TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
KHOA HTTTKT&TMĐT
---- ----
BÀI THẢO LUẬN
HỌC PHẦN: THƯƠNG MẠI ĐIÊN T CĂN BẢN
ĐỀ TÀI: “ Phân tích mô h,nh kinh doanh c2a
Grab’
Nhóm: 3
Lớp học phần: K59I1&I2
GVHD: LÊ DUY HI
H6 Nô i-2023
1
THÀNH VIÊN TRONG NHÓM VÀ NHIỆM V
Họ và tên Lớp hành
chính
Nhiệm vụ
Dương Thu Hà K59I2 Làm nội dung
Hoàng Thị Ngọc Hà K59I1 Làm nội dung
Hoàng Thị Ngọc Hà K59I2 làm nội dung
Thiều Văn Hải K59I1 Làm nội dung
Phạm Thị Thanh
Hảo
K59I1 T6ng h7p word
Chu Văn Hạ K59I2 Làm nội dung
Nguyễn Thị Thanh
Hằng
K59I2 làm nội dung
Nguyễn Thị Thanh
Hiền
K59I2 Làm nội dung
Nguyễn Minh Hiếu K59I2 Làm nội dung
Phạm Thị Hoa K59I1 Làm nội dung
Lại Thanh Thanh
Hoàn
K59I2 Làm nội dung
Việt Hoàng K59I1 Làm nội dung
Phạm Lại Việt
Hoàng
K59I1 Làm nội dung
Nguyễn Thị Thúy
Hồng
(Nhóm trưởng)
K59I1 Làm nội dung
2
MỤC LỤC
Chương 1: Gii thi u Grab__________________________________________5
1.1. Lch s hnh thnh v pht trin ca Grab__________________________5
1.2. Dch v Grab cung cp____________________________________________6
1.3. V th# ca Grab_______________________________________________9
Giai đoạn 2014-2016_______________________________________________9
1.4. T,m nhn, s/ m nh v gi tr c0t l2i________________________________12
1.4.1. Tầm nhìn: “Đưa Đông Nam Á tiến về phía trước"_________________12
1.4.2. Sứ mệnh_________________________________________________12
1.4.3. Giá trị cốt lõi______________________________________________13
Chương 2: Phân i͵ch mô hnh kinh doanh_____________________________15
2.1. Mc tiêu gi tr_________________________________________________15
2.2. Mô hnh doanh thu______________________________________________15
2.3. Cơ h i th trư;ng_______________________________________________17
2.3.1 Yếu tố dân số______________________________________________17
2.3.2 Yếu tố kinh tế______________________________________________17
2.3.3 Yếu tố chính trị pháp luật____________________________________18
2.3.4. Yếu tố văn hóa-xã hội_______________________________________18
2.3.5 Yếu tố công nghệ___________________________________________18
2.4. L=i th# cạnh tranh______________________________________________19
2.5. Chi#n lư=c th trư;ng ca Grab____________________________________20
2.5.1. Chính sách thâm nhập thị trường nhanh________________________20
3
2.5.2. Chính sách giá:____________________________________________20
2.5.3. Chính sách về sản phẩm_____________________________________20
2.5.4. Chính sách về truyền thông:__________________________________22
2.6. S? pht trin ca t@ ch/c_________________________________________23
Chương 3: Đ"nh gi" mô hnh kinh doanh c#a Grab______________________27
3.1. Ưu đim______________________________________________________27
3.2. Như=c đim v khD khăn trong tương lai___________________________28
3.2.1. NhưBc điDm______________________________________________28
3.2.2. Khó khăn:________________________________________________29
4. K#t lu n________________________________________________________30
5. Danh mc tham khHo_____________________________________________31
4
I DUNG
Chương 1: GiDi thiê u Grab
1.1. LHch sJ h,nh th6nh v6 phMt triNn c2a Grab
Grab Holdings Inc., hoặc đơn giản Grab, một công ty công nghệ trụ
sở tại Singapore. Grab cung cấp các dịch vụ vận chuyển, giao hàng thanh
toán kỹ thuật số tại Singapore các quốc gia Đông Nam Á khác như
Malaysia, Indonesia, Philippines, Việt Nam, Thái Lan, Myanmar
Campuchia.
