bận tốc của vật đạt giá trị nhỏ
nhất?
A. 1s.t = B. 2s.t = C. 3s.t = D. 6s.t =
Lời giải
Chọn A
Ta tính được
()
2
'369.st t t=-+
Vận tốc của chất điểm
() () ( )
2
2
'3693166.vt s t t t t==-+=-+³
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 394
Dấu
'' ''= xảy ra 1.t=
Câu 14: Vận tốc của một chất điểm chuyển động được biểu thị bởi công thức
()
2
83vt t t=+ , trong
đó
0,t >
t tính bằng giây và
()
vt tính bằng mét/giây. Tìm gia tốc của chất điểm tại thời
điểm mà vận tốc chuyển động là
11 mét/giây.
A.
2
6m/ s .
B.
2
11m/ s .
C.
2
14m/ s .
D.
2
20m/ s .
Lời giải
Chọn C
Ta tính được
()
'86.vt t=+
Ta có
() ( )
2
11 8 3 11 1 0 .vt t t t t=+ == >
Gia tốc của chất điểm
() () () ()
2
'86 1'186.114m/s.at v t t a v==+==+=
Câu 15: Một vật rơi tự do theo phương trình
2
1
2
s
gt= , trong đó
2
9,8 m/ sg = là gia tốc trọng
trường. Tìm vận tốc trung bình của chuyển động trong khoảng thời gian từ
()
5stt=
đến
tt+D với
0, 001s.tD=
A.
tb
49m/ s.v =
B.
tb
49,49m/ s.v =
C.
tb
49,0049m/ s.v =
D.
tb
49,245m/ s.v =
Lời giải
Chọn C
Ta có
()()
()
2
2
tb
11
1
22
49,0049m/ s.
2
gt t gt
st t st
vgtgt
tt
+D -
+D -
== =+D=
DD
Dạng 4. Phương trình tiếp tuyến
1. Phương pháp
Phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số
yfx
tại điểm
000
Mx;y
là:
 
000
yfx xx fx.

Nếu tiếp tuyến có hệ số góc k thì ta giải phương trình
0
fx k
tìm hoành độ tiếp điểm.
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
Ví dụ 1:
Cho hàm số

yfx.
Đồ thị (C) và điểm
00 0
Mx;fx C.
Phương trình của tiếp tuyến
với (C) tại
0
M
là:
A.

00
yfx xx.

B.
00
yfxxx y.

C.
00
yy fxx.

D.
00 0
yy fx xx.

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D
Phương trình tiếp tuyến của đường cong tại
00
Mx;y C
:

000
yfx xx y

hoặc
00 0
yy fx xx.

Ví dụ 2: Cho hàm số
2
fx x 5 có
fx 2x.
Viết phương trình tiếp tuyến với đồ thị của hàm
số tại điểm M có hoành độ
0
x1.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 395
A.
y2x16
. B.
y2x1 6.

C.

y2x16.
D.
y2x16.

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D

2
00
x1fx 156

f1 2

.
Phương trình tiếp tuyến:
y2x16
.
Ví dụ 3: Phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số
4
yfx x
tại điểm có hoành độ bằng
1
là:
A. y4x3. B. y4x4. C. y4x5.
 D. y4x5.

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
Ta có:

3
f1 1;f x 4x

, do đó
f1 4.

Phương trình tiếp tuyến cần tìm là
y4x114x3.

Ví dụ 4: Tiếp tuyến của đồ thị hàm số
3
yfx x
tại điểm mà tiếp điểm có tung độ bằng
1
có
phương trình là:
A.
y3x4.
B.
y3x.
C.
y3x2.
D.
y3x4.

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
Ta có: Khi
y1
thì
3
x1
, do đó x1.

2
f1 1;fx 3x

, do đó

f13.

Phương trình tiếp tuyến cần tìm là
y3x113x2.

Ví dụ 5: Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số
4
yfx x
có hệ số góc bằng 4.
A.
y4x3.
B.
y4x.
C.
y4x5.
D.
y4x4.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
Ta có:
3
fx 4x.
Hệ số góc của tiếp tuyến bằng 4 nên
3
4x 4
, do đó x1
;
f1 1.
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là
y4x1 14x3.

3. Bài tập trắc nghiệm
Câu 16: Tìm hệ số góc
k
của tiếp tuyến của parabol
2
yx= tại điểm có hoành độ
1
.
2
A. 0.k = B. 1.k = C.
1
.
4
k =
D.
1
.
2
k =-
Lời giải
Chọn B
Ta có
()
22
000
1111
1
2222
' lim lim lim 1 1.
2
xxx
fxf x
yx
xx
D D D
æöæöæöæö
÷÷ ÷÷
çççç
+D - +D -
÷÷ ÷÷
çççç
÷÷ ÷÷
çççç
æö
èøèøèøèø
÷
ç
===+D=
÷
ç
÷
ç
èø
DD
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 396
Vậy
1
'1
2
ky
æö
÷
ç
==
÷
ç
÷
ç
èø
.
Câu 17: Viết phương trình tiếp tuyến của đường cong
3
yx=
tại điểm
()
1; 1 .--
A.
34.yx=- -
B.
1.y =-
C.
32.yx=-
D.
32.yx=+
Lời giải
Chọn D
Ta tính được
()
'1 3.ky=-=
Ta có
0
0
1
1
3
x
y
k
ì
=-
ï
ï
ï
ï
=-
í
ï
ï
ï
=
ï
î
. Suy ra phương trình tiếp tuyến
()
13 1 3 2.yxyx+= + = +
Câu 18: Viết phương trình tiếp tuyến của đường cong
1
y
x
= tại điểm có hoành độ bằng
1-
.
A. 20.xy++= B. 2.yx=+ C. 2.yx=- D. 2.yx=- +
Lời giải
Chọn A
Ta tính được
()
'1 1.ky=-=-
Với
00
11.xy=- =-
Ta có
0
0
1
1
1
x
y
k
ì
=-
ï
ï
ï
ï
=-
í
ï
ï
ï
=-
ï
î
. Suy ra phương trình tiếp tuyến
()
111 2.yxyx+=- + =--
Câu 19: Viết phương trình tiếp tuyến của đường cong
3
yx= tại điểm có tung độ bằng 8.
A. 8.y = B. 12 16.yx=- + C. 12 24.yx=- D. 12 16.yx=-
Lời giải
Chọn D
Với
00
82.yx= =
Ta tính được
()
'2 12.ky==
Ta có
0
0
2
8
12
x
y
k
ì
=
ï
ï
ï
ï
=
í
ï
ï
ï
=
ï
î
. Suy ra phương trình tiếp tuyến
()
8 12 2 12 16.yxyx-= - = -
Câu 20: Cho hàm số
32
32.yx x=- + Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm
với trục tung.
A. 2.yx= B. 2.y = C. 0.y = D. 2.y =-
Lời giải
Chọn B
Ta có :
()
2
00
0; 2; ' 3 6 ' 0 0xyyxxky===-= =
Ta có :
0
0
0
2
0
x
y
k
ì
=
ï
ï
ï
ï
=
í
ï
ï
ï
=
ï
î
. Suy ra phương trình tiếp tuyến cần tìm là: 2.y =
Câu 21: Cho hàm số
32
32.yx x=- +
Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm
với đường thẳng
2.y =-
A. 97; 2.yxy=- + =- B. 2.y =- C. 97; 2.yx y=+ =- D.
97; 2.yx y=+ =
Lời giải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 397
Chọn C
Phương trình hoành độ giao điểm :
32
1
322 .
2
x
yx x
x
é
=-
ê
=- +=-
ê
=
ë
Với
()
2
1
'1 9
y
x
ky
ì
=-
ï
ï
=-
í
ï
=-=
ï
î
. Suy ra phương trình tiếp tuyến cần tìm là: 97.yx=+
Với
()
2
2
'2 0
y
x
ky
ì
=-
ï
ï
=
í
ï
=-=
ï
î
. suy ra phương trình tiếp tuyến cần tìm là: 2.y =-
Câu 22:
Cho hàm số
32
32.yx x=- + Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết tiếp
tuyến song song với đường thẳng
97.yx=+
A. 9 7; 9 25.yx yx=+ =- B. 9 25.yx=- C. 9 7; 9 25.yx yx=- =+ D. 9 25.yx=+
Lời giải
Chọn B
Gọi
()
00
;
M
xy
là tọa độ tiếp điểm.
Ta tính được
()
2
000
'36.kyx x x==- Do tiếp tuyến song song với đường thẳng 97yx=+
nên có
0
2
00
0
1
93 6 9 .
3
x
kxx
x
é
=-
ê
= - =
ê
=
ë
Với
0
0
2
1
9
y
x
k
ì
=-
ï
ï
=-
í
ï
=
ï
î
. Phương trình tiếp tuyến cần tìm là:
()
97yx=+loaïi
(vì trùng với
đường thẳng đã cho).
Với
0
0
2
3
9
y
x
k
ì
=
ï
ï
=
í
ï
=
ï
î
. Phương trình tiếp tuyến cần tìm là: 9 25.yx=-
Câu 23: Cho hàm số
32
32.yx x=- + Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết tiếp
tuyến vuông góc với đường thẳng
1
.
45
yx=-
A. 45 173; 45 83.yx yx=- =+ B. 45 173.yx=-
C. 45 173; 45 83.yx yx=+ =- D. 45 83.yx=-
Lời giải
Chọn A
Gọi
()
00
;
M
xy là tọa độ tiếp điểm.
Ta tính được
()
2
000
'36.kyx x x==- Do tiếp tuyến vuông góc với đường thẳng
1
45
yx=-
nên có
0
2
00
0
5
1
. 1 45 3 6 45 .
3
45
x
kkxx
x
é
=
æö
÷
ç
ê
-=-=-=
÷
ç
÷
ç
ê
èø
=-
ë
Với
0
0
52
5
45
y
x
k
ì
=
ï
ï
=
í
ï
=
ï
î
. Phương trình tiếp tuyến cần tìm là: 45 173.yx=-
Với
0
0
52
3
45
y
x
k
ì
=-
ï
ï
=-
í
ï
=
ï
î
. Phương trình tiếp tuyến cần tìm là: 45 83.yx=+
Câu 24: Viết phương trình tiếp tuyến của đường cong
1
y
x
=
biết hệ số góc của tiếp tuyến bằng
1
.
4
-
A.
410; 410.xy xy+-= ++=
B.
440; 440.xy xy+-= ++=
C.
11
4; 4.
44
yxyx
=- - =- + D.
1
4
yx
=- .
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 398
Lời giải
Chọn B
Gọi
()
00
;
M
xy là tọa độ tiếp điểm. Ta tính được
()
0
2
0
1
'.kyx
x
==-
Theo giả thiết ta có
2
00
2
0
111
42.
44
kxx
x
=- - =- = =
· Với
00
1
2
2
xy
= = . Phương trình tiếp tuyến cần tìm là:
()
11
2440.
42
yx xy=- - + + - =
· Với
00
1
2
2
xy
=- =- . Phương trình tiếp tuyến cần tìm là:
()
11
2440.
42
yx xy
=- + - + + =
Câu 25: Cho hàm số
32
32.yx x=- + Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết cosin
góc tạo bởi tiếp tuyến và đường thẳng
:4 3 0xyD-= bằng
3
.
5
A. 2; 1.yy== B. 2; 1.yy=- = C. 2; 1.yy=- =- D. 2; 2.yy==-
Lời giải
Chọn D
Gọi
()
00
;
M
xy là tọa độ tiếp điểm
()
2
000
'36.kyx x x= = -
Phương trình tiếp tuyến
d có dạng
()
00
.yy kxx+= -
Suy ra tiếp tuyến
d có một vectơ pháp tuyến là
()
;1 .
d
nk=-
Đường thẳng
D có một vectơ pháp tuyến là
()
4; 3 .n
D
=-
Theo đề bài ta có:
()
2
0
43
3
cos , .
24
5
116 9
7
k
k
d
k
k
é
=
--
ê
ê
D= =
ê
=-
++
ê
ë
Với
2
00
24 24
36 :
77
kxx=- - =-
vô nghiệm.
Với
0
2
00
0
0
03 6 0 .
2
x
kxx
x
é
=
ê
= - =
ê
=
ë
·
00
02xy= =
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là: 20 2.yy-= =
·
00
22xy= =- Phương trình tiếp tuyến cần tìm là: 20 2.yy+= =-
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 399
BÀI 2. QUY TẮC TÍNH ĐẠO HÀM
A. KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM
I. ĐẠO HÀM CỦA MỘT SỐ HÀM SỐ THƯỜNG GẶP
Định lý 1: Hàm số

n
yx n ,n1
có đạo hàm tại mọi
x
và
'
nn1
xnx.
Nhận xét


'
c ' 0 claø haèng soá .
x1.
Định lý 2: Hàm số
yx có đạo hàm tại mọi
x
dương và

'
1
x.
2x
II. ĐẠO HÀM CỦA TỔNG, HIỆU, TÍCH, THƯƠNG
1. Định lý
Định lý 3: Giả sử
 
uux,vvx
là các hàm số có đạo hàm tại điểm x thuộc khoảng xác định.
Ta có



'
2
uv'u'v'
uv'u'v'
uv ' u'v v'u
uu'vv'u
v0
v
v







Bằng quy nạp toán học, ta chứng minh được

'
'' '
12 n 12 n
u u ... u u u ... u . 
2. Hệ quả
Hệ quả 1: Nếu k là một hằng số thì

'
'
ku ku .
Hệ quả 2:

'
2
1u'
,u 0.
u
u




III. ĐẠO HÀM CỦA HÀM HỢP
1. Hàm hợp
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 400
Giả sử
ugx
là hàm số của
x,
xác định trên khoảng
a,b
và lấy giá trị trên khoảng

c,d ;
fu
là hàm số của
u,
xác định trên

c,d
và lấy giá trị trên . Khi đó, ta lập một hàm số xác định trên

a,b
và lấy giá trị trên
theo quy tắc sau:
xfgx.
Ta gọi hàm số


yfgx
là hàm hợp của hàm số
yfu
với
ugx.
2. Đạo hàm của hàm hợp
Định lý: Nếu hàm số
ugx
có đạo hàm tại
x
là
'
x
u và hàm số
yfu
có đại hàm tại
u
là
'
u
y
thì hàm hợp


yfgx
có đạo hàm tại
x
là
'''
xux
yy.u.
B. PHÂN LOẠI VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TÂP
Dạng 1. Đạohàmcủahàmđathức
1.Phươngpháp
2.Cácvídụrènluyệnkĩnăng
Vídụ1:Chohàmsố
32
y2x 3x 5.Tìm
x
để
y0

Hướngdẫngiải
32
y2x 3x 5

2
x0
y0 6x 6x0 xx10 .
x1

Vídụ2:Chohàmsố
32
y3x x 1.Giảibấtphươngtrình
y0
.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNA
32 2
y 3x x 1 y 9x 2x

2
2
y 0 9x 2x 0 x 0.
9
 
Vídụ3:Chohaihàmsố
 
22
13
fx x 4x; gx 9x x.
22

Tìmxđể
fx gx
Hướngdẫngiải
 
fx x 4;gx 93x.


Dođó
 
5
fx gx 4x 5 x .
4


Vídụ4:Chohàmsố

3
1
fx mx x.
3

Tìmmđêị
x1
lànghiệmcủabấtphươngtrình
fx 2

Hướngdẫngiải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 401
Ta có:

2
fx m x.

Giá trị x1 là nghiệm của bất phương trình
fx 2
khi và chỉ khi:
m12 m3.
3.Bàitậptrắcnghiệm
Câu 1: Cho hàm số
()
32
1
22 8 1
3
fx x x x=- +-
, có đạo hàm là
()
f
x
¢
. Tập hợp những giá trị của
x
để
()
0fx
¢
= là:
A.
{
}
22.- B.
{
}
2; 2 . C.
{
}
42.- D.
{
}
22.
Lời giải
Chọn D
Ta có:
()
2
42 8fx x x
¢
=- +
.
Phương trình
()
2
0428022fx x x x
¢
= - +== .
Câu 2: Cho hàm số
32
31yxx=++, có đạo hàm là y
¢
. Để 0y
¢
£ thì
x
nhận các giá trị thuộc tập
nào sau đây?
A.
2
;0 .
9
éù
êú
-
êú
ëû
B.
9
;0 .
2
é
ù
ê
ú
-
ê
ú
ë
û
C.
[)
9
;0;.
2
æù
ç
ú
-¥ - È +¥
ç
ç
ú
è
û
D.
[)
2
;0;.
9
æù
ç
ú
-¥ - È +¥
ç
ç
ú
è
û
Lời giải
Chọn A
Ta có:
2
92yxx
¢
=+.
Do đó,
2
22
092 0;0
9
0
9
yyxx xx
é
ù
¢¢
ê
ú
£ = + -££ -
ê
ë
£
û
Î
ú
.
Câu 3: Tính đạo hàm của hàm số
()
432
4132xfx xxx+-+=- + tại điểm 1x =- .
A.
()
1.4f
¢
-= B.
()
1 14.f
¢
-= C.
()
1 15.f
¢
-= D.
()
1 24.f
¢
-=
Lời giải
Chọn D
Ta có:
()
32
12 642xfx xx +-
¢
=- + .
Suy ra
() () () ()
32
12 1 6141 2241f
¢
-=-- +--=+- .
Câu 4: Cho hàm số
()
32
1
21 4
3
yx mxmx=-+--
, có đạo hàm là y
¢
. Tìm tất cả các giá trị của m
để
0y
¢
³
với x"Î .
A.
1
1; .
4
m
æö
÷
ç
Î- -
÷
ç
÷
ç
èø
B.
1
1; .
4
m
é
ù
ê
ú
Î- -
ê
ú
ë
û
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 402
C.
(]
1
;1 ; .
4
m
éö
÷
ê
Î-¥- È- +¥
÷
÷
ê
ø
ë
D.
1
1; .
4
m
é
ù
ê
ú
Î-
ê
ú
ë
û
Lời giải
Chọn B
Ta có:
()
2
221yx m xm
¢
=+--
.
Khi đó,
0'y ³ với x"Î
()
2
21 02xmxm+-³- với x"Î
()
2
2
1
21 04 510 1
4
mm mm m
¢
D = + + £ + + £ - £ £-
.
Câu 5: Cho hàm số
()
32
1
13
3
ymxmxmx=- + - - +
, có đạo hàm là y
¢
. Tìm tất cả các giá trị của m
để phương trình
0y
¢
=
có hai nghiệm phân biệt là
12
,
x
x
thỏa mãn
22
12
6xx+=
.
A.
12m =- + ; 12.m =- - B. 12.m =- -
C.
12m =- ; 12.m =+ D. 12.m =- +
Lời giải
Chọn A
Ta có:
()
2
21ymx mxm
¢
=- + - -
.
Phương trình
0y
¢
= có hai nghiệm phân biệt
()
2
21 0mx m x m- + - - =
có 2 nghiệm phân biệt
()
2
2
0
0
1
01
2
m
m
m
mm
ì
ï
ì
ï
ï
ï
ï

íí
ïï
>
ïï
î
¹
¹
¢
<
D=
î
--
ï
.
Khi đó, gọi
12
,x
x
là hai nghiệm phân biệt của phương trình
()
12
12
21
1
x
x
m
x
m
x
ì
ï-
ï
ï
ï
í
=
+=
ï
ï
ï
ï
î
.
Ta có:
()
()
2
2
12
22
12 21
21
62626
m
xx x x
m
xx
æö
÷
ç
÷
+- =
ç
÷
ç
÷
-
+=
÷
è
-
ç
=
ø
2
210 12mmm+-==- .
So với điều kiện thì
12m =- thỏa yêu cầu bài toán.
Câu 6: Biết hàm số
() ( )
32
0bxfaxdxa cx+++ >=
có đạo hàm
()
0fx
¢
>
với x"Î . Mệnh đề
nào sau đây đúng?
A.
2
30.acb -> B.
2
30.acb -³ C.
2
30.acb -< D.
2
30.acb -£
Lời giải
Chọn C
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 403
Ta có
()
2
23fx ax bxc
¢
++=
. Vì
0a >
và
()
0fx
¢
>
với
x"Î
nên
0
¢
D<
tức là
2
30bac-<
.
Câu 7: Biết hàm số
() ( )
32
0bxfaxdxa cx+++ <=
có đạo hàm
()
0fx
¢
<
với x"Î . Mệnh đề
nào sau đây đúng?
A.
2
30.acb -> B.
2
30.acb -³ C.
2
30.acb -< D.
2
30.acb -£
Lời giải
Chọn C
Ta có
()
2
23fx ax bxc
¢
++=
. Vì 0a < và
()
0fx
¢
<
với x"Î nên 0
¢
D< tức là
2
30bac-<.
Câu 8: Tính đạo hàm của của hàm số
()
2
32
2yx x=- .
A.
()
543
62016.
f
xx x x
¢
=- +
B.
()
53
616.
f
xx x
¢
=+
C.
()
543
6204.
f
xx xx
¢
=- +
D.
()
543
62016.
f
xx x x
¢
=- -
Lời giải
Chọn A
Ta có:
()()()()
3232 32 5 423
422 223 262016yxxxx x xx xxxx-
¢
¢
=- -= -=- +.
Câu 9: Cho hàm số
()
3
2
21yx=+
, có đạo hàm là y
¢
. Để 0y
¢
³ thì
x
nhận các giá trị nào sau
đây?
A. Không có giá trị nào của
.
x
B.
(]
;0 .-¥ C.
[
)
0; .+¥ D.
.
Lời giải
Chọn C
Ta có:
()() () ()
222
22 2 2
321213.4211221yx x xx xx
¢
¢
= + += += +
.
Do đó,
()
2
2
0122 1 0yxxx
¢
³ + ³.
Câu 10: Tính đạo hàm của hàm số
()
5
3
1yx=- .
A.
()
2
4
3
51 .yx x
¢
=- B.
()
2
4
3
15 1 .yxx
¢
=- -
C.
()
23
4
31 .yxx
¢
=- - D.
()
23
4
51 .yxx
¢
=- -
Lời giải
Chọn B
Ta có:
()()()() ()
33 23 2
4
3
44
51 1 5 3 1 15 1yxx xx xx
¢
¢
=- - =- - =- - .
Câu 11: Tính đạo hàm của hàm số
()
2016
32
2yx x=- .
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 404
A.
()
2015
32
2016 2 .yxx
¢
=-
B.
()()
2015
32 2
2016 3 .42yx
x
xx
¢
=--
C.
()()
322
2016 2 3 4 .yxxxx
¢
=- - D.
()()
322
2016 2 3 2 .yxxxx
¢
=- -
Lời giải
Chọn B
Ta có:
()() ()()
2015 2015
3232 2 32
2016 2 2 2016 3 4 2yxxxx xxxx
¢
¢
=--= --
.
Câu 12: Tính đạo hàm của hàm số
()
()
2
22 1yx x=- -.
A.
4.yx
¢
= B.
2
2.36xyx-+
¢
=
C.
2
4.22xyx-+
¢
=
D.
2
4.62xyx--
¢
=
Lời giải
Chọn D
Ta có:
()
()
()
() ()
()
22 22
21 212221222246yx x x x xx x x x
¢
¢
¢
=-+-= =-+---- -
Câu 13: Tính đạo hàm của hàm số
() ( )( ) ( )
1 2 ... 2018fx xx x x=-- - tại điểm 0x = .
A.
()
00.f
¢
=
B.
()
0 2018!.f
¢
=-
C.
()
0 2018!.f
¢
=
D.
()
0 2018.f
¢
=
Lời giải
Chọn C
Xét hàm số
() () () () ()( )
012
... 1;
n
fx fxfxfx f n nx ³=Î .
Bằng quy nạp, dễ dàng chứng minh được:
() () () () () () () () () ()
0 1 01 01
... ... ... ...
n nn
f
x fxfxfx fxfxfx fxfxfx
¢
¢¢¢
=+++
Áp dụng công thức trên cho hàm số
() ( )( ) ( )
1 2 ... 2018fx xx x x=-- - và thay 0x = với chú
ý
()
0
00f = ta được:
()()()( ) ()( ) ()( )
0 1 . 2 ... 2018 0. 2 .... 2018 0. 1 ... 2017 2018!f
¢
=- - - + - - + - - = .
Câu 14: Tính đạo hàm của hàm số
() ( )( ) ( )
1 2 ... 2018fx xx x x=++ +
tại điểm
1004x =-
.
A.
()
1004 0.f
¢
-=
B.
()
1004 1004!.f
¢
-=
C.
()
1004 1004!.f
¢
-=-
D.
()()
2
' 1004 1004! .f
¢
-=
Lời giải
Chọn D
Xét hàm số
() () () () ()( )
012
... 1;
n
fx fxfxfx f n nx ³=Î .
Bằng quy nạp, dễ dàng chứng minh được:
() () () () () () () () () ()
0 1 01 01
... ... ... ...
n nn
f
x fxfxfx fxfxfx fxfxfx
¢
¢¢¢
=+++
.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 405
Áp dụng công thức trên cho hàm số
() ( )( ) ( )
1 2 ... 2018fx xx x x=++ +
và thay
1004x =-
với chú ý
()
1004
1004 0f -=
ta được
()()( )( )( )( )
()() ( ) ( )
2
1004 1004 . 1004 1 ... 1004 1003 . 1004 1005 ... 1004 2018
1 .1. 2 .2..... 1004 .1004 1004! .
f
éùéù
¢
-=- -+-+ -+ -+
ëûëû
=- - - =
Dạng2.Đạohàmcủahàmphânthức
1.Phươngpháp
2.Cácvídụrènluyệnkĩnăng
Vídụ1:
x1 3x
y
x1

Hướngdẫngiải


 
2
2
22
16xx1 1x3x
x1 3x
3x 6x 1
yy .
x1
x1 x1




Vídụ2:Tínhđạohàmcủahàmsố
2x 3
y
2x 1

Hướngdẫngiải
Dùngcôngthứcnhanh:

2
ax b ad bc
yy.
cx d
cx d


Dođó,với
2x 3
y
2x 1
thì

2
8
y.
2x 1

Vídụ3:Tínhđạohàmcủahàmsố
2
1
y
x1
Hướngdẫngiải

2
22
22
x1
2x
y.
x1 x1



Vídụ4:Tínhđạohàmcủahàmsố
2
2
x1
y
x1
?
Hướngdẫngiải
22
22 2
x1x12 2
y1
x1 x1 x1



Dođó



2
22
22
2x 1
4x
y.
x1 x1



Vídụ5:Tínhđạohàmcủahàmsố
2
1
y
xx1

Hướngdẫngiải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 406



2
22
22
xx1
2x 1
y.
xx1 xx1



 
Vídụ6:Tínhđạohàmcủahàmsố
2
2
xx3
y
xx1

Hướngdẫngiải
22
22 2
xx3xx14 4
y1.
xx1 xx1 xx1
 

  
Dođó:




2
22
22
4x x 1
42x 1
y.
xx1 xx1



 
3.Bàitậptrắcnghiệm
Câu 1: Tính đạo hàm của hàm số
()
2
1
x
fx
x
=
-
tại điểm 1x =- .
A.
()
11.f
¢
-=
B.
()
1
1.
2
f
¢
-=-
C.
()
12.f
¢
-=-
D.
()
10.f
¢
-=
Lời giải
Chọn B
TXĐ:
{
}
D\1.=
Ta có
()
()
()
2
21
1
2
1
fx f
x
-
¢¢
=-=-
-
Câu 2: Tính đạo hàm của hàm số
2
23
.
2
xx
y
x
+-
=
+
A.
()
2
3
'1 .
2
y
x
=+
+
B.
()
2
2
67
'.
2
xx
y
x
++
=
+
C.
()
2
2
45
'.
2
xx
y
x
++
=
+
D.
()
2
2
81
'.
2
xx
y
x
++
=
+
Lời giải
Chọn A
Ta có
()
2
33
1
2
2
yx y
x
x
¢
=- =+
+
+
.
Câu 3: Tính đạo hàm của hàm số
()
13
.
1
x
x
y
x
-
=
+
A.
2
2
941
'.
(1)
xx
y
x
--+
=
+
B.
2
2
361
'.
(1)
xx
y
x
--+
=
+
C.
2
'16.yx=- D.
()
2
2
16
'.
1
x
y
x
-
=
+
Lời giải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 407
Chọn B
Ta có:
()
2
13
3
11
xx
x
x
y
xx
-
-
==
++
()
()
()
()
()
()()
()
() ()
22 2
2
222
31311613
361
.
111
xx x xxx xx xx
xx
y
xxx
¢
¢
-+--+-+--
--+
¢
= = =
+++
Câu 4: Cho hàm số
()
2
13
1
x
x
fx
x
-+
=
-
. Giải bất phương trình
()
0.fx
¢
>
A.
{
}
\1.x Î
B.
.
x
ÎÆ
C.
()
1; .x Î+¥
D.
.x Î
Lời giải
Chọn A
Ta có:
()
()
()
()
()
()
22
2
13 1 13 1
1
xx x xx x
fx
x
¢
¢
-+ ---+ -
¢
=
-
()()
()
() ()
2
2
22
32 1 13
22
11
xx x x
xx
xx
-+ --- +
-+
==
--
.
Bất phương trình
()
()
{}
2
2
2
220
22
00 \1
1
1
xx
xx
fx x
x
x
ì
ï
-+>
-+
ï
¢
> > Î
í
ï
¹
-
ï
î
.
Câu 5: Cho hàm số
()
3
1
x
fx
x
=
-
. Phương trình
()
0fx
¢
=
có tập nghiệm S là:
A.
2
0; .
3
S
ìü
ïï
ïï
=
íý
ïï
ïï
îþ
B.
2
;0 .
3
S
ìü
ïï
ïï
=-
íý
ïï
ïï
îþ
C.
3
0; .
2
S
ìü
ïï
ïï
=
íý
ïï
ïï
îþ
D.
3
;0 .
2
S
ìü
ïï
ïï
=-
íý
ïï
ïï
îþ
Lời giải
Chọn C
Ta có
()
()
()()
()
()
()
()
33
23
32
222
11
31
23
111
xx xx
xx x
x
x
fx
xxx
¢
¢
-- -
--
-
¢
===
---
.
Phương trình
()
()
32
32
2
0
23
00230
3
1
2
x
xx
fx x x
x
x
é
=
ê
-
¢
ê
= = - =
ê
=
-
ê
ë
.
Câu 6: Tính đạo hàm của hàm số
2
2
27
.
3
xx
y
x
-+-
=
+
A.
()
2
2
2
31310
'.
3
xx
y
x
---
=
+
B.
()
2
2
2
3
'.
3
xx
y
x
-++
=
+
C.
()
2
2
2
23
'.
3
xx
y
x
-+ +
=
+
D.
()
2
2
2
71310
'.
3
xx
y
x
---
=
+
Lời giải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 408
Chọn C
Ta có:
( )()()( )
()
2222
2
2
273327
3
xx x x xx
y
x
¢¢
-+- +-+-+-
¢
=
+
()
()
()
22
2
222
2
41( 3)2.2 7
23
(3)
3
xx xxx
xx
y
x
x
-+ +- - +-
-+ +
¢
==
+
+
Dạng3.Đạohàmcủahàmchứacăn
1.Phươngpháp
2.Cácvídụrènluyệnkĩnăng
Vídụ1:Chohàmsố y4x x .Tìmxđể
y0
?
Hướngdẫngiải
1
y4x x y 4
2x

111
y0 4 0 x x .
864
2x
 
Vídụ2:Tínhđạohàmcủahàmsố
3
yx x1


Hướngdẫngiải
2
1
y' 3x .
2x

Vídụ3:Chohàmsố

32
1
fx x 32x 18x 7.
3

Tìmxđể
fx 0

Hướngdẫngiải


2
2
fx x 62x18 x32 .



2
fx 0 x32 0 x 32.
 
