



















Preview text:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA MARKETING ---------- ----------
ĐỀ TÀI THẢO LUẬN
HỌC PHẦN: MARKETING CĂN BẢN Đề tài:
CHỌN MỘT CÔNG TY VÀ MỘT LOẠI (HOẶC MỘT NHÃN HIỆU) SẢN PHẨM
ĐẠT DANH HIỆU “HÀNG VIỆT NAM CHẤT LƯỢNG CAO TRONG 3 NĂM
GẦN ĐÂY. PHÂN TÍCH SỰ ẢNH HƯỞNG CỦA CÁC NHÂN TỐ MÔI TRƯỜNG
ĐẾN HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT VÀ KINH DOANH SẢN PHẨM ĐÓ.
Nhóm thực hiện: Nhóm 04
Lớp học phần: 2319BMKT0111
Giảng viên hưỡng dẫn: Bùi Phương Linh Hà Nội – 2023 Mục lục
LỜI MỞ ĐẦU....................................................................................................................3
NỘI DUNG.........................................................................................................................5 PHẦN I:
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ THẢO LUẬN.................................................................5 1.1.
KHÁI NIỆM MÔI TRƯỜNG MARKETING VI MÔ............................................................5 1.2.
ĐẶC ĐIỂM MÔI TRƯỜNG MARKETING VI MÔ.............................................................5 PHẦN II:
THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ THẢO LUẬN TẠI CÔNG TY CP TRAPHACO – SẢN PHẨM
HOẠT HUYẾT DƯỠNG NÃO.........................................................................................................5 2.1.
TỔNG QUAN VỀ DOANH NGHIỆP VÀ SẢN PHẨM........................................................5 2.1.1.
TỔNG QUAN VỀ DOANH NGHIỆP........................................................................5
2.1.1.1. GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC......................................................................................5
2.1.1.2. HOẠT ĐỘNG KINH DOANH.............................................................................5
2.1.1.3. VỊ THẾ CÔNG TY TRONG NGHÀNH.................................................................6 2.1.2.
TỔNG QUAN VỀ SẢN PHẨM................................................................................7
2.1.2.1. QUÁ TRÌNH TẠO RA HOẠT HUYẾT DƯỠNG NÃO...........................................7
2.1.2.2. THÀNH PHẦN NGUYÊN LIỆU CHÍNH...............................................................7
2.1.2.3. ĐỐI TƯỢNG SỬ DỤNG...................................................................................7
2.1.2.4. CÔNG DỤNG...................................................................................................7
2.1.2.5. CÁC GIẢI THƯỞNG MÀ THUỐC HOẠT HUYẾT DƯỠNG NÃO TRAPHACO
NHẬN ĐƯỢC...................................................................................................................8 2.2.
PHÂN TÍCH..................................................................................................................8 2.2.1.
DOANH NGHIỆP NỘI BỘ...............................................................................8 2.2.2.
NHÀ CUNG CẤP...................................................................................................8 2.2.3.
TRUNG GIAN MARKETING...................................................................................9
2.2.3.1. Trung gian Marketing phân phối sản phẩm...................................................10
2.2.3.2. Trung gian Marketing hỗ trợ hoạt động bán hàng........................................11
2.2.3.3. Trung gian Marketing hỗ trợ tài chính..........................................................11
2.2.3.4. Trung gian Marketing cung cấp dịch vụ tiếp thị............................................11 2.2.4.
ĐỐI THỦ CẠNH TRANH......................................................................................12 2
2.2.4.4. Chiến lược sản xuất và kinh doanh sản phẩm của các đối thủ cạnh tranh cùng ngành 13 2.2.5.
CÔNG CHÚNG TRỰC TIẾP..................................................................................21
2.2.5.1. Công chúng tài chính.....................................................................................21
2.2.5.2. Công luận......................................................................................................21
2.2.5.3. Công chúng chính quyền...............................................................................22
2.2.5.4. Giới hoạt động xã hội....................................................................................22
2.2.5.5. Công chúng địa phương................................................................................23
2.2.5.6. Công chúng tổng quát...................................................................................23
2.2.5.7. Công chúng nội bộ........................................................................................23 2.2.6.
KHÁCH HÀNG....................................................................................................24 PHẦN III:
GIẢI PHÁP..............................................................................................................25 3.1.
Khắc phục những hạn chế thiếu sót của doanh nghiệp ( giải quyết các tồn đọng),
nâng cao và duy trì các cốt lõi............................................................................................25 3.2.
Đưa ra các chiến lược Marketing thúc đẩy quá trình xúc tiến sản phẩm, chăm
sóc nâng cao các dịch vụ cho khách hàng.........................................................................27
KẾT LUẬN ĐỀ TÀI........................................................................................................28 3 LỜI MỞ ĐẦU
Những biến đổi trong môi trường marketing vi mô có thể tạo ra sự xung đột kìm
hãm sự phát triển của doanh nghiệp nhưng cũng có thể tạo ra động lực thúc đẩy sự phát
triển. Do đó, nghiên cứu môi trường marketing vi mô có vai trò rất quan trọng với mỗi
doanh nghiệp. Nó giúp doanh nghiệp nhận diện được các cơ hội và thách thức từ đó xây
dựng nên những chính sách và chiến lược phát triển phù hợp. Với đề tài phân tích sự ảnh
hưởng của các nhân tố môi trường marketing vi mô tới hoạt động sản xuất và kinh doanh
một nhãn hiệu, sản phẩm hàng Việt Nam chất lượng cao nhóm 4 đã lựa chọn hoạt huyết
dưỡng não làm nhãn hiệu cho đề tài của mình. Đây là sản phẩm đánh dấu sự thành công
vượt trội của công ty cổ phần Traphaco trên thị trường. LỜI CẢM ƠN
Bài thảo luận học phần Marketng căn bản này được hoàn thành là kết quả của quá
trình cố gắng không ngừng với tinh thần tự giác cao của mỗi thành viên trong nhóm,
ngoài vận dụng những kiến thức, kỹ năng trong quá trình học tập, những hiểu biết trong
quá trình nghiên cứu tài liệu, sách tham khảo, chúng em còn nhận sự giúp đỡ tận tình của
giảng viên phụ trách học phần, các anh chị khoá trên và bạn bè đồng môn.
Trước hết, toàn thể thành viên nhóm 4 xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Trường
Đại học Thương Mại đã đưa môn học Marketing căn bản vào chương trình giảng dạy.
Đặc biệt, nhóm em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến giảng viên bộ môn – cô Bùi phương
Linh đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn, truyền đạt kiến thức cũng như cung cấp tài liệu để
chúng em có thể hoàn thành bài thảo luận một cách tốt nhất.
Mặc dù đã có rất nhiều cố gắng để thực hiện đề tài thảo luận, trao đổi và tiếp thu ý
kiến của cô nhưng vì thời gian nghiên cứu hạn hẹp nên bài thảo luận của chúng em còn
nhiều khuyết điểm và thiếu sót. Em mong nhận được ý kiến đóng góp quý báu của cô để
bài thảo luận của chúng em được hoàn thiện hơn.
Chúng em xin chân thành cảm ơn! Tác giả
Tập thể nhóm 4 học phần Thương mại điện tử 4 NỘI DUNG
PHẦN I:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VẤN ĐỀ THẢO LUẬN 1.1.
KHÁI NIỆM MÔI TRƯỜNG MARKETING VI MÔ
Môi trường marketing vi mô là những lực lượng, những yếu tố có quan hệ
trực tiếp tới công ty và tác động đến khả năng phục vụ khách hàng của nó.
Những lực lượng này gồm có: các lực lượng bên trong công ty, các lực lượng bên ngoài công ty. 1.2.
ĐẶC ĐIỂM MÔI TRƯỜNG MARKETING VI MÔ
Môi trường vi mô chia thành 2 nhóm:
Nhóm môi trường nội bộ: các yếu tố trong doanh nghiệp có ảnh hưởng khả năng
vận dụng marketing hữu hiệu.