Grab đư7c thành lập vào năm 2012 dưới tên gọi GrabTaxi bởi Anthony Tan và
Tan Hooi Ling. Ban đầu, Grab chỉ cung cấp dịch vụ đặt xe taxi thông qua ứng
dụng di động tại Malaysia và Singapore.
Trong thời gian qua, Grab mở rộng khá nhiều loại hình hoạt động, chứ không
còn đơn thuần chỉ ứng dụng gọi xe taxi. Hiện nay, hãng đã mở rộng sang
cả vận chuyển bằng xe hơi riêng, xe máy, dịch vụ vận chuyển và gần đây nhất
là dịch vụ đi chung xe. Grab đã mở rộng hoạt động của mình để bao gồm các
dịch vụ khác như GrabCar (dịch vụ taxi), GrabBike (dịch vụ xe máy),
GrabFood (dịch vụ đặt đồ ăn), GrabExpress (dịch vụ giao hàng), GrabRentals
(dịch vụ cho thuê xe tự lái) và nhiều dịch vụ khác.
Trong quá trình phát triển, Grab đã thu hút đư7c nhiều nhà đầu lớn, bao
gồm SoftBank, Didi Chuxing Toyota. Đến năm 2021, Grab đã đư7c niêm
yết trên Sàn giao dịch chứng khoán Nasdaq sau khi sáp nhập với công ty đầu
tư công nghệ SPAC của Mỹ, Altimeter Growth Corp.
T6ng thống điều hành hiện tại của Grab Brad Gerstner. Ông đã gia nhập
Grab vào tháng 3 năm 2021 sau khi sáp nhập với Altimeter Growth Corp. Với
5
sự phát triển nhanh chóng của Grab, công ty này đã trở thành một trong
những công ty công nghệ lớn nhất trong khu vực Đông Nam Á đư7c mệnh
danh là "kỳ lân máu mặt".
Tại Việt Nam, Grab bắt đầu du nhập từ 2014 đăng hoạt động với danh
nghĩa dịch vụ kết nối cho loại xe chở khách dưới 9 chỗ (theo hình thức xe
h7p đồng điện tử).
Đầu năm 2016, công ty đ6i tên thành Grab Với tốc độ tăng trưởng chóng mặt
tại khu vực Đông Nam Á, Grab đã thành công tiếp cận đư7c 7 thị trưởng tại
khu vực chỉ trong khoảng thời gian chưa đầy 5 năm
Sau khi thâu tóm Uber năm 2018. Grab giữ thế độc tồn tại thị trường Việt
Nam bắt đầu kế hoạch bành trướng" rất nhanh. Trong những năm qua,
Grab liên tục ra mặt các dịch vụ mới như GrabFood GrabExpress, Moca. Mới
đây nhất Giáo cho và mất Gial Mart với mục tiêu số hóa ch7 truyền thống
Theo đó, doanh thu về bán hàng cung cấp dịch vụ của Grab Việt Nam
trong giai đoạn từ năm 2014 đến 2018 lần7t 1,47 tỷ đồng, 32,3 tỷ đồng,
187,9 tỷ đồng, 758,8 tỷ đồng và 2.194,5 tỷ đồng
Cho tới năm 2019, sau 5 năm hoạt động, Grab tuyên bố đã có đến 25% dân số
Việt Nam đang sử dụng dịch vụ với 190.000 đối tác tài xế tham gia mạng lưới
vận chuyển này. Hiện nay, Grab đã trở thành ứng dụng đa dịch vụ hàng đầu
Việt Nam.
1.2. DHch vO Grab cung cPp
Grab cung cấp tất cả dịch vụ trên nền tảng ứng dụng điện thoại. Hướng tới
việc nhanh chóng vội trong thời đại 4.0 ngày nay. theo thời gian,
Grab cũng gần như mở rộng các dịch vụ của mình. Tạo sự tiện l7i nhanh
chóng cho các khách hàng.