Vídụ4:Chohàmsố

fx 1 x.Tính
f3 x 3.f 3

?
Hướngdẫngiải
Tacó:
 
11
fx f3 .
4
21 x


Lạicó:

f3 2.
Vậy
 
1x5
f3 x3.f32x3. .
44
 
Vídụ5:Tínhđạohàmcủahàmsố:
2
1
y
x1
?
Hướngdẫngiải
Tacó:

2
2
3
2
x
x
x1
y.
x1
x1

Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 409
Vídụ6:Tínhđạohàmcủahàmsố:
2
yxx 1?
Hướngdẫngiải
Tacó:
2
2
22
x2x1
yx1x. .
x1 x1


Vídụ7:Tínhđạohàmcủahàmsố:
1x
y?
1x
Hướngdẫngiải
Tacó:

3
1 1x 1 22x1x 3x
y1x . .
1x 1x
21 x 21 x
21x







3.Bàitậptrắcnghiệm
Câu 1: Cho hàm số
23.yxx=- + Tập nghiệm S của bất phương trình '0y > là:
A.
()
;.S =-¥+¥
B.
1
;.
9
S
æö
÷
ç
=-¥
÷
ç
÷
ç
èø
C.
1
;.
9
S
æö
÷
ç
=+¥
÷
ç
÷
ç
èø
D.
.S =Æ
Lời giải
Chọn C
Ta có
1
23 ' 3.yxxy
x
-
=- + = +
Do đó
111
'0 30 3
9
yx
xx
-
> +>> >
Câu 2: Tính đạo hàm của hàm số
()
1fx x=- tại điểm 1x = .
A.
()
1
'1 .
2
f =
B.
()
'1 1.f = C.
()
'1 0.f = D. Không tồn tại.
Lời giải
Chọn D
Ta có
()
1
'.
21
fx
x
=
-
Tại
1x = thì
()
'
f
x không xác định.
Câu 3: Tính đạo hàm của hàm số
2
12 .yx=-
A.
2
1
'.
21 2
y
x
=
-
B.
2
4
'.
12
x
y
x
-
=
-
C.
2
2
'.
12
x
y
x
-
=
-
D.
2
2
'.
12
x
y
x
=
-
Lời giải
Chọn C
Ta có
()
2
222
12 '
42
'
21 2 21 2 1 2
x
x
x
y
x
xx
-
--
===
---
.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 410
Câu 4: Tính đạo hàm của hàm số
23
4.yx x=-
A.
2
23
6
'.
4
xx
y
x
x
-
=
-
B.
23
1
'.
24
y
x
x
=
-
C.
2
23
12
'.
24
xx
y
x
x
-
=
-
D.
2
23
6
'.
24
xx
y
x
x
-
=
-
Lời giải
Chọn A
Ta có
22
23 23
212 6
24 4
x
xxx
y
x
xxx
--
¢
==
--
.
Câu 5: Cho hàm số
()
2
2.
f
xxx=-
Tập nghiệm S của bất phương trình
() ()
'
f
xfx³ có bao
nhiêu giá trị nguyên?
A.
0. B. 1. C. 2. D. 3.
Lời giải
Chọn C
Ta có
()
()
2
222
2'
22 1
'.
2222 2
xx
xx
fx
x
xxxxx
-
--
===
---
Khi đó,
() ()
2
2
1
'2
2
x
f
xfx x x
xx
-
³ ³-
-
22
35 35
12 310
22
xxxxx x
-+
-³ - - +£ ££
Vì
{
}
1; 2xxÎ= tập
S
có 2 giá trị nguyên.
Câu 6: Tính đạo hàm của hàm số
()
.
f
xxx=
A.
()
1
'.
2
f
xx= B.
()
3
'.
2
f
xx= C.
()
1
'.
2
x
fx
x
= D.
()
'.
2
x
fx x=+
Lời giải
Chọn B
Ta có
()
()
13
''..' . .
22
2
x
f
xxxxx xx x x
x
= + =+ =+=
Câu 7: Tính đạo hàm của hàm số
2
2.yxx x=-
A.
2
22
.
2
x
y
x
x
-
¢
=
-
B.
2
2
34
.
2
x
x
y
x
x
-
¢
=
-
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 411
C.
2
2
23
.
2
x
x
y
x
x
-
¢
=
-
D.
2
2
221
.
2
xx
y
x
x
--
¢
=
-
Lời giải
Chọn C
Ta có
22 2
2
222
22 2 2 3
2. .
22 2 2
x
xxxxxx
yxxx
x
xxxxx
--+--
¢
=-+ = =
---
Câu 8: Tính đạo hàm của hàm số
()
2
21 .yx xx=- +
A.
2
2
2
41
2.
2
x
yxx
x
x
-
¢
=+-
+
B.
2
2
2
41
2.
x
yxx
x
x
-
¢
=++
+
C.
2
2
2
41
2.
2
x
yxx
x
x
-
¢
=++
+
D.
2
2
2
41
2.
2
x
yxx
x
x
+
¢
=++
+
Lời giải
Chọn C
Ta có
() ()
()
22
21. 21.yx xxx xx
¢
¢
¢
=- ++- +
()()
2
22
22
2121
41
2. 2 .
22
xx
x
xx xx
x
xxx
-+
-
=++ =++
++
Câu 9: Tính đạo hàm của hàm số
2
1
.
1
y
x
=
+
A.
22
'.
(1) 1
x
y
xx
=
++
B.
22
.
(1) 1
x
y
xx
¢
=-
++
C.
22
.
2( 1) 1
x
y
xx
¢
=
++
D.
2
2
(1)
.
1
xx
y
x
+
¢
=-
+
Lời giải
Chọn B
Ta có
()
()
()
2
2
2
222
1
1
1
1
1211
x
x
y
x
xxx
¢
¢
¢
-+
æö
-+
÷
ç
÷
¢
ç
== =
÷
ç
÷
ç
÷
+
èø
+++
()
22
.
11
x
xx
-
=
++
Câu 10: Tính đạo hàm của hàm số
2
1
.
1
x
y
x
-
=
+
A.
2
2
'.
1
x
y
x
=
+
B.
23
1
'.
(1)
x
y
x
+
=
+
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 412
C.
23
2( 1)
'.
(1)
x
y
x
+
=
+
D.
2
23
1
'.
(1)
xx
y
x
-+
=
+
Lời giải
Chọn B
Ta có
() ()
()
()
()
()
2
22
2
22
22
11
1. 1 1 1
1
11
x
xx
xx xx
x
y
xx
¢
+- -
¢
-+--+
+
¢
==
++
()
22
3
23
2
11
.
(1)
1
xxx x
x
x
+- + +
==
+
+
Câu 11: Tính đạo hàm của hàm số
21
.
2
x
y
x
-
=
+
A.
()
2
52
'..
21
21
x
y
x
x
+
=
-
-
B.
()
2
15 2
'. . .
221
21
x
y
x
x
+
=
-
-
C.
12
'. .
22 1
x
y
x
+
=
-
D.
()
2
15 2
'. . .
221
2
x
y
x
x
+
=
-
+
Lời giải
Chọn D
Ta có
()
2
12115 2
....
22 21
21
2
2
2
xx
y
xx
x
x
x
¢
æö
-+
÷
ç
¢
==
÷
ç
÷
ç
èø
+-
-
+
+
Câu 12: Tính đạo hàm của hàm số
2
1
.
x
y
x
+
=
A.
22
11
'1.
2
1
x
y
x
x
æö
÷
ç
=-
÷
ç
÷
ç
èø
+
B.
2
1
'.
2
1
x
y
x
=
+
C.
22
11
'1.
2
1
x
y
x
x
æö
÷
ç
=+
÷
ç
÷
ç
èø
+
D.
22
11
'.
2
1
x
yx
x
x
æö
÷
ç
=-
÷
ç
÷
ç
èø
+
Lời giải
Chọn A
Ta có
2
22
2
111 1
''1.
21
1
2
xx
y
x
x
x
x
x
æö
æö
+
÷
ç
÷
ç
÷
==-
ç÷
ç
÷
÷
ç
ç
÷
ç
èø
+
èø
+
Câu 13: Tính đạo hàm của hàm số
1
.
11
y
xx
=
+- -
A.
()
2
1
.
11
y
xx
¢
=-
++ -
B.
1
.
2121
y
xx
¢
=
++ -
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 413
C.
11
.
4141
y
xx
¢
=+
+-
D.
11
.
2121
y
xx
¢
=+
+-
Lời giải
Chọn C
Ta có
111
.
2
11
xx
y
xx
++ -
==
+- -
()
1 111 11
11 .
22
21214141
yxx
xx xx
æö
¢
÷
ç
¢
÷
= ++ - = + = +
ç
÷
ç
÷
ç
èø
+- +-
Câu 14: Tính đạo hàm của hàm số
()
2
32
321
23 2 1
xx
fx
xx
++
=
++
tại điểm
0.x =
A.
()
'0 0.f = B.
()
1
'0 .
2
f =
C. Không tồn tại. D.
()
'0 1.f =
Lời giải
Chọn B
Ta có
()
() ()
()
()
232232
2
32
321.2321321.2321
23 2 1
xx xx xx xx
fx
xx
¢
¢
++ + +- ++ + +
¢
=
++
()
()
()
()
2
32 2
432
32
2
32 32
32
94
6223 2 13 21
96984
321
43 2 1 3 2 1
23 2 1
xx
xxxxx
xxxx
xx
xx xx
xx
+
+++-++
+-++
++
==
++ ++
++
()
41
0.
82
f
¢
==
Câu 15: Tính đạo hàm của hàm số
3
22
a
y
ax
=
-
( a là hằng số).
A.
()
3
2222
.
ax
y
ax ax
¢
=
--
B.
3
22
.
ax
y
ax
¢
=
-
C.
()
3
2222
.
2
ax
y
ax ax
¢
=
--
D.
()
()
32
2222
32
.
2
aa x
y
ax ax
-
¢
=
--
Lời giải
Chọn A
Ta có
()
()
()()
322
3
3
22
2222 2222
'
2
'.
2.
aax
ax
ax
y
ax
axax ax ax
--
--
== =
-
-- - -
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 414
BÀI 3. ĐẠO HÀM HÀM SỐ LƯỢNG GIÁC
A. KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM
1. Giới hạn của
sin
x
x
Định lý 1
0
sin
lim 1.
x
x
x
=
Nếu
()
0
lim 0
xx
ux
= thì
()
()
0
sin
lim 1
xx
ux
ux
= .
2. Đạo hàm của hàm số sinyx=
Định lý 2
Hàm số sinyx= có đạo hàm tại mọi x Î và
()
sin cos
x
x
¢
= .
Nếu
sinyu= và
()
uux= thì
()
sin .cosuu u
¢
¢
= .
3. Đạo hàm của hàm số cosyx=
Định lý 3
Hàm số cosyx= có đạo hàm tại mọi x Î và
()
cos sin
x
x
¢
=-
.
Nếu
cosyu= và
()
uux=
thì
()
cos sinuuu
¢
¢
=- .
4. Đạo hàm của hàm số tanyx=
Định lý 4
Hàm số tanyx= có đạo hàm tại mọi
2
x
k
p
p
¹+ và
()
2
1
tan
cos
x
x
¢
=
.
Nếu
tanyu=
và
()
uux=
thì
()
2
tan
cos
u
u
u
¢
¢
=
.
5. Đạo hàm của hàm số
cotyx=
Định lý 5
Hàm số
cotyx=
có đạo hàm tại mọi
x
kp¹ và
()
2
1
cot
sin
x
x
¢
=-
.
Nếu
cotyu= và
()
uux= thì
()
2
cot
sin
u
u
u
¢
¢
=- .
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 415
B. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Dạng 1. Tính Đạo Hàm của các hàm số lượng gics
1. Phương pháp
Áp dụng quy tắc tính đạo hàm.
Áp dụng các đạo hàm lượng giác cơ bản.
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
Ví dụ 1:
Tính đạo hàm của hàm số ytan7x
Hướng dẫn giải

22
7x
7
y.
cos 7x cos 7x

Ví dụ 2: Tính đạo hàm của hàm số ycosx
Hướng dẫn giải

cosx
sinx
y.
2cosx 2cosx

Ví dụ 3:
Tính đạo hàm của hàm số
ycos2x
Hướng dẫn giải

cos2x
2sin2x sin2x
y.
2cos2x 2cos2x cos2x


Ví dụ 4: Tính đạo hàm của hàm số
y sinx
Hướng dẫn giải

sinx
cosx
ysinxy .
2sinx 2sinx

Ví dụ 5: Tính đạo hàm của hàm số
ysin3x
Hướng dẫn giải

sin3x
3cos3x
y.
2sin3x 2sin3x

Ví dụ 6: Tính đạo hàm của hàm số
2
ytan5x
Hướng dẫn giải

23
5x
10sin5x
y 2tan5x. .
cos 5x cos 5x

Ví dụ 7: Tính đạo hàm của hàm số
ycos 3x
3




Hướng dẫn giải
y cos 3x y 3x . sin 3x 3sin 3x .
333 3

   



   
   

Ví dụ 8: Tính đạo hàm của hàm số
ysin 2x
2




Hướng dẫn giải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 416
y sin 2x cos2x y 2sin2x.
2




Ví dụ 9: Tính đạo hàm của hàm số
fx 2sin2x cos2x
Hướng dẫn giải

y 2 sin2x cos2x 4cos2x 2sin2x.


Ví dụ 10: Cho

22
fx cosx sinx. Tính
f
4



Hướng dẫn giải
Cách 1: Giải bằng tự luận
Ta có

22
fx cosx sinx cos2x.
Do đó
fx 2sin2x.

Vậy
f2sin2.
42


 


Cách 2: Giải nhanh bằng máy tính
Chuyển sang chế độ rad bằng cách ấn phím
SHIFT MODE 4
Nhập vào màn hình




22
x
4
d
cos X sin X
dx



rồi ấn phím
ta được kết quả
Ví dụ 11: Tính đạo hàm của hàm số
3
ycos4x
Hướng dẫn giải

32 2 2
y cos 4x y 3cos 4x. cos4x 3cos 4x. 4sin4x 12cos 4x.sin4x.

Ví dụ 12: Với
ycos 2x
4




thì
y
8
y
3






có giá trị bằng bao nhiêu?
Hướng dẫn giải
Cách 1: Giải bằng tự luận
ycos 2x y 2sin 2x
44
 


 
 
2
y2sin 0;y2sin 0
844343
y
8
0.
y
4



 









Cách 2: Giải nhanh bằng máy tính
Chuyển sang chế độ rad bằng cách ấn phím
SHIFT MODE 4
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 417
Nhập vào màn hình
x
8
x
3
d
cos 2X
dx 4
d
cos 2X
dx 4












rồi ấn phím
ta được kết quả
3. Bài tập trắc nghiệm
Câu 1:
Tính đạo hàm của hàm số
p
æö
÷
ç
=-
÷
ç
÷
ç
èø
sin 3
6
yx
.
A. 3cos 3 .
6
yx
p
æö
÷
ç
¢
=-
÷
ç
÷
ç
èø
B. 3cos 3 .
6
yx
p
æö
÷
ç
¢
=- -
÷
ç
÷
ç
èø
C.
cos 3 .
6
yx
p
æö
÷
ç
¢
=-
÷
ç
÷
ç
èø
D. 3sin 3 .
6
yx
p
æö
÷
ç
¢
=- -
÷
ç
÷
ç
èø
Lời giải
Chọn B
Ta có
3.cos 3 3.cos 3
66 6
yx x x
pp p
¢
æöæö æö
÷÷ ÷
çç ç
¢
=- - =- -
÷÷ ÷
çç ç
÷÷ ÷
çç ç
èøèø èø
.
Câu 2:
Tính đạo hàm của hàm số
2
1
sin
23
yx
p
æö
÷
ç
=- -
÷
ç
÷
ç
èø
.
A.
2
cos .
3
yx x
p
æö
÷
ç
¢
=-
÷
ç
÷
ç
èø
B.
2
1
cos .
23
yx x
p
æö
÷
ç
¢
=-
÷
ç
÷
ç
èø
C.
1
sin .
23
yx x
p
æö
÷
ç
¢
=-
÷
ç
÷
ç
èø
D.
2
1
cos .
23
yx x
p
æö
÷
ç
¢
=-
÷
ç
÷
ç
èø
Lời giải
Chọn A
Ta có
pp
¢
æöæö
÷÷
çç
¢
=- - -
÷÷
çç
÷÷
çç
èøèø
22
1
..cos
23 3
yxx
()
pp
æö æö
÷÷
çç
=- - - = -
÷÷
çç
÷÷
çç
èø èø
22
1
. 2 .cos .cos
23 3
x
xx x.
Câu 3: Tính đạo hàm của hàm số
()
2
sin 3 2yxx=-+
.
A.
()
2
cos 3 2 .yxx
¢
=-+ B.
()
()
2
23.sin 32.yx xx
¢
=- -+
C.
()
()
2
23.cos 32.yx xx
¢
=- -+
D.
()
()
2
23.cos 32.yx xx
¢
=- - - +
Lời giải
Chọn C
Ta có
()()
()
()
22 2
32.cos 32 23.cos 32yx x x x x x x
¢
¢
=-+ -+=- -+.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 418
Câu 4: Tính đạo hàm của hàm số =+
2
tanyx x x.
A.
1
2tan .
2
yxx
x
¢
=+
B.
1
2tan .
yxx
x
¢
=+
C.
2
2
1
2tan .
cos
2
x
yxx
x
x
¢
=++
D.
2
2
1
2tan .
cos
x
yxx
x
x
¢
=++
Lời giải
Chọn C
Ta có
()
()
()
2
22
2
1
tan + tan . 2 tan
cos
2
x
yx x xx x xx
x
x
¢
¢
¢
¢
=+=++
.
Câu 5: Tính đạo hàm của hàm số
2
2cosyx=
.
A.
2
2sin .yx
¢
=- B.
2
4cos .yxx
¢
=-
C.
2
2sin .yxx
¢
=- D.
2
4sin .yxx
¢
=-
Lời giải
Chọn D
Ta có
()
22 2 2
2. .sin 2.2 .sin 4 sinyxx xxxx
¢
¢
=- =- =-
.
Câu 6: Tính đạo hàm của hàm số
1
tan
2
x
y
+
=
.
A.
2
1
.
1
2cos
2
y
x
¢
=
+
B.
2
1
.
1
cos
2
y
x
¢
=
+
C.
2
1
.
1
2cos
2
y
x
¢
=-
+
D.
2
1
.
1
cos
2
y
x
¢
=-
+
Lời giải
Chọn A
Ta có
22
1
11
2
tan
11
2
cos 2cos
22
x
x
y
xx
¢
æö
+
÷
ç
÷
ç
÷¢
ç
æö
èø
+
÷
ç
¢
===
÷
ç
÷
ç
++
èø
.
Câu 7:
Tính đạo hàm của hàm số
2
sin 2yx=+.
A.
2
2
22
cos 2 .
2
x
yx
x
+
¢
=+
+
B.
2
2
cos 2 .
2
x
yx
x
¢
=- +
+
C.
2
2
cos 2 .
2
x
yx
x
¢
=+
+
D.
2
2
1
cos 2 .
2
x
yx
x
+
¢
=+
+
Lời giải
Chọn C
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 419
Ta có
()
()
2
22 2 2
22
2
2 cos 2 cos 2 cos 2
22 2
x
x
yx x x x
xx
¢
+
¢
¢
=+ += += +
++
Câu 8: Tính đạo hàm của hàm số
cos 2 1yx=+
.
A.
sin 2 1
.
21
x
y
x
+
¢
=-
+
B.
sin 2 1
.
21
x
y
x
+
¢
=
+
C.
sin 2 1.yx
¢
=- + D.
sin 2 1
.
22 1
x
y
x
+
¢
=-
+
Lời giải
Chọn A
Ta có
()
()
21
sin 2 1
21sin21 sin21
22 1 2 1
x
x
yx x x
xx
¢
+
+
¢
¢
=- + + = + =-
++
.
Câu 9:
Tính đạo hàm của hàm số
2
cot 1yx=+.
A.
222
.
1.sin 1
x
y
xx
¢
=-
++
B.
222
.
1.sin 1
x
y
xx
¢
=
++
C.
22
1
.
sin 1
y
x
¢
=-
+
D.
22
1
.
sin 1
y
x
¢
=
+
Lời giải
Chọn A
Ta có
()
2
2
22 22 2 22
1
1
sin 1 sin 1 1.sin 1
x
x
x
x
y
xxxx
¢
+
+
¢
=- =- =-
++++
.
Câu 10:
Tính đạo hàm của hàm số
()
sin sin .yx=
A.
()
cos sin .yx
¢
= B.
()
cos cos .yx
¢
=
C.
()
cos .cos sin .yx x
¢
= D.
()
cos .cos cos .yx x
¢
=
Lời giải
Chọn C
Ta có:
()() () ()
sin sin sin .cos sin cos .cos sinyxxxxx
¢
¢
éù
¢
== =
ëû
.
Câu 11: Tính đạo hàm của hàm số
()
cos tanyx=
.
A.
()
2
1
sin tan
cos
yx
x
¢
=⋅⋅
B.
()
2
1
sin tan
cos
yx
x
¢
=- ⋅ ⋅
C.
()
sin tan .yx
¢
=
D.
()
–
sin tan .yx
¢
=
Lời giải
Chọn C
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 420
Ta có
()() ()
2
1
tan sin tan .sin tan
cos
yxx x
x
¢
¢
=- =-
.
Câu 12: Tính đạo hàm của hàm số
2
2sin cos2yxxx=-+.
A.
4sin sin2 1.yxx
¢
=++
B.
4sin2 1.yx
¢
=+
C.
4cos 2sin2 1.yxx
¢
=+ +
D.
4 sin 2 sin 2 1.yxx
¢
=- +
Lời giải
Chọn B
Ta có
() ()
2.2 sin .sin 2 sin 2 1 4 cos sin 2sin 2 1yxxxx xxx
¢¢
¢
=++=++
2 sin 2 2sin 2 1 4 sin 2 1xx x=++=+
Câu 13: Tính đạo hàm của hàm số
2
sin 2
224
yxx
ppp
æö
÷
ç
=-+-
÷
ç
÷
ç
èø
.
A.
()
2sin 4
2
yx
p
p
¢
=- - + ⋅
B. 2sin cos .
222
yxx
ppp
æöæö
÷÷
çç
¢
=- -+
÷÷
çç
÷÷
çç
èøèø
C. 2sin cos .
222
yxxx
ppp
æöæö
÷÷
çç
¢
=- -+
÷÷
çç
÷÷
çç
èøèø
D.
()
2sin 4 .yxp
¢
=- -
Lời giải
Chọn A
Ta có
()
2
1cos 4
sin 2
224 2 24
x
yxx x
p
ppp pp
--
æö
÷
ç
=-+-= +-
÷
ç
÷
ç
èø
()
11
cos 4
2224
xx
pp
p
æö
÷
ç
=- - + + -
÷
ç
÷
ç
èø
Suy ra
()
11
cos 4
2224
yxx
pp
p
¢
æö
æö
÷
ç÷
ç
¢
÷
=- - + + -
÷
ç
ç
÷
÷
çç
÷
ç
èø
èø
()() ()
1
4sin 4 2sin 4
222
xx x
pp
pp p
¢
=- -+=- -+
.
Câu 14: Tính đạo hàm của hàm số
()
3
cos 2 1yx=-.
A.
()()
3sin 4 2 cos 2 1 .yxx
¢
=- - - B.
()()
2
3cos 2 1 sin 2 1 .yxx
¢
=--
C.
()()
2
3cos 2 1 sin 2 1 .yxx
¢
=- - - D.
()()
2
6cos 2 1 sin 2 1 .yxx
¢
=--
Lời giải
Chọn A
Ta có
() ()()
32
cos 2 1 3cos 2 1 cos 2 1yx xx
¢
¢
éù
é
ù
¢
=-= - -
êú
ë
û
ëû
()()
2
6sin 2 1 cos 2 1xx=- - -
()()() ( )()
3 2 sin 2 1 cos 2 1 cos 2 1 3sin 4 2 cos 2 1 .xx x x x
éù
=- - - - =- - -
ëû
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 421
Câu 15: Tính đạo hàm của hàm số
()
3
sin 1yx=-
.
A.
()
3
cos 1 .yx
¢
=-
B.
()
3
cos 1 .yx
¢
=- -
C.
()()
2
3sin 1 .cos 1 .yxx
¢
=- - -
D.
()()
2
3sin 1 .cos 1 .yxx
¢
=- -
Lời giải
Chọn C
Ta có
() () () () ()
322
sin 1 3. sin 1 .sin 1 3.cos 1 .sin 1yx xx xx
¢
¢
éù
éù
¢
=-= - -=- - -
êú
ëû
ëû
.
Câu 16:
Tính đạo hàm của hàm số
3
tan cot 2yxx=+
.
A.
2
3tan .cot 2tan 2 .yxxx
¢
=+
B.
2
22
3tan 2
.
cos sin 2
x
y
x
x
¢
=- +
C.
2
2
1
3tan .
sin 2
yx
x
¢
=-
D.
2
22
3tan 2
.
cos sin 2
x
y
x
x
¢
=-
Lời giải
Chọn D
Ta có
()
()
2
32
222
23tan 2
tan cot 2 3tan tan
sin 2 cos sin 2
x
yxx xx
x
xx
¢
¢
¢
=+ = - = -
Câu 17:
Tính đạo hàm của hàm số
sin cos
sin cos
x
x
y
x
x
+
=
-
.
A.
()
2
sin 2
.
sin cos
x
y
x
x
-
¢
=
-
B.
()
22
2
sin cos
.
sin cos
x
x
y
x
x
-
¢
=
-
C.
()
2
22sin2
.
sin cos
x
y
x
x
-
¢
=
-
D.
()
2
2
.
sin cos
y
x
x
-
¢
=
-
Lời giải
Chọn D
Ta có
2sin
sin cos
4
tan .
sin cos 4
2cos
4
x
xx
yx
xx
x
p
p
p
æö
÷
ç
+
÷
ç
÷
ç
æö
èø
+
÷
ç
== =-+
÷
ç
÷
ç
æö
èø
-
÷
ç
-+
÷
ç
÷
ç
èø
Suy ra
()
22
2
112
sin cos
cos sin
cos
4
2
y
x
x
xx
x
p
-
¢
=- =- =
-
-
+
æö
æö
÷
ç
÷
ç
÷
ç
÷
÷
ç
ç
èø
÷
ç
èø
.
Câu 18: Tính đạo hàm của hàm số
()
2
tan 1 2
y
x
=-
-
.
A.
()
2
4
.
sin 1 2
x
y
x
¢
=
-
B.
()
4
.
sin 1 2
y
x
-
¢
=
-
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 422
C.
()
2
4
.
sin 1 2
x
y
x
-
¢
=
-
D.
()
2
4
.
sin 1 2
y
x
-
¢
=
-
Lời giải
Chọn D
Ta có
()
()
()
()
() ()
2
222
1
4.
2tan1 2
cos 1 2
4
tan 1 2 tan 1 2 sin 1 2
x
x
y
x
xx
-
¢
--
-
-
¢
=- = =
---
.
Câu 19: Tính đạo hàm của hàm số
cos2
31
x
y
x
=
+
.
A.
()
()
2
23 1sin2 3cos2
.
31
x
xx
y
x
-+ -
¢
=
+
B.
()
23 1sin2 3cos2
.
31
x
xx
y
x
-+ -
¢
=
+
C.
()
()
2
31sin23cos2
.
31
x
xx
y
x
-+ -
¢
=
+
D.
()
()
2
23 1sin2 3cos2
.
31
x
xx
y
x
++
¢
=
+
Lời giải
Chọn A
Ta có
( )()()
()
()
()
22
cos2 3131.cos2 231sin23cos2
31 31
x
xx xx xx
y
xx
¢¢
+- + - + -
¢
==
++
.
Câu 20: Cho
()
2
22fx x x=-+
và
() ( )
sin
g
xf x=
. Tính đạo hàm của hàm số
(
)
g
x
.
A.
()
2cos2 sin .
g
xxx
¢
=- B.
()
2sin2 cos .
g
xxx
¢
=+
C.
()
2sin2 cos .
g
xxx
¢
=- D.
()
/
2cos2 sin .
g
xxx=+
Lời giải
Chọn C
Ta có
() ( )
2
sin 2 sin sin 2gx f x x x==-+
()
()
2
2sin sin 2 2.2sin .cos cos 2sin2 cos .
g
x xx xxx xx
¢
¢
= -+= -= -
Dạng 2. Tính đạo hàm tại một điểm
1. Phương pháp
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
3. Bài tập trắc nghiệm
Câu 1:
Tính đạo hàm của hàm số
()
5sin 3cos
f
xxx=- tại điểm
2
x
p
= .
A. 3.
2
f
p
æö
÷
ç
¢
=
÷
ç
÷
ç
èø
B. 3.
2
f
p
æö
÷
ç
¢
=-
÷
ç
÷
ç
èø
C. 5.
2
f
p
æö
÷
ç
¢
=-
÷
ç
÷
ç
èø
D. 5.
2
f
p
æö
÷
ç
¢
=
÷
ç
÷
ç
èø
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 423
Lời giải
Chọn A
Ta có
() ( ) ( ) ( )
5sin 3cos 5 sin 3 cos 5cos 3sin
f
xxx x x xx
¢¢¢
¢
=- = - =+.
Suy ra
5cos 3sin 3
222
f
ppp
æö
÷
ç
¢
=+=
÷
ç
÷
ç
èø
Câu 2: Tính đạo hàm của hàm số
()
3
2sin 2
5
f
xx
p
æö
÷
ç
=-
÷
ç
÷
ç
èø
tại điểm
5
x
p
=- .
A.
4.
5
f
p
æö
÷
ç
¢
-=
÷
ç
÷
ç
èø
B.
4.
5
f
p
æö
÷
ç
¢
-=-
÷
ç
÷
ç
èø
C.
2.
5
f
p
æö
÷
ç
¢
-=
÷
ç
÷
ç
èø
D.
2.
5
f
p
æö
÷
ç
¢
-=-
÷
ç
÷
ç
èø
Lời giải
Chọn A
Ta có
()
333 3
2sin 2 2 2 cos 2 4cos 2
555 5
f
xxxx x
ppp p
¢
¢
éù
æöæöæö æö
÷÷÷ ÷
ççç ç
êú
¢
=-=- -=--
÷÷÷ ÷
ççç ç
÷÷÷ ÷
ççç ç
êú
èøèøèø èø
ëû
.
Suy ra
32
4cos 4cos 4
555
f
ppp
p
æö æ ö
÷÷
çç
¢
-=- + =- =
÷÷
çç
÷÷
çç
èø è ø
.
Câu 3: Hàm số
()
4
f
xx=
có đạo hàm là
()
f
x
¢
, hàm số
()
2sin
2
x
gx x
p
=+ có đạo hàm là
()
g
x
¢
.
Tính giá trị biểu thức
()
()
1
.
1
f
P
g
¢
=
¢
A.
4
.
3
P = B.
2.P =
C.
2.P =-
D.
4
.
3
P =-
Lời giải
Chọn B
Ta có
()
3
4
f
xx
¢
= và
()
2sin 2 .cos.
222
x
x
gx x
ppp
¢
æö
÷
ç
¢
=+ =+
÷
ç
÷
ç
èø
Suy ra
()
()
1
4
2.
1
2cos
22
f
P
g
pp
¢
== =
¢
+
Câu 4: Hàm số
()
4
f
xx=
có đạo hàm là
()
f
x
¢
, hàm số
()
4sin
4
x
gx x
p
=+ có đạo hàm là
()
g
x
¢
.
Tính giá trị biểu thức
()
()
2
.
2
f
P
g
¢
=
¢
A.
1.P =
B.
16
.
16
P
p
=
+
C.
16
.
17
P =
D.
1
.
16
P =
Lời giải
Chọn A
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 424
Ta có
()
4fx
¢
=
và
()
4cos.
44
x
gx
pp
¢
=+
Suy ra
()
()
2
4
1
.2
2
4cos
44
f
P
g
pp
¢
== =
¢
+
Câu 5: Hàm số
()
sin cos 1fx a x b x=++ có đạo hàm là
()
f
x
¢
. Để
()
1
0
2
f
¢
=
và 1
4
f
p
æö
÷
ç
-=
÷
ç
÷
ç
èø
thì giá
trị của
a
và
b
bằng bao nhiêu?
A.
2
.
2
ab==
B.
22
;.
22
ab==-
C.
11
;.
22
ab==-
D.
1
.
2
ab==
Lời giải
Chọn D
Ta có
()
/
cos sin .
f
xaxbx=- Khi đó
()
1
0
2
1
4
f
f
p
ì
ï
ï
¢
=
ï
ï
ï
í
æö
ï
÷
ï
ç
-=
÷
ï
ç
÷
ç
ï
èø
ï
î
1
1
1
cos0 sin 0
2
2
2
.
1
22
sin cos 1 1
0
44
2
22
ab
a
b
ab
a
ab
pp
ì
ì
ì
ï
ï
ï
ï
ï
ï
-=
=
=
ï
ï
ï
ï
ï
ï
ïïï

ííí
æö æö
ïïï
÷÷
ïïï
çç
-+ -+=
=
÷÷
ïïï
-+=
çç
÷÷
çç
ïïï
èø èø
ï
î
ïï
î
î
Câu 6: Cho hàm số
()
2
cosyfx x=- với
()
f
x là hàm số liên tục trên . Trong các biểu thức
dưới đây, biểu thức nào xác định hàm số
()
f
x
thỏa mãn
()
1yx
¢
=
với mọi
x Î
?
A.
()
1
cos2 .
2
f
xx x=+ B.
()
1
cos2 .
2
f
x
xx -= C.
()
sin 2 .
f
xx x=- D.
()
sin 2 .
f
xx x=+
Lời giải
Chọn A
Ta có
() () ()
2sin cos sin 2yx fx x x fx x
¢¢ ¢
=+ =+.
Suy ra
() () ()
1 sin 2 1 1 sin 2 .yx f x x f x x
¢¢ ¢
= + = =-
Đến đây ta lần lượt xét từng đáp án, ví dụ xét đáp án A ta có
() ()
/
/
/
1sin2
11
cos2 cos2
22
fx
x
xxx x
æö
÷
ç
¢
=+ =+ =
÷
ç
÷
-
ç
èø
(thỏa mãn)
Dạng 3: Giải phương trình
f’ x 0
1. Phương pháp
Tính đạo hàm

f’ x
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 425
Để giải phương trình

f’ x 0,
ta áp dụng cách giải các phương trình lượng giác cơ bản và
một số phương trình lượng giác thường gặp.
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
Ví dụ 1:
Với
1
ysin x
32




thì phương trình
y0
có nghiệm là:
A.
xk2,k.
3

B.
xk2,k.
3

C.
xk2,k.
3

D.
xk2,k.
6

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
111
ysin x y cos x
32 2 32
11
y0 cos x 0 x k x k2,k .
32 32 2 3
 


 
 


  


Ví dụ 2: Với
2
ycos 2x
3




thì phương trình
y0
có nghiệm là:
A. xk.
32

 B. xk.
3
 C. xk.
32

D. xk2.
3

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
22
ycos 2x y 2sin 2x
33
22
y0 sin 2x 0 2xk
33
2k
2x k x ,k .
332
 


 
 


 




Ví dụ 3: Hàm số
2
x
ycot ,
4
nghiệm của phương trình
y0
là:
A.
2k.
B.
k.