Nhóm môi trường ngành (nhiệm vụ): Nhà cung cấp, trung gian marketing, khách
hàng, đối thủ cạnh tranh và công chúng. PHẦN II:
THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ THẢO LUẬN TẠI CÔNG TY
CP TRAPHACO – SẢN PHẨM HOẠT HUYẾT DƯỠNG NÃO
2.1. TỔNG QUAN VỀ DOANH NGHIỆP VÀ SẢN PHẨM
2.1.1. TỔNG QUAN VỀ DOANH NGHIỆP
2.1.1.1. GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC
Công ty Cổ phần Traphaco tiền thân là tổ sản xuất thuốc Ty Y tế Đường sắt
được thành lập ngày 28/11/1972, và chính thức hoạt động dưới hình thức công ty
cổ phần vào ngày 01/01/2000. Hiện nay vốn điều lệ của Công ty là 80 tỷ đồng với
số lượng cố phiếu niêm yết là 8.000.000 cổ phiếu. ¾ Trụ sở chính của Công ty tại:
Số 75 Yên Ninh, Quận Ba Đình, Hà Nội. Công ty hoạt động trong nhiều lĩnh
vực:thu mua gieo trồng chế biến dược liệu; sản xuất kinh doanh dược phẩm, hóa
chất và vật tư thiết bị y tế; tư vấn sản xuất dược phẩm, mỹ phẩm; kinh doanh xuất
nhập khẩu nguyên phụ liệu làm thuốc, các sản phẩm thuốc; sản xuất, buôn bán mỹ
phẩm; sản xuất, buôn bán thực phẩm;tư vấn dịch vụ khoa học kỹ thuật, chuyển
giao công nghệ trong lĩnh vực y, dược; sản xuất, buôn bán rượu, bia, nước giải khát.
2.1.1.2. HOẠT ĐỘNG KINH DOANH
Traphaco có số lượng sản phẩm tăng trưởng rất cao, trung bình khoảng 20
sản phẩm mới một năm, đến nay công ty đã được cục quản lý dược cấp phép lưu
hành 231 sản phẩm và phân bổ trên 12 nhóm sản phẩm sau: Giảm đau - hạ sốt;
Tai mũi họng - ho - hen suyễn - sổ mũi; Tim mạch; Tiêu hóa và gan mật; Cơ - 5
xương - khớp; Kháng sinh - kháng nấm - diệt ký sinh trùng; Tiểu đường; Hệ thần
kinh; Vitamin - khoáng chất; Mắt; Da liễu; Các sản phẩm chăm sóc sắc đẹp. Hiện
nay, công ty đang sản xuất 2 nhóm thuốc tân dược và đông dược, trong đó đông
dược là thế mạnh của công ty chiếm khoảng 50% số lượng sản phẩm, 40-60%
doanh thu và 60- 70% lợi nhuận hàng năm của công ty. Để giữ vững tốc độ phát
triển ổn định, công ty đã kiên định đi theo chiến lược đa dạng hóa các chủng loại
sản phẩm và tập trung phát triển các sản phẩm thế mạnh tạo doanh thu chính và
gây tiếng vang thương hiệu.
2.1.1.3. VỊ THẾ CÔNG TY TRONG NGHÀNH
Vị thế của công ty và định hướng phát triển của công ty phù hợp với định
hướng phát triển của ngành, chính sách nhà nước và xu hướng chung trên thế giới.
Về trình độ công nghệ: Với định hướng phát triển doanh nghiêp dựa trên nền tảng
khoa học công nghệ, công tác R&D được công ty đặc biệt chú trọng. Trong những
năm qua, Traphaco đã đầu tư nguồn nhân lực và chi phí đáng kể cho công tác
R&D, đưa thương hiệu Traphaco lên vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực nghiên cứu
phát triển thuốc từ dược liệu. Đối với hệ thống quản trị, công ty đang áp dụng các
quy trình vận hành tiêu chuẩn (SOP – Standard Operating Procedures) đối với
GMP và ISO và công ty đang có kế hoạch áp dụng phần mềm quản trị theo hình
thức ERP (Enterprise Resource Planning), đây là công nghệ quản lý doanh nghiệp
bằng phần mềm tiên tiến nhất hiện nay. Với phần mềm quản trị này, công ty có
thể vận hành tất cả các hoạt động sản xuất và kinh doanh cũng như quản lý tất cả
các chức năng và nhiệm vụ của các bộ phận khác chỉ với một phần mềm công
nghệ thông tin duy nhất. Về uy tín và thương hiệu sản phẩm: Traphaco hiện đang
được biết đến như một trong những thương hiệu đông dược uy tín nhất ở Việt
Nam. Theo xếp hạng của Hiệp hội Dược Việt Nam, Công ty được vinh dự nằm
trong số 10 doanh nghiệp dược hàng đầu trong cả nước. Về thị trường tiêu thụ và
mạng lưới phân phối: hiện sản phẩm của công ty đã có mặt ở 64 tỉnh thành trên cả
nước, doanh thu đứng thứ 5 trong số các doanh nghiệp sản xuất thuốc trong nước,
đặc biệt thuốc Traphaco đã có mặt tại phần lớn các cơ sở điều trị bao gồm cả các
bệnh viện lớn có thói quen sử dụng thuốc tân dược chủ đạo. Triển vọng ngành:
Thị trường dược phẩm Việt Nam là một thị trường đầy tiềm năng với hơn 84 triệu
dân, tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt trên 8%/năm và nhu cầu sử dụng thuốc và
chăm sóc sức khỏe ngày càng tăng. Trong những năm qua, ngành dược đang từng
bước chuyển mình với những đầu tư về dây chuyền công nghệ và những đổi mới
trong quy hoạch phát triển. Trong số 174 cơ sở sản xuất tân dược, có 59 nhà máy
đạt chuẩn GMP, chiếm 86% giá trị sản xuất tân dược . Những doanh nghiệp còn
lại, đến năm 2008 nếu không đạt GMP sẽ bị thu hẹp phạm vi kinh doanh, sẽ
không được sản xuất mà chỉ được họat động trong lĩnh vực phân phối dược phẩm.
Điều này mở ra cơ hội cho Traphaco trên thị trường nội địa, khi Traphaco đã có
những bước đi sớm trong việc đầu tư và xây dựng nhà máy theo tiêu chuẩn GMP.
Tại Việt Nam, với lịch sử phát triển lâu đời và thói quen sử dụng thuốc có nguồn
gốc thiên nhiên, ngành đông dược ở Việt Nam có tiềm năng phát triển rất khả
quan. Theo số liệu thống kê của Cục Quản lý dược Việt Nam, khoảng 30% bệnh
nhân trong nước đang được khám và điều trị bệnh bằng hình thức y học cổ truyền. 6
Với dự báo về tốc độ tăng trưởng của ngành dược nói chung và ngành đông dược
nói riêng trong những năm tới, và định hướng phát triển ngành của các cơ quan
quản lý, có thể nhận thấy rằng triển vọng phát triển của ngành dược là rất khả
quan. Hiện nay trên thế giới đang phổ biến xu hướng tìm kiếm và bảo tồn các tri
thức y dược bản địa để tạo ra những sản phẩm thuốc có nguồn gốc từ thiên nhiên,
an toàn, ít tác dụng phụ đối với người sử dụng. Theo thống kê của WHO, 80%
dân số trên thế giới hiện nay vẫn dựa vào các loại thuốc có nguồn gốc tự nhiên
trong công tác chăm sóc sức khoẻ cộng đồng. Việt Nam là một trong những cái
nôi của nền y dược học cổ truyền phương Đông với một kho tàng tri thức trong
lĩnh vực sử dụng thuốc từ dược liệu để chăm sóc sức khoẻ con người. Nền sinh
học đa dạng mang lại cho các cơ sở sản xuất đông dược nguồn nguyên dược liệu
phong phú và độc đáo mà không phải nơi nào trên thế giới cũng có được và theo
chiến lược phát triển ngành dược đến năm 2010, chính phủ khuyến khích sản xuất
thuốc có nguồn gốc từ dược liệu, ngoài ra Bộ Y tế cũng có các chủ trương và biện
pháp nhằm khuyến khích sự phát triển của đông dược. Trong bối cảnh đó, chiến
lược tập trung nghiên cứu, phát triển và hiện đại hoá các thuốc từ dược liệu để
đưa Traphaco trở thành doanh nghiệp dẫn đầu trong lĩnh vực đông dược là một
chiến lược hoàn toàn đúng đắn, tạo lợi thế cạnh tranh giúp Công ty đứng vững và
phát triển trong quá trình hội nhập quốc tế. Hơn nữa, Theo cam kết gia nhập
WTO của Việt Nam, bắt đầu từ 01/01/2009 các doanh nghiệp nước ngoài sẽ bán
lại dược phẩm cho các doanh nghiệp trong nước có chức năng phân phối. Đây là
một cơ hội cho các doanh nghiệp trong nước có mạng lưới sâu rộng như traphaco.
2.1.2. TỔNG QUAN VỀ SẢN PHẨM
2.1.2.1. QUÁ TRÌNH TẠO RA HOẠT HUYẾT DƯỠNG NÃO
Hoạt huyết dưỡng não là thuốc bổ thần kinh được bào chế từ dược liệu
nguồn gốc thảo mộc với sự tiếp thu kết quả nghiên cứu đầy đủ của các thầy thuốc
Pháp và Việt Nam. Sản phẩm được sản xuất với 3 dạng bào chế: viên bao đường,
viên bao phim và viên nang mềm.