6
Ban đầu, khi mới vừa gia nhập thị trường Việt Nam, Grab chỉ các dịch vụ
bản như: GrabBike, GrabCar, GrabTaxi…Kể từ năm 2017, các dịch vụ
mới ra đời như một cách để cạnh tranh các đối thủ Go Viet, Bee… thể kể
đến như Grab đi tỉnh, GrabExpress, GrabFood và gần đây là GrabHour.
GrabBike
Là chức năng bản ban đầu tại Việt Nam trên ứng dụng Grab. Cho phép kết
nối trực tiếp giữa khách hàng nhu cầu đi lại tài xế xe ôm 2 bánh (xe
máy).
GrabCar
dịch vụ xe hơi 4 bánh kết nối giữa nhân xe hơi rảnh khách hàng
muốn đi bằng xe 4 bánh. Cước phí chuyến đi đều đư7c công khai trên app
Grab. Và các khách hàng cũng không phải quan tâm đến việc trả thêm khoảng
phí nào. Dịch vụ này đư7c xem giá thành rẻ hơn dịch vụ taxi truyền
thống do Mai Linh, Vinasun… cung cấp.
Grab đi tỉnh
Là dịch vụ GrabCar 2 chiều. Có nghĩa là bạn sẽ đư7c thực hiện những chuyến
đi xa 7t đi 7t về trong ngày. Nhưng mức phí lại rẻ hơn so với
GrabCar thông thường.
Đây là dịch vụ hữu ích để di chuyển từ tỉnh này sang tỉnh khác Grab cung
cấp cho các khách hàng đi xa.
GrabFood
GrabFood dịch vụ giao thức ăn/nước uống đư7c Grab triển khai trong thời
gian gần. đây cũng một trong các dịch vụ của Grab nhận đư7c sự yêu
thích từ khách hàng. Các cửa hàng đồ ăn, đồ uống sẽ trở thành đối tác của
7
Grab. danh mục thức ăn của họ sẽ đư7c hiển thị lên ứng dụng với thực
đơn đã đăng ký.
Khách hàng đặt món ăn ưa thích trên ứng dụng. các tài xế GrabBike sẽ đi
mua và giao đến tận nơi.
GrabExpress
GrabExpress ra đời như một dịch vụ giao hàng nhanh trong nội thành. Grab là
khôn khéo tận dụng lư7ng tài xế GrabBike dồi dào của mình để hoạt động
dịch vụ này.
thể nói, đây một dịch vụ nhằm làm tăng thu nhập cho tài xế nhưng vẫn
đáp ứng nhu cầu xã hội – giao hàng tận nơi và phải nhanh.
GrabHour
dịch vụ đặt xe riêng tính phí theo giờ. Bạn thể di chuyển linh động
giữa các điểm. Nhưng vẫn biết trước giá tiền giá cố định tuỳ vào gói thời
gian mà bạn đặt.
GrabShare
Cùng quãng đường, nhưng hai người khác nhau đi. cùng share chi phí
chuyến đi. Một đòn tâm khá tốt Grab dành cho khách hàng của mình.
Hiện dịch vụ này chỉ dành cho xe 4 bánh.
GrabPay
Ứng dụng triệt để công nghệ vào các dịch vụ. GrabPay ra đời như một cách
để khách hàng của Grab không phải dùng đến tiền mặt. Không phải trả các chi
phí tiền lẻ đơn giản chỉ các thao tác trên điện thoại thông minh. Tuy
nhiên dịch vụ này đã bị thay thế bằng GrabPay by Moca từ ngày
16/10/2018.
GrabMart
8
GrabMart dịch vụ giao hàng hàng ngày theo yêu cầu. Khách hàng thể
mua đồ tạp hóa, thực phẩm đóng gói, sản phẩm chăm sóc sức khỏe, sản phẩm
làm đẹp, quà tặng nhiều thứ khác thông qua ứng dụng Grab giao hàng
cho tới tay trong khoảng thời gian dưới 1 giờ.
1.3. VH thY c2a Grab
Giai đoạn 2014-2016
Đầu 2014, Grab Uber chính thức vào thị trường Việt Nam với hình
hoạt động mới.