C.
2k4.
D. Một kết quả khác.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
2
23
x
cos
xx111
4
ycot y 2cot. .
xx
4442
sin sin
44
x
y0 cos 0 x2 k4,k .
4




 
Ví dụ 4: Giải phương trình:

fx 0,
biết
fx cosx sinx x.

A. x k2;x k2;k .
2
 B. xk;k.
2

C.
xk;x k;k .
4
 
D.
xk;k .

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 426
Ta có:

fx sinxcosx1.

Vậy:

1
fx 0 sinx cosx1 sinx
4
2




xk2
xk2
44
.
3
xk2
xk2
2
44







Ví dụ 5: Giả sử

sin2x 3
fx cosx x.
42

Khi đó tập nghiệm của bất phương trình

fx 0
là:
A.
1; 1 .


B. . C.
;.

D.
0; .
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
Ta có:

sin2x 3
fx cosx x
42


13
fx cos2xsinx .
22


13
fx 0 cos2xsinx 0
22

22
1 2sinx 2sinx 3 0 sinx sinx 2 0 *
Đặt
tsinx,1t1
, phương trình trở thành:
2
tt20 1t2
 (so điều kiện ta được
nghiệm
1t1
).
Do đó
*1sinx1x ;. 
Ví dụ 6: Với

sin3x cos3x
fx cosx 3sinx
33




thì tập nghiệm của
fx 0
là:
A.
k
;k,k .
822





B. k,k .
2

C.
k,k .
D.
.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
Ta có:

sin3x cos3x
fx cosx 3sinx
33




 
f x cos3x sinx 3 cosx sin3x

 
f x 0 cos3x sinx 3 cosx sin3x 0
cos3x3sin3xsinx3cosx
1313
cos3x sin3x sinx cosx
2222
cos cos3x sin sin3x cos sinx sin cosx
3333





Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 427
cos 3x sin x
33
cos3xcosxcosx
3236
k
3x x k2
x
36
82
;k .
3x x k2
xk
36
12


















3. Bài tập Trắc nghiệm
Câu 1:
Cho hàm số
2
ycosxsinx.
Phương trình y' 0
có bao nhiêu nghiệm thuộc khoảng (0; ).
A. 1 nghiệm. B. 2 nghiệm.
C. 3 nghiệm. D. 4 nghiệm.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
y' 2cosxsinx cosx cosx(1 2sinx)
xk
2
cosx 0
y' 0 x k2 ;(k )
1
6
sinx
2
5
xk2
6



Vì
5
x(0;) x ;;
62 6





. Vậy có 3 nghiệm thuộc khoảng
(0; )
Câu 2: Cho hàm số
y(m1)sinxmcosx(m2)x1.
Tìm giá trị của m để
y' 0
có nghiệm?
A.
m1
.
m3

B. m2.
C.
1m3.
D.
m2.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
y' (m 1)cosx msinx (m 2)
Phương trình
y' 0 (m 1)cosx msinx (m 2)
Điều kiện phương trình có nghiệm là
222
abc
22 2 2
m1
(m 1) m (m 2) m 2m 3 0
m3
 
Câu 3: Cho hàm số

cosx
fx .
cos2x
Biểu diễn nghiệm của phương trình lượng giác

fx 0
trên
đường tròn lượng giác ta được mấy điểm phân biệt?
A. 1 điểm. B. 2 điểm.
C. 3 điểm. D. 4 điểm.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN B


3
1
sinx. cos2x cosx sin2x
sinx
2cos2x
fx
cos2x
cos2x



f' x 0 x k ,k .
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 428
Ta biểu diễn được
2
điểm phân biệt trên đường tròn lượng giác.
Câu 4: Cho hàm số

f x cosx sinx cos2x.
Phương trình
fx 1
tương đương với phương
trình nào sau đây?
A. sinx 0. B. sinx 1 0.
C.

sinx 1 cosx 1 0.
D.
cosx 0.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C

sin cos 2sin2
f
xxx x

fx 1 sinx cosx 2sin2x1

Đặt
2
tsinxcosx t 2 sin2xt 1
Khi đó phương trình

2
t1
2t t 3 0
3
t l
2


Với

2
1 sin cos 1 2 sin 1
4
2
2


  



xk
txx x kZ
xk
Nghiệm trên cũng là nghiệm của phương trình
sinx 1 cosx 1 0

.
Câu 5: Cho hàm số

3
3
cos x
f x 2 sin x 2cosx 3sinx
3

. Biểu diễn nghiệm của phương trình
lượng giác

fx
trên đường tròn ta được mấy điểm phân biệt?
A. 1 điểm. B. 2 điểm.
C. 4 điểm. D. 6 điểm.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN B

33
fx 2sinx3cosx


3
3
33
fx 0 tanx tanx
22

.
Vậy có hai điểm biểu diễn nghiệm trên đường tròn lượng giác.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 429
BÀI 4. VI PHÂN
A. KIẾN THỨC SÁCH GIÁO KHOA CẦN NẮM
1. Định nghĩa
Cho hàm số

yfx
xác định trên
a;b
và có đạo hàm tại
xa;b.
Giả sử
x
là số gia của x.
Ta gọi tích

f' x x
là vi phân của hàm số
yfx
tại x ứng với số gia x,
kí hiệu là

df x
hoặc
dy,
tức là :
dy df(x) f '(x) x.
Chú ý:
Áp dụng định nghĩa trên vào hàm số
yx
ta có
dx d x x' x 1. x x.

Do đó, với hàm số

yfx
ta có
'
dy df x f x dx.
2. Ứng dụng phép tính gần đúng
000
f(x x) f(x ) f'(x ) x

B. PHÂN LOẠI VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁN TRẮC NGHIỆM
Dạng 1: Tìm vi phân của hàm số y=f(x)
1. Phương pháp
Tính đạo hàm y=f(x)
Vi phân của hàm số y=f(x) tại x là
df(x) f '(x)dx
Vi phân của hàm số y=f(x) tại x
0
là
00
df(x ) f '(x )dx
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
Ví dụ 1: Vi phân của hàm số

2
fx 3x x
tại điểm
x2
, ứng với
x0,1
là:
A.
0,07.
B.
10.
C.
1,1.
D.
0,4.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
Ta có:

fx 6x1 f2 11


 
df 2 f 2 x 11.0,1 1,1

Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 430
Ví dụ 2: Vi phân của hàm số
5
2
y2x 5
x

bằng biểu thức nào sau đây?
A.
4
2
2
dy 10x 5 dx.
x




B.
4
2
2
dy 10x dx.
x




C.
4
2
2
dy 10x dx.
x




D.
2
2
dy 10x dx.
x




Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
5
2
y2x 5
x

thì
4
2
2
y10x
x

. Vậy
4
2
2
dy 10x dx.
x




Vi dụ 3: Vi phân của hàm số
2
yx5x bằng biểu thức nào sau đây?
A.
2
1
dy dx.
2x 5x
B.
2
2x 5
dy dx.
x5x
C.
2
2x 5
dy dx.
2x 5x

D.
2
2x 5
dy dx.
2x 5x
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D
2
yx5x thì
2
2x 5
y.
2x 5x
Vậy
2
2x 5
dy dx.
2x 5x
Ví dụ 4: Vi phân của hàm số
2x 3
y
2x 1
bằng biểu thức nào sau đây?
A.

2
7
dy dx.
2x 1

B.

2
8
dy dx.
2x 1

C.

2
4
dy dx.
2x 1

D.

2
4
dy dx.
2x 1
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN B
2x 3
y
2x 1
thì

2
8
y
2x 1

. Vậy

2
8
dy dx
2x 1

.
Ví dụ 5: Vi phân của hàm số
ytan5x bằng biểu thức nào sau đây?
A.
2
5
dy dx.
cos 5x
B.
2
5x
dy dx.
cos 5x
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 431
C.
2
5
dy dx.
cos 5x

D.
2
5
dy dx.
sin 5x

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
ytan5x
thì
2
5
y
cos 5x
. Vậy
2
5
dy dx.
cos 5x
Ví dụ 6: Vi phân của hàm số
ycosx
bằng biểu thức nào sau đây?
A.
cosx
dy dx.
2cosx
B.
sinx
dy dx.
2cosx
C.
sinx
dy dx.
cosx
D.
sinx
dy dx.
2cosx
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D
ycosx
thì
sinx
y
2cosx
. Vậy
sinx
dy dx.
2cosx
Ví dụ 7: Vi phân của hàm số
ysin 2x
3




bằng biểu thức nào sau đây?
A.
dy cos 2x dx.
3




B.
dy 2cos 2x dx.
3




C.
dy cos 2x dx.
3




D.
dy 2cos 2x dx.
3




Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN B
ysin 2x
3




thì
y2cos 2x.
3




Vậy
dy 2cos 2x dx.
3




Ví dụ 8: Cho hàm số
y5sin2x.
Vi phân của hàm số tại
x
3
là:
A.
dy 5dx. B. dy 10cos2xdx.
C.
dy 10cos2xdx.
D.
dy 5dx.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D
y5sin2x y 10cos2x.

Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 432
dy y dx dx 10cos2xdx.

Vi phân của hàm tại
x:dy10cos2.dx.
33





dy 5dx.
Ví dụ 9: Cho hàm số
x3
y.
12x
Vi phân của hàm số tại
x3
là:
A.
1
dy dx.
7
B.
dy 7dx.
C.
1
dy dx.
7

D.
dy 7dx.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A


2
x3 7 7 1
yy y3.
12x 49 7
12x


Vi phân của hàm số tại x3 là:
1
dy dx
7
.
Ví dụ 10: Cho hàm số

ysinsinx.
Vi phân của hàm số tại
x
là:
A.

dy cos sinx dx.
B.
dy sinx cosx dx.
C.

dy cos sinx cosxdx.
D.
dy cos sinx sinxdx.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
Ví dụ 11: Cho hàm số
ytanx.
Vi phân của hàm số tại x là:
A.
1
dy dx.
2xcosx
B.
2
1
dy dx.
2xcosx
C.
2
1
dy dx.
2xcos x
D.
2
1
dy .
2xcos xdx
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
2
1
ytanx y .
2xcos x

2
1
dy dx.
2xcos x
Ví dụ 12: Cho hàm số
2
ycos2x.
Vi phân của hàm số tại x là:
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 433
A.
dy 4cos2xsin2xdx. B. dy 2cos2xsin2xdx.
C.
dy 4cos2xsin2dx. D. dy 2cos2xsin2xdx.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
2
y cos 2x y 2cos2x.2sin2x 4cos2xsin2x.
 
dy 4cos2xsin2dx.
Ví dụ 13: Vi phân của hàm số
2
yx3x1
là:
A.
2
1
dy dx.
x3x1

B.
2
2x 3
dy dx.
x3x1

C.
2
1
dy dx.
2x 3x1

D.
2
2x 3
dy dx.
2x 3x1

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D
Ta có:
2
22
22
x3x1
2x 3
yx3x1dy x3x1dx dx dx
2x 3x1 2x 3x1





 
.
Ví dụ 14: Vi phân của hàm số
y 3x1 x1
là:
A.
31
dy dx.
23x 1 2x 1





B.
31
dy dx.
3x 1 x 1





C.
11
dy dx.
23x 1 2x 1





D.
11
dy dx.
3x 1 x 1





Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A.
Ta có:


3x 1 x 1
y3x1x1dy 3x1x1dx dx
23x 1 2x 1
31
dx
23x 1 2x 1














Ví dụ 15: Vi phân của hàm số
2
x2x3
y
2x 1
là:
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 434
A.

2
2
x7
dy dx.
2x 1 x 2x 3

B.

2
2
3x 7
dy dx.
2x 1 x 2x 3

C.

2
3x 7
dy dx.
2x 1
D.


2
2
3x 7 x 2x 3
dy dx.
2x 1

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN B
Ta có:

2
2
2
x2x3 3x7
ydyydx dx
2x 1
2x 1 x 2x 3



.
Ví dụ 16: Vi phân của hàm số
10
2
yx1x




là:
A.
5
2
2
5x1x
dy dx.
x1




B.
10
2
2
5x1x
dy dx.
x1




C.
9
2
2
10 x 1 x
dy dx.
x1




D.
10
2
2
10 x 1 x
dy dx.
x1




Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D
Ta có:
10
2
yx1x




10
2
9
2
22
10 x 1 x
x
dy y dx 10 x 1 x . 1 dx dx.
x1 x1












3. Bài tập rèn luyện tốc độ
Câu 1: Cho hàm số
2
2
1x
y.
1x
Vi phân của hàm số tại x là:
A.

2
2
4
dy dx.
1x
B.

2
2
4x
dy dx.
1x
C.

2
2
dx
dy .
1x
D.
2
4
dy dx.
1x
Hướng dẫn giải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 435
ĐÁP ÁN B
Câu 2: Vi phân của hàm số
2
2x 1
y
xx2

là:
A.

2
2
2
2x 2x 5
dy dx.
xx2


B.

2
2
2
xx5
dy dx.
xx2


C.

2
2
2
2x x 1
dy dx.
xx2


D.

2
2x 5
dy dx.
xx2

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
Ta có:





22
2
22
22
2x 1 x x 2 2x 1 x x 2
2x 2x 5
dy y dx dx
xx2 xx2



 
.
Câu 3: Vi phân của hàm số

2
y5x39x1
là:
A.
2
2x 3
dy dx
29x 1

. B.
2
2
90x 27x 5
dy dx
9x 1

.
C.
2
5
dy dx
9x 1

. D.
2
2
x2x2
dy dx
9x 1

.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN B
Ta có:
 






22
2
22
22
2
2
2
2
22
dy y dx 5x 3 9x 1 5x 3 9x 1 dx
9x 1
18x
59x 1 5x 3 59x 1 5x 3.
29x1 29x1
9x
59x 1 5x 3
9x 1
59x 1 5x 39x
90x 27x 5
9x 1 9x 1








 






Câu 4: Vi phân của hàm số
2
ysinxcos2xx
là:
A.

dy 1 cos2x dx.
B.
dy x sin2x dx.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 436
C.
dy sin2x 1 dx.
D.
dy sin2x 1 dx.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
Ta có:

dy y dx 2sinx sinx sin2x. 2x 1 dx





2sinxcosx 2sin2x 1 dx sin2x 1 dx



.
Câu 5: Vi phân của hàm số
y12tanx
là:
A.
tanx
dy dx.
12tanx
B.
2
1tanx
dy dx.
21 2tanx
C.
2tanx
dy dx.
12tanx
D.
2
1tanx
dy dx.
12tanx
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D
Ta có:

y 1 2tanx dy y dx 1 2tanx dx


2
12tanx
1tanx
dx dx
2 1 2tanx 1 2tanx







.
Câu 6: Vi phân của hàm số
2
2
22xx
y
x1

là:
A.

2
2
2
2x 6x 2
dy dx.
x1

B.

2
2
6x 2
dy dx.
x1

C.

2
2
2x 3
dy dx.
x1

D.

2
2
2
2x x 1
dy dx.
x1

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
Ta có:

222
222
2
22xx 22xx 2x 6x2
y dy y dx dx dx.
x1 x1
x1

  





Câu 7: Cho hàm số

2
yfx x1.
Biểu thức nào sau đây chỉ vi phân của hàm số f?
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 437
A.
dy 2 x 1 dx.
B.

2
dy x 1 dx.
C.
dy 2 x 1 dx.
D.
dy x 1 dx.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
Câu 8: Cho hàm số

yfx
được xác định bởi biểu thức
siny cosx
và
0x,y
2
. Chọn kết quả
đúng:
A.
ytanx.
B.
ytanx.

C.
y1.
D.
y1.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D
22
cosydy sinxdx.
sinx sinx sinx sinx
y1
cosy
sinx
1siny 1cosx




Câu 9: Xét hàm số

2
yfx 1cos2x.
Chọn câu đúng:
A.

2
sin4x
df x dx.
21 cos2x
B.

2
sin4x
df x dx.
1cos2x
C.

2
cos2x
df x dx.
1cos2x
D.

2
sin2x
df x dx.
1cos2x
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN B


2
22
1cos2x
sin4x
df x dx.
21 cos2x 1 cos2x


Câu 10: Vi phân của hàm số
3
y2x x1
bằng biểu thức nào sau đây?
A.
2
1
dy 6x 1 dx.
2x




B.
2
1
dy 6x dx.
2x




C.
2
1
dy 6x dx.
2x




D.
2
2
dy 6x dx.
x




Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 438
32
1
y2x x1 y 6x .
2x

Do đó:
2
1
dy 6x dx.
2x




Câu 11: Cho hàm số
x3
y
12x
. Vi phân của hàm số tại
x3
là:
A.
1
dy dx.
7
B.
dy 7dx.
C.
1
dy dx.
7

D.
dy 7dx.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
Ta có


2
71
yy3
7
12x


. Do đó
1
dy dx.
7
Câu 12: Vi phân của
ytan5x
là:
A.
2
5x
dy dx.
cos 5x
B.
2
5
dy dx.
sin 5x

C.
2
5
dy dx.
cos 5x
D.
2
5
dy dx.
cos 5x

Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN C
2
5
ytan5x y
cos 5x

. Do đó
2
5
dy dx
cos 5x
Câu 13: Cho hàm số
2
ycos2x
. Vi phân của hàm số là:
A.
dy 4cos2xsin2xdx.
B.
dy 2cos2xsin2xdx.
C.
dy 2cos2xsin2xdx.
D.
dy 2sin4xdx.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D
Ta có:

2
dy d cos 2x 2cos2x.(cos2x)'dx 4cos2x.sin2xdx 2sin4xdx.  
Câu 14: Cho hàm số
ytanx
. Vi phân của hàm số là:
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 439
A.
2
1
dy dx.
2xcosx
B.
2
1
dy dx.
xcos x
C.
1
dy dx.
2xcosx
D.
2
1
dy dx.
2xcos x
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D
Ta có :

22
11
dy d tan x .( x)'dx dx.
cos x 2 x.cos x




Câu 15 : Cho hàm số
2
2
1x
y
1x
. Vi phân của hàm số là:
A.

2
2
4x
dy dx.
1x
B.

2
2
4
dy dx.
1x
C.
2
4
dy dx.
1x
D.

2
2
dx
dy .
1x
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN D
Ta có :
2
222
1x 4x
dy d dx.
1x (1x)







Dạng 2: Tính gần đúng giá trị của một biểu thức
1. Phương pháp
Lập hàm số

yfx
và chọn
0
x,
x
một cách thích hợp
1. Tính đạo hàm
0
f’ x ,f’ x
và
0
fx
2. Giá trị gần đúng của biểu thức
000
Pfx x f(x)f'(x)x.

2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
Ví dụ 1: Dùng vi phân tính gần đúng
3
26,7
có giá trị là:
A.
2,999.
B.
2,98.
C.
2,97.
D.
2,89.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
Xét
3
fx x
thì

3
2
1
fx
3. x
. Cho
0
x27, x0,3.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 440
Theo công thức gần đúng

000
fx x f x .x fx


3
3
1
27,3 27 0,3 2,999.
27

Ví dụ 2: Dùng vi phân tính gần đúng
sin29
có giá trị là:
A.
0,4849. B. 0,5464. C. 0,4989. D. 0,4949.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
Xét

f x sinx
với

29 rad .
6 180


Có

fx cosx.
Chọn
0
x
6
,
x sin sin cos . 0,4849.
180 6 180 6 6 180





3. Bài tập rèn luyện tốc độ
Câu 1: Dùng vi phân tính gần đúng
9995,0
1
có giá trị là:
A.
1,0005.
B.
1,005.
C.
1,0015.
D.
1,05.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN A
Xét hàm số
 
2
11
fx f'x
x
x

Ta có:
 
1
f 1 0,0005 f 1 f ' 1 .0,0005 1 1.0,0005 1,0005.
0
(
,9 95
)
9
 
Câu 2: Dùng vi phân tính gần đúng
o
cos45 30'
có giá trị là:
A.
0,7.
B.
0,7009.
C.
0,7019.
D.
0,8.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN B
Xét hàm số
f x cosx f ' x sinx.
Khi đó

ooooo
3,14
cos45 30' f 45 30 f 45 f' 45 . 0,7009.
6
 
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 441
Câu 3: Dùng vi phân tính gần đúng
3,20
1
có giá trị là:
A.
0,7.
B.
0,7009.
C.
0,7019.
D.
0,8.
Hướng dẫn giải
ĐÁP ÁN B
Xét hàm số
 
11
fx f'x
x2xx

Khi đó:

1
f 20,25 0,05 f 20,25 f' 20,25 .0,05 0,222.
20,3
 
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 442
BÀI5.ĐẠOHÀMCẤPHAI
A.KIẾNTHỨCSÁCHGIÁOKHOACẦNNẮM
I.Địnhnghĩa
Giảsửhàmsố
yfx
cóđạohàmtạimỗiđiểm
xa,b.
Khiđó,hệthức
y' f' x
xácđịnhmột
hàmsốmớitrênkhoảng

a,b .
Nếuhàmsố
y' f' x
lạicóđạohàmtại
x
thìtagọiđạohàmcấp
haicủahàmsố
yfx
tạixvàkíhiệulà y''hoặc
f'' x .

Chúý
Đạohàmcấp3củahàmsố
yfx đượcđịnhnghĩatươngtựvàkíhiệu
y'''
hoặc
f''' x
hoặc

3
fx.

Chohàmsố
yfx
cóđạohàmcấp
n1,
kíhiệu

n1
fx

n,n4. Nếu


n1
fx
cóđạohàmthìđạohàmcủanóđượcgọilàđạohàmcấpncủa
yfx ,kíhiệu

n
y hoặc


n
fx.





'
nn1
fx f x.




II.ÝNGHĨACƠHỌCCỦAĐẠOHÀMCẤPHAI
Đạohàmcấphai
f'' t
làgiatốctứcthờicủachuyểnđộng
sft
tạithờiđiểm
t.

B.PHÂNLOẠIVÀPHƯƠNGPHÁPGIẢITOÁNTRẮC NGHIỆM
Dạng1:Tínhđạohàmcấpcaocủahàmsố
yfx
1.Phươngpháp
Tínhđạohàmcấp1:f’(x)
Tínhđạohàmcấp2:
'
f''(x) f'(x)


Tínhđạohàmcấp3:
'
(3)
f (x) f''(x)
Tínhđạohàmcấp4:
'
(4) (3)
f (x) f (x)
Tínhđạohàmđếncấpđượcchỉra
2.Cácvídụrènluyệnkĩnăng
Vídụ1:Đạohàmcấphaicủahàmsố

52
4
fx x 3x x 4
5

bằngbiểuthứcnàosauđây?
A.
3
16x 6. B.
3
16x 6x. C.
3
4x 6.
D.
2
16x 6.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNA

52
4
fx x 3x x 4
5
thì

4
f x 4x 6x 1,

dođó:
3
fx 16x 6.

Vídụ2:Đạohàmcấphaicủahàmsố
ycos2x
bằngbiểuthứcnàosauđây?
A.
2sin2x.
B.
4cos2x.
C.
4sin2x.
D.
4cos2x.
Hướngdẫngiải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 443
ĐÁPÁNB
ycos2x
thì
y2sin2x.

Dođó
y4cos2x.

Vídụ3:Chohàmsố

32
11
fx x x 12x 1.
32

Tậphợpcácgiátrịxđểđạohàmcấp2của
fx
khôngâmlà:
A.
1
;.
2



B.
1
;.
2




C.
1
;.
2
D.
1
;.
2

Hướngdẫngiải
ĐÁPÁND

32
11
fx x x 12x 1
32
thì

2
fx x x12;fx 2x1.


Dođó

1
fx 0 x .
2


Vídụ4:Chohàmsố
1
y.
x1
Tính
y?
A.

4
2
y.
x1

B.

3
2
y.
x1

C.

3
2
y.
x1

D.

4
2
y.
x1

Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNB
Tacó:
 
23
12
yy.
x1 x1



Vídụ5:Chohàmsố
x3
y.
x4
Tính

2
M2y 1y.y.


A.
M0.
B.
M1.
C.
1
M.
x4
D.

2
2x
M.
x4
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNA
Tacó:
 
23
714
yy
x4 x4



Lạicó
x3 7
1y1
x4 x4


Vậy:



2
43
49 7 14
M2y 1y.y 2. . 0.
x4
x4 x4








Vídụ6:Chohàmsố
2
1
yxx1.
2

Tính
2
y2y.y.

A.0. B.2. C.
1.
D.1.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNC
Tacó:
yx1y1.


Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 444
Vậy:

2
2222
1
y 2y.y x 1 2 x x 1 .1 x 2x 1 x 2x 2 1.
2





Vídụ7:Chohàmsố
yxsinx.
Tính
xy 2 y sinx xy .


A.1. B.0. C.2. D.
sinx.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNB
Tacó:

y sinx cosx y cosx cosx xsinx 2cosx xsinx.


Vậy:

22
xy 2 y sinx xy x sinx 2 sinx xcosx sinx 2xcosx x sinx 0.


Ví dụ 8: Cho hàm số

yAsin x .
Tính
2
My .y.


A.
M1.
 B.
M1.
C.

2
Mcos x4.
D. M0.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁND
Tacó:

2
yAcosx y Asinx



22 2
yyAsinx Asinx 0.


Vídụ9:Chohàmsố
ysin2xcos2x
.Giảiphươngtrình
y0.
A.
xk2,k.
4

B.
xk,k.
82


C.
xk2,k.
8

D.
xk,k.
2

Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNB
Tacó:
y 2cos2x 2sin2x y 4sin2x 4cos2x.


Phươngtrình
y 0 4sin2x 4cos2x 0 sin 2x 0
4


 


2x k x k ; k .
482


Vídụ10:Chohàmsố:

2
x
ym4 cosx.
2

Tìmmsaocho
y0

vớimọi
x.
A.
m3.
B.
m2.
C.
m3.
D.
m2.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNA
Tacó:

ym4xsinxym4cosx


y0 m4cosx0 cosxm4 *

 
Vì
cosx 1, x .
Vậybấtphươngtrình(*)luônnghiệmđúng
x
1m4 m3.

Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 445
Vídụ11:Chohàmsố
3x 2
y.
1x
Giảibấtphươngtrình
y0.
A.
x1.
B.
x1.
C.
x1.
D.Vônghiệm.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNB
Tacó:
 
23
12
yy.
1x 1x



Vậy

3
2
y0 01x0x1.
1x

 
Vídụ12:Chohàmsố
32 (3)
y3x3xx5;y3 bằng:
A.

(3)
y3 162
. B.
(3)
y30
.
C.

(3)
y354
. D.
(3)
y3 18
.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁND

32 2
(3) (3)
y 3x 3x x 5 y 9x 6x 1
y18x6
y 18 y 3 18.
 


 
Vídụ13:Chohàmsố
2
ysinx
.Đạohàmcấp4củahàmsốlà:
A.
2
cos 2x.  B.
8cos2x.

C.
8cos2x.
 D.Mộtkếtquảkhác.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNC
2
(4)
ysinx
y2sinxcosxsin2x
y2cos2x
y4sin2x
y8cos2x.





Vídụ14:Chohàmsố

yfx sin2x.
Hãychọncâuđúng.
A.
4y y 0.


B.
4y y 0.


C.
yytan2x.
D.

2
2
yy 4.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNB
y2cos2x 4yy8sin2x
.
y4sin2x4yy0




 


Vídụ15:Chohàmsố
2
yx1.Xéthaiquanhệ:
(I)
y.y 2x;

(II)
2
y.y y.

Quanhệnàođúng?
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 446
A.Chỉ(I). B.Chỉ(II).
C.Cảhaiđềuđúng. D.Cảhaiđềusai.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁND
Tacó:
2
x
y
x1
và

22
1
y,
x1x1


suyra
y.y x
và
2
2
1
y.y y.
x1

3.Bàitậprènluyệntốcđộ
Câu1:Đạohàmcấphaicủahàmsố

5
4
fx 2x 1
x

bằngbiểuthứcnàosauđây?
A.
3
3
4
40x .
x
B.
3
3
4
40x .
x
C.
3
3
8
40x .
x
D.
3
3
8
40x .
x
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNC

5
4
fx 2x 1
x

thì

4
2
4
fx 10x
x

,dođó

3
3
8
fx 40x .
x


Câu2:Chohàms ố

(3)
2
y;y1
1x
bằng:
A.
3
.
4
 B.
3
.
4

C.
4
.
3
 D.Mộtkếtquảkhác.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNA


(3)
4
(3)
212
yy
1x
1x
12 3
y1 .
16 4



Câu3:Chohàms ố
2(3)
ycosx;;y
3



bằng:
A.
2
. B. 23. C. 23 . D.
2
.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNB
2
(3)
y cos x y 2cosxsinx sin2x
y2cos2x
y4sin2x
2
y4.sin23.
33









Câu4:Chohàms ố
(3)
ysinxcosx;y
4




bằng:
A.
2. B. 2. 
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 447
C.0. D.Mộtkếtquảkhác.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNC
(3)
ysinxcosx y cosxsinx
ysinxcosx
ycosxsinx
22
ycossin 0.
44422










Câu5:Vớihàmsố

(3)
2
1
y,y2
x1
là:
A.
80
.
27
B.
80
.
27
C.
40
.
27
D.
40
.
27
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNB



2
(3)
44
(3)
44
(3)
1
y
x1
11 1
y.3!
2
x1 x1
11
y3
x1 x1
80
y2 .
27














Câu6:Chohàmsố
2
ycos2x
vàcácđạohàm
y,y,y .
 