2.1.2.2. THÀNH PHẦN NGUYÊN LIỆU CHÍNH
Hoạt huyết dưỡng não là sản phẩm của Công ty Cổ phần Traphaco, có
thành phần chính là Cao đặc rễ Đinh lăng 5:1
(Extractum Radix Polysciacis Spissum) và Cao khô lá Bạch quả (Extractum Folii Ginkgo siccus),
2.1.2.3. ĐỐI TƯỢNG SỬ DỤNG
Những đối tượng thích hợp sử dụng: Người trung – cao tuổi, phụ nữ bị
thiếu máu não: đau đầu, hoa mắt, chóng mặt, mất ngủ, hay quên. Người hoạt động
trí não nhiều: học sinh, sinh viên, doanh nhân, các nhà nghiên cứu…Người bị bệnh Parkinson. 2.1.2.4. CÔNG DỤNG
Bổ khí huyết, hoạt huyết dưỡng não. Hoạt huyết dưỡng não làm tăng chức
năng hệ thần kinh trung ương, tăng hoạt hóa vỏ não, làm tăng trí nhớ và khôi phục
trí nhớ, giảm các biểu hiện của suy tuần hoàn não như: đau đầu, chóng mặt, rối
loạn tiền đình, giảm trí nhớ và độ minh mẫn. Cải thiện các chỉ số về lưu huyết
não, làm tăng lưu lượng tuần hoàn não, giảm trương lực mạch máu não, làm tăng 7
cung cấp máu cho não, phục hồi lại các chức năng hoạt động của não bộ.Có tác
dụng kháng M.A.O làm hồi vượng Dopamin não làm giảm triệu chứng run của
bệnh Parkinson.Làm tăng lực bóp tay, sức kéo và khả năng phối hợp động tác
chính xác của bệnh nhân Parkinson. Thích hợp với người hoạt động trí óc căng
thẳng bị suy giảm trí nhớ, kém tập trung, mệt mỏi.
2.1.2.5. CÁC GIẢI THƯỞNG MÀ THUỐC HOẠT HUYẾT DƯỠNG NÃO
TRAPHACO NHẬN ĐƯỢC
Là thương hiệu sản phẩm đạt thương hiệu quốc gia Việt Nam 2.2. PHÂN TÍCH
2.2.1. DOANH NGHIỆP NỘI BỘ
Trong việc thiết kế một kế hoạch Marketing cho doanh nghiệp, bộ phận
Marketing phải chịu sự lãnh đạo của ban giám đốc công ty đồng thời phải hợp tác
với những phận khác trong doanh nghiệp như bộ phận nghiên cứu và phát triển,
nguyên liệu, sản xuất, tài chính và kế toán của doanh nghiệp đó. Mỗi doanh
nghiệp những vị trí, chức danh đầu não, quan trọng khá giống nhau. Nhưng trong
mỗi cơ quan doanh nghiệp sẽ có sự tổ chức, quản lý nội bộ riêng của họ. Tất cả
các bộ phận liên quan này hình thành nên một môi trường nội tại của doanh nghiệp.
Ban lãnh đạo là người thiết lập nên những nhiệm vụ, những mục tiêu chung,
chiến lược tổng thể và các chính sách của doanh nghiệp.
Bộ phận Marketing sẽ đưa ra các quyết định thuộc phạm vi của mình để thực hiện
kế hoạch của ban lãnh đạo.
Bộ phận tài chính sẽ tìm kiếm và cung cấp nguồn tài chính để thực hiện các chương trình Marketing.
2.2.2. NHÀ CUNG CẤP
Hoạt huyết dưỡng não là sản phẩm thuốc hỗ trợ bổ hệ thần kinh não, cải thiện
những bệnh nhân có triệu chứng suy giảm chức năng não. Thành phần của thuốc
hoạt huyết dưỡng não Traphaco được sản xuất trên dây chuyền công nghệ hiện
đại, thành phần thuốc có nguồn gốc từ thiên nhiên, nhằm đảm bảo chất lượng và
sức khỏe lâu dài của người tiêu dùng.
Hoạt huyết dưỡng não Traphaco có thành phần chính là: Cao đặc rễ đinh lăng,
Cao khô lá bạch quả và các tá dược khác.
Thành phần chính có nguồn gốc từ thiên nhiên, vì vậy các thành phần chính của
hoạt huyết dưỡng não sẽ đa số được trồng trực tiếp tại Việt Nam và do 1 số công
ty của Traphaco sản xuất và nghiên cứu. Ngoài ra Traphaco còn nhập khẩu một
số nguyên liệu từ nước ngoài. Do sản phẩm chủ lực của TRA là đông dược nên
phần lớn nguyên liệu sản xuất thuốc của công ty là dược liệu trồng trong nước
(chiếm 65%, trong đó vùng dược liệu của công ty đáp ứng 35%), phần còn lại
(chiếm 35%) là nguyên liệu nhập khẩu dùng cho sản xuất tân dược (Đức, Pháp, 8
Thuỵ Sỹ…) và đông dược (mua dược liệu 20% trong tổng nhu cầu dược liệu của
công ty tại Trung Quốc). TRA ký hợp đồng 3-5 năm với nhà cung ứng dược liệu,
ký hợp đồng theo năm đối với nguyên liệu nhập khẩu để đảm bảo sự ổn định,
giảm biến động giá nguyên liệu. Trình độ công nghệ hiện đại, công suất của các
dây chuyền ở mức khá cao, chất lượng đạt tiêu chuẩn, chuẩn mực của khu vực và
quốc tế như WHO GMP/GLP/GSP, tiêu chuẩn ISO 9001:2000.
TRAPHACO tham gia liên kết tại 2 công ty cung cấp đầu vào cho sản phẩm đó là:
CT TNHH Traphaco Sapa – TRAPHACO SAPA (TRA nắm giữ 100%) chuyên
gia công các sản phẩm nguyên liệu dược liệu đầu vào và thực hành nghiên cứu
GAP của TRA. Cung cấp 25% trong tổng nhu cầu nguyên liệu.
Chức năng chính: Công ty TNHH Traphaco Sapa chuyên gia công các sản
phẩm nguyên liệu, dược liệu đầu vào, thực hành nghiên cứu GACP của
Traphaco. Đồng thời là trung tâm để phát triển vùng trồng dược liệu cung cấp
nguyên liệu đầu vào cho Traphaco. Nhà máy của Traphaco Sapa được thành
lập từ năm 1998 với dây chuyền chiết xuất cao, sơ chế dược liệu đầu vào và
hơn 4ha đất trồng cây dược liệu thử nghiệm. Ngày 29/3/2018, Nhà máy đã
được Cục quản lý dược - Bộ Y tế cấp Chứng nhận đạt tiêu chuẩn " thực hành
tốt sản xuất thuốc" GMP-WHO
CTCP Công nghệ cao Traphaco - TRAPHACO CNC (TRA nắm giữ 51%):
chuyên thực hiện gia công các sản phẩm, thành phẩm đông dược của TRA. TRA
dự kiến nâng tỷ lệ sở hữu lên 85% để tiếp tục phát huy sản phẩm chủ lực là đông dược.
Chức năng chính: Traphaco CNC chuyên thực hiện gia công các sản phẩm,
thành phẩm của Traphaco. Nhà máy của Traphaco CNC tại Văn Lâm, Hưng
Yên, được khởi công tháng 10/2004 và đi vào hoạt động từ tháng 01/2007.
Với diện tích 10.000 m2 nhà xưởng, nhà máy bao gồm phân xưởng: phân
xưởng viên nén Đông dược, phân xưởng sơ chế, phân xưởng trà, phân xưởng
thuốc ống, thuốc bột dung ngoài. Nhà máy Văn Lâm chuyên sản xuất Đông
dược và đã được đăng ký đạt tiêu chuẩn GMPcủa WHO về Đông dược vào
năm 2009. Đây là nhà máy Đông dược đầu tiên, lớn nhất và hiện đại nhất Việt Nam.
2.2.3. TRUNG GIAN MARKETING
Trung gian Marketing (trung gian tiếp thị) là hình thức các cá nhân, hay tổ
chức cùng với các nhà sản xuất tham gia vào việc phân phối các sản phẩm và kết
nối với người tiêu dùng, đó là những chủ thể hỗ trợ cho doanh nghiệp trong việc
thu hút, bán hàng và giao hàng của doanh nghiệp đến khách hàng và có ảnh
hưởng lớn đến các hoạt động Marketing của doanh nghiệp
=> Vai trò của trung gian Marketing:
+Giúp doanh nghiệp giảm chi phí bán hàng: Để có một mạng lưới phân
phối của riêng mình, đòi hỏi doanh nghiệp phải có tiềm lực tài chính lớn mạnh.