Ngay khi gia nhập với tên gọi GrabTaxi định vị ứng dụng đặt xe giá rẻ,
Grab cũng đã chủ trương “đốt tiền” để giành miếng bánh đang nằm tay trong
các hãng taxi truyền thống.
Đề án thí điểm năm 2015 (Đề án 24), tạo sở pháp cho Grab bắt đầu quá
trình bành trướng với chiến dịch giành thị phần theo cách chưa từng có ở Việt
Nam. Nhờ nguồn vốn dồi dào đư7c các nhà đầu rót vào công ty mẹ (tại
Singapore), Grab thực hiện chiến dịch đốt tiền khuyến mãi cho khách hàng;
chiết khấu, tiền thưởng cho tài xế ở mức tối đa.
Grab Uber tạo ra cuộc đua song khi liên tục đốt tiền để mở thị trường
mới. Giai đoạn 2014 2015, “chạy Grab” câu cửa miệng. Nhiều người lao
động bỏ công việc cũ để tham gia vào mạng lưới tài xế với viễn cảnh thu nhập
hấp dẫn hơn nhiều lần và thời gian hoạt động linh hoạt.
Trong khi đối thủ nặng nhất lúc bấy giờ Uber lại định vị phân khúc
cao hơn, ít khuyến mại thường xuyên tăng giá do ít tài xế. thế, hãng
công nghệ Mỹ sớm hụt hơi trong cuộc chạy đua. Chiến 7c giá một trong
những chính sách tạo nên thành công, giúp Grab đánh bật Uber, khiến đối thủ
9
phải bán mình ứng dụng, hình của Grab khi đó không n6i bật hơn so
với đối thủ trực tiếp.
Giai đoạn 2017 – 2018
Chiến dịch đốt tiền giúp Grab bùng n6 thị phần, số lư7ng tài xế chỉ một thời
gian ngắn. Grab phá vỡ thị trường vận tải truyền thống hình thành nên thị
trường gọi xe công nghệ.
cũng đưa đến cuộc chiến pháp kéo dài giữa Grab Vinasun vào năm
2017, khi hãng taxi truyền thống tố Grab sử dụng “chiêu trò”, cạnh tranh
không lành mạnh bằng chiêu thức siêu giảm giá, “chiến 7c giá huỷ diệt”
nhằm mục đích chiếm lĩnh thị trường và trốn thuế.
Cuộc tranh giữa mới tốn tốn nhiều giấy mực khiến Grab phải bồi
thường 4,8 tỷ đồng cho Vinasun theo phán quyết của tòa.
26/3/2018, Grab công bố mua toàn bộ hoạt động kinh doanh của Uber tại
Đông Nam Á. Đây thỏa thuận sáp nhập lớn nhất, kết thúc cuộc cạnh tranh
tốn kém kéo dài, đưa Grab trở thành ứng dụng gọi xe lớn nhất thị trường
hơn 600 triệu dân. Thương vụ này vấp phải nhiều chỉ trích từ người dùng
(gồm cả tài xế, hành khách) lọt vào tầm ngắm của các quan quản
nhiều quốc gia Singapore, Philippine, Việt Nam… Còn nhớ, tại Việt Nam khi
đó, Grab là ứng dụng lớn và có tiềm lực nhất.
Giai đoạn 2018 – nay
Uber dừng hoạt động nhưng không có đối thủ nào đủ sức lấp khoảng trống
giảm bớt vị thế của Grab. Hàng loạt ứng dụng nội Vato, Aber, Fastgo, Be…
mọc lên như “nấm sau mưa” nhưng nhanh chóng rơi vào quên lãng khi không
có đủ tiềm lực cả về kinh tế và công nghệ để cạnh tranh đường dài.