Giátrịcủabiểuthức
y 16y y 16y 8
 

làkếtquảnàosauđây?
A.0. B.8. C.
8.
D. cos4x.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNA
2
1cos4x
ycos2x
2
y 2sin4x; y 8cos4x; y 32sin4x.
y 16y y 16y 8 32sin4x 32sin4x 8cos4x 8 8cos4x 8 0.



 
  
Câu7:Đạohàmcấphaicủahàmsố
ysin2x
bằngbiểuthứcnàosauđây?
A.
sin2x.
B.
4sinx.
C.
4sin2x.
D.
2sin2x.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNC
ysin2x
thì
y2cos2x
.Dođó
y4sin2x


.
Câu8:Xéthàmsố

yfx cos2x
3




.Phươngtrình
(4)
fx 8
cónghiệm
x0;
2



là:
A.
x.
2
B. x0;x .
6

C. x0;x .
3
D. x0;x .
2
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 448
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNA
Từgiảthiếttacó:
xk
2
2
16cos 2x 8 cos 2x cos x
333 2
xk
6

 

 
 
 

.Câu 7: Cho hàm số
2
ycosx.
Tính
y?

A.
y2cos2x.


B.
y4cos2x.


C.
y2cos2x.
D.
y4cos2x.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNA
Tacó:
y 2cosxsinx sin2x y 2cos2x.

  
Câu9:Chohàms ố
2
y2xx.
Tính
3
My.y 1.
A.
2.
B.0. C.
1.
D.
2
1
.
2x x
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNB
Tacó:


2
2
2
22
1x
1x 1
yy.1.2xx
2x x
2x x 2x x




33
22
1
y.y 1 y.y 1 0
2x x 2x x
 


.
Câu10:Chohàmsố

4
fx x 1 .
Tính
f2.

A.27. B.81. C.96. D.108.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁND
Tacó:
 
32
fx 4x1 fx 12x1.


Vậy
f 2 108.

Câu11:Chohàmsố
3
ysinx.
Tính
My 9y.
A.
sinx.
B.
6sinx.
C.
6cosx.
D.
6sinx.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNB
Tacó:
223
y 3sin xcosx y 6sinxcos x 3sin x.


Vậy:
233 22
M y 9y 6sinxcos x 3sin x 9sin x 6sinx cos x sin x 6sinx.


Câu12:Chohàmsố
yxtanx.
Tính
222
Mxy 2x y 1y.


A.
2
2
x
.
cos x
B.1. C.
22
xtanx.
D.0.
Hướngdẫngiải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 449
ĐÁPÁND
Tacó:
2
22 4
x1cosx2xsinxcosx
ytanx y
cos x cos x cos x



Lạicó

2
22222 2 2
2
x
xyxxtanxx1tan
cos x

1y1xtanx .
Vậy

 
2
22
2
2x
2x y 1 y 1 xtanx 1
cos x



22
22
4
22
2
42
cos x cos x 2xsinxcosx
xy x
cos x
2x cos x xsinxcosx
2x
1xtanx 2
cos x cos x







Từ(1)và(2)

222
Mxy 2x y 1y 0.


Câu13:Chohàmsố
54
y3x 5x 3x2.
Giảibấtphươngtrình
y0.
A.

x;1\0.  B.
x1; .
 
C.

x1;1.  D.
x2;2.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNA
Tacó:
43 32
y 15x 20x 3 y 60x 60x

.

32 2
x1
y 0 60x 60x 0 60x x 1 0 .
x0

  
Câu14:Chohàmsố

3
1
y.
x1
Giảibấtphươngtrình
y0.
A.
x1.
B.
x1.
C.
x1.
D.Vônghiệm.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNA
Tacó:
 
45
312
yy.
x1 x1



Vậy

5
12
y0 0 x10 x 1.
x1

 
Câu15:Chohàmsố
yfx sinx.Hãychọncâusai.
A.
ysinx .
2




 B.
ysinx .


C.
3
ysinx .
2





D.
(4)
ysin2x.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁND
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 450
(4)
3
ycosx sinx.
2




Câu16:Chohàmsố

2
2x 3x
yfx .
1x


Đạohàmcấp2củaf là:
A.

2
1
y2 .
1x


B.

3
2
y.
1x

C.

3
2
y.
1x

 D.

4
2
y.
1x

Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNB



223
21 x 1
11 2
y2x1 y 2 y .
1x
1x 1x 1x




Câu17:Chohàmsố

1
yfx .
x

Xéthaimệnhđề:
(I)

3
2
yfx .
x
 


(II)

4
6
yfx .
x
 

Mệnhđềnàođúng?
A.Chỉ(I). B.Chỉ(II).
C.Cảhaiđềuđúng. D.Cảhaiđềusai.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁND
243
12x2
yy
xxx


(dođó(I)sai).
2
64
3x 6
y2.
xx


(dođó(II)sai).
Câu18:Chohàmsố:

43 2
y 2 m x 2x 2mx 2m 1.
Tìmmđểphươngtrình
y0

cóhainghiệmphânbiệt.
A.

13
m; ;\2.
22





B.

31
m; ;\2.
22




C.

31
m; ;\2.
22




D.

13
m; ;\2.
22




Hướngdẫngiải
ĐÁPÁND
Tacó:

32 2
y42mx 6x 4mx y122mx12x4m.

 
Phương trình
y0

có hai nghiệm phân biệt hay phương trình:
2
32 mx 3x m 0

có hai
nghiệmphânbiệt.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 451
2
m2
1
2m0
2m0
m
.
2
0
4m 8m 3 0
3
m
2







Dạng2:Tìmđạohàmcấpncủahàmsốy=f(x)
1.Phươngpháp
Tínhđạohàm
 
3()
f’ x ,f’’ x , f x .

Dựđoáncôngthứcđạohàmcấpncủahàmsố.
Chứngminhcôngthứcdựđoánbằngquynạptoánhọc.
2.Cácvídụrènluyệnkĩnăng
Vídụ1:Chohàmsố
ysinx, dựđoáncôngthức
(n)
yxbằng:
A.
()n
ysinxn.
B.
()n
ycosxn.

C.
()n
ysinxn.
2




D.
()n
ycosxn..
2




Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNC
Tachứngminhbằngquynạp
Vớin=1,tacó
y' cosx sin x
2




đúng.
Giảsửcôngthứcđúngvớin=k,tứclà
()k
ysinxk.
2





Tachứngminhcôngthứcđúngvớin=k+1,tứclàchứngminh:

k (1)
y sin x
2
k1 .



Thậtvậy:

'
k 1 (k() )
yy'sinxkcos x k sin x k sin x k 1 .
2222
()
2







Vậy,tađược
()n
ysinxn.
2




Vídụ2:Chohàmsố
1
y,
2x 1
dựđoáncôngthức
(n)
yx
bằng:
A.
()n
ysinxn.
B.
()n
ycosxn.

C.
()n
ysinxn.
2




 D.
()n
ycosxn..
2




Hướngdẫngiải
yʹ=‐
2
)1x2(
2
;yʹʹ=
3
2
)1x2(
2.2
vàyʹʹʹ=‐
4
3
)x1(
3.2.2
.
Dựđoán:
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 452
y
(n)
=
1n
nn
)1x2(
!n.2.)1(
.
Tađichứngminhdựđoántrênbằngphươngphápquynạp.
Vớin=1,tacó:
yʹ=
11
)1x2(
!1.2).1(
=‐
2
)1x2(
2
đúng.
Giảsửcôngthứcđúngvớin=k,tứclày
(k)
=
1k
kk
)1x2(
!k.2.)1(
. (*)
Tađichứngminh(2)đúngvớin=k+1,tứclàchứngmi nh:
y
(k+1)
=
2k
1k1k
)1x2(
)!1k.(2.)1(
.
Thậtvậy:
y
(k+1)
=[y
(k)
]ʹ=[
1k
kk
)1x2(
!k.2.)1(
]ʹ=(‐1)
k
.2
k
.k!
'
1k
)1x2(
1
=(‐1)
k
.2
k
.k!
2k
)1x2(
)1k(2
=
2k
1k1k
)1x2(
)!1k.(2.)1(
,đpcm.
Vậy,tađược:y
(n)
=
1n
nn
)1x2(
!n.2.)1(
.
3.Bàitậprènluyệntốcđộ
Câu19:Tínhđạohàmcấpncủahàmsố
2
2x 1
y.
x5x6
A.
nn
(n)
n1 n1
(2) .7.n! (1) .5.n!
y.
(x 2) (x 3)




B.
n1 n1
(n)
n1 n1
(1) .7.n! (1) .5.n!
y.
(x 2) (x 3)





C.
nn
(n)
nn
(1).7.n! (1).5.n!
y.
(x 2) (x 3)




D.
nn
(n)
n1 n1
(1).7.n! (1).5.n!
y.
(x 2) (x 3)




Hướngdẫngiải
ĐÁPÁND
Tacó:
2x17(x2)5(x3)
;
2
x 5x 6 (x 2)(x 3)
Suyra
75
y.
x3x2


Mà
(n) (n)
nn n n
n1 n1 n1
1 ( 1) .1 .n! ( 1) .n! 1 ( 1) .n!
,
x2 x2
(x 2) (x 2) (x 3)

 


 


 
Nên
nn
(n)
n1 n1
(1).7.n! (1).5.n!
y.
(x 2) (x 3)




Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 453
Câu20:Tínhđạohàmcấpncủahàmsố ycos2x.
 
A.

n
(n)
y1cos2xn.
2





B.
(n) n
y2cos2x .
2




C.
(n) n 1
y2cos2xn.
2





D.
(n) n
y2cos2xn.
2




Hướngdẫngiải:
ĐÁPÁND
Tacó
2
y' 2cos 2x ,y'' 2 cos 2x 2 ,
22





3
y''' 2 cos 2x 3 .
2




Bằngquynạptachứngminhđược
(n) n
y2cos2xn.
2




Câu21:Tínhđạohàmcấpncủahàmsố
y2x1.

A.
n1
(n)
2n 1
( 1) .3.5...(3n 1)
y.
(2x 1)


B.
n1
(n)
2n 1
( 1) .3.5...(2n 1)
y.
(2x 1)

C.
n1
(n)
2n 1
( 1) .3.5...(2n 1)
y.
(2x 1)


D.
n1
(n)
2n 1
( 1) .3.5...(2n 1)
y.
(2x 1)

Hướngdẫngiải
ĐÁPÁND
Tacó
35
113
y' ,y'' ,y'''
2x 1
(2x 1) (2x 1)


Bằngquynạptachứngminhđược:
n1
(n)
2n 1
( 1) .3.5...(2n 1)
y.
(2x 1)
Câu22:Tínhđạohàmcấpncủahàmsố
2
2x 1
y.
x3x2
A.
nn
(n)
n1 n1
5.( 1) .n! 3.( 1) .n!
y.
(x 2) (x 1)





Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 454
B.
nn
(n)
n1 n1
5.( 1) .n! 3.( 1) .n!
y.
(x 2) (x 1)




C.
nn
(n)
n1 n1
5.( 1) .n! 3.( 1) .n!
y:.
(x 2) (x 1)




D.
nn
(n)
n1 n1
5.(1).n! 3.(1).n!
y.
(x 2) (x 1)




Hướngdẫngiải
ĐÁPÁND
Tacó:
53
y
x2 x1


Bằngquynạptachứngminhđược:
nn
(n)
n1 n1
5.(1).n! 3.(1).n!
y.
(x 2) (x 1)




Câu23:Tínhđạohàmcấp
n
củahàmsố
2
x
y
x5x6
 
A.
nn
(n)
n1 n1
(1).3.n! (1).2.n!
y.
(x 3) (x 2)





B.
nn
(n)
nn
(1).3.n! (1).2.n!
y.
(x 3) (x 2)



C.
nn
(n)
n1 n1
(1).3.n! (1).2.n!
y.
(x 3) (x 2)





D.
nn
(n)
n1 n1
(1).3.n! (1).2.n!
y.
(x 3) (x 2)




Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNC
Tacó:
x3(x2)2(x3)
;
2
x5x6(x2)(x3)
Suyra
32
y.
x3x2


Mà
(n) (n)
nn n n
n1 n1 n1
1 ( 1) .1 .n! ( 1) .n! 1 ( 1) .n!
,
x2 x3
(x 2) (x 2) (x )

 


 


 
Nêntacó:
nn
(n)
n1 n1
(1).3.n! (1).2.n!
y.
(x 3) (x 2)




Câu24:Tínhđạohàmcấp
n củahàmsố
ycos2x.
A.
(n) n
y2cos2xn.
2





B.
(n) n 1
y2cos2xn.
2




C.
(n) n
y2cos2x .
2





Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 455
D.
(n) n 1
y2cos2xn.
2




Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNA
Tacó:
2
y' 2cos 2x ,y'' 2 cos 2x 2 ,
22





3
y''' 2 cos 2x 3 .
2




Bằngquynạptachứngminhđược
(n) n
y2cos2xn.
2




Dạng3:Ýnghĩavậtlýcủađạohàmcấphai
1.Phươngpháp
2.Cácvídụrènluyệnkĩnăng
Vídụ1:Chochuyểnđộngthẳngxácđịnhbởiphươngtrình
32
St 3t

(t:tínhbằnggiây,s:tínhbằngmét).
Khẳngđịnhnàosauđâylàđúng?
A.Vậntốccủachuyểnđộngkhi
t3s
là
v12m/s.
B.Vậntốccủachuyểnđộngkhi
t3s
là
v24m/s.
C.Giatốccủachuyểnđộngkhi
t4s
là
2
a18m/s.
D.Giatốccủachuyểnđộngkhi
t4s
là
2
a9m/s.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNC

32 2
St 3t vt S 3t 6t
 

2
v3 3.3 18 9m/s.
32
St 3t aS 6t6




2
t4s
a6.4618m/s.

Vídụ2:Mộtchấtđiểmchuyểnđộngthẳngxácđịnhbởiphươngtrình:
32
S t 3t 5t 2

,trongđó
ttínhbằnggiâyvàStínhbằngmét.Giatốccủachuyểnđộngkhi
t3
là:
A.
2
24 m / s . B.

2
17 m / s . C.
2
14 m / s . D.
2
12 m / s .
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁND
Giatốccủachuyểnđộngkhi
t3
bằng
S3.

 
2
S t 3t 6t 5; S t 6t 6


nên
2
S3 18612m/s.


3.bàitậprènluyệntốcđộ
Câu25:Chochuyểnđộngthẳngxácđịnhbởiphươngtrình:
32
St 3t 9t2 
(t:tínhbằnggiây,stínhbằngmét).
Khẳngđịnhnàosauđâylàđúng?
A.Vậntốccủachuyểnđộngbằng0khi
t0
hoặc
t3.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Trang 456
B.Giatốccủachuyểnđộngtạithờiđiểm
t1
là
2
a12m/s.
C.Giatốccủachuyểnđộngtạithờiđiểm
t3
là
2
a12m/s.
D.Giatốccủachuyểnđộngbằng0khi
t0.
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNC
32
St 3t 9t2 


2
22
vt S3t 6t 9
t1
vt 0 3t 6t 9 0 t 2t 3 0
t3

  
32
St 3t 9t2 


2
t3s
aS 6t6
a6.3612m/s.



Câu26:Mộtchấtđiểmchuyểnđộngthẳngxácđịnhbởiphươngtrình:
32
S t 2t 4t 1

,trongđó
ttínhbằnggiâyvàStínhbằngmét.Giatốccủachuyểnđộngkhi
t2
là:
A.

2
12 m / s . B.

2
8m/s . C.
2
7m/s . D.
2
6m/s .
Hướngdẫngiải
ĐÁPÁNB
Giatốccủachuyểnđộngkhi
t2
bằng
S2.

 
2
S t 3t 4t 4; S t 6t 4


nên
2
S2 124 8m/s


.

Preview text:

CHƯƠNG 5. ĐẠO HÀM
BÀI 1. ĐỊNH NGHĨA VÀ Ý NGHĨA ĐẠO HÀM
A. KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM
I – ĐẠO HÀM TẠI MỘT ĐIỂM
1. Định nghĩa đạo hàm tại một điểm
Cho hàm số y = f (x) xác định trên khoảng ( ; a b) và x Î ;
a b . Nếu tồn tại giới hạn (hữu hạn) 0 ( )
f (x)- f (x0) lim xx0 x - x0
thì giới hạn đó được gọi là đạo hàm của hàm số y = f (x) tại x và kí hiệu là f '(x (hoặc y '(x ), 0 ) 0 ) 0 tức là
f (x)- f (x0) f '(x = lim . 0 ) xx0 x - x0 Chú ý: Đại lượng x
D = x - x gọi là số gia của đối số x tại x . 0 0 Đại lượng y
D = f (x)- f (x = f x + x
D - f x được gọi là số gia tương ứng của hàm số. Như vậy 0 ) ( 0 ) ( 0 ) y y '(x lim D = . 0 ) x D 0 x D
2. Cách tính đạo hàm bằng định nghĩa
Bước 1. Giả sử x
D là số gia của đối số x tại x , tính y
D = f (x + x D - f x . 0 ) ( 0 ) 0
Bước 2. Lập tỉ số y D . Dx Bước 3. Tìm y D lim . x D 0 x D
3. Quan hệ giữa sự tồn tại của đạo hàm và tính liên tục của hàm số Định lí 1
Nếu hàm số y = f (x) có đạo hàm tại x thì nó liên tục tại x . 0 0 Chú ý:
a) Nếu y = f (x) gián đoạn tại x thì nó không có đạo hàm tại x . 0 0
b) Nếu y = f (x) liên tục tại x thì có thể không có đạo hàm tại x . 0 0
4. Ý nghĩa hình học của đạo hàm Định lí 2
Đạo hàm của hàm số y = f (x) tại điểm x là hệ số góc của tiếp tuyến M T của đồ thị hàm số tại 0 0
điểm M x ; f x . 0 ( 0 ( 0 )) Định lí 3
Phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số y = f (x) tại điểm M x ; f x là 0 ( 0 ( 0 ))
y – y = f ' x x – x 0 ( 0)( 0 )
trong đó y = f x . 0 ( 0 )
5. Ý nghĩa vật lí của đạo hàm
Vận tốc tức thời: v(t = s' t . 0 ) ( 0 )
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 381
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Cường độ tức thời: I (t = Q' t . 0 ) ( 0 )
II – ĐẠO HÀM TRÊN MỘT KHOẢNG Định nghĩa
Hàm số y = f (x) được gọi là có đạo hàm trên khoảng ( ;
a b) nếu nó có đạo hàm tại mọi điểm x trên khoảng đó.
Khi đó, ta gọi hàm số f ' : ( ; a b)  
x f '(x)
là đạo hàm của hàm số y = f (x) trên khoảng ( ;
a b) , kí hiệu là y ' hay f '(x).
B. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Dạng 1. Tính đạo hàm bằng định nghĩa 1. Phương pháp
Tính số gia của hàm số y  f x0  x  f x0 .  y Lập tỉ . x  y  Tính giới hạn lim . x  0 x 
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
Ví dụ 1:
Cho f là hàm số liên tục tại x0. Đạo hàm của f tại x0 là: A. f x0 .
f x0  h  fx0  B. . h
f x0  h  fx0  C. lim
(nếu tồn tại giới hạn). h0 h
f x0  h  fx0  h D. lim
(nếu tồn tại giới hạn). h0 h Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Theo định nghĩa đạo hàm tại x  0 : f x0 .  2 x 1 1 
Ví dụ 2: Cho hàm f xác định bởi f x x  0   x
. Giá trị f0 bằng: 0  x  0 1 A. 0. B. 1. C. . D. Không tồn tại. 2 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C   f x  f 0 2 x 1 1 1 1 f 0  lim  lim  lim   . 2 x0 x  0 x0 x0 2 x 2 x 1 1
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 382
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 3 2 x  4x  3x  x  1
Ví dụ 3: Cho hàm f xác định trên  \   2 bởi f x   2   x  3x  2 . 0 x   1 Giá trị f  1 bằng: 3 A. . B. 1. C. 0. D. Không tồn tại. 2 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D     f  f x f   3 2 1 x 4x 3x xx 3 1  lim  lim  lim   .  x 1  x 1 x 1  x   1  2 x  3x  2 x 1  x   1 x  2  
Ví dụ 4: Cho hàm số    x khi x 0 y f x 
và điểm có x  0.Khẳng định nào sau đây là 1  0   x khi x  0 đúng? f x  f 0 A. lim  1  . x 0  x  0 f x  f 0 B. lim  1  . x 0  x  0 C. f0 1.
D. Hàm số không có đạo hàm tại x0  0. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D f x  f 0  x lim  lim  lim 1  1. x 0 x x 0 x x 0    f x  f 0  1 x lim  lim   .  x 0 x x 0   x
Do đó hàm số không có đạo hàm tại x  0. f x  h  fx
Ví dụ 5: Cho hàm số   2
f x  1 x 1 x   1 . Tính lim . h0 h 2x x 1 1 A. . B. . C. . D. . 2 1 x 2 1 x 2 1 x 2 2 1 x Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B 1 x  h2 2  1 x 2x   h x Ta có: lim  lim  . h0 h h0 1x  h2 2 2  1 x 1 x f x  h  f x
Ví dụ 6: Cho hàm số f x  sinx. Tính lim h0 h x x A. cos . B. 2sin . C. cosx. D. cosx. 2 2 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 383
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133  h  h    2cos x   sin sin x h  sin x  2  2 Ta có: lim  lim h0 h h0 h h  h  sin sin 2  h     lim cos 2
 x    1.cosx  cosx  vì lim  1. h0 h  2  h0  h  2  2   
Ví dụ 7: Tìm a để hàm số sau liên tục và có đạo hàm tại x0 .   2 x neáu x  1 f x   ; x 1.  0 ax 1 neáu x  1 A. a  1 . B. a  2 . C. a  1 . D. a  2 . Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A
 Xét tính liên tục tại x0 1. Ta có: f  1  1.
lim f x  lim ax   1  a 1; lim f x 2  lim x  1. x 1 x 1 x 1 x 1    
Hàm số liên tục tại x0 1 a 11 a  2 .
 Xét đạo hàm của hàm số tại x0 1. f 1 x    f   1 2  1 x   1 1  2 x  Ta có: lim  lim  lim  2  f1  . x 0 x  x 0 x  x 0       x  f 1 x    f   1 1 x  2 1 Lại có: lim  lim  2  f1 . x 0 x  x 0     x 
Vậy a  2 , hàm số liên tục và có đạo hàm tại x0 1.
Ví dụ 8: Cho hàm số f x  x và gx 1 x .
Tìm đạo hàm của hàm số f x và f x  gx tại x0  0.
A. f x không có đạo hàm và f x  gx không có đạo hàm tại x0  0.
B. f x không có đạo hàm tại x0  0 và f x  gx có đạo hàm tại x0  0 và đạo hàm bằng 1 tại x0  0.
C. f x không có đạo hàm tại x0  0 và f x  gx có đạo hàm tại x0  0 và đạo hàm bằng 0.
D. f x có đạo hàm tại x0  0 và bằng 0; f x  gx có đạo hàm cũng bằng 0. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C  x  0 Ta có: f x x neáu  
tại x0  0; f 0  0. x neáu x  0 f x0  x    f x0   x  lim  lim  1. x 0 x  x 0     x  f x0  x    f x0   x  lim  lim  1   1. x 0 x  x 0     x 
Vậy hàm số không có đạo hàm tại x0  0.
Ta còn có: hx  f x  gx 1. Hiển nhiên hx  0, x
   . Vậy h0  0.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 384
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Ví dụ 9: Cho f xác định trên 0; bởi   1
f x  . Đạo hàm của f tại x  2 là: x 0 1 1 1 1 A. . B.  . C. . D.  . 2 2 2 2 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B
Cách 1:
Giải bằng tự luận 1 1
Dùng định nghĩa tính được fx     0  f 2   . 2   x 2 0
Cách 2: Giải nhanh bằng máy tính
Ví dụ 10: Cho hàm f xác định trên  bởi   3
f x  x . Giá trị f 8   bằng: 1 1 1 1 A. . B.  . C. . D.  . 12 12 6 6 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A
Cách 1:
Giải bằng tự luận f  8   h  f  8   3 3 3 h  8  8  h  8  2 lim  lim  lim h0 h h0 h h0 h 3 h  8  2  lim h0  3  h h  82 3  2 h  8  4   1 1  lim  h0 3   2 3 12 h 8  2 h  8  4 Vậy   1 f 8  . 12
Cách 2: Giải nhanh bằng máy tính Ấn tiếp
3. Bài tập trắc nghiệm
Câu 1:
Trong các phát biểu sau, phát biểu nào sau đây là đúng?
A. Nếu hàm số y = f (x) không liên tục tại x thì nó có đạo hàm tại điểm đó. 0
B. Nếu hàm số y = f (x) có đạo hàm tại x thì nó không liên tục tại điểm đó. 0
C. Nếu hàm số y = f (x) có đạo hàm tại x thì nó liên tục tại điểm đó. 0
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 385
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
D. Nếu hàm số y = f (x) liên tục tại x thì nó có đạo hàm tại điểm đó. 0 Lời giải Chọn C
Câu 2: Cho f là hàm số liên tục tại x . Đạo hàm của f tại x là: 0 0
A. f (x . 0 )
f (x + h - f x 0 ) ( 0 ) B. . h
f (x + h - f x 0 ) ( 0 ) C. lim
(nếu tồn tại giới hạn). h0 h
f (x + h - f x -h 0 ) ( 0 ) D. lim
(nếu tồn tại giới hạn). h0 h Lời giải Chọn C
Ta có Cho f là hàm số liên tục tại x . 0
f (x)- f (x
f (x)- f (x0 ) 0 )
Nếu tồn tại giới hạn (hữu hạn) lim
thì f ¢(x = lim . 0 ) x x0 x - x x x x - x 0 0 0
f (x + h - f x 0 ) ( 0 )
Đặt h = x - x f ¢ x = lim . 0 ( 0 ) h0 h
Câu 3: Cho hàm số y = f (x) có đạo hàm tại x là f ¢(x . Mệnh đề nào sau đây sai? 0 ) 0
f (x)- f (x f (x + x D - f x 0 ) ( 0 ) 0 )
A. f ¢(x = lim . B. f ¢(x = lim . 0 ) 0 ) x x0 x - x x D 0 x D 0
f (x + h - f x
f (x + x - f x 0 ) ( 0 ) 0 ) ( 0 )
C. f ¢(x = lim .
D. f ¢(x = lim . 0 ) 0 ) h0 h x x0 x - x0 Lời giải Chọn D
f (x)- f (x0 )
Hàm số y = f (x) có đạo hàm tại x là f ¢(x f ¢(x = lim . 0 ) 0 ) 0 x x0 x - x0 f (x + x D - f x
f x + h - f x 0 ) ( 0 ) ( 0 ) ( 0 ) Đặt h = x
D = x - x f ¢ x = lim = lim . 0 ( 0 ) x D 0 h0 x D h ìï3- 4- x ïï khi x ¹ 0 ï
Câu 4: Cho hàm số f (x) ï 4 = í . Tính f ¢(0). ïï1 ï khi x = 0 ïïî4 A. f ¢( ) 1 0 = . B. f ¢( ) 1 0 = . C. f ¢( ) 1 0 = . D. Không tồn tại. 4 16 32 Lời giải Chọn B 3- 4 - x 1
f (x) f (0) - - Xét 2 - 4 4 4 - x lim = lim = lim x 0 x 0 x 0 x -0 x 4x (2- 4-x)(2+ 4-x) x 1 1 = lim = lim = lim = . x 0 4x (2 + 4 - x )
x 0 4x (2 + 4 - x ) x0 4(2 + 4 - x ) 16 ì 2 ïï x +1-1 Câu 5: ï ¹
Cho hàm số f (x) ï khi x 0 = í . x
Tính f ¢(0). ï0ïï khi x = 0 ïî
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 386
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 A. f ¢(0)= 0. B. f ¢(0) =1. C. f ¢( ) 1 0 = . D. Không tồn 2 tại. Lời giải Chọn C 2 x +1 -1
f (x)- f (0) -0 2 Xét x +1 -1 lim = lim x = lim 2 x 0 x 0 x 0 x -0 x x
( 2x +1- )1( 2x +1+ )1 2 x 1 1 = lim = lim = lim = . x 0 2 x ( 2 x +1 + ) x 0 2 1 x ( 2 x +1 + ) x0 2 + + 2 1 x 1 1 3 2
ìïx -4x +3x ï Câu 6: ï khi x ¹ 1
Cho hàm số f (x) xác định trên  \ {2} bởi f (x) ï 2 = í x -3x + 2 . Tính f ¢( ) 1 . ï0 ïï khi x = 1 ïî A. f ¢( ) 3 1 = . B. f ¢( ) 1 = 1. C. f ¢( ) 1 = 0. D. Không tồn tại. 2 Lời giải Chọn D 3 2
x - 4x + 3x x (x - ) 1 (x -3) x (x -3)
Xét lim f (x) = lim = lim = lim = 2. 2 x 1  x 1  x 1 x -3x + 2  (x - ) 1 (x -2) x 1  x -2
Ta thấy: lim f (x)¹ f ( )
1 . Do đó, hàm số không tiên tục tại điểm x = 1 . x 1 
Vậy hàm số không tồn tại đạo hàm tại điểm x =1 . 2 ìï Câu 7: x 1 khi x 0
Cho hàm số f (x) ï - ³ = í
. Khẳng định nào sau đây sai? 2 - ï x khi x < 0 ïî
A. Hàm số không liên tục tại x = 0 .
B. Hàm số có đạo hàm tại x = 2 .
C. Hàm số liên tục tại x = 2 .
D. Hàm số có đạo hàm tại x = 0 . Lời giải Chọn D
ìï lim f (x)= lim - = - ï + + ( 2 x ) 1 1
Xét các giới hạn ïx0 x 0 í .
ïïlim f (x)= lim - = - - ( 2 x ) 0 ïîx0 x 0
Do lim f (x) ¹ lim f (x) nên hàm số không liên tục tại x = 0 . x 0+ x 0-  
Do đó, hàm số không có đạo hàm tại x = 0 . 2 ìïx khi x £ 2 ï Câu 8: ï
Tìm tham số thực b để hàm số f (x) = 2 í x
có đạo hàm tại x = 2. - ïï
+ bx -6 khi x > 2 ïïî 2 A. b = 3. B. b = 6. C. b =1.
D. b = -6. Lời giải Chọn B
Để hàm số có đạo hàm tại x = 2 trước tiên hàm số phải liên tục tại x = 2 , tức là 2 æ x ö
lim f (x) = lim f (x) ç ÷ 2  lim - ç
+ bx -6÷ = lim x  -2 + 2b-6 = 4  b = 6. ç ÷ x 2+ x 2- x 2+ ç ÷ x 2 è 2 -     ø
Thử lại với b = 6 , ta có 2 2 x x
f (x)- f ( ) - +bx -10 - + 6x -10 2 · 2 2 lim = lim = lim x 2+ - x 2+ - x 2 x 2 x 2 +    x -2
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 387
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 (x -2)(10- x) 10 - x = lim = lim = 4; x 2+ 2(x -2) x 2+   2
f (x)- f (2) 2 x - 4 · lim = lim = 4. x 2- - x 2 x 2 -   x -2
f (x)- f (2)
f (x)- f (2) Vì lim = lim
nên hàm số có đạo hàm tại x = 2. x 2+ - x 2 x 2 -   x -2 2 ìï Câu 9:
mx + 2x + 2 khi x > 0
Cho hàm số f (x)= íï
. Tìm tất cả các giá trị của các tham số m, n nx ï +1 khi x £ 0 ïî
sao cho f (x) có đạo hàm tại điểm x = 0 .
A. Không tồn tại m, .
n B. m = 2, " . n
C. n = 2, "m.
D. m = n = 2. Lời giải Chọn C Ta có ìïïïf (0)=2
ïïïï f (x)- f (0) 2 2 ï mx + 2x + 2 -2 mx + 2x í lim = lim = lim = lim (mx + 2) = 2. ïx0+ - x 0+ x 0+ x 0 x 0 x x +
ïïïï f (x)- f (0) nx + 2 -2 nx ï lim = lim = lim = lim n = n ïïx0- î - x 0- x 0- x 0 x 0 x x -
f (x)- f (0)
Hàm số có đạo hàm tại x = 0 khi và chỉ khi tồn tại giới hạn lim x 0 x -0
f (x)- f (0)
f (x)- f (0)  lim = lim  n = 2 . x 0- - x 0 x 0 +   x -0 2 ìïx ï Câu 10: ï khi x £1
Cho hàm số f (x) = ïí 2
. Tìm tất cả các giá trị của các tham số , a b sao cho ïax
ïï +b khi x >1 ïî
f (x) có đạo hàm tại điểm x = 1 . A. 1 a = 1, b = - . B. 1 1
a = , b = . C. 1 1 a = , b = - . D. 1
a = 1, b = . 2 2 2 2 2 2 Lời giải Chọn A
· Hàm số có đạo hàm tại x = 1 , do đó hàm số liên tục tại x = 1 . 1  a + b = . ( ) 1 2 ìï
f (x)- f ( ) 1 ax + b-( . a 1+ b) a(x - ) 1 ïïlim = lim = lim = lim a = a ïx 1+  ï - x 1+  - x 1+  - x 1 x 1 x 1 x 1 +  ï · Ta có ï 2 í x 1 . ï
f (x) f ( ) 1 - ï - (x + ) 1 (x - ) 1 (x + ï ) 1 2 2 ïlim = lim = lim = lim = 1 ïïx 1-  - x 1-  - x 1 x 1 x 1 -  2(x - ) x 1 1 -  2 ïî
f (x)- f ( ) 1
f (x)- f ( ) 1
Hàm số có đạo hàm tại x = 1  lim = lim  a = 1. (2) x 1+ - x 1 x 1 -   x -1 Từ ( ) 1 và (2) , ta có 1
a = 1, b = - . 2
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 388
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Dạng 2. Số gia của hàm số 1. Phương pháp
Số gia của hàm số y  f x tại điểm x0 là y  f x0  x    f x0 . 
Chú ý rằng số gia y của hàm số là một hàm số của số gia biến số x.
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
Ví dụ 1:
Số gia của hàm số   2
f x  x 1 tại điểm x0  1  ứng với số gia x   1 bằng: A. 2. B. 1. C. 1. D. 3. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B
Số gia y  f x0  x  f x0   f 0  f   1  1 2  1.
Ví dụ 2: Số gia của hàm số 2
y  2x  2 tại điểm x0  0 ứng với số gia x  1 bằng: A. 2. B. 0. C. 2. D. 8. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A
Số gia y  f x0  x  f x0   f  
1  f 0  4  2  2.
Ví dụ 3: Cho hàm số f x 2  x  3; x0  1  ; x
 . Chọn số gia tương ứng y dưới đây cho thích hợp. A.    2 y x 10.
B.      2 y 1 x  2.
C.      2 y 1 x 10.
D.      2 y 1 x 1. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D y   f  1   x    f   1   1   x   2  3     2 1  3        1   x  2  3  2   1   x  2 1. 1
Ví dụ 4: Cho hàm số f x  1 3x; x0   ; x
 . Chọn số gia tương ứng y dưới đây cho thích 2 hợp. 5 5 A. y     3 x  . 2 2  1  5
B. y  1 3x  1 3.   1 3 x   .  2  2  1   1  5 5
C. y  1 3.  x  1 3.    3 x   .  2   2  2 2  1  5
D. y  1 3x  x  1 3.   1 3x  x   .  2  2 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 389
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133  1   1  y   f   x    f  2 2       1   1   1 3.  x    1 3. 2 2      5 5   3. x   . 2 2  y
Ví dụ 5: Cho hàm số f x  sinx; x0  ; x. Chọn y và
dưới đây cho thích hợp. 2 x    y  x  A. y   sin  x   1;   1.  2  x  x  sin   x       y   2     2 B. y   sin  x    ;  .  2  2 x  x  sin   x     1    y   2 C. y sin x 1;        .  2  x  x  sin   x   y    2    D. y sin x;       .  2  x  x  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C       y   f   x    f 2  2              sin  x
   sin  sin  x   1  2  2  2  sin    x  y 2       . x  x  y
Ví dụ 6: Cho hàm số f x  x  2 ; x0  2; x. Chọn y và
dưới đây cho thích hợp. x y  x  y  A. y   x  ;   1. B. y   x  ;  1. x  x  x  y  x   2 y  x  C. y   x   2 ;  . D. y   x  ;  . x  x  x  x  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D y   f 2  x
   f 2  2  x   2  0  x  y  x    . x  x  
Ví dụ 7: Cho hàm số f x  sin2x; x0  ; x
 . Chọn số gia tương ứng y dưới đây cho thích hợp. 3  2   2   2  A. y   sin   x   sin . B. y   sin2x  x   sin . 3  3         3 
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 390
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133     2      2  C. y   sin2  x    sin . D. y   sin  x    sin . 3  3         3   3  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C    y f x  x    f x  2 2    0 0  y   sin   x    sin .  3  3
3. Bài tập trắc nghiệm
Câu 1: Tính số gia của hàm số 2
y = x + 2 tại điểm x = 2 ứng với số gia x D = 1. 0 A. y D = 13. B. y D = 9. C. y D = 5. D. y D = 2. Lời giải Chọn C
Ta có Dy = f (x + x
D - f x = f 2 +1 - f 2 = f 3 - f 2 0 ) ( 0 ) ( ) ( ) ( ) ( ) = ( 2 + )-( 2 3 2 2 + 2) = 5.
Câu 2: Tính số gia của hàm số 3 2
y = x + x +1 tại điểm x ứng với số gia x D = 1. 0 A. 2 y
D = 3x + 5x + 3. B. 3 2 y
D = 2x + 3x + 5x + 2. 0 0 0 0 0 C. 2 y
D = 3x + 5x + 2. D. 2 y D = 3x -5x + 2. 0 0 0 0 Lời giải Chọn C Ta có y
D = f (x + x
D - f x = f x +1 - f x 0 ) ( 0 ) ( 0 ) ( 0 ) = (éx + )3 1 +(x + )2 ù 3 2 2
1 +1 - éx + x +1ù = 3x + 5x + 2. ê 0 0 ú ê 0 0 ë û ë ú 0 0 û 2 Câu 3: x
Tính số gia của hàm số y = tại điểm x = 1
- ứng với số gia x D . 2 0 A. 1 1 1 y D = ( x D )2 - x D . B. y (é x)2 x ù D = D -D . C. y (é x)2 x ù D = D + D . D. 2 2 ê ú ë û 2 ê ú ë û 1 y D = ( x D )2 + x D . 2 Lời giải Chọn A
Ta có Dy = f (x +Dx - f x = f -1+Dx - f -1 0 ) ( 0 ) ( ) ( ) (-1+ x D )2 1 1-2 x D +( x D )2 1 1 - = - = ( x D )2 - x D . 2 2 2 2 2
Câu 4: Tính số gia của hàm số 2
y = x - 4x +1 tại điểm x ứng với số gia x D là: 0
A. Dy = Dx (Dx + 2x -4 . B. y D = 2x + x D .
C. Dy = Dx (2x -4Dx . D. 0 ) 0 ) 0 y D = 2x -4 x D . 0 Lời giải Chọn A Ta có y
D = f (x + x
D )- f (x ) = (éx + x D )2 -4(x + x D ) ù 2
+1 - éx - 4x +1ù 0 0 ê 0 0 ú ê 0 0 ë û ë úû = Dx ( x D + 2x - 4 . 0 )
Câu 5: Tính số gia của hàm số 1 y =
tại điểm x (bất kì khác 0 ) ứng với số gia x D . x
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 391
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 A. x D x D x D x D y D = . B. y D = - . C. y D = - . D. y D = . x (x x +D ) x (x + x D ) x x +D x + x D Lời giải Chọn B Ta có D = ( +D )- ( ) 1 1 x D y f x x f x = - = - . x + x D x x (x + x D ) Câu 6: D
Tính tỷ số y của hàm số y = 3x +1 theo x và x D . x D A. y D y D y D y D = 0. B. = 1. C. = 2. D. = 3. x D x D x D x D Lời giải Chọn D Ta có y D y
D = f (x + x
D )- f (x) = é3(x + x D )+1ù -[3x + ] 1 = 3 x D ë û  = 3. x D Câu 7: D
Tính tỷ số y của hàm số 2
y = x -1 theo x và x D . x D A. y D y D y D y D = 0. B. = x D + 2x. C. = 2x + x D . D. = x D . x D x D x D x D Lời giải Chọn B Ta có y f (x x) f (x) (éx x)2 ù D = +D - = + D - - ê ú (x - ) = x x D +( x D )2 2 1 1 2 ë û y D  = 2x +D . x x D Câu 8: D
Tính tỷ số y của hàm số 3
y = 2x theo x và x D . x D y D x - ( x D )3 3 2 2 A. y D = . B. = ( x D )2 2 . x D x D x D C. y D y D = x + x x D + ( x D )2 2 6 6 2 . D. = x + x x D +( x D )2 2 3 3 . x D x D Lời giải Chọn C Ta có y D = f (x x
+D )- f (x) = (x x +D )3 - x = x x D + x ( x D )2 + ( x D )3 3 2 2 2 6 6 2 y D  = x + x x D + ( x D )2 2 6 6 2 . x D Câu 9: D
Tính tỷ số y của hàm số 1 y = theo x và x D . x D x A. y D 1 y D 1 y D y D = . B. = - . C. 1 = - . D. 1 = . x D x (x + x D ) x D x (x + x D ) x D x + x D x D x + x D Lời giải Chọn B Ta có D = ( +D )- ( ) 1 1 x D y f x x f x = - = - x + x D x x (x + x D ) y D 1  = - . x D x(x + x D )
Câu 10: Đạo hàm của hàm số ( ) 2
f x = x - x tại điểm x ứng với số gia x D là: 0
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 392
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 A. lim ( ( x D )2 + 2x x D - x D ). B. lim ( x D + 2x - ) 1 . x D 0 x D 0 C. lim ( x D + 2x + ) 1 . D. lim ( ( x D )2 + 2x x D + x D ). x D 0 x D 0 Lời giải Chọn B Ta có y f (x x) f (x ) (éx x)2 (x x)ù D = + D - = + D - +D - ê ú ( 2 x - x 0 0 0 0 0 0 ) ë û (D )2 y D = x + 2x x D - x D  = x D + 2x -1. 0 0 x D Khi đó y D f '(x = lim = lim x D + 2x -1 . 0 ) ( 0 ) x D 0 x D 0 x D
Dạng 3. Ý nghĩa vật lý của đạo hàm 1. Phương pháp
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
3. Bài tập trắc nghiệm
Câu 11: Một chất điểm chuyển động theo phương trình ( ) 2
s t = t , trong đó t > 0, t tính bằng giây
và s(t) tính bằng mét. Tính vận tốc của chất điểm tại thời điểm t = 2 giây. A. 2m/ s. B. 3m/ s. C. 4m/ s. D. 5m/ s. Lời giải Chọn C
Ta tính được s'(t) = 2t.
Vận tốc của chất điểm v(t)= s '(t)= 2t v(2) = 2.2 = 4m/s.
Câu 12: Một viên đạn được bắn lên cao theo phương trình s(t) 2
= 196t - 4, 9t trong đó t > 0, t tính
bằng giây kể từ thời điểm viên đạn được bắn lên cao và s(t) là khoảng cách của viên đạn
so với mặt đất được tính bằng mét. Tại thời điểm vận tốc của viên đạn bằng 0 thì viên
đạn cách mặt đất bao nhiêu mét? A. 1690m. B. 1069m. C. 1906m. D. 1960m. Lời giải Chọn D
Ta tính được s'(t)= 196-9,8t.
Vận tốc của viên đạn v(t)= s '(t)=196-9,8t v(t)= 0  196-9,8t = 0  t = 20.
Khi đó viên đạn cách mặt đất một khoảng h = s( ) 2
20 = 196.20 - 4, 9.20 = 1960m.
Câu 13: Một chất điểm chuyển động có phương trình s(t) 3 2
= t -3t + 9t + 2 , trong đó t > 0, t tính
bằng giây và s(t) tính bằng mét. Hỏi tại thời điểm nào thì bận tốc của vật đạt giá trị nhỏ nhất? A. t = 1s. B. t = 2s. C. t = 3s. D. t = 6s. Lời giải Chọn A
Ta tính được s (t) 2 ' = 3t -6t + 9.
Vận tốc của chất điểm v(t) = s (t)= t - t + = (t - )2 2 ' 3 6 9 3 1 + 6 ³ 6.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 393
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Dấu '' = '' xảy ra  t = 1.
Câu 14: Vận tốc của một chất điểm chuyển động được biểu thị bởi công thức v(t) 2
= 8t + 3t , trong
đó t > 0, t tính bằng giây và v(t) tính bằng mét/giây. Tìm gia tốc của chất điểm tại thời
điểm mà vận tốc chuyển động là 11 mét/giây. A. 2 6m/ s . B. 2 11m/ s . C. 2 14m/ s . D. 2 20m/ s . Lời giải Chọn C
Ta tính được v '(t)= 8 +6t. Ta có v(t) 2
= 11  8t + 3t = 11  t = 1 ( 0 t > ).
Gia tốc của chất điểm a(t) = v (t)= + t a( )= v ( ) 2 ' 8 6 1 ' 1 = 8 + 6.1 = 14m/s . Câu 15: 1
Một vật rơi tự do theo phương trình 2 s = gt , trong đó 2
g = 9, 8 m/ s là gia tốc trọng 2
trường. Tìm vận tốc trung bình của chuyển động trong khoảng thời gian từ t (t = 5s) đến t t +D với Dt = 0, 001s. A. v = 49m/ s.
B. v = 49, 49m/ s.
C. v = 49,0049m/ s. D. tb tb tb v = 49, 245m/ s. tb Lời giải Chọn C 1 1 ( +D )- ( ) g(t + t D )2 2 - gt s t t s t Ta có 1 2 2 v = = = gt + g t D = 49, 0049m/ s. tb t D t D 2
Dạng 4. Phương trình tiếp tuyến 1. Phương pháp
Phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số y  f x tại điểm M0 x0;y0  là:
y  fx0 x  x0   f x0 .
Nếu tiếp tuyến có hệ số góc k thì ta giải phương trình fx0   k tìm hoành độ tiếp điểm.
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
Ví dụ 1:
Cho hàm số y  f x. Đồ thị (C) và điểm M0 x0;f x0 C.Phương trình của tiếp tuyến với (C) tại M0 là: A. y  fx   0 x  x0 .
B. y f xx  x0   y0. C. y  y      0 f x0 x.
D. y y0 f x0 x  x0 . Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D
Phương trình tiếp tuyến của đường cong tại Mx0;y0 C : y  fx   
0 x  x0   y0 hoặc y
y0 f x0 x  x0 .
Ví dụ 2: Cho hàm số   2
f x  x  5 có fx  2x. Viết phương trình tiếp tuyến với đồ thị của hàm
số tại điểm M có hoành độ x0  1  .
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 394
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
A. y  2x   1  6 . B. y  2x   1  6.
C. y  2x   1  6.
D. y  2x   1  6. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D x  1
  f x    2 0 0 1  5  6 f  1  2 .
Phương trình tiếp tuyến: y  2x   1  6 .
Ví dụ 3: Phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số    4
y f x  x tại điểm có hoành độ bằng 1  là: A. y  4  x  3. B. y  4  x  4. C. y  4  x  5. D. y  4  x  5. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A Ta có:      3
f 1 1; f x  4x , do đó f  1  4.
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là y  4x   1 1  4x  3.
Ví dụ 4: Tiếp tuyến của đồ thị hàm số    3
y f x  x tại điểm mà tiếp điểm có tung độ bằng 1  có phương trình là: A. y  3x  4. B. y  3x. C. y  3x  2. D. y  3  x  4. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Ta có: Khi y  1 thì 3 x  1  , do đó x  1.       2 f 1
1; f x  3x , do đó f  1  3.
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là y  3x   1 1  3x  2.
Ví dụ 5: Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số    4
y f x  x có hệ số góc bằng 4. A. y  4x  3. B. y  4x. C. y  4x  5. D. y  4x  4. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A Ta có:   3 f x  4x .
Hệ số góc của tiếp tuyến bằng 4 nên 3
4x  4 , do đó x 1; f   1  1.
Phương trình tiếp tuyến cần tìm là y  4x   1 1  4x  3.
3. Bài tập trắc nghiệm
Câu 16: Tìm hệ số góc k của tiếp tuyến của parabol 2
y = x tại điểm có hoành độ 1 . 2 A. k = 0. B. k = 1. C. 1 k = . D. 1 k = - . 4 2 Lời giải Chọn B 2 2 æ1 ö æ1ö æ1 ö æ1ö f çç + x÷ D ÷- f ç ÷ ç ç ÷ ç + x÷ D ÷ -ç ÷ ç ÷ æ ö ç ÷ è ø ç ÷ è ø ç ÷ è ø ç ÷ Ta có 1 2 2 2 è2ø y 'ç ÷ ç ÷ = lim = lim = lim (1+ x D ) = 1. ç ÷ D  è ø 0 D 0 D 0 2 x x x x D x D
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 395
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 æ ö Vậy 1 k = y 'ç ÷ ç ÷ = 1 ç . è2÷ø
Câu 17: Viết phương trình tiếp tuyến của đường cong 3
y = x tại điểm (-1;- ) 1 .
A. y = -3x -4. B. y = -1.
C. y = 3x -2.
D. y = 3x + 2. Lời giải Chọn D
Ta tính được k = y '(- ) 1 = 3. ìïx = -1 0 ï
Ta có ïïíy = -1 . Suy ra phương trình tiếp tuyến y +1 = 3(x + )
1  y = 3x + 2. 0 ïïïk =3 ïî
Câu 18: Viết phương trình tiếp tuyến của đường cong 1 y =
tại điểm có hoành độ bằng -1 . x
A. x + y +2 = 0.
B. y = x +2.
C. y = x -2. D. y = x - + 2. Lời giải Chọn A
Ta tính được k = y '(- ) 1 = -1.
Với x = -1  y = -1. 0 0 ìïx = -1 0 ï
Ta có ïïíy = -1. Suy ra phương trình tiếp tuyến y +1 = -1(x + )
1  y = -x -2. 0 ïïïk =-1 ïî
Câu 19: Viết phương trình tiếp tuyến của đường cong 3
y = x tại điểm có tung độ bằng 8. A. y = 8.
B. y = -12x +16.
C. y = 12x -24.
D. y =12x -16. Lời giải Chọn D
Với y = 8  x = 2. 0 0
Ta tính được k = y '(2) = 12. ìïx = 2 0 ï
Ta có ïïíy = 8 . Suy ra phương trình tiếp tuyến y -8 = 12(x -2)  y = 12x -16. 0 ïïïk =12 ïî Câu 20: Cho hàm số 3 2
y = x -3x + 2. Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm với trục tung.
A. y = 2x. B. y = 2. C. y = 0. D. y = -2. Lời giải Chọn B Ta có : 2
x = 0; y = 2; y ' = 3x - 6x k = y ' 0 = 0 0 0 ( ) ìïx = 0 0 ï
Ta có : ïïíy = 2 . Suy ra phương trình tiếp tuyến cần tìm là: y = 2. 0 ïïïk = 0 ïî Câu 21: Cho hàm số 3 2
y = x -3x + 2. Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số tại giao điểm
với đường thẳng y = -2.
A. y = -9x +7;
y = -2. B. y = -2.
C. y = 9x +7; y = -2. D.
y = 9x +7; y = 2. Lời giải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 396
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 Chọn C éx = -1
Phương trình hoành độ giao điểm : 3 2
y = x -3x + 2 = -2  ê . êx = 2 ë ìïy = -2 Với x 1 ï = -  í
. Suy ra phương trình tiếp tuyến cần tìm là: y = 9x +7. ïk = y '(- ) 1 = 9 ïî ìïy = -2 Với x 2 ï =  í
. suy ra phương trình tiếp tuyến cần tìm là: y = -2. ïk = y '(-2)= 0 ïî Câu 22: Cho hàm số 3 2
y = x -3x + 2. Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết tiếp
tuyến song song với đường thẳng y = 9x +7.
A. y = 9x +7; 9
y = x -25. B. y = 9x -25.
C. y = 9x -7; 9
y = x + 25. D. y = 9x + 25. Lời giải Chọn B
Gọi M (x ; y là tọa độ tiếp điểm. 0 0 )
Ta tính được k = y '(x ) 2
= 3x -6x . Do tiếp tuyến song song với đường thẳng y = 9x +7 0 0 0 éx = -1 nên có 2 0
k = 9  3x -6x = 9  ê . 0 0 êx = 3 ë 0 ìïy = 2 - Với ï 0 x = -1 
. Phương trình tiếp tuyến cần tìm là: y = 9x +7(loaïi) (vì trùng với 0 íïk = 9 ïî đường thẳng đã cho). ìïy = 2 Với ï 0 x = 3  í
. Phương trình tiếp tuyến cần tìm là: y = 9x -25. 0 ïk = 9 ïî Câu 23: Cho hàm số 3 2
y = x -3x + 2. Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết tiếp
tuyến vuông góc với đường thẳng 1 y = - x. 45
A. y = 45x -173; 45 y = x + 83.
B. y = 45x -173.
C. y = 45x +173; 45 y = x -83.
D. y = 45x -83. Lời giải Chọn A
Gọi M (x ; y là tọa độ tiếp điểm. 0 0 )
Ta tính được k = y '(x ) 2
= 3x -6x . Do tiếp tuyến vuông góc với đường thẳng 1 y = - x 0 0 0 45 æ 1 ö éx = 5 nên có 2 0 k.ç ÷ - ç
÷ = -1  k = 45  3x -6x = 45  ê . 0 0 çè 45÷ø êx = -3 ë 0 ìïy = 52 Với ï 0 x = 5  í
. Phương trình tiếp tuyến cần tìm là: y = 45x -173. 0 ïk = 45 ïî ìïy = -52 Với ï 0 x = 3 -  í
. Phương trình tiếp tuyến cần tìm là: y = 45x +83. 0 ïk = 45 ïî
Câu 24: Viết phương trình tiếp tuyến của đường cong 1 y =
biết hệ số góc của tiếp tuyến bằng x 1 - . 4
A. x + 4 y -1 = 0 ; x + 4 y +1 = 0.
B. x + 4 y -4 = 0 ; x + 4 y + 4 = 0. C. 1 1 y = - x - 4 ; y = - x + 4. D. 1 y = - x . 4 4 4
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 397
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 Lời giải Chọn B Gọi 1
M (x ; y là tọa độ tiếp điểm. Ta tính được k = y '(x = - . 0 ) 0 0 ) 2 x0 Theo giả thiết ta có 1 1 1 2 k = -  -
= -  x = 4  x = 2. 2 0 0 4 x 4 0 1 · Với x = 2  y =
. Phương trình tiếp tuyến cần tìm là: 0 0 2 1 y = - (x - ) 1
2 +  x + 4 y - 4 = 0. 4 2 1 · Với
x = -2  y = - . Phương trình tiếp tuyến cần tìm là: 0 0 2 1 y = - (x + ) 1
2 -  x + 4 y + 4 = 0. 4 2 Câu 25: Cho hàm số 3 2
y = x -3x + 2. Viết phương trình tiếp tuyến của đồ thị hàm số biết cosin
góc tạo bởi tiếp tuyến và đường thẳng D : 4x -3y = 0 bằng 3. 5 A. y = 2; 1 y = . B. y = 2; - 1 y = . C. y = -2; 1 y = - . D. y = 2; 2 y = - . Lời giải Chọn D
Gọi M (x ; y là tọa độ tiếp điểm  k = y '(x = 3x -6x . 0 ) 2 0 0 ) 0 0
Phương trình tiếp tuyến d có dạng y + y = k x - x . 0 ( 0 ) Suy ra tiếp tuyến 
d có một vectơ pháp tuyến là n = ( k - ) ;1 . d Đường thẳng 
D có một vectơ pháp tuyến là n = - D (4; 3). ék = 0 -4k -3 ê Theo đề bài ta có: (d D) 3 cos , = =  ê 24 . 2 k +1 16 + 9 5 êk = - êë 7 Với 24 24 2 k = -  3x -6x = - : vô nghiệm. 0 0 7 7 éx = 0 Với 2 0
k = 0  3x -6x = 0  ê . 0 0 êx = 2 ë 0
· x = 0  y = 2  Phương trình tiếp tuyến cần tìm là: y -2 = 0  y = 2. 0 0
· x = 2  y = -2  Phương trình tiếp tuyến cần tìm là: y + 2 = 0  y = 2 - . 0 0
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 398
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
BÀI 2. QUY TẮC TÍNH ĐẠO HÀM
A. KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM
I. ĐẠO HÀM CỦA MỘT SỐ HÀM SỐ THƯỜNG GẶP