Và điều này sẽ gây trở ngại rất lớn đối với các doanh nghiệp, bởi ngay cả đối với
các tập đoàn đa quốc gia, họ cũng vẫn phải nhờ vào sức mạnh của các trung gian 9
marketing. Các trung gian marketing sẽ giúp các doanh nghiệp tập trung nguồn
lực của mình để khai thác tối đa hiệu quả, cũng như nâng cao chất lượng và giá trị của sản phẩm.
+ Giảm bớt điểm tiếp xúc giữa nhà sản xuất và khách hàng: Nhờ mạng
lưới phân phối rộng phủ khắp các vùng miền, khách hàng có thể dễ dàng mua
được hàng hoá đó có bất kỳ trung gian marketing nào, đồng thời tăng khả năng
tiếp cận với khách hàng mục tiêu
+Giúp đẩy nhanh việc tái đầu tư: Hệ thống trung gian marketing sẽ gián
tiếp chia sẻ những rủi ro về sản phẩm với các nhà sản xuất. Do vậy, các nhà sản
xuất có thể yên tâm huy động thêm vốn để thực hiện các chu kỳ sản xuất và tái
đầu tư cho các chu kỳ tiếp theo.
+ Chia sẻ các thông tin về thị trường: Các nhà bán lẻ tại địa phương là
những người hiểu rõ khách hàng của bạn nhất, họ biết rõ phong tục, tập quán ở
nơi họ sống cũng những thói quen mua hàng của người tiêu dùng địa phương.
+Cầu nối giữa cung và cầu: Các trung gian marketing đóng vai trò như một
chuyên viên bán hàng cho doanh nghiệp: tư vấn, đưa ra các chương trình khuyến
mãi và kích thích người mua tại điểm bán.
=> Nhờ có trung gian marketing, các doanh nghiệp có thể dễ dàng mở rộng hay
hạn chế các hoạt động kinh doanh của mình một cách linh hoạt và nhanh chóng
=> Để đạt hiệu quả về trung gian marketing, đòi hỏi các nhà sản xuất cần phải có những đặc điểm sau:
2.2.3.1. Trung gian Marketing phân phối sản phẩm
Trung gian phân phối sản phẩm sẽ bao gồm các nhà bán lẻ, nhà bán buôn, địa lý và
các nhà môi giới, …Tại đây, các trung gian sẽ tạo cho doanh nghiệp những thuận lợi
về địa điểm lưu trữ cũng như phạm vi tiếp cận với người tiêu dùng, bởi họ luôn đáp
ứng được nhu cầu của khách hàng ở mọi lúc, mọi nơi. Ngoài ra, trung gian phân phối
sản phẩm còn giúp người tiêu dùng tiết kiệm được thời gian mua hàng cũng như những lợi ích khác.
Traphaco hiện có hai kênh phân phối chính là kênh bệnh viện và kênh phân phối
thương mại (gồm các đại lý bán buôn và bán lẻ) với cơ cấu 40/60 trong tổng doanh
thu. Ở kênh phân phối thương mại, Traphaco đang sử dụng chủ yếu các đại lý bán
buôn, chiếm khoảng 80% trong tổng số khách hàng. Cuối năm 2022, Traphaco có
khoảng 30.000 khách hàng đại lý.
Hệ thống phân phối này đã và đang giúp Traphaco tăng trưởng nhanh chóng trong
nhiều năm qua bằng việc Traphaco sở hữu 1,3% thị phần dược Việt Nam, trong đó
thị trường OTC (những sản phẩm mà người tiêu dùng có thể ra hiệu thuốc mua về sử
dụng an toàn và hiệu quả mà không cần sự chỉ dẫn và theo dõi của bác sĩ – PV) chiếm
3,43%, đứng thứ 2 sau Sanofi.
Tuy nhiên, Traphaco vẫn
còn những rào cản có khả năng làm chậm bước tiến, phải
kể đến như rào cản gia nhập ngành dược khá thấp nên xuất hiện ngày càng nhiều các 10
loại thuốc cùng công năng, có thể thay thế khiến áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt.
Chưa kể, thị trường đang xuất hiện nhiều hàng nhái, hàng giả dẫn đến rủi ro bị ảnh
hưởng về mặt uy tín, thương hiệu sản phẩm, làm mất lòng tin của khách hàng khiến
mức tiêu thụ sản phẩm suy giảm. Bên cạnh đó, hàng đông dược nhập từ Trung Quốc
cũng là đối thủ không thể xem thường.
2.2.3.2. Trung gian Marketing hỗ trợ hoạt động bán hàng
Các trung gian hỗ trợ hoạt động bán hàng sẽ bao gồm các công ty kinh doanh về kho
bãi, bảo quản hàng hóa hay vận chuyển,.. Đây là nơi lưu trữ các sản phẩm của doanh
nghiệp và đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp vận chuyển hàng hóa từ nơi sản xuất đến nơi
tiêu thụ. Với loại trung gian này, doanh nghiệp có thể đảm bảo về tốc độ giao hàng,
chi phí vận chuyển cũng như độ an toàn.
Traphaco lựa chọn trung gian vận chuyển khi kết hợp cùng các đơn vị sở hữu kho
bãi, xe tải lớn để thuận tiện cho việc trung chuyển hàng hóa, đưa sản phẩm đến tay
người dùng một cách nhanh chóng, thuận tợi và an toàn nhất.
2.2.3.3. Trung gian Marketing hỗ trợ tài chính.
Đối với các trung gian tiếp thị liên quan đến tài chính như các cơ sở tín dụng, ngân
hàng, tổ chức tài chính,... doanh nghiệp cần thiết phải phân tích thật kỹ lưỡng về đặc
điểm cũng như hoạt động của các trung gian này để có thể đưa ra được những chính
sách phù hợp nhất để tiến hành thiết lập và duy trì được mối quan hệ lâu dài với họ,
đồng thời lựa chọn những đơn vị có uy tín để tránh những rủi ro không đáng có. Các
trung gian tài chính còn giúp các nhà đầu tư giảm thiểu rủi ro thông qua quá trình chia
sẻ rủi ro. Các trung gian tài chính tạo và bán các tài sản có rủi ro thấp, phù hợp với
khách hàng và sử dụng số vốn huy động được để mua các tài sản có độ rủi ro cao hơn.
Traphaco được hỗ trợ vốn từ Bộ tài chính, tạo thuận lợi cho việc huy động vốn từ cổ
phiếu, trái phiếu,.. Đặc biệt, với lợi thế từ việc hỗ trợ vốn của nhà nước, doanh nghiệp
cũng đảm bảo được rủi ro về tính thanh khoản cao.
2.2.3.4. Trung gian Marketing cung cấp dịch vụ tiếp thị
Các cơ sở cung cấp các dịch vụ tiếp thị như các công ty quảng cáo, các hàng truyền
thông, các cơ quan nghiên cứu về Marketing, các hãng báo chí, tư vấn giải pháp hỗ
trợ doanh nghiệp hiệu quả. Với những công ty không đủ tiềm lực và quy mô, thông
thường, họ sẽ phải thuê những công ty ngoài để hỗ trợ mình trong các chiến dịch truyền thông.
Với trường hợp của Traphaco, quảng cáo là công cụ vô cùng quan trọng để giúp
khách hàng nhận biết sản phẩm, quảng cáo sản phẩm đến một lượng đông đảo khách
hàng. Traphaco áp dụng đa dạng hình thức quảng cáo cho các sản phẩm thuốc của
mình bằng nhiều hình thức khác nhau: quảng cáo trên truyền hình, quảng cáo 11
online(trực tuyến) trên các website. Ngoài ra, công ty còn phát triển sản phẩm bằng
các video về sức khỏe trên youtube và thành lập fanpage, website của công ty.
Trên các fanpage, công ty có thêm hoạt động livestream để thúc đẩy bán hàng như
hoạt động livestream thuốc nhỏ mắt công nghệ kín. Đặc biệt trong năm 2020, do tình
hình giãn cách xã hội, các trang web liên kết, fanpage của công ty hoạt động ngày
càng hiệu quả, đóng góp rất lớn trong việc quảng bá sản phẩm của công ty với người sử dụng.
2.2.4. ĐỐI THỦ CẠNH TRANH
2.2.4.1. Tổng quan về ngành dược và mức độ cạnh tranh nội ngành.
a/ Tổng quan về ngành dược:
Nghề dược là công việc liên quan đến ngành dược phẩm (thuốc đông y và
tây y). Ngành Dược được phân thành nhiều lĩnh vực như. nghiên cứu thuốc mới,
sản xuất thuốc gọi là ngành công nghiệp bào chế; Kinh doanh phân phối và cung
ứng thuốc,, quản lý dược, kiểm nghiệm thuốc (để đảm bảo chất lượng dược phẩm
khi cung ứng ra thị trường).