10
8/2018, GoViet xuất hiện đư7c Gojek (Indonesia) hậu thuẫn với tiềm lực
không thua kém. Đối thủ mới dùng chiến thuật chiếm lĩnh thị trường giống
hệt Grab với các chuyến xe giá rẻ tiền thưởng cho tài xế. Trong cuộc cạnh
tranh gay gắt với đối thủ đến từ Indonesia là Gojek để trở thành siêu ứng dụng
khu vực Đông Nam Á, Grab đã thông báo sẽ đầu 150 triệu USD để
nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo (AI) thuê thêm nhiều kỹtrong năm tới để
thúc đẩy hoạt động kinh doanh đang mở rộng hiện nay, trong đó gồm giao đồ
ăn, thanh toán kỹ thuật số và nội dung số,…
Không chỉ tạo ra l7i nhuận cho riêng công ty, Grab còn đang góp phần mang
lại l7i ích to lớn cho nền kinh tế người tiêu dùng tại các nước công ty
hiện diện. Mới đây, tại Singapore, Grab đã công bố kế hoạch đầu tư thêm 500
triệu USD vào Việt Nam trong vòng 5 năm tới để phát triển các giải pháp
công nghệ tài chính, công nghệ di động mới logistics, với mục tiêu tiếp tục
đóng góp tích cực cho sự phát triển nền kinh tế số của Việt Nam, tạo ra hàng
triệu hội tăng thêm thu nhập góp phần nâng cao chất 7ng cuộc sống
cho người dân Việt Nam.
Ông Russell Cohen, Giám đốc Điều hành khu vực Đông Nam Á của Grab,
cho biết khoản đầu tư này thể hiện cam kết chặt chẽ và sâu rộng của Grab cho
thị trường Việt Nam. Nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng cùng với số
lư7ng người trẻ quen dùng điện thoại thông minh ngày càng gia tăng là những
điều kiện chín muồi giúp Việt Nam dễ dàng tiếp cận với các dịch vụ kỹ thuật
số. Kể từ khi hoạt động tại Việt Nam vào năm 2014, đến nay Grab đã trở
thành siêu ứng dụng dẫn đầu trên thị trường lựa chọn hàng đầu của
người dân cho các dịch vụ giao nhận thức ăn và kết nối di chuyển.
Có thể nói, Grab đang chiếm lĩnh vị thế hàng đầu trong lĩnh vực xe công nghệ
tại Việt Nam. Không những những giá trị ràng về sự thuận tiện cho
11
người sử dụng dịch vụ, Grab còn tạo ra hội việc làm nguồn thu nhập 6n
định cho khoảng 300.000 lao động có nguy cơ thất nghiệp.
1.4. T[m nh,n, s] mê nh v6 giM trH c^t l`i
1.4.1. T[m nh,n: “Đưa Đông Nam Á tiYn về phía trưDc"
Tầm nhìn của Grab trở thành một siêu ứng dụng cho cuộc sống hằng ngày.
Khách hàng sẽ đư7c những trải nghiệm hoàn toàn mới khi ứng dụng Grab
giờ đây không chỉ cung cấp các dịch vụ còn cung cấp thông tin liên quan
chính xác ngay khi người dùng cần, đáp ứng tất cả nhu cầu thiết yếu cho cuộc
hằng hàng ngày bất cứ mọi lúc. Màn hình chính của ứng dụng Grab cho
phép thao tác một chạm đơn giản để truy cập vào các lựa chọn thanh toán
dễ dàng điều hướng đến tất cả dịch vụ phục vụ cho cuộc sống hàng ngày;
đồng thời thêm những nội dung tin tức (news feed) giúp người dùng khám
phá thành phố của họ với phần đánh giá địa điểm các thông tin hữu ích
đư7c cập nhật liên tục, dụ như địa điểm nhà thờ Hồi giáo gần nhất trong
tháng Ramadan, hay thậm chí là kết quả trận bóng đá mới nhất tại World Cup.
Người dùng Grab sẽ tận hưởng các dịch vụ cùng hấp dẫn như mua sắm,
tiện ích, giải trí nhiều hơn nữa từ siêu ứng dụng hữu ích nhất cho cuộc
sống hàng ngày của Đông Nam Á .
Với tầm nhìn “Đưa Đông Nam Á tiến về phía trước", Grab đã đang quyết
tâm đưa ra những giải pháp cho các vấn đề giao thông hiện hữu, nhằm mang
đến trải nghiệm tự do đi lại cho 620 triệu công dân, những người đang cố
gắng dịch chuyển mỗi ngày trong khu vực này.