Định lý 1: Hàm số n y  x n,n  
1 có đạo hàm tại mọi x và  'n n 1 x nx   . Nhận xét
c'  0 claø haèng soá. x' 1.
Định lý 2: Hàm số y  x có đạo hàm tại mọi x dương và  ' 1 x  . 2 x
II. ĐẠO HÀM CỦA TỔNG, HIỆU, TÍCH, THƯƠNG 1. Định lý
Định lý 3: Giả sử u  ux,v  vx là các hàm số có đạo hàm tại điểm x thuộc khoảng xác định. Ta có u v'  u' v' uv'  u'v' uv'  u'v v'u '  u  u'v  v'u    v  0  v 2  v
Bằng quy nạp toán học, ta chứng minh được
u  u ... u ' ' ' ' 1 2 n  1 u  u2 ... un. 2. Hệ quả
Hệ quả 1: Nếu k là một hằng số thì  ' ' ku  ku . '  1  u'
Hệ quả 2:     , u  0.  u 2  u
III. ĐẠO HÀM CỦA HÀM HỢP 1. Hàm hợp
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 399
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Giả sử u  gx là hàm số của x,xác định trên khoảng a,b và lấy giá trị trên khoảng c,d; fu
là hàm số của u, xác định trên c,d và lấy giá trị trên . Khi đó, ta lập một hàm số xác định trên
a,bvà lấy giá trị trên  theo quy tắc sau: x  fgx.
Ta gọi hàm số y  f gx là hàm hợp của hàm số y  f u với u  gx.
2. Đạo hàm của hàm hợp
Định lý: Nếu hàm số u  gx có đạo hàm tại x là 'ux và hàm số y  f u có đại hàm tại u là 'yu
thì hàm hợp y  f gx có đạo hàm tại x là ' ' ' yx  yu.ux.
B. PHÂN LOẠI VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI BÀI TÂP
Dạng 1. Đạo hàm của hàm đa thức 1. Phương pháp
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng 3 2
Ví dụ 1: Cho hàm số y  2x  3x  5 . Tìm x để y  0 Hướng dẫn giải 3 2 y  2x  3x  5 2           x  0 y 0 6x 6x 0 x x 1  0   . x  1 3 2
Ví dụ 2: Cho hàm số y  3x  x  1. Giải bất phương trình y  0 . Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A 3 2 2
y  3x  x 1 y  9x  2x 2 2
y  0  9x  2x  0    x  0. 9 1 2 3 2
Ví dụ 3: Cho hai hàm số f x  x  4x; gx  9x  x . f x  g x 2 2 Tìmx để     Hướng dẫn giải
fx  x  4; gx  9  3x. Do đó      5 f x g x  4x  5  x  . 4 1
Ví dụ 4: Cho hàm số f x 3  mx  x .   f x  2 3 Tìm m đê ị x
1 là nghiệm của bất phương trình   Hướng dẫn giải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 400
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 Ta có:   2
f x  m  x . Giá trị x  1
 là nghiệm của bất phương trình fx  2 khi và chỉ khi: m 1 2  m  3.
3. Bài tập trắc nghiệm Câu 1: 1
Cho hàm số f (x) 3 2
= x -2 2x +8x -1 , có đạo hàm là f ¢(x) . Tập hợp những giá trị của 3
x để f ¢(x ) = 0 là: A. { 2 - 2}. B. {2; 2}. C. { 4 - 2}. D. {2 2}. Lời giải Chọn D Ta có: f ¢(x) 2
= x - 4 2x +8 .
Phương trình f ¢(x) 2
= 0  x -4 2x + 8 = 0  x = 2 2 . Câu 2: Cho hàm số 3 2
y = 3x + x +1 , có đạo hàm là y ¢ . Để y ¢ £ 0 thì x nhận các giá trị thuộc tập nào sau đây? é ù é ù A. 2 ê- ;0ú. B. 9 ê- ;0ú. ê 9 ú ë û ê 2 ú ë û æ ù æ ù C. 9 ç 2 ç ; -¥ - ú È[0;+¥). ç ç D. ç ; -¥ - ú È[0;+¥). è 2 úû çè 9 úû Lời giải Chọn A Ta có: 2
y ¢ = 9x + 2x . é ù Do đó, 2 2 2
y ¢ £ 0  y ¢ = 9x + 2x £ 0  -
£ x £ 0x Î ê- ;0ú . 9 êë 9 ûú
Câu 3: Tính đạo hàm của hàm số f (x) 4 3 2
= -x + 4x -3x + 2x +1 tại điểm x = -1. A. f ¢(- ) 1 = 4. B. f ¢(- ) 1 = 14. C. f ¢(- ) 1 = 15. D. f ¢(- ) 1 = 24. Lời giải Chọn D Ta có: f ¢(x) 3 2
= -4x +12x -6x + 2 . Suy ra f ¢(- ) 1 = -4(- )3 1 + (- )2 12 1 -6(- ) 1 + 2 = 24 . Câu 4: 1 Cho hàm số 3 y = x -(2m + ) 2
1 x -mx - 4 , có đạo hàm là y¢ . Tìm tất cả các giá trị của m 3
để y¢ ³ 0 với "x Î  . æ ö é ù A. 1 m Î çç 1; ÷ - - ÷. ç B. 1 m Î ê-1;- ú . è 4 ÷ø ê 4 ú ë û
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 401
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 é ö é ù C. m Î(-¥ - ] 1 ; 1 È - ; ÷ ê +¥÷. D. 1 m Î ê-1; ú . 4 ÷ ê ø ë ê 4 ú ë û Lời giải Chọn B Ta có: 2
y ¢ = x - 2(2m + )
1 x -m .
Khi đó, y ' ³ 0 với "x Î  2  x -2(2m + )
1 x -m ³ 0 với "x Î   D¢ = (2m + )2 1 2
1 + m £ 0  4m + 5m +1 £ 0  -1 £ m £ - . 4 Câu 5: 1 Cho hàm số 3
y = - mx +(m - ) 2
1 x -mx + 3 , có đạo hàm là y¢ . Tìm tất cả các giá trị của m 3
để phương trình y¢ = 0 có hai nghiệm phân biệt là x , x + x = 6 . 1 x thỏa mãn 2 2 2 1 2 A. m = 1 - + 2 ; m = 1 - - 2. B. m = 1 - - 2.
C. m = 1- 2 ; m = 1+ 2. D. m = 1 - + 2. Lời giải Chọn A Ta có: 2 y ¢ = m - x + 2(m - )
1 x -m .
Phương trình y¢ = 0 có hai nghiệm phân biệt 2  mx - + 2(m - )
1 x -m = 0 có 2 nghiệm phân biệt m ìï ¹ 0 m ìï ¹ 0 ï ï ï  í  í . ïïD¢ =(m - )2 1 2 1 -m > 0 m ï î ï < îï 2 ìï 2(m - ) 1 ï Khi đó, gọi ïx + x = x , 1 2  í .
1 x là hai nghiệm phân biệt của phương trình 2 m ïïïx x =1 ïî 1 2 æ - ö 2 2(m ) 2 1 Ta có: 2 2 ç ÷
x + x = 6  x + x -2x x = 6 ç ÷ ç ÷ -2 = 6 1 2 ( 1 2 ) 1 2 ç m ÷ è ø 2
m + 2m -1 = 0  m = -1 2 .
So với điều kiện thì m = -1 2 thỏa yêu cầu bài toán.
Câu 6: Biết hàm số f (x) 3 2 = x a
+ bx + cx + d (a > 0) có đạo hàm f ¢(x)> 0 với "x Î  . Mệnh đề nào sau đây đúng? A. 2
b - 3ac > 0. B. 2
b - 3ac ³ 0. C. 2
b - 3ac < 0. D. 2
b - 3ac £ 0. Lời giải Chọn C
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 402
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 Ta có f ¢(x) 2
= 3ax + 2bx + c . Vì a > 0 và f ¢(x)> 0 với "x Î  nên D¢ < 0 tức là 2
b - 3ac < 0 .
Câu 7: Biết hàm số f (x) 3 2 = x a
+ bx + cx + d (a < 0) có đạo hàm f ¢(x)< 0 với "x Î  . Mệnh đề nào sau đây đúng? A. 2
b - 3ac > 0. B. 2
b - 3ac ³ 0. C. 2
b - 3ac < 0. D. 2
b - 3ac £ 0. Lời giải Chọn C Ta có f ¢(x) 2
= 3ax + 2bx + c . Vì a < 0 và f ¢(x)< 0 với "x Î  nên D¢ < 0 tức là 2
b - 3ac < 0 .
Câu 8: Tính đạo hàm của của hàm số y = (x - x )2 3 2 2 .
A. f ¢(x) 5 4 3
= 6x -20x +16x . B. f ¢(x ) 5 3 = 6x +16x .
C. f ¢(x) 5 4 3
= 6x -20x + 4x .
D. f ¢(x) 5 4 3
= 6x -20x -16x . Lời giải Chọn A Ta có: ¢ y ¢ = 2( 3 2 x - 2x ) ( 3 2 x - 2x ) = 2( 2 3x - x)( 3 2 x - 2x ) 5 4 3 4
= 6x -20x +16x .
Câu 9: Cho hàm số y = ( x + )3 2 2
1 , có đạo hàm là y¢ . Để y¢ ³ 0 thì x nhận các giá trị nào sau đây?
A. Không có giá trị nào của x. B. (-¥;0]. C. [0;+¥). D. .  Lời giải Chọn C Ta có: ¢
y ¢ = ( x + ) ( x + )2 = x ( x + )2 = x ( x + )2 2 2 2 2 3 2 1 2 1 3.4 2 1 12 2 1 .
Do đó, y¢ ³  x ( x + )2 2 0 12 2 1  x ³ 0 .
Câu 10: Tính đạo hàm của hàm số y = ( - x )5 3 1 . A. 2 4
y ¢ = x ( - x )4 3 5 1 . B. 2 y ¢ = - x ( 3 15 1- x ) . C. 2 4 y ¢ = - x ( 3 - x )4 3 1 . D. 2 y ¢ = -5x ( 3 1- x ) . Lời giải Chọn B Ta có: ¢ y ¢ = ( 3 - x ) ( 3 - x )4 = ( 2 - x )( 3 - x )4 2 = - x ( 3 - x )4 5 1 1 5 3 1 15 1 .
Câu 11: Tính đạo hàm của hàm số y = (x - x )2016 3 2 2 .
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 403
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 A. 2015 y ¢ = (x - x )2015 3 2 2016 2 . B. y¢ = ( 3 2 x - 2x ) ( 2 2016
3x - 4x). C. y¢ = ( 3 2 x - x )( 2 2016 2
3x - 4x). D. y ¢ = ( 3 2 x - x )( 2 2016 2
3x -2x). Lời giải Chọn B Ta có: ¢ y ¢ =
(x - x ) (x - x )2015 =
( x - x)(x - x )2015 3 2 3 2 2 3 2 2016 2 2 2016 3 4 2 .
Câu 12: Tính đạo hàm của hàm số y = ( 2 x - 2)(2x - ) 1 .
A. y¢ = 4x. B. 2
y ¢ = 3x - 6x + 2. C. 2
y ¢ = 2x - 2x + 4. D. 2
y ¢ = 6x - 2x - 4. Lời giải Chọn D Ta có: ¢ ¢ y ¢ = ( 2
x - 2) ( x - )+( 2
x - 2)( x - ) = 2x (2x - ) 1 + 2( 2 x - 2) 2 2 1 2 1 = 6x -2x - 4
Câu 13: Tính đạo hàm của hàm số f (x) = x (x - )
1 (x -2)...(x -2018) tại điểm x = 0 . A. f ¢(0)= 0.
B. f ¢(0)= -2018!.
C. f ¢(0)= 2018!.
D. f ¢(0)= 2018. Lời giải Chọn C
Xét hàm số f (x)= f x f x f x ... f x n ³1; Î  . 0 ( ) 1 ( ) 2 ( ) ( ) ( n ) n
Bằng quy nạp, dễ dàng chứng minh được:
f ¢(x ) = f ¢ x f x ... f x + f
x f ¢ x ... f x +... + f x f x ... ¢ 0 ( ) 1 ( ) ( ) f x n 0 ( ) 1 ( ) ( ) n 0 ( ) 1 ( ) ( ) n
Áp dụng công thức trên cho hàm số f (x) = x (x - )
1 (x -2)...(x -2018) và thay x = 0 với chú
ý f 0 = 0 ta được: 0 ( ) f ¢(0) = (- )
1 .(-2)...(-2018)+ 0.(-2)....(-2018)+ 0.(- ) 1 ...(-2017) = 2018! .
Câu 14: Tính đạo hàm của hàm số f (x) = x (x + )
1 (x + 2)...(x + 2018) tại điểm x = 1004 - .
A. f ¢(-1004)= 0.
B. f ¢(-1004) =1004!. C. f ¢( 1004 - )= -1004!. D. f ¢(- )= ( )2 ' 1004 1004! . Lời giải Chọn D
Xét hàm số f (x)= f x f x f x ... f x n ³1; Î  . 0 ( ) 1 ( ) 2 ( ) ( ) ( n ) n
Bằng quy nạp, dễ dàng chứng minh được:
f ¢(x ) = f ¢ x f x ... f x + f
x f ¢ x ... f x +... + f x f x ... ¢ . 0 ( ) 1 ( ) ( ) f x n 0 ( ) 1 ( ) ( ) n 0 ( ) 1 ( ) ( ) n
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 404
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Áp dụng công thức trên cho hàm số f (x) = x (x + )
1 (x + 2)...(x + 2018) và thay x = 1004 - với chú ý f 1004 - = 0 ta được 1004 ( ) f ¢( 1004 - )= (é 1004 - ).(-1004 + ) 1 ...( 1004 - +1003)ù. (é 1004 - +1005)...( 1004 - + 2018)ù ë û ë û = (- ) 1 .1.(-2).2.....( 1 - 004).1004 = (1004 )2 ! .
Dạng 2. Đạo hàm của hàm phân thức 1. Phương pháp
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng x13x Ví dụ 1: y  x 1 Hướng dẫn giải x1 3x
16xx  1  2 1 x  3x  2 3x   6x 1 y   y   . x 1  x  2 1 x  2 1 2x  3
Ví dụ 2: Tính đạo hàm của hàm số y  2x 1 Hướng dẫn giải ax  b ad  bc
Dùng công thức nhanh: y   y  . cx  d  cx  d2 2x  3 8 Do đó, với y  y   . 2x thì 1 2x  2 1 1
Ví dụ 3: Tính đạo hàm của hàm số y  2 x 1 Hướng dẫn giải  2x 1   2x y     .  x  2 1 x  2 2 2 1 2 x 1
Ví dụ 4: Tính đạo hàm của hàm số y  2 ? x 1 Hướng dẫn giải 2 2 x 1 x 1 2 2 y    1 2 2 2 x 1 x 1 x 1 2 2 x 1   4x  Do đó y   .  x  2 1 x  2 2 2 1 1
Ví dụ 5: Tính đạo hàm của hàm số y  2 x  x 1 Hướng dẫn giải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 405
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133  2x x 1    2x  1 y   .  x  x  2 1 x x 2 2 2 1 2 x  x  3
Ví dụ 6: Tính đạo hàm của hàm số y  2 x  x 1 Hướng dẫn giải 2 2
x  x  3 x  x 1 4 4 y    1 . 2 2 2 x  x 1 x  x 1 x  x 1 4 2 x x 1    42x   1 Do đó: y   .  x  x  2 1 x x 2 2 2 1
3. Bài tập trắc nghiệm Câu 1: x
Tính đạo hàm của hàm số f (x) 2 = tại điểm x = 1 - . x -1 A. f ¢(- ) 1 = 1. B. f ¢(- ) 1 1 = - . C. f ¢(- ) 1 = -2. D. f ¢(- ) 1 = 0. 2 Lời giải Chọn B TXĐ: D =  \ { } 1 . Ta có - f ¢(x ) 2 =  f ¢(- ) 1 1 = - (x - )2 1 2 2 Câu 2: x + 2x - 3
Tính đạo hàm của hàm số y = . x + 2 2 A. 3 x + 6x + 7 y ' = 1+ . B. y ' = . ( 2 x + 2)2 (x +2) 2 2 C. x + 4 x + 5 x + 8x +1 y ' = . D. y ' = . ( 2 x + 2)2 (x +2) Lời giải Chọn A Ta có 3 3 y = x -  y¢ = 1+ . x + 2 (x +2)2 x (1-3x )
Câu 3: Tính đạo hàm của hàm số y = . x +1 2 2 2 A. -9x - 4x +1 -3x -6x +1 1-6x y ' = . B. y ' = . C. 2 y ' = 1- 6x . D. y ' = . 2 (x +1) 2 (x +1) (x + )2 1 Lời giải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 406
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 Chọn B x ( - x ) 2 1 3 Ta có: x -3x y = = x +1 x +1 ( 2 ¢ ¢
x - 3x ) (x + ) 1 -( 2
x - 3x )(x + ) 1 (1-6x)(x + ) 1 -( 2 x - 3x ) 2 -3x -6x +1  y¢ = = = . (x + )2 1 (x + )2 1 (x + )2 1 2 Câu 4: 1-3x + x
Cho hàm số f (x)=
. Giải bất phương trình f ¢(x)> 0. x -1
A. x Î  \ { } 1 . B. x Î . Æ C. x Î(1;+¥). D. x Î .  Lời giải Chọn A ( 2 1 3 ¢ ¢
- x + x ) (x - ) 1 -( 2
1-3x + x )(x - ) 1
Ta có: f ¢(x) = (x - )2 1 ( 3 - + 2x)(x - ) 1 -( 2 1-3x + x ) 2 x - 2x + 2 = = . (x - )2 1 (x - )2 1 2 2 ì - + ï Bất phương trình - + > ï f ¢(x ) x 2x 2 x 2x 2 0 > 0  > 0  í  x Î  \ { } 1 . (x - )2 1 ïx ¹1 ïî 3 Câu 5: x
Cho hàm số f (x) =
. Phương trình f ¢(x)= 0 có tập nghiệm S là: x -1 ìï ü ìï ü ìï ü ìï ü A. 2 ï ï ï ï ï ï ï ï S = 0; í ý. B. 2 S = - í ;0ý. C. 3 S = 0; í ý. D. 3 S = - í ;0ý. ïî 3ï ï ïþ ïî 3 ï ï ïþ ïî 2ï ï ïþ ïî 2 ï ï ïþ Lời giải Chọn C ( 3 ¢ ¢ x ) (x - ) 3 1 - x (x - ) 2 1 3x (x - ) 3 3 2 1 - Ta có ¢( ) x 2x -3x f x = = = . (x - )2 1 (x - )2 1 (x - )2 1 éx = 0 3 2 - ê
Phương trình f ¢(x) 2x 3x 3 2 = 0 
= 0  2x -3x = 0  ê 3 . (x - )2 1 êx = êë 2 2 Câu 6: 2 - x + x -7
Tính đạo hàm của hàm số y = . 2 x + 3 2 2 A. 3 - x -13x -10 x - + x + 3 y ' = . B. y ' = . ( 2 x + 3)2 2 ( 2 x + 3) 2 2 C. x - + 2x + 3 7 - x -13x -10 y ' = . D. y ' = . ( 2 x + 3)2 2 ( 2 x + 3) Lời giải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 407
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 Chọn C ( 2 2 ¢ ¢ - x + x -7) ( 2 x + 3)-( 2 x + 3) ( 2 -2x + x -7) Ta có: y¢ = (x +3)2 2 (-4x + ) 2 1 (x + 3) -2x.( 2 2 - x + x -7) 2 - + +  x 2x 3 y ¢ = = (x + )2 2 2 2 (x + 3) 3
Dạng 3. Đạo hàm của hàm chứa căn 1. Phương pháp
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
Ví dụ 1: Cho hàm số y  4x  x . Tìm x để y  0 ? Hướng dẫn giải 1
y  4x  x  y  4  2 x 1 1 1 y  0  4   0  x   x  . 2 x 8 64 3
Ví dụ 2: Tính đạo hàm của hàm số y  x  x  1 Hướng dẫn giải 2 1 y'  3x  . 2 x 1
Ví dụ 3: Cho hàm số f x 3 2  x  3 2x 18x  7. f x  0 3 Tìm x để   Hướng dẫn giải         2 2 f x x 6 2x 18 x 3 2 .       2 f x 0 x 3 2  0  x  3 2.
Ví dụ 4: Cho hàm số f x  1 x . Tính f 3  x  3.f3 ? Hướng dẫn giải 1 1 Ta có: fx   f3  . 2 1 x 4 
Lại có: f 3  2. Vậy              1 x 5 f 3 x 3 .f 3 2 x 3 .  . 4 4 1
Ví dụ 5: Tính đạo hàm của hàm số: y  ? 2 x 1 Hướng dẫn giải x 2 x 1 x Ta có: y   . 2 x 1 x  3 2 1
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 408
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 2
Ví dụ 6: Tính đạo hàm của hàm số: y  x x  1? Hướng dẫn giải 2 x 2x 1 Ta có: 2 y  x 1  x.  . 2 2 x 1 x 1 1 x
Ví dụ 7: Tính đạo hàm của hàm số: y  ? 1 x Hướng dẫn giải 1  1 x  1 2  2x 1 x 3  x Ta có: y   1 x    .  . 1 x  2 1 x 1 x  2 1 x 2 1 x3
3. Bài tập trắc nghiệm
Câu 1: Cho hàm số y = 2 -
x + 3x. Tập nghiệm S của bất phương trình y ' > 0 là: æ ö æ ö A. S = (- ; ¥ +¥). B. 1 S = ç- ç ; ÷ ¥ ÷. = ç ÷ ç C. 1 S ç ;+¥÷. D. S = . Æ è 9÷ø çè9 ÷ø Lời giải Chọn C Ta có 1 -
y = -2 x + 3x y ' = +3. x Do đó 1 - 1 1 y ' > 0  + 3 > 0  3 >  x > x x 9
Câu 2: Tính đạo hàm của hàm số f (x) = x -1 tại điểm x =1 . A. f ( ) 1 ' 1 = . B. f '( ) 1 = 1. C. f '( ) 1 = 0. D. Không tồn tại. 2 Lời giải Chọn D Ta có f (x) 1 ' = . 2 x -1
Tại x =1 thì f '(x) không xác định.
Câu 3: Tính đạo hàm của hàm số 2 y = 1- 2x . A. 1 -4x -2x 2x y ' = . B. y ' = . C. y ' = . D. y ' = . 2 2 1-2x 2 1-2x 2 1-2x 2 1-2x Lời giải Chọn C ( 2 1-2x )' Ta có -4x -2 ' x y = = = . 2 2 2 2 1-2x 2 1-2x 1-2x
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 409
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Câu 4: Tính đạo hàm của hàm số 2 3 y = x - 4 x . 2 A. x - 6 1 ' x y = . B. y ' = . 2 3 x - 4 x 2 3 2 x - 4x 2 2 C. x -12 x - 6 ' x x y = . D. y ' = . 2 3 2 x - 4x 2 3 2 x - 4x Lời giải Chọn A 2 2 Ta có 2x -12x x - 6x y ¢ = = . 2 3 2 3 2 x - 4x x - 4 x
Câu 5: Cho hàm số f (x) 2
= x -2x . Tập nghiệm S của bất phương trình f '(x)³ f (x) có bao nhiêu giá trị nguyên? A. 0. B. 1. C. 2. D. 3. Lời giải Chọn C ( 2 x - 2x )' Ta có - - f (x ) 2x 2 x 1 ' = = = . 2 2 2 2 x -2x 2 x -2x x - 2x Khi đó, -
f '(x ) ³ f (x ) x 1 2  ³ x -2x 2 x - 2x 3- 5 3 + 5 2 2
x -1 ³ x -2x x -3x +1 £ 0  £ x £ 2 2
Vì x Î   x = {1;2}  tập S có 2 giá trị nguyên.
Câu 6: Tính đạo hàm của hàm số f (x) = x x. A. x f (x ) 1 ' = x .
B. f (x) 3 ' = x .
C. f (x) 1 ' = . D. 2 2 2 x '( ) x f x = x + . 2 Lời giải Chọn B
Ta có f (x) = x
x + x ( x ) 1 x 3 ' '. . ' = x + x. = x + = x . 2 x 2 2
Câu 7: Tính đạo hàm của hàm số 2
y = x x - 2x . 2 A. 2x -2 3x - 4x y ¢ = . B. y¢ = . 2 x - 2x 2 x - 2x
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 410
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 2 2 C. 2x -3x 2x -2x -1 y ¢ = . D. y¢ = . 2 x - 2x 2 x - 2x Lời giải Chọn C 2 2 2 Ta có 2x -2
x - 2x + x - x 2x -3 2 ¢ = -2 + . x y x x x = = . 2 2 2 2 x -2x x - 2x x - 2x
Câu 8: Tính đạo hàm của hàm số y = ( x - ) 2 2 1 x + x . 2 2 A. 4x -1 4x -1 2
y ¢ = 2 x + x - . B. 2
y ¢ = 2 x + x + . 2 2 x + x 2 x + x 2 2 C. 4x -1 4x +1 2
y ¢ = 2 x + x + . D. 2
y ¢ = 2 x + x + . 2 2 x + x 2 2 x + x Lời giải Chọn C Ta có ¢ y ¢ = ( x - )¢ 2
x + x +( x - ) ( 2 2 1 . 2 1 . x + x ) (2x - ) 1 (2x + ) 2 1 4x -1 2 2 = 2. x + x + = 2 x + x + . 2 2 2 x + x 2 x + x Câu 9: 1
Tính đạo hàm của hàm số y = . 2 x +1 A. ' x x y = . B. y¢ = - . 2 2 (x +1) x +1 2 2 (x +1) x +1 2 C. x x (x +1) y ¢ = . D. y¢ = - . 2 2 2(x +1) x +1 2 x +1 Lời giải Chọn B ¢ æ ¢ ö - + ¢ ç 1 ( 2x 1) -( 2 x + ÷ ) 1 Ta có y¢ = ç ÷ ç ÷ = = 2 2 ç ÷ 2 ÷ è + ø x +1 x 1 2 x +1( 2 x + ) 1 -x = . 2 x +1( 2 x + ) 1 Câu 10: x -1
Tính đạo hàm của hàm số y = . 2 x +1 A. 2 1+ ' x x y = . B. y ' = . 2 x +1 2 3 (x +1)
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 411
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 2 C. 2(x +1) x - x +1 y ' = . D. y ' = . 2 3 (x +1) 2 3 (x +1) Lời giải Chọn B 2 x ( ¢ ¢ + - - x - ) 2 x + -(x - )( 2 x + ) x 1 (x ) 1 1 . 1 1 1 2 Ta có x +1 y ¢ = = ( x +1)2 ( x +1)2 2 2 2 2
x +1- x + x 1+ x = = . ( x + )3 2 3 2 (x +1) 1 Câu 11: x -
Tính đạo hàm của hàm số 2 1 y = . x + 2 A. 5 x + 2 1 5 x + 2 y ' = . . B. y ' = . . . (2x - )2 1 2x -1 2 (2x - )2 1 2x -1 C. 1 x + 2 1 5 x + 2 y ' = . . D. y ' = . . . 2 2x -1 2 (x +2)2 2x -1 Lời giải Chọn D æ ¢ - ö Ta có 1 2x 1 1 5 x + 2 y ¢ = .ç ÷ ç ÷ = . . . 2 ç ÷ x -1 è x + 2 ø 2 (x + 2)2 2x -1 2 x +2 2 Câu 12: x +1
Tính đạo hàm của hàm số y = . x æ ö A. 1 x 1 1 x y ' = 1 çç - . ÷÷ B. y ' = . 2 2 2 ç ÷ x +1 è x ø 2 2 x +1 æ ö æ ö C. 1 x 1 1 x 1 y ' = 1 çç + . ÷÷ D. y ' = ççx - . ÷÷ 2 2 2 ç ÷ ç ÷ x +1 è x ø 2 2 2 x +1 è x ø Lời giải Chọn A 2 æ + ö æ ö Ta có 1 x 1 ç ÷ 1 x 1 y ' = ç ÷' = 1 ç ç ÷ ç - . ÷÷ 2 2 2 ç ÷ ç ÷ + è x ø 2 x +1 x 1 è x ø 2 x
Câu 13: Tính đạo hàm của hàm số 1 y = . x +1 - x -1 A. 1 y ¢ = - . B. 1 y ¢ = . ( x +1+ x -1)2 2 x +1 + 2 x -1
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 412
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 C. 1 1 y ¢ = + . D. 1 1 y ¢ = + . 4 x +1 4 x -1 2 x +1 2 x -1 Lời giải Chọn C Ta có 1 x +1 + x -1 y = = . x +1 - x -1 2 1 æ ö ¢ ç ÷
y¢ = ( x + + x- ) 1 1 1 1 1 1 1 = ç + ÷ = + . 2 2 ç ÷
çè2 x +1 2 x-1÷ø 4 x +1 4 x-1 2 Câu 14: 3x + 2x +1
Tính đạo hàm của hàm số f (x) = tại điểm x = 0. 3 2 2 3x + 2x +1 A. f '(0) = 0. B. f ( ) 1 ' 0 = . C. Không tồn tại. D. f '(0)=1. 2 Lời giải Chọn B ( ¢ ¢ 2 3x + 2x + ) 3 2
1 .2 3x + 2x +1 -( 2 3x + 2x + ) 1 .( 3 2 2 3x + 2x +1) Ta có f ¢(x)= (2 3x +2x +1)2 3 2 2 ( + ) + 3 2 + + -( 2 + + ) 9x 4 6 2 2 3 2 1 3 2 1 x x x x x x 3 2 4 3 2 3x + 2x +1
9x + 6x - 9x + 8x + 4 = = ( x + x + )2 4( 3 2 3x + 2x + ) 3 2 3 2 1 3x + 2x +1 2 3 2 1  f ¢( ) 4 1 0 = = . 8 2 3 Câu 15: a
Tính đạo hàm của hàm số y =
( a là hằng số). 2 2 a - x 3 3 A. a x a x y ¢ = . B. y¢ = . ( 2 2 2 2 a - x ) 2 2 a - x a - x 3 3 a ( 2 3a -2x ) C. a x y ¢ = . D. y¢ = . 2( 2 2 a - x ) 2 2 a - x 2( 2 2 a - x ) 2 2 a - x Lời giải Chọn A 3 a - ( 2 2 a - x )' 3 a - ( 2 - x) 3 Ta có ' a x y = = = . 2 2 2 2 a - x 2 a - x .( 2 2 a - x ) ( 2 2 a - x ) 2 2 a - x
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 413
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
BÀI 3. ĐẠO HÀM HÀM SỐ LƯỢNG GIÁC
A. KIẾN THỨC CƠ BẢN CẦN NẮM sin x 1. Giới hạn của x Định lý 1 sin x lim =1. x0 x sin u(x)
Nếu lim u(x)= 0 thì lim = 1 . x x0 x x0 u(x)
2. Đạo hàm của hàm số y = sin x Định lý 2
Hàm số y = sin x có đạo hàm tại mọi x Î  và (sin x)¢ = cos x .
Nếu y = sin u và u = u(x) thì (sin u)¢ = u .¢cosu .
3. Đạo hàm của hàm số y = cos x Định lý 3
Hàm số y = cos x có đạo hàm tại mọi x Î  và (cos x)¢ = -sin x .
Nếu y = cosu và u = u(x) thì (cosu)¢ = u - ¢ sin u .
4. Đạo hàm của hàm số y = tan x Định lý 4 Hàm số p 1
y = tan x có đạo hàm tại mọi x ¹ + kp và (tan x)¢ = . 2 2 cos x ¢ Nếu u
y = tan u và u = u(x) thì (tan u)¢ = . 2 cos u
5. Đạo hàm của hàm số y = cot x Định lý 5 Hàm số 1
y = cot x có đạo hàm tại mọi x ¹ kp và (cot x)¢ = - . 2 sin x ¢ Nếu u
y = cot u và u = u(x) thì (cot u)¢ = - . 2 sin u
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 414
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
B. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
Dạng 1. Tính Đạo Hàm của các hàm số lượng gics 1. Phương pháp
 Áp dụng quy tắc tính đạo hàm.
 Áp dụng các đạo hàm lượng giác cơ bản.
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
Ví dụ 1:
Tính đạo hàm của hàm số y  tan 7x Hướng dẫn giải 7x 7 y   . 2 2 cos 7x cos 7x
Ví dụ 2: Tính đạo hàm của hàm số y  cosx Hướng dẫn giải cosx sinx y   . 2 cosx 2 cosx
Ví dụ 3: Tính đạo hàm của hàm số y  cos2x Hướng dẫn giải cos2x 2s  in2x sin2x y    . 2 cos2x 2 cos2x cos2x
Ví dụ 4: Tính đạo hàm của hàm số y  sin x Hướng dẫn giải sinx cosx y  sinx  y   . 2 sinx 2 sinx
Ví dụ 5: Tính đạo hàm của hàm số y  sin3x Hướng dẫn giải sin3x 3cos3x y   . 2 sin3x 2 sin3x
Ví dụ 6: Tính đạo hàm của hàm số 2 y  tan 5x Hướng dẫn giải 5x 10sin5x y  2tan5x.  . 2 3 cos 5x cos 5x   
Ví dụ 7: Tính đạo hàm của hàm số y  cos  3x 3    Hướng dẫn giải              
y  cos  3x  y    3x .sin  3x  3sin  3x.  3   3    3   3    
Ví dụ 8: Tính đạo hàm của hàm số y  sin  2x 2    Hướng dẫn giải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 415
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133   
y  sin  2x  cos2x  y  2sin2x.  2 
Ví dụ 9: Tính đạo hàm của hàm số f x  2sin2x  cos2x Hướng dẫn giải
y 2sin2x cos2x     4cos2x  2sin2x.   
Ví dụ 10: Cho   2 2
f x  cos x  sin x. Tính f 4    Hướng dẫn giải
Cách 1: Giải bằng tự luận Ta có   2 2
f x  cos x  sin x  cos2x. Do đó fx  2sin2x.     Vậy f   2  sin  2  .  4  2
Cách 2: Giải nhanh bằng máy tính
Chuyển sang chế độ rad bằng cách ấn phím
SHIFT MODE 4 d 2 2 Nhập vào màn hình  cosX sinX  
rồi ấn phím  ta được kết quả dx    x   4
Ví dụ 11: Tính đạo hàm của hàm số 3 y  cos 4x Hướng dẫn giải 3 2       2    2 y cos 4x y 3cos 4x. cos4x 3cos 4x. 4sin 4x  1  2cos 4x.sin 4x. y          8 
Ví dụ 12: Với y  cos    2x thì
có giá trị bằng bao nhiêu? 4    y     3   Hướng dẫn giải
Cách 1: Giải bằng tự luận      
y  cos  2x  y  2sin  2x 4 4                  2 
y   2sin    0; y   2sin    0  8   4 4   3   4 3  y     8      0. y     4  
Cách 2: Giải nhanh bằng máy tính
Chuyển sang chế độ rad bằng cách ấn phím
SHIFT MODE 4
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 416
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 d      cos   2X dx   4   x   Nhập vào màn hình
8 rồi ấn phím  ta được kết quả d      cos   2X dx   4   x   3
3. Bài tập trắc nghiệm æ ö
Câu 1: Tính đạo hàm của hàm số p y = ç ÷ sin ç -3x ÷ ç ÷ . è 6 ø æ ö æ ö A. p p
y¢ = 3 cosçç -3x÷÷. ¢ = - ç ÷ ç B. y 3 cosç -3x÷. è 6 ÷ø çè6 ÷ø æ ö æ ö C. p p
y¢ = cosçç -3x÷÷. ¢ = - ç ÷ ç D. y
3 sin ç -3x÷. è 6 ÷ø çè6 ÷ø Lời giải Chọn B ¢ æ ö æ ö æ ö Ta có p p p
y¢ = çç -3x÷÷ .cosçç -3x÷÷ = 3 - .cosçç -3x÷÷ ç . è 6 ÷ø çè6 ÷ø çè6 ÷ø æ ö Câu 2: 1 p
Tính đạo hàm của hàm số 2
y = - sin çç - x ÷÷ . 2 çè 3 ÷ø æ ö æ ö A. p 1 p 2
y¢ = x cosçç - x ÷÷. ¢ = ç ÷ ç B. 2 y x cosç - x÷. è 3 ÷ø 2 çè3 ÷ø æ ö æ ö C. 1 p 1 p
y¢ = x sin çç - x÷÷. D. 2
y¢ = x cosçç - x ÷÷. 2 çè3 ÷ø 2 çè3 ÷ø Lời giải Chọn A ¢ 1 æ ö æ ö 1 æ ö æ ö Ta có p 2 p y ¢ = - .ç ÷ ç - x . cosç 2 ÷ ÷ = - . -2x .cosç 2 ÷
ç - x ÷ = x .cosç 2 ÷ ç ÷ ç - x ÷ ( ) p p ç ÷ ç - x ÷ . 2 è 3 ø ç ÷ è 3 ø 2 è 3 ø ç ÷ è 3 ø
Câu 3: Tính đạo hàm của hàm số y = ( 2
sin x -3x + 2) . A. y¢ = ( 2
cos x -3x + 2).
B. y¢ = ( x - ) ( 2 2
3 . sin x -3x + 2).
C. y¢ = ( x - ) ( 2 2
3 .cos x -3x + 2). D. y¢ = -( x - ) ( 2 2
3 . cos x -3x + 2). Lời giải Chọn C Ta có y ( 2 x x )¢ ¢ = - + ( 2
x - x + ) = ( x - ) ( 2 3 2 . cos 3 2 2
3 . cos x -3x + 2) .
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 417
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Câu 4: Tính đạo hàm của hàm số y = 2
x tan x + x . A. 1
y¢ = 2x tan x + . B. 1