Ngành dược tại Việt Nam:
Báo cáo của Vietnam Report dẫn thống kê của BMI Research cho biết,
hiện Việt Nam là thị trường dược phẩm lớn thứ hai tại Đông Nam Á, là một trong
17 nước xếp vào nhóm có mức tăng trưởng ngành Dược cao nhất. Tuy nhiên, tình
hình sản xuất dược phẩm trong nước vẫn còn nhiều hạn chế, chỉ đáp ứng được
khoảng 52,5% nhu cầu dược phẩm trong nước, số còn lại phải thông qua nhập
khẩu. Thị trường chăm sóc sức khỏe của Việt Nam đạt giá trị 16,2 tỷ USD vào
năm 2020, chiếm 6,0% GDP. Tổng chi tiêu cho y tế tăng từ 16,1 tỷ USD vào năm
2017 lên hơn 20 tỷ USD năm 2021, dự kiến đạt 23,3 tỷ USD vào năm 2025 và
33,8 tỷ USD vào năm 2030, với tốc độ CAGR (2020-2030) là 7,6%. Chi tiêu cho
dược phẩm cũng tăng đến hơn 6,6 tỷ USD trong năm 2021.
Sản phẩm của nghề dược là thuốc rất phong phú về chủng loại, bao gồm
các loại thuốc tây y (tân dược) và thuốc đông y (đông dược) với chức năng phòng
và trị bệnh, nâng cao sức khỏe cho con người.
Trong cuộc sống hàng ngày, mọi người đều cần và sử dụng thuốc ở mức
độ khác nhau từ viên thuốc cảm sốt, thuốc bổ thông thường đến những loại thuốc
đặc biệt để trị các chứng bệnh nan y, vì vậy, sản phẩm của nghề dược mang tính phổ thông cao.
b/ Mức độ cạnh tranh nội ngành:
Các công ty hoạt động trong ngành dược phẩm không chỉ cạnh tranh về
mặt thương mại mà còn cạnh tranh nhau rất quyết liệt về việc nghiên cứu - phát triển ( )
R&D các sản phẩm dược phẩm. Thực tế, đối với các sản phẩm dược phẩm,
các yếu tố như bằng sáng chế, thương hiệu, R&D, đổi mới sản phẩm đáp ứng nhu
cầu người sử dụng luôn là yếu tố cạnh tranh hàng đầu.
Trong đó, đổi mới, R&D cho một sản phẩm mới rất tốn kém và có rủi ro
cao, thời gian thực hiện dài. Do đó, trước khi bắt tay thực hiện một dự án phát
triển sản phẩm, các công ty dược rất cần phải thực hiện phân tích đối thủ cạnh
tranh để tạo lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm mới. Điều này sẽ giúp các công ty 12
dược giảm bớt, hạn chế nguy cơ sản phẩm sau khi mất nhiều công sức, chi phí đầu
tư làm ra nhưng không thể cạnh tranh với các sản phẩm của các công ty khác.
2.2.4.2. Yếu tố quyết định trong cạnh tranh của ngành:
- Tìm hiểu thị trường: Bạn sẽ nắm rõ được các biến chuyển, nhu cầu của thị
trường hiện nay. Một ý kinh điển trong mọi ngành kinh doanh là chúng ta không
bán cái chúng ta có mà bán cái khách hàng cần. Việc phân tích đối thủ cạnh tranh
sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện, sâu sắc hơn về thị trường.
- Nhắm đến đúng khách hàng: Qua quá
trình phân tích đối thủ cạnh tranh, bạn
sẽ xác định được rõ hơn khách hàng của mình là ai, họ cần gì, họ đang mong
muốn sự thay đổi nào. “Bức tranh” về khách hàng của bạn sẽ thêm rõ ràng với
từng nét vẽ, hình khối, màu sắc cụ thể.
- Theo dõi tình hình kinh tế: Phân tích
cạnh tranh cũng cho bạn thấy được bức
tranh kinh tế hiện thời, những cơ hội và cả thách thức bạn có thể gặp phải.
- Dự báo tiềm năng thị trường: Qua phân tích, bạn sẽ nhìn nhận rõ hơn sự vận
động của thị trường cung ứng ngành dược. Nhìn nhận, dự báo tiềm năng thị
trường là yếu tố quan trọng giúp bạn có được những bước đi R&D sản phẩm hiệu quả.
- Đánh giá đối thủ cạnh tranh: Điểm
mạnh, điểm yếu, cơ hội, thách thức của
đối thủ cạnh tranh của bạn sẽ được cụ thể hóa qua phân tích. Bạn có thể học hỏi,
tham khảo chọn lọc điểm mạnh của họ; tìm cách khắc phục điểm yếu của họ; tìm
cách tận dụng các cơ hội giống họ và lường trước để vượt qua các thách thức mà
công ty của bạn cũng có thể gặp phải.
- Theo dõi sản phẩm của đối thủ cạnh tranh: Qua phân tích đối thủ cạnh tranh,
bạn sẽ theo dõi được sản phẩm của đối thủ. Sản phẩm của họ đang được nhóm
khách hàng nào ưa chuộng, vì sao. Sản phẩm của họ đang đẩy mạnh phát triển sản
xuất hay thu hẹp khu vực phân phối…
- Khách hàng của đối thủ: Bạn
cũng sẽ xác định được rõ khách hàng đang
mua lại sản phẩm, mua thường xuyên sản phẩm của đối thủ là ai và vì sao họ mua
lại. Nhìn nhận được khách hàng của đối thủ, bạn sẽ dần tìm được cách phục vụ tốt
hơn và cạnh tranh khách hàng với đối thủ.
- Khả năng chiếm lĩnh thị trường: Bạn có thế nhìn nhận được khả năng cạnh
tranh, chiếm lĩnh thị trường hiện tại qua phân tích đối thủ cạnh tranh. Bạn có thể
hình dung thị trường như một miếng bánh hữu hạn và công ty của đối thủ, của bạn
đang chiếm phần bánh như thế nào, có vị thế như thế nào trên thị trường.
2.2.4.3. Giới thiệu các hãng cùng công dụng:
Thị trường ngành dược là vô cùng lớn trên thế giới nói chung và Việt Nam
nói riêng. Đối với Traphaco, số lượng các hãng cạnh tranh là vô cùng lớn, chỉ
riêng với sản phẩm Hoạt huyết dưỡng não cũng đã có nhiều hãng dược trong và
ngoài nước có công dụng tương tự và được nhiều người biết đến. Có thể kể tới
một số sản phẩm với công dụng tương tự sản phẩm Hoạt huyết dưỡng não của
Traphaco trên thị trường như Hoạt huyết Nhất Nhất của Công ty TNHH dược
phẩm Nhất Nhất. Tiếp theo có thể kể tới là Hoạt huyết dưỡng não Foripharm
thuộc Công Ty Cổ Phần Dược Phẩm Trung Ương 3. bên cạnh đó có sản phẩm
Hoạt huyết dưỡng não Cerecaps của Công Ty Cổ Phần Dược Trung Ương
Mediplantex và Hoạt huyết dưỡng não DHG là sản phẩm của Công ty Cổ phần
Dược Hậu Giang. Ngoài ra còn có các sản phẩm dưỡng não tương tự đến từ các 13
công ty trong nước khác như Công ty TNHH Dịch vụ Y tế Hưng Thành, Công ty
cổ phần dược Phúc Vinh, Công ty TNHH Đông Dược Phúc Hưng.
2.2.4.4. Chiến lược sản xuất và kinh doanh sản phẩm của các đối thủ cạnh
tranh cùng ngành hàng:
Thành công trong kinh doanh là điều mà bất kì một công ty nào cũng đều
hướng tới, chính vì vậy mà các doanh nghiệp đều xây dựng cho riêng mình chiến
lược sản xuất và kinh doanh sản phẩm của mình khi cạnh tranh với đối thủ.
Nhưng nhìn chung, các chiến lược đó đều có chung những đặc điểm và yêu cầu
nhất định. Đó chính là nghiên cứu các sản phẩm thuốc mới, phát triển các sản
phẩm có nguồn gốc tự nhiên; đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao;
thực hiện chiến lược phát triển bền vững, bảo vệ môi trường; đầu tư mở rộng dây
chuyền sản xuất thuốc đạt tiêu chuẩn quốc tế; thực hiện M&A, liên doanh với các
doanh nghiệp nước ngoài; đẩy mạnh hoạt động sản xuất thuốc, thiết bị y tế; cải
tiến cơ cấu tổ chức, chính sách, quản lý của công ty; tập trung xây dựng nhóm
hàng chiến lược có doanh số lớn và lợi nhuận cao; sử dụng công nghệ kỹ thuật số
trong tiếp thị bán hàng; tìm kiếm, đa dạng nhà cung cấp nguyên vật liệu với giá
cạnh tranh; phát triển, mở rộng bán hàng trực tiếp qua các nhà thuốc; tăng cường
các biện pháp quản trị rủi ro tài chính, biến động giá và chất lượng nguồn nguyên liệu đầu vào. .