1.4.2. S] mệnh
Tạo nên một nền tảng giao thông an toàn nhất:
12
An toàn là ưu tiên hàng đầu tại Grab. Grab tập trung vào công tác đào tạo cho
các tài xế, thiết lập các tính năng an toàn trong ứng dụng, chẳng hạn như huấn
luyện về an toàn giao thông cũng như h7p tác chặt chẽ với chính quyền địa
phương trong quá trinh hoạt động. Grab luôn tin rằng một nền tảng giao thông
dựa trên ứng dụng điện thoại thông minh, nếu đư7c đầu tư h7p lý, sẽ trở thành
một phương thức di chuyển an toàn nhất tại Đông Nam Á.
Khiến việc đi lại trở nên dễ dàng hơn với tất cả mọi người:
Mục đích của Grab khiến việc đi lại trở nên dễ dàng mọi lúc, mọi nơi với
các mức chi phí nằm trong khả năng chi trả của những nhu cầu khác nhau.
Grab tin rằng dịch vụ vận chuyển tiện l7i, hiệu quả sẽ trở thành quyền l7i của
mọi người dân Đông Nam Á, bất kể thu nhập, nhu cầu đặc biệt, tu6i tác hay
địa điểm. Và Grab sẽ không bỏ lỡ bất kì khách hàng nào.
Cải thiện đời sống của các đối tác:
Grab tin rằng, một doanh nghiệp hoạt động bền vững không chỉ dừng lại
việc sinh l7i mà điều quan trọng hơn hết, là cùng nhau chia sẻ và góp phần cải
thiện đời sống của tất cả các bên quan hệ mật thiết với sự sống còn của
doanh nghiệp: tài xế, hành khách, chính quyền sở tại nói rộng hơn
hướng đến l7i ích xã hội trên diện rộng.
1.4.3. GiM trH c^t l`i
An toàn
-Xác minh tài xế và phương tiện: Grab sử dụng công nghệ để xác minh danh
tính của tài xế tình trạng của phương tiện. Tài xế phải cung cấp giấy tờ
tùy thân, giấy phép lái xe giấy đăng xe để đư7c xác minh. Phương
tiện của tài xế cũng phải đư7c kiểm tra định kỳ để đảm bảo an toàn.
13
- Hỗ tr7 24/7: Người dùng thể liên hệ với Grab qua t6ng đài hoặc ứng
dụng để đư7c hỗ tr7 trong trường h7p khẩn cấp.
- Bảo hiểm cho người dùng: Grab cung cấp bảo hiểm tai nạn nhân (PAI)
cho hành khách, tài xế GrabCar GrabBike. Chính sách bảo hiểm này
cung cấp bảo hiểm trong trường h7p t6n thương vĩnh viễn t6n hại thân
thể do tai nạn cho tài xế hành khách với mức bồi thường lên đến hơn
100 triệu đồng.
- Ngoài ra, Grab cũng đã cập nhật tính năng đánh giá phản hồi trong ứng
dụng cũng như Trung tâm Tr7 giúp với các tùy chọn để người dùng thể
báo cáo các vấn đề liên quan đến sức khỏe vệ sinh. Tính năng này cho
phép người dùng gửi phản hồi cho Grab nếu đối tác tài xế biểu hiện
không khỏe hoặc không đeo khẩu trang trong chuyến xe. Grab luôn theo
dõi những phản hồi này và sẽ thực hiện các hỗ tr7 cần thiết để bảo vệ sự an
toàn và sức khỏe của người dùng. Hành khách thể linh hoạt huỷ chuyến
gửi phản hồi cho Grab nếu đối tác tài xế hoặc hành khách không đeo
khẩu trang.
Sự thuận tiện
- Đặt xe dễ dàng: Tài xế Grab mặt khắp mọi nơi ,Người dùng thể
đặt xe chỉ với vài thao tác trên ứng dụng Grab. Chỉ cần nhập điểm đón
điểm trả, Grab sẽ tìm kiếm hiển thị danh sách các tài xế gần đó. Người
dùng có thể chọn tài xế và đặt xe chỉ với một cú chạm.