y¢ = 2x tan x + . 2 x x 2 2 C. x 1 x 1
y¢ = 2x tan x + + .
D. y¢ = 2x tan x + + . 2 cos x 2 x 2 cos x x Lời giải Chọn C Ta có ¢ = ( )¢ ¢ ¢ x y x
tan x+ (tan x) .x +( x ) 2 1 2 2 = 2x tan x + + . 2 cos x 2 x
Câu 5: Tính đạo hàm của hàm số 2 y = 2 cos x . A. 2
y¢ = -2 sin x . B. 2
y¢ = -4x cos x . C. 2 y¢ = 2 - x sin x . D. 2 y¢ = 4
- x sin x . Lời giải Chọn D Ta có y¢ = - ( 2 x )¢ 2 2 2 2.
.sin x = -2.2x. sin x = 4 - x sin x . Câu 6: x +
Tính đạo hàm của hàm số 1 y = tan . 2 A. 1 1 y¢ = . B. y ¢ = . + + 2 x 1 x 1 2 cos 2 cos 2 2 C. 1 1 y¢ = - . D. y¢ = - . + + 2 x 1 x 1 2 cos 2 cos 2 2 Lời giải Chọn A æ x +1 ¢ö ç ÷ æ ¢ ç ÷ + ö ç ÷ Ta có x 1 è 2 ø 1 y¢ = ççtan ÷÷ = = ç . è 2 ÷ø + + 2 x 1 2 x 1 cos 2 cos 2 2
Câu 7: Tính đạo hàm của hàm số 2 y = sin 2 + x . A. 2x + 2 x 2 y¢ = cos 2 + x . B. 2 y¢ = - cos 2 + x . 2 2 + x 2 2 + x C. x x +1 2 y ¢ = cos 2 + x . D. 2 y¢ = cos 2 + x . 2 2 + x 2 2 + x Lời giải Chọn C
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 418
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 2 ¢ 2 x ¢ + Ta có y¢ = ( x 2 2 + x ) ( ) 2 2 2 cos 2 + x = cos 2 + x = cos 2 + x 2 2 2 2 + x 2 + x
Câu 8: Tính đạo hàm của hàm số y = cos 2x +1 . A. sin 2x +1 x + y¢ = - . B. sin 2 1 y ¢ = . 2x +1 2x +1 C. x +
y¢ = -sin 2x +1. D. sin 2 1 y ¢ = - . 2 2x +1 Lời giải Chọn A 2x 1 ¢ + Ta có ¢ + y¢ = -( x + ) ( ) sin 2x 1 2 1 sin 2x +1 = sin 2x +1 = - . 2 2x +1 2x +1
Câu 9: Tính đạo hàm của hàm số 2 y = cot x +1 . A. x x y¢ = - . B. y¢ = . 2 2 2 x +1.sin x +1 2 2 2 x +1.sin x +1 C. 1 1 y¢ = - . D. y¢ = . 2 2 sin x +1 2 2 sin x +1 Lời giải Chọn A ( x ¢ 2 x +1) 2 Ta có x +1 x y¢ = - = - = - . 2 2 2 2 2 2 2 sin x +1 sin x +1 x +1.sin x +1
Câu 10: Tính đạo hàm của hàm số y = sin (sin x).
A. y¢ = cos(sin x).
B. y¢ = cos(cos x).
C. y¢ = cos x.cos(sin x).
D. y¢ = cos x.cos(cos x). Lời giải Chọn C
Ta có: y¢ = ésin (sin x)ù¢ = (sin x)¢ .cos(sin x)= cos x.cos(sin x) ë û .
Câu 11: Tính đạo hàm của hàm số y = cos(tan x). A. 1 y¢ = ( x) 1 sin tan ⋅ ⋅
B. y¢ = -sin (tan x)⋅ ⋅ 2 cos x 2 cos x
C. y¢ = sin (tan x).
D. y¢ = – sin (tan x). Lời giải Chọn C
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 419
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 Ta có y ( x )¢ ¢ = - ( x) 1 tan sin tan = - .sin (tan x) . 2 cos x
Câu 12: Tính đạo hàm của hàm số 2
y = 2 sin x -cos 2x + x .
A. y¢ = 4 sin x +sin 2x +1.
B. y¢ = 4 sin 2x +1.
C. y¢ = 4 cos x + 2 sin 2x +1.
D. y¢ = 4 sin x -2 sin 2x +1. Lời giải Chọn B Ta có y
2.2(sin x)¢ .sin x (2x)¢ ¢ = +
sin 2x +1 = 4 cos x sin x + 2 sin 2x +1
= 2 sin 2x + 2 sin 2x +1 = 4 sin 2x +1 æ ö Câu 13: p p p
Tính đạo hàm của hàm số 2
y = sin çç -2x÷÷+ x - ç . è 2 ÷ø 2 4 æ ö æ ö A. p p p p
y¢ = -2 sin (p -4x)+ ⋅
B. y¢ = 2 sin çç - x÷÷cosç ç ÷ ç - x÷÷+ . 2 è 2 ø çè2 ÷ø 2 æ ö æ ö C. p p p
y ¢ = 2 sin çç - x÷÷cosç ¢ ç ÷ ç - x÷÷+ x.
D. y = -2 sin (p -4x). è 2 ø çè2 ÷ø 2 Lời giải Chọn A æp ö p p 1-cos(p - 4x) Ta có p p 2
y = sin çç -2x÷÷+ x - = + x - ç è 2 ÷ø 2 4 2 2 4 1 æ ö = - ( p p p - x) 1 cos 4 + x +ç ÷ ç - ÷ 2 2 çè2 4÷ø ¢ æ æ ö ö Suy ra 1 p p y¢ ç = - ç (p - x) 1 cos 4 + x +ç ÷ ÷ ç - ÷ ÷ ç çè 2 2 çè2 4 ÷ ÷øø 1 ( p p p 4x)¢ = -
sin (p - 4x)+ = 2
- sin (p -4x)+ . 2 2 2
Câu 14: Tính đạo hàm của hàm số 3 y = cos (2x - ) 1 .
A. y¢ = -3sin (4x -2)cos(2x - ) 1 . B. 2
y¢ = 3 cos (2x - ) 1 sin (2x - ) 1 . C. 2
y ¢ = -3 cos (2x - ) 1 sin (2x - ) 1 . D. 2
y¢ = 6 cos (2x - ) 1 sin (2x - ) 1 . Lời giải Chọn A Ta có 3 y¢ = é ( x - )ù¢ 2 cos 2 1 = 3cos (2x - ) 1 écos(2x - êë ú ) 1 ù¢ û ë û = - ( x - ) 2 6 sin 2 1 cos (2x - ) 1 = -3 é2 sin (2x - ) 1 cos(2x - ) 1 ù cos(2x - )
1 = -3sin (4x -2)cos(2x - ) 1 . ë û
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 420
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Câu 15: Tính đạo hàm của hàm số 3
y = sin (1- x) . A. 3
y ¢ = cos (1- x). B. 3
y¢ = -cos (1- x). C. 2
y¢ = -3 sin (1- x).cos(1- x). D. 2
y¢ = 3 sin (1- x).cos(1- x). Lời giải Chọn C Ta có 3 y¢ = éê ( - x)ù¢ = é ë ú ( - x)ù¢ 2 ( - x) = - ( - x) 2 sin 1 3. sin 1 . sin 1 3.cos 1 .sin (1- x) û ë û .
Câu 16: Tính đạo hàm của hàm số 3
y = tan x + cot 2x . 2 A. 2 3 tan x 2
y¢ = 3 tan x. cot x + 2 tan 2x. B. y¢ = - + . 2 2 cos x sin 2x 2 C. 1 2 3 tan x 2 y¢ = 3 tan x - . D. y¢ = - . 2 sin 2x 2 2 cos x sin 2x Lời giải Chọn D 2 Ta có y¢ = ( ¢ 2 3 tan x 2 3 tan x + cot 2x) 2
= 3 tan x (tan x)¢ - = - 2 2 2 sin 2x cos x sin 2x Câu 17: x + x
Tính đạo hàm của hàm số sin cos y = . sin x -cos x 2 2 A. -sin 2x sin x -cos x y ¢ = . B. y¢ = . (sin x -cos x)2 (sin x -cos x)2 C. 2 -2 sin 2x -2 y ¢ = . D. y¢ = . (sin x -cos x)2 (sin x -cos x)2 Lời giải Chọn D æ pö 2 sin ççx ÷ + ÷ + ç ÷ è ø æ ö Ta có sin x cos x 4 p y = = = -tan ççx ÷ + ÷. sin x -cos x æ pö çè 4 ÷ø - 2 cosççx ÷ + ÷ çè 4 ÷ø 1 1 -2 Suy ra y¢ = - = - = . 2 æ p ö
æcos x - sin x ö (sin x -cos x)2 2 cos çx + ÷ ç ÷ ç ÷ ÷ è 4 ø ç ÷ ç ÷ è 2 ø Câu 18: 2
Tính đạo hàm của hàm số y = - . tan (1-2x) A. 4x 4 - y¢ = . B. y¢ = . 2 sin (1-2x) sin (1-2x)
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 421
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 C. -4x -4 y¢ = . D. y¢ = . 2 sin (1-2x) 2 sin (1-2x) Lời giải Chọn D 1 - -2(tan (1-2x)) 4. ¢ 2 cos (1-2x) Ta có -4 y¢ = - = = . 2 tan (1-2x) 2 tan (1-2x) 2 sin (1-2x) Câu 19: x
Tính đạo hàm của hàm số cos 2 y = . 3x +1 2 - (3x + )
1 sin 2x -3 cos 2x 2 - (3x + )
1 sin 2x -3 cos 2x A. y¢ = . B. y¢ = . (3x + )2 1 3x +1 ( - 3x + )
1 sin 2x -3cos 2x 2(3x + )
1 sin 2x + 3cos 2x C. y¢ = . D. y¢ = . (3x + )2 1 (3x + )2 1 Lời giải Chọn A (cos2x)¢ (3x ) 1 (3x ) 1 ¢ + - + . cos 2x -2(3x + )
1 sin 2x -3 cos 2x Ta có y¢ = = . (3x + )2 1 (3x + )2 1
Câu 20: Cho f (x) 2
= 2x - x + 2 và g(x) = f (sin x) . Tính đạo hàm của hàm số g(x) .
A. g¢(x) = 2 cos2x -sin x.
B. g¢(x) = 2 sin 2x +cos x.
C. g¢(x) = 2 sin 2x -cos x.
D. /g (x)= 2 cos2x + sin x. Lời giải Chọn C
Ta có g(x) = f ( x ) 2 sin
= 2 sin x -sin x + 2 g (x) = ( 2
2sin x -sin x + 2)¢ ¢ = 2.2sin .
x cos x -cos x = 2sin 2x -cos . x
Dạng 2. Tính đạo hàm tại một điểm 1. Phương pháp
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
3. Bài tập trắc nghiệm Câu 1: p
Tính đạo hàm của hàm số f (x) = 5sin x -3cos x tại điểm x = . 2 æ ö æ ö æ ö æ ö A. p p p p f ¢ç ÷ ç ÷ = 3. ¢ç ÷ ¢ç ÷ ¢ç ÷ ç
B. f ç ÷ = -3.
C. f ç ÷ = -5. D. f ç ÷ = 5. è 2 ÷ø çè2÷ø çè2÷ø çè2÷ø
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 422
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 Lời giải Chọn A
Ta có f ¢(x) = (5sin x -3cos x)¢ = 5(sin x)¢ -3(cos x)¢ = 5cos x +3sin x . æ ö Suy ra p p p f ¢ç ÷ ç ÷ = 5cos + 3sin = 3 ç è 2 ÷ø 2 2 æ ö Câu 2: p p
Tính đạo hàm của hàm số f (x) 3 = 2 sin çç -2x÷÷ ç tại điểm x = - . è 5 ÷ø 5 æ ö æ ö æ ö æ ö A. p p p p f ¢ç ÷ - ç ÷ = 4. ¢ç ÷ ¢ç ÷ ¢ç ÷ ç B. f - ç ÷ = -4. C. f - ç ÷ = 2. D. f - ç ÷ = -2. è 5 ÷ø çè 5÷ø çè 5÷ø çè 5÷ø Lời giải Chọn A ¢ é æ ù ¢ ö æ ö æ ö æ ö Ta có p p p p f ¢(x) 3 3 3 3 = ê2 sin çç -2x÷ú÷ = 2ç . ê ç ÷ ç -2x÷÷ cosç è úø ç ÷ ç -2x÷÷ = -4 cosç è ø ç ÷ ç -2x÷÷ 5 5 è 5 ø çè 5 ÷ø ë û æ ö æ ö Suy ra p 3p 2p f ¢ç ÷ - ç ÷ = 4 - cosç ÷ ç ÷ ç + ÷ = 4 - cos p = 4 . è 5 ø çè 5 5 ÷ø Câu 3: px Hàm số ( ) 4
f x = x có đạo hàm là f ¢(x) , hàm số g(x) = 2x + sin
có đạo hàm là g¢(x). 2 f ¢( ) 1
Tính giá trị biểu thức P = . g¢( ) 1 A. 4 P = . B. P = 2. C. P = 2. - D. 4 P = - . 3 3 Lời giải Chọn B æ ¢ ö Ta có px p px f ¢(x) 3
= 4x và g¢(x) = çç2x +sin ÷÷ = 2 + .cos . ç è 2 ÷ø 2 2 f ¢( ) 1 Suy ra 4 P = = = 2. g¢( ) 1 p p 2 + cos 2 2 Câu 4: px
Hàm số f (x) = 4x có đạo hàm là f ¢(x) , hàm số g(x) = 4x +sin
có đạo hàm là g¢(x). 4 f ¢(2)
Tính giá trị biểu thức P = . g¢(2) A. P =1. B. 16 P = . C. 16 P = . D. 1 P = . 16 + p 17 16 Lời giải Chọn A
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 423
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 Ta có p px
f ¢(x) = 4 và g¢(x) = 4 + cos . 4 4 f ¢(2) Suy ra 4 P = = = 1 g¢(2) p .2 p 4 + cos 4 4 æ ö Câu 5: p
Hàm số f (x) = asin x +bcos x +1 có đạo hàm là f ¢(x) . Để f ¢( ) 1 0 = và f ç ÷ - ç ÷ = 1 thì giá 2 çè 4÷ø
trị của a và b bằng bao nhiêu? A. 2 a = b = . B. 2 2 a = ; b = - . 2 2 2 C. 1 1 a = ; b = - . D. 1 a = b = . 2 2 2 Lời giải Chọn D ìïï f ¢( ) 1 0 = ïï Ta có 2 /
f (x) = a cos x -bsin x. Khi đó ïí ï æ pö ïï f ç ÷ - ç ÷ = 1 ï çè 4 ÷ø ïî ìï 1 ìï 1 ìï 1 a ï cos0 -bsin 0 = a ï = ï ï b ï = 2 ï ï 2 ï ï ï ï 2  í  í  í . ï æ pö æ pö ï ï ç ÷ ï - ç ÷+ ç ÷ ï 2 2 ï 1 a sin bcos - ï ç ÷ ç ÷+1 = 1 ï- a + b = 0 a ïï = è ï 4 ø çè 4÷ø ï î ïî 2 2 ïïî 2
Câu 6: Cho hàm số y = f (x) 2
-cos x với f (x) là hàm số liên tục trên  . Trong các biểu thức
dưới đây, biểu thức nào xác định hàm số f (x) thỏa mãn y¢(x) =1 với mọi x Î  ? A. f (x) 1
= x + cos 2x. B. f (x) 1
= x - cos 2x. C. f (x) = x -sin 2x. D. 2 2
f (x) = x + sin 2x. Lời giải Chọn A
Ta có y¢(x)= f ¢(x)+2 sin x cos x = f ¢(x)+sin 2x .
Suy ra y¢(x)=1  f ¢(x)+sin 2x =1  f ¢(x) =1-sin 2x.
Đến đây ta lần lượt xét từng đáp án, ví dụ xét đáp án A ta có / æ ö f ¢(x) 1 1
= ççx + cos2x÷÷ = x + (cos2x)/ /
= 1 sin 2x (thỏa mãn) 2 ÷ - çè ø 2
Dạng 3: Giải phương trình f’x  0 1. Phương pháp
 Tính đạo hàm f’x
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 424
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
 Để giải phương trình f’x  0, ta áp dụng cách giải các phương trình lượng giác cơ bản và
một số phương trình lượng giác thường gặp.
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng   1 
Ví dụ 1: Với y  sin  x thì phương trình y  0 có nghiệm là: 3 2      A. x   k2 ,  k  .  B. x   k2 ,  k  .  3 3   C. x    k2 ,  k  .  D. x   k2 ,  k  .  3 6 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C   1  1    1 
y  sin  x  y  cos  x 3 2 2 3 2        1   1 y 0 cos x 0 x  k x        
       k2 ,  k  .   3 2  3 2 2 3  2 
Ví dụ 2: Với y  cos
 2x thì phương trình y  0 có nghiệm là: 3         
A. x    k . B. x    k .  C. x   k . D. x    k2 .  3 2 3 3 2 3 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A  2   2  y  cos  2x   y  2  sin  2x 3 3       2  2 y 0 sin 2x 0         2x  k  3  3 2  k 2x k x           ,k  .  3 3 2 Ví dụ 3: Hàm số 2 x y  cot
, nghiệm của phương trình y  0 là: 4 A. 2  k .  B.   k .  C. 2  k4 . 
D. Một kết quả khác. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C x cos 2 x x  1  1 1 4 y  cot  y  2cot . .   4 4  4  2 x 2 3 x sin sin 4 4 x
y  0  cos  0  x  2  k4 ,  k  .  4
Ví dụ 4: Giải phương trình: fx  0, biết f x  cosx  sin x  x.   A. x  k2 ;  x   k2 ;  k  .  B. x   k ;  k  .  2 2  C. x  k ;  x   k ;  k  .  D. x  k ;  k  .  4 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 425
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Ta có: fx  sin x  cosx 1.    Vậy:   1
f x  0  sin x  cosx  1  sinx     4  2 x      k2 x  k2  4 4      .   3 x   k2 x    k2    2  4 4
Ví dụ 5: Giả sử   sin2x 3 f x 
 cosx  x. Khi đó tập nghiệm của bất phương trình fx  0 là: 4 2 A. 1;1.   B. .  C.  ;  . D. 0;. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C Ta có:   sin2x 3 f x   cosx  x 4 2    1 3 f x  cos2x  sinx  . 2 2    1 3
f x  0  cos2x  sinx   0 2 2 2 2
 1 2sinx  2sin x  3  0  sin x  sin x  2  0 *
Đặt t  sin x, 1  t  1, phương trình trở thành: 2 t  t  2  0  1
  t  2 (so điều kiện ta được nghiệm 1   t 1).
Do đó *  1 sin x 1  x;.  
Ví dụ 6: Với   sin3x cos3x f x   cosx  3 sinx 
thì tập nghiệm của fx  0 là: 3 3     k      A.   ;  k ,  k . B. k , k . 8 2 2   2  C. k, k    . D. . Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A   Ta có:   sin3x cos3x f x   cosx  3 sinx  3 3   
fx  cos3x sinx  3cosx sin3x
fx  0  cos3x  sinx  3cosx  sin3x  0
 cos3x  3 sin3x  sin x  3 cosx 1 3 1 3  cos3x  sin3x  sinx  cosx 2 2 2 2
cos  cos3x sin  sin3x cos  sinx sin      cosx 3 3 3 3
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 426
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133      
 cos3x    sinx  3 3               
 cos3x    cos  x    cos  x 3 2 3 6             k 3x x k2 x          3 6  8 2     ; k  .  3x   x k2        x    k  3 6  12
3. Bài tập Trắc nghiệm Câu 1: Cho hàm số 2
y  cos x  sin x. Phương trình y'  0 có bao nhiêu nghiệm thuộc khoảng (0;). A. 1 nghiệm. B. 2 nghiệm. C. 3 nghiệm. D. 4 nghiệm. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C y'  2
 cosxsin x  cosx  cosx(1 2sinx) x    k  2 cosx  0  y'  0    
1  x   k2 ;(k )  sinx   6  2  5 x     k2  6   5 Vì x(0; )   x  ; ;
. Vậy có 3 nghiệm thuộc khoảng (0; )  6 2 6   
Câu 2: Cho hàm số y  (m 1)sin x  m cosx  (m  2)x 1. Tìm giá trị của m để y'  0 có nghiệm? m  1  A.  . B. m  2. m  3 C. 1   m  3. D. m  2  . Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A
y'  (m 1)cosx  msinx  (m  2)
Phương trình y'  0  (m 1)cosx  msin x  (m  2)
Điều kiện phương trình có nghiệm là 2 2 2 a  b  c 2 2 2 2 m  1 
 (m 1)  m  (m  2)  m  2m  3  0   m  3
Câu 3: Cho hàm số   cosx f x 
. Biểu diễn nghiệm của phương trình lượng giác fx  0 trên cos2x
đường tròn lượng giác ta được mấy điểm phân biệt? A. 1 điểm. B. 2 điểm. C. 3 điểm. D. 4 điểm. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B 1 sin x. cos2x  cosx sin2x fx 2 cos2x sin x   3 cos2x cos2x
f 'x  0  x  k,k .
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 427
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Ta biểu diễn được 2 điểm phân biệt trên đường tròn lượng giác.
Câu 4: Cho hàm số f x  cosx  sinx  cos2x. Phương trình fx 1 tương đương với phương trình nào sau đây? A. sinx  0. B. sin x 1  0.
C. sin x 1cosx 1  0. D. cosx  0. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
f x  sinx  cosx  2sin2x
fx  1  sin x  cosx  2sin2x  1 Đặt    t  2 2 t sinx cosx  sin2x  t 1  t 1 Khi đó phương trình 2 2t t 3 0       3  t   l  2  x k2    Với t 1 sinx cosx 1 2 sin x  1            kZ  4   x   k2  2
Nghiệm trên cũng là nghiệm của phương trình sin x   1 cosx   1  0 . cos x
Câu 5: Cho hàm số f x 3 3  2
 sin x  2cosx  3sin x . Biểu diễn nghiệm của phương trình 3
lượng giác fx trên đường tròn ta được mấy điểm phân biệt? A. 1 điểm. B. 2 điểm. C. 4 điểm. D. 6 điểm. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B   3 3 f x  2sin x  3cos x fx 3 3 3 3
 0  tan x   tan x  . 2 2
Vậy có hai điểm biểu diễn nghiệm trên đường tròn lượng giác.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 428
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 BÀI 4. VI PHÂN
A. KIẾN THỨC SÁCH GIÁO KHOA CẦN NẮM 1. Định nghĩa
Cho hàm số y  f x xác định trên a;b và có đạo hàm tại xa;b. Giả sử x  là số gia của x.
Ta gọi tích f 'xx là vi phân của hàm số y  f x tại x ứng với số gia x,
 kí hiệu là df xhoặc
dy, tức là : dy  df(x)  f '(x) x. Chú ý:
Áp dụng định nghĩa trên vào hàm số y  x ta có
dx  d x  x' x  1.x  x.
Do đó, với hàm số y  f x ta có    ' dy df x  f xdx.
2. Ứng dụng phép tính gần đúng f(x0  x  )  f(x0) f'(x0) x 
B. PHÂN LOẠI VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁN TRẮC NGHIỆM
Dạng 1: Tìm vi phân của hàm số y=f(x) 1. Phương pháp  Tính đạo hàm y=f(x)
 Vi phân của hàm số y=f(x) tại x là df(x)  f '(x)dx
 Vi phân của hàm số y=f(x) tại x 0 là df(x0)  f '(x0)dx
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
Ví dụ 1: Vi phân của hàm số   2
f x  3x  x tại điểm x  2 , ứng với x   0,1 là: A. 0  ,07. B. 10. C. 1,1. D. 0,  4. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Ta có: fx  6x 1 f2  11
df 2  f2x  11.0,1  1,1
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 429
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Ví dụ 2: Vi phân của hàm số 5 2
y  2x   5 bằng biểu thức nào sau đây? x  2   2  A. 4 dy  10x   5dx. B. 4 dy  10x  dx. 2  x  2  x   2   2  C. 4 dy  10x  dx. D. dy  10x  dx. 2  x  2  x  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C 5 2 y 2    2x   5 2 thì 4 y  10x  . Vậy 4 dy  10x  dx. x 2 x 2  x 
Vi dụ 3: Vi phân của hàm số 2
y  x  5x bằng biểu thức nào sau đây? 1 2x  5 A. dy  dx. B. dy  dx. 2 2 x  5x 2 x  5x 2x  5 2x  5 C. dy   dx. D. dy  dx. 2 2 x  5x 2 2 x  5x Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D 2 2x  5 2x  5 y  x  5x thì y  . Vậy dy  dx. 2 2 x  5x 2 2 x  5x 2x  3
Ví dụ 4: Vi phân của hàm số y 
bằng biểu thức nào sau đây? 2x 1 7 8 A. dy   dx. B. dy   dx. 2x  2 1 2x  2 1 4 4 C. dy   dx. D. dy  dx. 2x  2 1 2x 2 1 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B 2x  3 y 8 8  thì y   . Vậy dy   dx . 2x 1 2x  2 1 2x  2 1
Ví dụ 5: Vi phân của hàm số y  tan5x bằng biểu thức nào sau đây? 5 5x A. dy  dx. B. dy  dx. 2 cos 5x 2 cos 5x
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 430
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 5 5 C. dy   dx. D. dy   dx. 2 cos 5x 2 sin 5x Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A y 5 5  tan5x thì y  . Vậy dy  dx. 2 cos 5x 2 cos 5x
Ví dụ 6: Vi phân của hàm số y  cosx bằng biểu thức nào sau đây? cosx sinx A. dy  dx. B. dy  dx. 2 cosx 2 cosx sinx sinx C. dy  dx. D. dy  dx. cosx 2 cosx Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D sinx sinx y  cosx thì y  . Vậy dy  dx. 2 cosx 2 cosx   
Ví dụ 7: Vi phân của hàm số y  sin  2x bằng biểu thức nào sau đây? 3         
A. dy  cos  2xdx.
B. dy  2 cos  2xdx.  3   3       
C. dy   cos  2xdx.
D. dy  2 cos  2xdx.  3   3  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B         
y  sin  2x thì y  2cos  2x. Vậy dy  2cos  2xdx. 3     3   3  
Ví dụ 8: Cho hàm số y  5sin2x.Vi phân của hàm số tại x  là: 3 A. dy  5dx. B. dy  10cos2xdx. C. dy  1  0cos2xdx. D. dy  5  dx. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D
y  5sin2x  y  10cos2x.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 431
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 dy  y d  x  dx  10cos2xdx.    
Vi phân của hàm tại x  : dy  10 cos2. dx. 3  3  dy  5  dx. x  3
Ví dụ 9: Cho hàm số y 
. Vi phân của hàm số tại x  3  là: 1 2x 1 1 A. dy  dx. B. dy  7dx. C. dy   dx. D. dy  7d  x. 7 7 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A x  3 7        7 1 y y y 3   . 1 2x   2 49 7 1 2x 1
 Vi phân của hàm số tại x  3  là: dy  dx . 7
Ví dụ 10: Cho hàm số y  sinsinx. Vi phân của hàm số tại x là:
A. dy  cossin xdx.
B. dy  sin xcosxdx.
C. dy  cossin xcosxdx.
D. dy  cossin xsinxdx. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Ví dụ 11: Cho hàm số y  tan x. Vi phân của hàm số tại x là: 1 1 A. dy  dx. B. dy  dx. 2 x cos x 2 2 x cos x 1 1 C. dy  dx. D. dy  . 2 2 x cos x 2 2 x cos xdx Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C 1 y  tan x  y  . 2 2 x cos x 1 dy  dx. 2 2 x cos x
Ví dụ 12: Cho hàm số 2
y  cos 2x. Vi phân của hàm số tại x là:
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 432
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
A. dy  4cos2xsin2xdx.
B. dy  2cos2xsin2xdx. C. dy  4  cos2xsin2dx. D. dy  2  cos2xsin2xdx. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C 2
y  cos 2x  y  2cos2x.2sin 2x  4cos2xsin2x. dy  4  cos2xsin2dx.
Ví dụ 13: Vi phân của hàm số 2 y  x  3x 1 là: 1 2x  3 A. dy  dx. B. dy  dx. 2 x  3x 1 2 x  3x 1 1 2x  3 C. dy  dx. D. dy  dx. 2 2 x  3x 1 2 2 x  3x 1 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D Ta có:     2x 3x 1    2 2  2x  3
y  x  3x 1  dy   x  3x 1 dx  dx  dx .   2 2 2 x  3x 1 2 x  3x 1
Ví dụ 14: Vi phân của hàm số y  3x  1  x  1 là:  3 1   3 1  A. dy    dx. B. dy    dx.  2 3x 1 2 x 1   3x 1 x 1   1 1   1 1  C. dy    dx. D. dy    dx.  2 3x 1 2 x 1   3x 1 x 1  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A. Ta có:      3x   1  x  1  y 3x 1 x 1 dy 3x 1 x 1 dx             dx  2 3x 1 2 x 1       3 1     dx  2 3x 1 2 x 1  2 x  2x  3
Ví dụ 15: Vi phân của hàm số y  là: 2x 1
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 433
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 x  7 3x  7 A. dy  dx. B. dy  dx. 2x  2 2 1 x  2x  3 2x  2 2 1 x  2x  3 3x  7 3x  7 2x 2x 3 C. dy  dx. D. dy  dx. 2x  2 1 2x  2 1 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B 2 x  2x  3 3x  7 Ta có: y   dy  y d  x  dx . 2x 1 2x  2 2 1 x  2x  3 10
Ví dụ 16: Vi phân của hàm số  2 y  x 1 x     là:   5  10 2 5    x 1 x    2 5 x 1  x A. dy    dx. B. dy    dx. 2 x 1 2 x 1 9  10 2 10    x 1 x    2 10 x 1  x C. dy    dx. D. dy    dx. 2 x 1 2 x 1 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D 10 Ta có:  2 y  x 1 x       10  2  9 10    x 1  x  2  x  dy  y d
 x 10 x 1  x . 1dx    dx.    2  2  x 1  x 1
3. Bài tập rèn luyện tốc độ 2 1 x
Câu 1: Cho hàm số y 
. Vi phân của hàm số tại x là: 2 1 x 4  4x  A. dy  dx. B. dy  dx. 1x 2 2 1x 2 2 dx 4  C. dy  . D. dy  dx.  2 1 x 2 2 1 x Hướng dẫn giải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 434
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 ĐÁP ÁN B 2x 1
Câu 2: Vi phân của hàm số y  là: 2 x  x  2 2 2x   2x  5 2 x  x  5 A. dy  dx. dy  dx.  B. 2 x  x  22 2  2x x2 2 2x   x 1 2x  5 C. dy  dx. dy  dx.  D. 2 x  x  22 2 x x2 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A 2x 1 
 2x x22x 1 2x x2 2 2x   2x  5 Ta có: dy  y d  x   dx  . x  x  22 x x22 2 2
Câu 3: Vi phân của hàm số     2 y 5x 3 9x 1 là: 2x  3 2 90x  27x  5 A. dy  dx . B. dy  dx . 2 2 9x 1 2 9x 1 5 2 x  2x  2 C. dy   dx . D. dy  dx . 2 9x 1 2 9x 1 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B Ta có:    dy  y d  x  5x  3 2 9x 1  5x  3 2  9x 1  dx        2 9x 1   2        2       18x 5 9x 1 5x 3 5 9x 1 5x 3 . 2 2 2 9x 1 2 9x 1 2       9x 5 9x 1 5x 3 2 9x 1 5 2
9x  1  5x 39x 2 90x  27x  5   2 2 9x 1 9x 1
Câu 4: Vi phân của hàm số 2
y  sin x  cos2x  x là:
A. dy  1 cos2xdx.
B. dy  x  sin2xdx.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 435
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
C. dy  sin2x   1 dx.
D. dy  sin2x   1 dx. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C Ta có: dy  y dx   2sin x 
sinx sin2x.2x  1 dx   
 2sin x cosx  2sin 2x 1 dx  sin2x    1dx.
Câu 5: Vi phân của hàm số y  1 2 tan x là: tanx 2 1 tan x A. dy  dx. B. dy  dx. 1 2tanx 2 1 2tanx 2tanx 2 1 tan x C. dy  dx. D. dy  dx. 1 2tanx 1 2tanx Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D
Ta có: y  1 2tan x  dy  y dx    1 2tanx dx       2 1 2tan x  1 tan x  dx  dx  .  2 1 2tan x    1 2tan x   2 2  2x  x
Câu 6: Vi phân của hàm số y  là: 2 x 1 2 2x   6x  2 6x   2 A. dy  dx.  B. dy  dx. x  2 2 1 x  2 2 1 2x   3 2 2x  x 1 C. dy  dx. D. dy  dx.  2 x  2 2 1  2x  1 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A 2 2  2 2 2x x  2 2x x      2  x  6x  2 Ta có: y   dy  y dx     dx  dx. 2  2 x 1 x 1      x  2 2 1
Câu 7: Cho hàm số       2 y f x
x 1 . Biểu thức nào sau đây chỉ vi phân của hàm số f?
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 436
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 A. dy  2x   1 dx. B.    2 dy x 1 dx. C. dy  2x   1 dx. D. dy  x   1 dx. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A
Câu 8: Cho hàm số y  f x được xác định bởi biểu thức siny  cosx và 0  x, y  . Chọn kết quả 2 đúng: A. y  tan x. B. y   tan x. C. y  1. D. y  1  . Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D cosydy  sinxdx. sinx sinx sinx sinx  y      1  cosy 2 2 sinx 1 sin y 1 cos x
Câu 9: Xét hàm số    2