2.2.4.5. Một vài sản phẩm thay thế tiêu biểu của Traphaco:
Sau 50 năm hình thành và phát triển, Traphaco đã khẳng định vị thế là
doanh nghiệp dược hàng đầu Việt Nam. Song hành cùng quá trình phát triển là
những đóng góp cho xã hội, cộng đồng của doanh nghiệp, nổi bật là xây dựng
vùng dược liệu, mang lại sinh kế bền vững cho người dân cũng như đảm bảo
nguyên liệu chất lượng cao nhất cho sản phẩm.
Không giống như phần lớn các doanh nghiệp dược khác chủ yếu tập trung
vào mảng tân dược, Traphaco đã mạnh dạn chọn cho mình lối đi riêng khi tiên
phong trong “cuộc cách mạng thuốc Đông dược”. Sự khác biệt này khiến
Traphaco gặp không ít khó khăn, thách thức trong quá trình hoạt động nhưng cũng
mở ra cơ hội lớn để chiếm lĩnh thị phần ở các dòng sản phẩm mà Việt Nam có lợi
thế sản xuất. Bởi thực tế, nguyên liệu để làm Đông dược chủ yếu là các loài cây cỏ
trong tự nhiên và nước ta lại được thiên nhiên ưu ái với điều kiện thổ nhưỡng và
khí hậu phù hợp cho sự phát triển của nhiều loại dược liệu quý. Trong giai đoạn
2020 - 2021, Traphaco phải đối mặt với các sản phẩm thay thế khác đến từ các
Công ty dược trên toàn Việt Nam về THUỐC BỔ NÃO nói riêng và các loại thuốc khác nói chung. 14
a/ Dược Hậu Giang (DHG): Hiện là doanh nghiệp dược nội lớn nhất với hệ thống phân
phối rộng khắp, bao phủ hầu hết cửa hàng bán lẻ và bệnh viện trên toàn quốc. Trong top
10 công ty dược lớn nhất Việt Nam, Dược Hậu Giang là gương mặt nội địa duy nhất góp
mặt. Hoạt Huyết Dưỡng Não DHG có giá dao động từ 44.000đ - 50.000đ (60v) và
70.000đ - 85.000đ (100v). Tuy nhiên, so với Traphaco, Dược Hậu Giang lại thiên hướng
về thuốc giảm đau Hapacol (657 tỷ đồng), thuốc kháng sinh Klamentin (421 tỷ đồng),
thuốc kháng sinh Haginat (125 tỷ đồng). Đây là những con số doanh thu khủng mang lại cho công ty.
b/ Imexpharm (IMP): Là doanh nghiệp chuyên sản xuất và buôn bán các sản phẩm
thuốc tân dược, Imexpharm chọn kháng sinh thuộc nhóm Betalactam làm sản phẩm chủ
lực, bao gồm kháng sinh uống và tiêm. Tuy nhiên, có thể chứng minh rằng, trong thời
gian tới, Imexpharm (IMP) và Traphaco (TRA) được cho là 2 cái tên tiềm năng tiếp theo
trong thương vụ M&A. Tính đến hiện tại, tổng sở hữu nước ngoài tại IMP và TRA lần
lượt là 47,8% và 47,1%. Điều này vừa tạo động lực phát triển vừa thúc đẩy quá trình cạnh
tranh trong các dòng sản phẩm thuốc cụ thể là lấn sân sang sản phẩm Hoạt Huyết Dưỡng
Não như: Viên uống bổ não, thần kinh GinkGo BiLoBa với mức giá dao động từ 160.000đ.
c/ Domesco: Được thành lập vào năm 1989, trễ hơn khá nhiều các công ty Dược khác,
Domesco đã khẳng định được chất lượng sản phẩm cũng như định vị thương hiệu của
mình qua doanh số tăng trưởng triển vọng. Hoạt Huyết Dưỡng Não Domesco cũng trở
thành một sản phẩm gợi được nhiều lòng tin từ khách hàng. Với mức giá cạnh tranh
khoảng từ 115.000đ, HHDN Domesco cũng sẽ là một đối thủ đáng gờm trong mảng
Thuốc Bổ Não của toàn ngành Dược.
d/ Công ty TNHH Dược phẩm Đô Thành (SPM): Hiện tại, SPM là doanh nghiệp hàng
đầu trên thị trường dược phẩm, thực phẩm bảo vệ sức khỏe, tự hào là một trong số rất ít
những doanh nghiệp chuyên sản xuất và phân phối các dòng dược phẩm đa dạng về công
năng tác dụng được sự tin dùng của giới y bác sĩ, sản phẩm chăm sóc sức khỏe được
người tiêu dùng tin tưởng và ủng hộ. 15
e/ Công ty Dược phẩm TW Vidipha: Hiê ¤n nay, Công ty tiến hành quảng bá thương
hiê ¤u Vidipha đến người tiêu dùng thông qua hê ¤ thống trên 60 Đại lý phân phối của Công
ty trên toàn quốc. Khẳng định chất lượng sản phẩm và cam kết của Công ty đối với người
tiêu dùng,Vidipha liên tục được chứng nhâ ¤n đạt danh hiê ¤u Hàng Viê ¤t Nam chất lượng
cao do người tiêu dùng bình chọn qua cuô ¤c điều tra do Báo Sài Gòn Tiếp thị tổ chức.
Ngoài ra, còn rất nhiều sản phẩm thay thế khác của Traphaco trên thị trường Việt Nam
cũng như Nước Ngoài hiện nay.
2.2.4.6. Thực trạng cạnh tranh của các sản phẩm thay thế đối với doanh
nghiệp nói chung và traphaco nói riêng:
Ngành dược Việt Nam hiện có khoảng 178 doanh nghiệp sản xuất thuốc, trong đó
100 công ty sản xuất tân dược và 78 doanh nghiệp sản xuất Đông dược. Ngoài ra còn có
khoảng 300 cơ sở sản xuất Đông dược và thực phẩm chức năng nhỏ lẻ. Suốt hai thập kỷ
phát triển, dấu ấn đậm nét nhất mà các doanh nghiệp trong ngành để lại chính là sự lột
xác mạnh mẽ từ những công ty nhà nước bó buộc trong cơ chế bao cấp trở thành công ty
cổ phần năng động trong quản trị và điều hành kinh doanh.
Đi đầu phải kể đến 13 công ty dược phẩm đang niêm yết trên thị trường chứng
khoán Việt Nam. Đó là Dược Hậu Giang, Imexpharm, Domesco, Dược Cửu Long,
Pharmedic, S.P.M (chuyên về tân dược), Traphaco, Dược OPC và Dược Phong Phú
(Đông dược), cùng với 4 doanh nghiệp chuyên phân phối là Vimedimex, Ladophar, Dược
Hà Tây và Dược Bến Tre.
Chính tiềm năng phát triển cùng với tốc độ tăng trưởng ấn tượng trong những
năm gần đây của ngành dược đã biến lĩnh vực kinh doanh này trở thành mảnh đất màu
mỡ cho các nhà sản xuất cả trong lẫn ngoài nước.
Được đánh giá là thị trường có giá trị 5,2 tỷ USD/năm, ngành Dược đang hấp dẫn
cả nhà đầu tư nội lẫn ngoại. Tuy nhiên, trong cuộc chạy đua trên thị trường dược, các
doanh nghiệp nước ngoài nắm rất nhiều lợi thế. Theo đánh giá của hãng nghiên cứu thị
trường BMI, năm 2021 doanh thu thị trường dược Việt Nam đạt 5,2 tỷ USD, tăng khoảng
10% so với năm 2020 và dự báo thị trường này sẽ tăng lên 7,7 tỷ USD vào năm 2022.
Đầu tiên là Dược Hậu Giang. Thắng trên cả mặt trận sản xuất lẫn phân phối,
Dược Hậu Giang đang là doanh nghiệp đầu ngành xét về cả quy mô vốn hóa lẫn khả năng
sinh lời. Tập trung vào nhóm những sản phẩm thuốc bình dân, dễ sản xuất, kết hợp với hệ
thống phân phối rộng khắp cả nước, các nhà máy của Dược Hậu Giang đang chạy hết
công suất. Đạt được lợi thế về quy mô chính là chìa khóa để công ty này có mức biên lợi
nhuận đáng mơ ước. Trong suốt 5 năm qua, bình quân Dược Hậu Giang thu được 1 đồng
lợi nhuận trên mỗi 2 đồng doanh thu kiếm được, nếu chưa trừ chi phí hoạt động.