y f x  1 cos 2x. Chọn câu đúng: sin 4x sin 4x A. df x  dx. B. df x  dx. 2 2 1 cos 2x 2 1 cos 2x cos2x sin2x C. df x  dx. D. df x  dx. 2 1 cos 2x 2 1 cos 2x Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B  2 1 cos 2x    sin4x df x   dx. 2 2 2 1 cos 2x 1 cos 2x
Câu 10: Vi phân của hàm số 3
y  2x  x 1 bằng biểu thức nào sau đây?     A. 2 1 dy  6x  1dx. B. 2 1 dy  6x  dx.  2 x   2 x      C. 2 1 dy  6x  dx. D. 2 2 dy  6x  dx.  2 x   x  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 437
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 3 2 1
y  2x  x 1 y  6x  . 2 x   Do đó: 2 1 dy  6x  dx.  2 x  x  3
Câu 11: Cho hàm số y 
. Vi phân của hàm số tại x  3  là: 1 2x 1 A. dy  dx. B. dy  7dx. 7 1 C. dy   dx. D. dy  7d  x. 7 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A 7 1 1 Ta có y   y 3
   . Do đó dy  dx.   2 7 1 2x 7
Câu 12: Vi phân của y  tan5x là: 5x 5 A. dy  dx. B. dy   dx. 2 cos 5x 2 sin 5x 5 5 C. dy  dx. D. dy   dx. 2 cos 5x 2 cos 5x Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C 5 y 5  tan5x  y  . Do đó dy  dx 2 cos 5x 2 cos 5x
Câu 13: Cho hàm số 2
y  cos 2x . Vi phân của hàm số là:
A. dy  4cos2xsin2xdx.
B. dy  2cos2xsin2xdx. C. dy  2  cos2xsin2xdx. D. dy  2  sin 4xdx. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D Ta có:   2
dy d cos 2x  2cos2x.(cos2x)'dx  4  cos2x.sin2xdx  2  sin 4xdx.
Câu 14: Cho hàm số y  tan x . Vi phân của hàm số là:
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 438
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 1 1 A. dy  dx. B. dy  dx. 2 2 x cos x 2 x cos x 1 1 C. dy  dx. D. dy  dx. 2 x cos x 2 2 x cos x Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D  1  1
Ta có : dy  dtan x   .( x)'dx  dx. 2 2  cos x  2 x.cos x 2 1 x
Câu 15 : Cho hàm số y 
. Vi phân của hàm số là: 2 1 x 4x 4 A. dy  dx. B. dy  dx. 1x 2 2 1x 2 2 4 dx C. dy  dx. D. dy  . 2 1 x 1x 2 2 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D 2  1 x   4  x Ta có : dy  d   dx.  2  2 2 1 x (1   x )
Dạng 2: Tính gần đúng giá trị của một biểu thức 1. Phương pháp
Lập hàm số y  f x và chọn x0, x  một cách thích hợp
1. Tính đạo hàm f’x,f’x0  và f x0 
2. Giá trị gần đúng của biểu thức P  f x0  x  f(x0)  f '(x0)x.
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng
Ví dụ 1: Dùng vi phân tính gần đúng 3 26,7 có giá trị là: A. 2,999. B. 2,98. C. 2,97. D. 2,89. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A 1 Xét   3 f x  x thì fx  . Cho x  27 , x   0  ,3. 3 2 0 3. x
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 439
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Theo công thức gần đúng f x     0
x f x0 .x  f x0  3 3 1  27,3  27   0  ,3  2,999. 27
Ví dụ 2: Dùng vi phân tính gần đúng sin29 có giá trị là: A. 0,4849. B. 0,5464. C. 0,4989. D. 0,4949. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A  
Xét f x  sinx với 29   rad. 6 180 Có fx  cosx.  Chọn x0  , 6             x    sin 
  sin  cos .    0,4849. 180  6 180  6  6   180 
3. Bài tập rèn luyện tốc độ
Câu 1: Dùng vi phân tính gần đúng 1 có giá trị là: 9995 , 0 A. 1,0005. B. 1,005. C. 1,0015. D. 1,05. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A 1 1
Xét hàm số f x   f 'x   2 x x 1 Ta có:  f 1 (  0,0005)  f   1  f ' 
1 .0,0005  11.0,0005  1,0005. 0,9995
Câu 2: Dùng vi phân tính gần đúng o cos45 30' có giá trị là: A. 0,7. B. 0,7009. C. 0,7019. D. 0,8. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B
Xét hàm số f x  cosx  f 'x  sinx. Khi đó o   o o 
  o  o 3,14 cos45 30' f 45 30 f 45 f ' 45 .  0,7009. 6
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 440
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Câu 3: Dùng vi phân tính gần đúng 1 có giá trị là: 3 , 20 A. 0,7. B. 0,7009. C. 0,7019. D. 0,8. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B 1 1 Xét hàm số f x   f 'x  x 2x x 1 Khi đó:  f 20,25
 0,05  f 20,25  f '20,25.0,05  0,222. 20,3
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 441
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
BÀI 5. ĐẠO HÀM CẤP HAI
A. KIẾN THỨC SÁCH GIÁO KHOA CẦN NẮM I. Định nghĩa
Giả sử hàm số y  f x có đạo hàm tại mỗi điểm xa,b. Khi đó, hệ thức y'  f 'x xác định một
hàm số mới trên khoảng a,b. Nếu hàm số y'  f 'x lại có đạo hàm tại x thì ta gọi đạo hàm cấp
hai của hàm số y  f x tại x và kí hiệu là y'' hoặc f ' x. Chú ý
 Đạo hàm cấp 3 của hàm số y  f x được định nghĩa tương tự và kí hiệu y''' hoặc f '''x 3 hoặc f x.  n 1
Cho hàm số y  f x có đạo hàm cấp n 1, kí hiệu f x  n n  ,n  4. 1 Nếu f
x  có đạo hàm thì đạo hàm của nó được gọi là đạo hàm cấp n của y  f x n n , kí hiệu y hoặc f x.
         ' n n 1 f x f x     .  
II. Ý NGHĨA CƠ HỌC CỦA ĐẠO HÀM CẤP HAI
Đạo hàm cấp hai f ' t là gia tốc tức thời của chuyển động s  f t tại thời điểm t.
B. PHÂN LOẠI VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI TOÁN TRẮC NGHIỆM
Dạng 1: Tính đạo hàm cấp cao của hàm số y  f x 1. Phương pháp
Tính đạo hàm cấp 1: f’(x) '
Tính đạo hàm cấp 2: f ' (x)  f '(x)   '  (3)
Tính đạo hàm cấp 3: f (x)  f ' (x)   '  (4) (3)
Tính đạo hàm cấp 4: f (x) f (x)   
Tính đạo hàm đến cấp được chỉ ra
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng 4
Ví dụ 1: Đạo hàm cấp hai của hàm số f x 5 2  x  3x  x  4 5
bằng biểu thức nào sau đây? 3 3 3 2 A. 16x  6. B. 16x  6x. C. 4x  6. D. 16x  6. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A f x 4 5 2  x  3x  x  4        5 thì   4 f x 4x 6x 1, do đó:   3 f x 16x 6.
Ví dụ 2: Đạo hàm cấp hai của hàm số y  cos2x bằng biểu thức nào sau đây? A. 2s  in2x. B. 4c  os2x. C. 4s  in2x. D. 4cos2x. Hướng dẫn giải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 442
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 ĐÁP ÁN B y  cos2x thì y  2
 sin2x. Do đó y  4  cos2x. 1 1
Ví dụ 3: Cho hàm số f x 3 2  x  x 12x 1. f x 3 2
Tập hợp các giá trị x để đạo hàm cấp 2 của   không âm là:  1  1  1   1  A.  ;   .  ; . ;  .  ;  . 2 B. C. D.    2  2   2  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D f x 1 3 1 2  x  x 12x 1 2
f x  x  x 12; f x  2x 1. 3 2 thì     Do đó    1 f x  0  x   . 2 1
Ví dụ 4: Cho hàm số y  .  x Tính y ? 1 2 2 2 2  A. y  . y  . y  . y  .  B. C. D. x  4 1 x  3 1 x  3 1 x  4 1 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B 1 2 Ta có: y    y  .  x  2 1 x  3 1 x  3 2
Ví dụ 5: Cho hàm số y  .
M  2 y  1 y .y . x Tính      4 1 2x A. M  0. B. M  1. C. M  . M  . x D.  4 x  42 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A 7 14 Ta có: y   y    x  42 x  43 x  3 7 Lại có 1 y  1   x  4 x  4   2 49 7  14 
Vậy: M  2y  1 y.y  2.  .   0.   4 x  4 x 4
 x43  1 2 2
Ví dụ 6: Cho hàm số y  x  x  1. y  2y.y . 2 Tính A. 0. B. 2. C. 1.  D. 1. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Ta có: y  x  1 y  1.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 443
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133  1 
Vậy: y  2y.y  x  2 2 2 2 2
1  2 x  x 1.1 x  2x 1 x  2x  2  1  .  2 
Ví dụ 7: Cho hàm số y  xsin x. Tính xy  2 y  sin x  xy . A. 1. B. 0. C. 2. D. sin x. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B
Ta có: y  sin x  cos x  y  cos x  cosx  xsin x  2 cosx  xsin x. Vậy:      2         2 xy 2 y sinx xy
x sinx 2 sinx xcosx sinx  2xcosx  x sinx  0.Ví dụ 8: Cho hàm số y  A sinx  . 2
Tính M  y   .y. A. M  1. B. M  1  . 2 C. M  cos  x   4. D. M  0. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D 2 Ta có: y  Acos x
    y  A sin x    2 2          2 y y A sin x  A sin x     0.
Ví dụ 9: Cho hàm số y  sin 2x  cos2x . Giải phương trình y  0.    A. x    k2 ,  k  .     4 B. x k , k . 8 2   C. x   k2 ,  k  .      8 D. x k , k . 2 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B
Ta có: y  2 cos2x  2sin2x  y  4  sin2x  4cos2x.   
Phương trình y  0  4sin 2x  4 cos2x  0  sin 2x    0  4    
 2x   k  x   k ; k  .  4 8 2
Ví dụ 10: Cho hàm số:     2 x y m 4  cosx. 2
Tìm m sao cho y  0 với mọi x  .  A. m  3. B. m  2. C. m  3. D. m  2. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A
Ta có: y  m  4x  sin x  y  m  4  cos x
y  0  m  4  cosx  0  cosx  m  4 * Vì cosx  1  , x   . 
Vậy bất phương trình (*) luôn nghiệm đúng x    1   m  4  m  3.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 444
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 3x  2
Ví dụ 11: Cho hàm số y  .   1
Giải bất phương trình y 0.  x A. x  1. B. x  1. C. x  1. D. Vô nghiệm. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B 1 2 Ta có: y   y  .  1 x2 1x3 2 Vậy y  0 
 0  1 x  0  x  1.  1 x3 3 2 (3)
Ví dụ 12: Cho hàm số y  3
 x  3x  x  5; y 3 bằng: (3) (3) A. y 3  1  62 . B. y 3  0 . (3) (3) C. y 3  54. D. y 3  1  8 . Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D 3 2 2 y  3
 x  3x  x  5  y  9x   6x 1 y  1  8x  6 (3) (3) y  1  8  y 3  18. 
Ví dụ 13: Cho hàm số 2
y  sin x . Đạo hàm cấp 4 của hàm số là: 2 A.  cos 2x. B. 8cos2x. C. 8c  os2x.
D. Một kết quả khác. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C 2 y  sin x y  2sin xcosx  sin2x y  2cos2x y  4sin2x (4) y  8cos2x.
Ví dụ 14: Cho hàm số y  f x  sin 2x. Hãy chọn câu đúng.
A. 4y  y  0.
B. 4y  y  0. C. y  ytan2x. D.   2 2 y y  4. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B y  2cos2x 4y  y  8sin2x    . y  4sin2x 4y  y  0 2
Ví dụ 15: Cho hàm số y  x  1 . Xét hai quan hệ: (I) y.y  2x; 2 (II) y .y  y . Quan hệ nào đúng?
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 445
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 A. Chỉ (I). B. Chỉ (II).
C. Cả hai đều đúng.
D. Cả hai đều sai. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D Ta có: x y 1 1  2 và y 
, suy ra y.y  x và y .y   y . 2 x 1  2x   2 1 x 1 2 x 1
3. Bài tập rèn luyện tốc độ
Câu 1: Đạo hàm cấp hai của hàm số   5 4 f x  2x  1 x
bằng biểu thức nào sau đây? 3 4 3 4 3 8 3 8 A. 40x  . 40x  . 40x  . 40x  . 3 B. C. D. x 3 x 3 x 3 x Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C   5 4 f x 4 8  2x  1 f x  10x  f x  40x  . x thì   4 2 , do đó   3 x 3 x 2 (3)
Câu 2: Cho hàm số y  ; y   1 1 bằng:  x 3 3 A.  . . 4 B. 4 4 C.  . 3
D. Một kết quả khác. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A 2 (3) 1  2 y   y  1 x 1 x4 (3)   12  3 y 1    . 16 4 2 (3)   
Câu 3: Cho hàm số y  cos x; ; y  3  bằng:   A. 2 . B. 2 3 . C. 2 3 . D. 2  . Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B 2 y  cos x  y  2  cosxsin x  sin2x y  2  cos2x y  4sin2x (3)     2 
y    4.sin   2 3.  3   3  (3)   
Câu 4: Cho hàm số y  sin x  cos x; y  4  bằng:   A. 2. B.  2.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 446
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 C. 0.
D. Một kết quả khác. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
y  sinx  cosx  y  cosx  sinx y  sin x  cosx
y  cosx  sin x (3)       2 2
y    cos  sin    0.  4  4 4 2 2 1 (3)
Câu 5: Với hàm số y  , y 2 2 là: x 1 80 80  40 40  A. . . . . 27 B. 27 C. 27 D. 27 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B 1 y  2 x 1   (3) 1 1 1 y .3!      2  x 4 1 x 4 1        (3) 1 1 y 3      x 4 1 x 4 1      (3)   80 y 2   . 27 2
Câu 6: Cho hàm số y  cos 2x và các đạo hàm y , y ,
 y . Giá trị của biểu thức y 16y  y 16y  8
là kết quả nào sau đây? A. 0. B. 8. C. 8.  D. cos4x. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A 2 1 cos4x y  cos 2x  2  y  2  sin 4x; y  8
 cos4x; y  32sin 4x.
 y 16y  y 16y  8  32sin 4x  32sin 4x  8cos4x  8  8cos4x  8  0.
Câu 7: Đạo hàm cấp hai của hàm số y  sin 2x bằng biểu thức nào sau đây? A. sin 2x. B. 4s  inx. C. 4s  in2x. D. 2s  in2x. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
y  sin2x thì y  2cos2x . Do đó y  4sin2x .    (4)  
Câu 8: Xét hàm số y  f x  cos 2x  f x  8   3  . Phương trình   có nghiệm x 0;   là:    2      A. x  .       2 B. x 0; x . 6 C. x 0; x . 3 D. x 0; x . 2
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 447
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A Từ giả thiết ta có: x    k   2        2 16cos2x    8
  cos2x    cos   x    2
.Câu 7: Cho hàm số y  cos x.  3   3  3   2 x    k  6 Tính y?
A. y  2 cos2x. B. y  4 cos2x. C. y  2 cos2x. D. y  4 cos2x. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A
Ta có: y  2 cos x sin x  sin 2x  y  2 cos2x. 2 3
Câu 9: Cho hàm số y  2x  x . Tính M  y .y  1. 1 A. 2. B. 0. C. 1. D. . 2 2x  x Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B   1 x 1  1x2 2  Ta có: y   y  . 1  . 2x  x  2 2x  x  2 2x x   2 2x  x     1  3 3    y .y  1   y .y 1  0 . 2 2x  x  2 2x  x
Câu 10: Cho hàm số      4 f x x 1 . Tính f 2. A. 27. B. 81. C. 96. D. 108. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D 3 2
Ta có: fx  4x  
1  f x 12x  
1 . Vậy f2 108. Câu 11: Cho hàm số 3
y  sin x. Tính M  y  9y. A. sin x. B. 6sin x. C. 6 cos x. D. 6sin x. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B Ta có: 2 2 3
y  3sin x cosx  y  6sin x cos x  3sin x. Vậy: 2 3 3         2 2
M y 9y 6sinxcos x 3sin x 9sin x 6sinx cos x  sin x  6sinx. 2 2 2
Câu 12: Cho hàm số y  x tan x. Tính M  x y  2x  y 1 y. 2 x 2 2 A. . x  tan x. 2 B. 1. C. D. 0. cos x Hướng dẫn giải
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 448
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 ĐÁP ÁN D 2 x 1 cos x  2xsin x  cosx Ta có: y  tan x   y   2 2 4 cos x cos x cos x x
Lại có x  y  x  x tan x  x 1 tan  2 2 2 2 2 2 2 2  2 cos x 1 y 1 xtanx . 2 2x Vậy 2 2 2 x  y 1 y  1 xtanx  1 2 cos x 2 2     2 2 cos x cos x 2xsinxcosx x y  x    4 cos x    2 2x  2 cos x  xsinx cosx 2 2x   1 xtanx 2 4 2 cos x cos x 2 2 2
Từ (1) và (2)  M  x y  2x  y 1 y  0.
Câu 13: Cho hàm số 5 4
y  3x  5x  3x  2. Giải bất phương trình y  0. A. x  ;   1 \   0 .
B. x 1;. C. x 1;  1 . D. x  2  ;2. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A 4 3 3 2
Ta có: y  15x  20x  3  y  60x  60x . 3 2 2          x  1 y 0 60x 60x 0 60x x 1  0   . x  0 1
Câu 14: Cho hàm số y  .    Giải bất phương trình y 0. x  3 1 A. x  1. B. x  1. C. x  1. D. Vô nghiệm. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A 3  12 Ta có: y   y  .  x  4 1 x  5 1 12 Vậy y  0 
 0  x 1 0  x  1  .  x  5 1
Câu 15: Cho hàm số y  f x  sin x. Hãy chọn câu sai.   
A. y  sin  x  .
B. y  sinx  .  2   3  (4)
C. y  sin x  . D. y  sin2  x.  2  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 449
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 (4)  3 
y  cosx    sinx.  2   
Câu 16: Cho hàm số    2 2x 3x y f x  . 1
Đạo hàm cấp 2 của f là:  x 1 2 A. y  2  . y  .  B. 1 x2 1 x3 2  2 C. y  . y  .  D. 1 x3 1x4 Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B 1 1 21 x  1 2 y  2x 1  y  2   y   . 1  x 1 x2 1 x2 1 x3
Câu 17: Cho hàm số    1 y f x   . x Xét hai mệnh đề: 2
(I) y  fx  . 3 x 6
(II) y  fx   . 4 x Mệnh đề nào đúng? A. Chỉ (I). B. Chỉ (II).
C. Cả hai đều đúng.
D. Cả hai đều sai. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D 1 2x 2 y   y     2 4 3 (do đó (I) sai). x x x 2 3x 6  y  2.  6 4 (do đó (II) sai). x x
Câu 18: Cho hàm số:     4 3 2 y
2 m x  2x  2mx  2m 1.
Tìm m để phương trình y  0 có hai nghiệm phân biệt.  1 3   3   1  A. m   ;   ;    \   2 . B. m   ;
    ; \   2 .  2 2   2   2   3   1   1   3  C. m   ;
    ; \   2 . D. m   ;
   ; \   2 .  2   2   2   2  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D 3 2 2
Ta có: y  42  mx  6x  4mx  y  122  mx 12x  4m.
Phương trình y  0 có hai nghiệm phân biệt hay phương trình:    2
3 2 m x  3x  m  0 có hai nghiệm phân biệt.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 450
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 m  2  1 2  m  0 2  m  0  m         . 2 2   0 4m  8m  3  0   3  m    2
Dạng 2: Tìm đạo hàm cấp n của hàm số y=f(x) 1. Phương pháp  (3) Tính đạo hàm 
f’ x,f’ ’x, f x.
 Dự đoán công thức đạo hàm cấp n của hàm số.
 Chứng minh công thức dự đoán bằng quy nạp toán học.
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng (n)
Ví dụ 1: Cho hàm số y  sinx, dự đoán công thức y x bằng: (n) (n) A. y  sinx  n. B. y  cosx  n. (n)    (n)    C. y  sinx  n . D. y  cosx  n. .  2   2  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Ta chứng minh bằng quy nạp   
Với n = 1, ta có y'  cosx  sin  x  2  đúng.   k   
Giả sử công thức đúng với n = k, tức là ( ) y  sinx  k .  2 
Ta chứng minh công thức đúng với n = k + 1, tức là chứng minh: (k  1)    y  sinx  k   1 .Thật vậy:  2  ' (k  1) (k)              y
 y '  sin(x  k )  cos  
 x  k   sin x  k    sin x  k   1 .   Vậy, ta được  2   2   2 2   2  (n)    y  sinx  n .  2  1 (n)
Ví dụ 2: Cho hàm số y  , y x
2x 1 dự đoán công thức   bằng: (n) (n) A. y  sinx  n. B. y  cosx  n. (n)    (n)    C. y  sinx  n . D. y  cosx  n. .  2   2  Hướng dẫn giải 2 2 2 2 . 3 2 .2 3 . yʹ = ‐ ; yʹʹ = và yʹʹʹ = ‐ . 2 (2x  ) 1 3 (2x  ) 1 4 1 (  x) Dự đoán:
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 451
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 n n ( ) 1 2 . ! n . y(n) = . n 1  (2x  ) 1
Ta đi chứng minh dự đoán trên bằng phương pháp quy nạp. Với n = 1, ta có: ( 2 ). 1 ! 1 . 2 yʹ = = ‐ đúng. 1 1  (2x  ) 1 2 (2x  ) 1 k k ( ) 1 2 . . ! k
Giả sử công thức đúng với n = k, tức là y(k) = . (*) k 1  (2x  ) 1
Ta đi chứng minh (2) đúng với n = k + 1, tức là chứng minh: k 1  k 1  ( ) 1 2 . .(k  )! 1 y(k + 1) = . k2 (2x  ) 1 Thật vậy: k k ' ( ) 1 2 . ! k .  1  y(k + 1) = [y(k)]ʹ = [ ]ʹ = (‐1)k.2k.k!   k 1  (2x  ) 1 k 1 (2x   ) 1     2(k  ) 1  k 1 k 1 ( ) 1 2 . .(k  )! 1 = (‐1)k.2k.k!   = , đpcm.   (2x  k2 ) 1  k 2 (2x  ) 1 n n ( ) 1 2 . ! n . Vậy, ta được: y(n) = . n 1  (2x  ) 1
3. Bài tập rèn luyện tốc độ 2x 1
Câu 19: Tính đạo hàm cấp n của hàm số y  . 2 x  5x  6 n n (n) (2) .7.n! (1) .5.n! A. y   . n 1  n 1 (x  2) (x  3)  n 1  n 1  (n) ( 1  ) .7.n! ( 1  ) .5.n! B. y   . n 1  n 1 (x  2) (x  3)  n n (n) ( 1  ) .7.n! ( 1  ) .5.n! C. y   . n n (x  2) (x  3) n n (n) ( 1  ) .7.n! ( 1  ) .5.n! D. y   . n 1  n 1 (x  2) (x  3)  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D
Ta có: 2x  1  7(x  2)  5(x  3) ; 2
x  5x  6  (x  2)(x  3) 7 5 Suy ra y   . x  3 x  2 (n) (n) n n n n  1  ( 1)  .1 .n! ( 1)  .n!  1  ( 1  ) .n! Mà     ,   n 1  n 1  n 1  x  2  (x  2) (x  2)  x  2  (x  3)  n n (n) ( 1  ) .7.n! ( 1  ) .5.n! Nên y   . n 1  n 1 (x  2) (x  3) 
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 452
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133
Câu 20:
Tính đạo hàm cấp n của hàm số y  cos2x.    A.   n (n) y 1 cos2x  n .  2  (n) n    B. y  2 cos2x  .  2  (n) n 1  C. y  2    cos2x  n .  2  (n) n    D. y
 2 cos2x  n .  2  Hướng dẫn giải: ĐÁP ÁN D    2   
Ta có y'  2 cos 2x  ,y'  2 cos 2x  2 ,  2   2  3    y''  2 cos2x  3 .  2  (n) n   
Bằng quy nạp ta chứng minh được y  2 cos2x  n .  2 
Câu 21: Tính đạo hàm cấp n của hàm số y  2x  1. n 1  (n) ( 1  ) .3.5...(3n 1) A. y  . 2n 1 (2x 1)  n 1  (n) ( 1  ) .3.5...(2n 1) B. y  . 2n 1 (2x 1)  n 1  (n) ( 1  ) .3.5...(2n 1) C. y  . 2n 1 (2x 1)  n 1  (n) ( 1  ) .3.5...(2n 1) D. y  . 2n 1 (2x 1)  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D 1 1 3 Ta có y'  ,y'   ,y' '  3 5 2x 1 (2x 1) (2x 1) n 1  (n) ( 1  ) .3.5...(2n 1)
Bằng quy nạp ta chứng minh được: y  . 2n 1 (2x 1)  2x 1
Câu 22: Tính đạo hàm cấp n của hàm số y  . 2 x  3x  2 n n (n) 5.( 1  ) .n! 3.( 1  ) .n! A. y   . n 1  n 1 (x  2) (x 1) 
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 453
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 n n (n) 5.( 1  ) .n! 3.( 1  ) .n! B. y   . n 1  n 1 (x  2) (x 1)  n n (n) 5.( 1  ) .n! 3.( 1  ) .n! C. y  : . n 1  n 1 (x  2) (x 1)  n n (n) 5.( 1  ) .n! 3.( 1  ) .n! D. y   . n 1  n 1 (x  2) (x 1)  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D 5 3 Ta có: y   x  2 x 1 n n (n) 5.( 1  ) .n! 3.( 1  ) .n!
Bằng quy nạp ta chứng minh được: y   . n 1  n 1 (x  2) (x 1)  x
Câu 23: Tính đạo hàm cấp n của hàm số y  2 x  5x  6 n n (n) ( 1  ) .3.n! ( 1  ) .2.n! A. y   . n 1  n 1 (x  3) (x  2)  n n (n) ( 1  ) .3.n! ( 1  ) .2.n! B. y   . n n (x  3) (x  2) n n (n) ( 1  ) .3.n! ( 1  ) .2.n! C. y   . n 1  n 1 (x  3) (x  2)  n n (n) ( 1  ) .3.n! ( 1  ) .2.n! D. y   . n 1  n 1 (x  3) (x  2)  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C
Ta có: x  3(x  2)  2(x  3) ; 2
x  5x  6  (x  2)(x  3) 3 2 Suy ra y   . x  3 x  2 (n) (n) n n n n  1  (1) .1 .n! ( 1)  .n!  1  ( 1  ) .n! Mà     ,    n 1  n 1  n 1  x  2  (x  2) (x  2)  x  3  (x)  n n (n) ( 1  ) .3.n! ( 1  ) .2.n! Nên ta có: y   . n 1  n 1 (x  3) (x  2) 
Câu 24: Tính đạo hàm cấp n của hàm số y  cos2x. (n) n    A. y
 2 cos2x  n .  2  (n) n 1  B. y  2    cos2x  n .  2  (n) n    C. y
 2 cos2x  .  2 
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 454
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 (n) n 1  D. y  2    cos2x  n .  2  Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN A Ta có :    2      
y'  2cos2x  ,y'  2 cos2x  2 , 3 y''  2 cos2x  3 .  2   2   2  (n) n   
Bằng quy nạp ta chứng minh được y  2 cos2x  n .  2 
Dạng 3: Ý nghĩa vật lý của đạo hàm cấp hai 1. Phương pháp
2. Các ví dụ rèn luyện kĩ năng 3 2
Ví dụ 1: Cho chuyển động thẳng xác định bởi phương trình S  t  3t
(t: tính bằng giây, s: tính bằng mét).
Khẳng định nào sau đây là đúng?
A. Vận tốc của chuyển động khi t  3s là v  12m / s.
B. Vận tốc của chuyển động khi t  3s là v  24m / s. 2
C. Gia tốc của chuyển động khi t  4s là a  18m / s . 2
D. Gia tốc của chuyển động khi t  4s là a  9m / s . Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C  3 2 2
S  t  3t  vt  S  3t  6t    2
v 3  3.3 18  9m / s.  3 2
S  t  3t  a  S  6t  6 2  a  6.4  6  18 m / s . t4s   3 2
Ví dụ 2: Một chất điểm chuyển động thẳng xác định bởi phương trình: S  t  3t  5t  2 , trong đó
t tính bằng giây và S tính bằng mét. Gia tốc của chuyển động khi t  3 là: 2 2 2 2 A. 24m / s . B. 17m / s . C. 14m / s . D. 12m / s . Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN D
Gia tốc của chuyển động khi t  3 bằng S 3.   2
S t  3t  6t  5; S t  6t  6 2
nên S3  18  6  12m / s .
3. bài tập rèn luyện tốc độ
Câu 25: Cho chuyển động thẳng xác định bởi phương trình: 3 2
S  t  3t  9t  2 (t: tính bằng giây, s tính bằng mét).
Khẳng định nào sau đây là đúng?
A. Vận tốc của chuyển động bằng 0 khi t  0 hoặc t  3.
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 455
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133 2
B. Gia tốc của chuyển động tại thời điểm t  1 là a  12m / s . 2
C. Gia tốc của chuyển động tại thời điểm t  3 là a  12m / s .
D. Gia tốc của chuyển động bằng 0 khi t  0. Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN C  3 2 S  t  3t  9t  2  vt 2  S3t  6t  9   2 2 t  1
v t  0  3t  6t  9  0  t  2t  3  0  t 3  3 2 S  t  3t  9t  2  a  S  6t  6 2   a  6.3  6  12 m / s . t3s   3 2
Câu 26: Một chất điểm chuyển động thẳng xác định bởi phương trình: S  t  2t  4t 1 , trong đó
t tính bằng giây và S tính bằng mét. Gia tốc của chuyển động khi t  2 là: 2 2 2 2 A. 12m / s . B. 8m / s . C. 7m / s . D. 6m / s . Hướng dẫn giải ĐÁP ÁN B
Gia tốc của chuyển động khi t  2 bằng S2.   2
S t  3t  4t  4; S t  6t  4 2
nên S2  12  4  8m / s  .
Giáo viên có nhu cầu sở hữu file word vui lòng Trang 456
liên hệ. Face: Trần Đình Cư. SĐT: 0834332133