Do chiến lược sản phẩm đánh chủ yếu vào kênh OTC (hiệu thuốc nhỏ bán dược
phẩm không cần toa bác sĩ), Dược Hậu Giang phải đầu tư nhiều cho chi phí bán hàng và
marketing. Bất chấp điều đó, biên lợi nhuận ròng Công ty vẫn nằm trong nhóm cao nhất
ngành, từ 18-20%. Lợi nhuận cao cho phép Công ty có dòng tiền ổn định và dồi dào để
tái đầu tư. Sự ra đời của nhà máy mới tăng gấp đôi công suất là minh chứng rõ nét cho
chiến lược duy trì vị thế của Dược Hậu Giang. Không cần sử dụng nhiều đòn bẩy, tỷ suất
ROE (lợi nhuận trên vốn chủ sở hữu) của công ty này liên tục trên 30% trong vòng 5 năm
qua. Đó là kết quả của một biên lợi nhuận ấn tượng cùng một mức thu nhập cao trên mỗi 16
đồng tài sản bỏ ra. Cùng với một bộ máy quản trị được đánh giá là minh bạch và hiệu
quả, những con số tài chính đang củng cố niềm tin cho nhà đầu tư về một công ty dẫn đầu
ngành dược với hiệu quả kinh doanh ấn tượng. Nhiều năm liền, báo cáo thường niên của
Dược Hậu Giang luôn được giải báo cáo thường niên tốt nhất trên sàn chứng khoán.
Cũng từ lâu lắm rồi, người ta không thấy cổ phiếu DHG hở “room”.
Nếu như ở phía Nam, Dược Hậu Giang đang là bá chủ thì Traphaco lại thống lĩnh
thị trường miền Bắc. Cả hai đều là những doanh nghiệp chọn cách đánh bao phủ thị
trường và thực sự chiếm lĩnh được những phân khúc chủ đạo. Trong khi Dược Hậu Giang
chọn nhắm vào nhóm sản phẩm kháng sinh, giảm đau và hô hấp với chất lượng hợp lý và
giá thành rẻ hơn rất nhiều so với thuốc ngoại, thì Traphaco lại tập trung vào nhóm các sản
phẩm thuốc mang dáng dấp của thực phẩm chức năng có nguồn gốc thiên nhiên. “Nếu
như cách đây chừng 5 năm, Traphaco vẫn là công ty dược phẩm quy mô thường thường
bậc trung với doanh thu hằng năm xoay quanh mức 700 tỷ đồng, thì sự ra đời của Hoạt
Huyết Dưỡng Não và Boganic đã thực sự khai thông mạch máu lợi nhuận cho chúng
tôi”, bà Vũ Thị Thuận, Chủ tịch Traphaco so sánh một cách thú vị.
Tận dụng nguồn nguyên liệu cây đinh lăng sẵn có, nhà máy dược phẩm công nghệ
cao Traphaco CNC đã cho ra đời Hoạt Huyết Dưỡng Não, mang dấu ấn của một bài
thuốc cổ truyền trị các chứng đau đầu, giảm trí nhớ rất hay gặp ở người trung niên.
Tương tự, Boganic, một sản phẩm giúp giải độc gan cho người uống rượu bia nhiều đã
trở nên rất thành công ở Việt Nam, một quốc gia có lượng tiêu thụ bia trên đầu người vào loại cao nhất châu Á.
Nhờ chiến lược khôn ngoan khi biết chọn một phân khúc Đông dược vốn vô cùng
tiềm năng nhưng còn bỏ ngỏ, Traphaco đã thực sự bứt phá để trở thành công ty dược
phẩm lớn thứ hai trên thị trường hiện nay với doanh thu năm ngoái đạt gần 1.700 tỷ đồng,
gấp hơn 2 lần con số của 5 năm về trước. Đóng góp phần lớn trong số đó chính là những “sản phẩm xanh”.
Xét về mặt tăng trưởng và hiệu quả hoạt động, Traphaco cũng không thua kém gì
người dẫn đầu Dược Hậu Giang. Thực tế, tốc độ tăng trưởng bình quân lợi nhuận trong 5
năm qua của Traphaco là cao nhất ngành, đạt khoảng 35%. Chiến lược gia tăng tỷ trọng
của hàng tự sản xuất với biên nhuận hấp dẫn đã thực sự hiệu quả khi biên lợi nhuận ròng
sau thuế đã liên tục được cải thiện qua các năm và hiện đạt khoảng 10%.
Mặc dù không đạt được mức tỷ suất sinh lợi trên vốn chủ sở hữu (ROE) ấn tượng
như Dược Hậu Giang, mức ROE khoảng 26% vào năm ngoái của Traphaco vẫn vô cùng
hấp dẫn. Tính trung bình 3 năm trở lại đây, mức ROE của Traphaco luôn duy trì ổn định
ở mức trung bình 25% và liên tục nhiều năm liền được công ty chứng khoán TVS đánh
giá là 1 trong 50 công ty kinh doanh hiệu quả nhất thị trường.
Sự xuất hiện dày đặc của những mẩu quảng cáo các sản phẩm Đông dược trên ti
vi mỗi tối cho thấy môi trường cạnh tranh đang trong phân khúc này ngày càng gay gắt.
Đặc tính dễ sản xuất, dễ sao chép và dễ bán khiến phân khúc Đông dược trở thành một
miếng bánh ngon thu hút rất nhiều người chơi mới. Trong bối cảnh đó, Traphaco trong
những năm gần đây đã bắt đầu chủ động tìm chiến lược mở rộng thị phần mới thông qua M&A.
Mua lại những công ty thiết bị y tế tại các tỉnh thành trọng điểm như Thái Nguyên
ở khu vực phía Bắc, Đắk Lắk ở khu vực Tây Nguyên hay Quảng Trị ở khu vực Trung
Trung bộ, Traphaco đang thể hiện tham vọng thiết lập một mạng lưới phân phối rộng
khắp cả nước, tạo đòn bẩy để gia tăng vị thế trong ngành. 17
Không hoành tráng như Dược Hậu Giang hay Traphaco, nhưng Domesco lại thể
hiện vai trò dẫn dắt thị trường ở góc độ hợp tác với cổ đông chiến lược nước ngoài. Dù
không phải là công ty dược phẩm đầu tiên của Việt Nam hợp tác với khối ngoại, nhưng
Domesco là công ty cổ phần niêm yết lớn nhất hiện nay có cổ đông chiến lược là một tập
đoàn dược phẩm nước ngoài nắm gần 46% sở hữu. Theo đó, Domesco được dự báo sẽ là
nhà sản xuất chính cho tập đoàn dược phẩm CFR Pharmaceutical SA đến từ Chile.
Trước Domesco, một vài công ty dược Việt Nam cũng đã hợp tác với những tập
đoàn dược phẩm lớn của thế giới dưới hình thức sản xuất nhượng quyền. Chẳng hạn,
Imexpharm đã định vị mình như nhà sản xuất nhượng quyền hàng đầu cho Sandoz hay
BD Pharma và Innotech của Pháp. Một công ty dược khác là Pymepharco cũng đã hợp
tác với tập đoàn dược phẩm STADA Arzneimittel AG của Đức từ các đây gần 10 năm.
Chiến lược của những tập đoàn ngoại như CFR Pharmaceutical AG trong tương
lai như thế nào vẫn cần thời gian để trả lời, những sự hợp tác trước mắt đã cho thấy sự cải
thiện trong hiệu quả hoạt động và quản trị chi phí của Domesco. Năm 2013, các chỉ số về
tăng trưởng cũng như khả năng sinh lời của Domesco đều được cải thiện. Chỉ số ROE đã
tăng từ mức 15% trong năm 2012 lên gần 18% trong năm ngoái. Lợi nhuận sau thuế cũng
có mức tăng ấn tượng gần 20% trong cùng thời gian này.
“Trước mắt, CFR Pharmaceutical AG bằng danh tiếng và mối quan hệ của mình
có thể giúp Domesco chọn được những đối tác tốt trong việc mua nguyên liệu và xuất
khẩu một số sản phẩm sang thị trường Nam Mỹ. Nhìn dài hạn hơn, đối tác này cũng đang
lên kế hoạch về việc xây dựng một nhà máy sản xuất thuốc trị ung thư tại Việt Nam”,
Phó Tổng Giám đốc Nguyễn Văn Hóa của Domesco lạc quan cho biết.
Một thị trường 90 triệu dân với mức thu nhập bình quân đầu người đạt gần 1.900
USD/năm, trong khi mức chi tiêu cho dược phẩm mới chỉ khoảng 35 USD/năm đang là
bệ phóng rất lớn cho ngành dược Việt Nam. Tuy nhiên, phía trước vẫn còn những rào cản
chưa thể dỡ bỏ trong một sớm một chiều.
2.2.4.7. Áp lực cạnh tranh từ sản phẩm ảnh hưởng như thế nào đến quá trình
sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp:
Hệ thống phân phối nội địa của ngành Dược có hai kênh thương mại chủ yếu là
thông qua các nhà thuốc và thông qua kênh điều trị. Đây là một ngành đặc thù, yêu cầu
người bán hàng phải có chuyên môn, dây chuyền phân phối có sự tham gia của các bác sĩ.
Trong lĩnh vực này, tính chất chuyên môn phải đồng hành với tính chất chuyên nghiệp
của kinh doanh thương mại. Kết hợp được cả hai yêu cầu này là một thách thức lớn
không chỉ Traphaco mà còn nhiều công ty Dược khác tại Việt Nam khi các doanh nghiệp
dược nội phần lớn có gốc quốc doanh.
Mặc dù Traphaco sở hữu danh mục sản phẩm mạnh và có tiềm năng tăng trưởng,
các chuyên gia từ SSI Research quan ngại tình hình kinh tế suy yếu sẽ ảnh hưởng đến
doanh thu của công ty trong năm 2023. Doanh thu mảng Đông dược tăng 45% so với quý
trước nhưng vẫn kém hơn 8% so với cùng kỳ. Doanh số các loại thuốc bán chạy nhất như
Hoạt Huyết Dưỡng Não, Boganic và Cebraton phục hồi từ mức thấp trong quý 3/2022.
Doanh thu ngoài đông dược cũng tăng trưởng 38% so với cùng kỳ và 50% so với quý trước. 18
Trong khi nhiều doanh nghiệp đang loay hoay tìm đường thì Dược Hậu Giang
(DHG) đã đi trước một bước dài. Công ty đã bỏ ra 20 năm, tập trung xây dựng một hệ
thống kinh doanh lấy khách hàng là trung tâm. Hệ thống này dựa trên ba chân kiềng vững
chắc: xây dựng từng bước hệ thống phân phối chuyên nghiệp trên toàn quốc; chú trọng
chăm sóc khách hàng và đảm bảo quyền lợi của cổ đông. Điều này gây nên áp lực cạnh
tranh cho Traphaco khi giữ vị trí số 2 khá sát xao với Dược Hậu Giang. Làm ảnh hưởng
đến quá trình sản xuất kinh doanh của Traphaco trong những năm gần đây. Cụ thể:
Cũng trong năm 2021, Công ty đã triển khai nhiều hoạt động lớn như: chủ động
ứng phó với tình hình dịch COVID-19, tiếp tục áp dụng Văn hóa Traphaco giai đoạn mới.
Công ty đã hoàn thành kế hoạch tái cấu trúc hoạt động kinh doanh, trong đó tách mảng
kinh doanh Đông dược và ngoài Đông dược. Đây là một bước chuyển biến nhằm nâng
cao năng lực cạnh tranh, thích ứng linh hoạt với những thay đổi của thị trường, nhằm
hiện thực hóa mục tiêu chiến lược “Duy trì, giữ vững vị thế số 1 Đông Dược - tập trung
đầu tư phát triển ngoài Đông dược”; thực hiện hạn mức chi phí, đảm bảo chi trả cổ tức
30%, thu nhập người lao động tăng hơn 10%, chuyển giao công nghệ và các hoạt động
khác (thúc đẩy hoạt động marketing, phát triển sản phẩm tân dược, sản phẩm phân phối,
chuyển giao công nghệ, v.v…).
Quá trình tái cấu trúc là sự sắp xếp lại các mảng chức năng theo chuỗi giá trị của
Traphaco: đó là Kinh doanh & Marketing, Nghiên cứu & Phát triển, Tài chính & Kế
hoạch và các bộ phận hỗ trợ. Trong và sau quá trình thực hiện Tái cấu trúc, Công ty cam
kết đảm bảo ổn định việc làm và toàn bộ chế độ đãi ngộ cho người lao động để CBNV an
tâm làm việc với tâm thế mạnh mẽ hơn, động lực nhiều hơn và đạt được kết quả tốt hơn. 19
Công nghệ - chiến lược đường dài của Traphaco: Với nhà máy tân dược hiện đại
hướng tới đáp ứng tiêu chuẩn GMP-EU, các sản phẩm được sản xuất trên dây chuyền tự
động, tối ưu chi phí, giá thành giảm so với trước đây, sẽ tạo cơ hội để Traphaco vươn lên
dẫn đầu một số nhóm sản phẩm đặc thù trên thị trường. Nhà máy tân dược thông minh
được đánh giá là bước đi phù hợp với xu hướng của Traphaco. Ðây cũng là bệ phóng cho
sự chuyển dịch chiến lược thị trường của Công ty, đi bằng hai chân: cả kênh OTC (bán
lẻ) đang rất mạnh và kênh ETC (hệ điều trị).
Theo kế hoạch, trong 5 năm tới, Traphaco sẽ nhận chuyển giao công nghệ, sản
xuất gia công ít nhất 100 sản phẩm mới, đem lại doanh thu ước tính 25 triệu USD. Trong
đó, cổ đông lớn của Traphaco là Tập đoàn dược phẩm Daewoong (Hàn Quốc) sẽ chuyển
giao ít nhất 70 sản phẩm thuốc tân dược đến năm 2025.Với trình dược viên, hoạt động
chia tách giữa Đông dược và ngoài Đông dược đã được thực hiện ngay từ tháng 1/2022.
Nhờ bộ máy gọn nhẹ, chuyên nghiệp, chỉ sau 2 tháng, kết quả kinh doanh của các tỉnh
này đều vượt trên 20% kế hoạch.
Điều này đóng góp lớn vào kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm 2022 của
Traphaco với doanh thu thuần đạt hơn 1.800 tỷ đồng - tăng trưởng 14% và lãi ròng 230 tỷ
đồng - tăng trưởng 28% so với cùng kỳ. Sắp tới, công ty sẽ chi trả cổ tức đợt 1 cho cổ
đông với tỷ lệ 20%, tương đương 2.000 đồng/cổ phiếu.
Ngày 18/11/2022, Công ty cổ phần Traphaco được tôn vinh là Doanh nghiệp xuất
sắc và bền vững châu Á năm 2022 - giải thưởng dành cho các doanh nghiệp bền vững và
tiên phong tại Châu Á, hạng mục Sáng kiến vì cộng đồng.
2.2.4.8. Nguy cơ từ sản phẩm thay thế đối với doanh nghiệp:
Hiện nay, trên thị trường ngành Dược Việt Nam, sản phẩm Hoạt Huyết Dưỡng
Não của Traphaco đang đứng trước vô vàn những nguy cơ đến từ các sản phẩm thay thế
khác về giá cả, thương hiệu, phân phối đến khách hàng, chiến lược cạnh tranh,...
Thứ nhất là nguy cơ về nguồn vốn. Chi phí cho nghiên cứu và phát triển đang là
trở ngại không nhỏ khi nguồn lực để nghiên cứu cho ra đời một loại thuốc mới là rất lớn.
Trong bối cảnh đó, Traphaco buộc phải tận dụng được công nghệ sản xuất của nước
ngoài thông qua hoạt động sản xuất nhượng quyền và hợp tác với các đối thủ nước ngoài.
Tuy nhiên, nguy cơ trở thành “sân sau” và bị khối ngoại thâu tóm vẫn là rủi ro mà không
chỉ Traphaco mà còn các công ty dược trong nước phải e ngại.
Kế đến là vấn đề phân phối. Hãng Dược Traphaco đã phải đối mặt với ma trận
tầng tầng lớp lớp phân phối, khiến giá thuốc đội lên gấp nhiều lần trước khi đến được tay
người bệnh. Các chuyên gia trong ngành đều nhận định rằng tăng trưởng của thị trường
trong những năm tới cần phụ thuộc nhiều hơn vào việc gia tăng sản lượng tiêu thụ thay vì
tăng giá.“Mức thu nhập cao hơn của người dân sẽ không đồng nghĩa với việc họ sẵn sàng
trả giá cao hơn cho hóa đơn tiền thuốc. Ngược lại, khi nhận thức về việc chăm sóc sức
khỏe tăng lên, người tiêu dùng sẽ khôn ngoan hơn khi lựa chọn các sản phẩm đúng chất
lượng với giá thành hợp lý”, một chuyên gia (không tiện nêu tên) nhận xét.
Cuối cùng nhưng không kém phần quan trọng là chính sách của Chính phủ đối
với ngành dược. Chia sẻ với với NCĐT, bà Vũ Thị Thuận, Chủ tịch Traphaco, cho rằng
chính sách đấu thầu thuốc vào kênh bệnh viện cần hợp lý hơn để khuyến khích các doanh
nghiệp dược nội đầu tư mở rộng sản xuất và cải tiến chất lượng. Quả thật, từ khi thông tư 20