- Thanh toán nhanh chóng: thanh toán chuyến đi bằng nhiều phương thức
khác nhau, bao gồm tiền mặt, thẻ tín dụng, thẻ ghi n7 điện tử. Grab
cũng cung cấp tính năng thanh toán sau để người dùng thể thanh toán
chuyến đi sau khi đến nơi.
14
- Dịch vụ đa dạng: Grab cung cấp nhiều dịch vụ khác nhau, bao gồm
GrabCar, GrabBike, GrabTaxi, GrabShare, GrabExpress, GrabFood,
GrabMart, GrabGrocers, GrabAssistant, GrabBike Premium, GrabCar
Plus. Điều này giúp người dùng dễ dàng lựa chọn dịch vụ phù h7p với
nhu cầu của mình.
Giá cả phải chăng
- Giá cước minh bạch: Giá cước của Grab đư7c hiển thị ràng trên ứng
dụng Grab. Người dùng có thể biết đư7c giá cước trước khi đặt xe.
- Giá cước cạnh tranh: Grab cung cấp giá cước cạnh tranh so với các dịch
vụ vận tải truyền thống. Giá cước của Grab đư7c tính toán dựa trên các
yếu tố như khoảng cách, thời gian và tình trạng giao thông.
- Chương trình khuyến mãi ưu đãi: Grab thường xuyên các chương
trình khuyến mãi và ưu đãi cho người dùng, giúp người dùng tiết kiệm chi
phí. Các chương trình khuyến mãi ưu đãi này bao gồm giảm giá, hoàn
tiền và quà tặng.
Chương 2: Phân tích mô h,nh kinh doanh
2.1. MOc tiêu giM trH
- Xây dựng một hệ sinh thái công nghệ thông minh bền vững, cung cấp
các dịch vụ di chuyển và cuộc sống hàng ngày cho mọi người.
- Giúp mọi người di chuyển an toàn, tiện l7i đạt đư7c mục tiêu hàng
ngày.
- Tìm cách đ6i mới sáng tạo để giúp nâng cao khả năng tiếp cận của sản
phẩm/dịch vụ công nghệ đến khách hàng trước đây chỉ số ít khách
hàng cao cấp mới có thể tiếp cận.
15
- Kết nối nhu cầu khách hàng tài xế dựa trên sự an toàn, tiện l7i bền
vững.
- Tối ưu chi phí mang đến mức giá phù h7p với nhiều đối tư7ng khách hàng
qua đó giúp nhiều người có thể tiếp cận hơn.
2.2. Mô h,nh doanh thu
Grab một siêu ứng dụng cung cấp nhiều dịch vụ khác nhau, bao gồm đặt
xe, giao hàng ăn uống các dịch vụ tài chính thông qua ứng dụng di động
của mình. Grab hoạt động thu phí từ mỗi chuyến đi khách hàng đặt trực
tiếp qua app dựa trên giá cố định phụ phí thêm quãng đường thời gian
thành công. Với mỗi chuyến xe, Grab thu của đối tác (tài xế) 28,375% trong
đó 25% hoa hồng dành cho Grab 3,375% là thu hộ tài xế (tính trên t6ng
cước chuyến xe). Khoản thu hộ đó gồm 3% VAT (Thuế giá trị gia tăng)
1,5% thuế thu nhập nhân của đối tác (tính trên thu nhập của tài xế). Trên
25% hoa hồng nhận đư7c, Grab phải đóng 10% VAT. Vậy Grab thu đc 22,5%
trên mỗi giao dịch.
Ngoài dịch vụ gọi xe (GrabBike hay GrabCar), Grab còn cung cấp các dịch
vụ khác như giao đồ ăn (GrabFood), dịch vụ chuyển phát nhanh
(GrabExpress) và dịch vụ tài chính thông qua ứng dụng di động. Grab tính phí
giao hàng trên các dịch vụ thực phẩm, chuyển phát nhanh và mua sắm tại nhà.
Grab cũng tính phí bảo hiểm cho các cá nhân đối tác tài xế muốn tham gia
bảo hiểm. Công ty cũng thu phí mỗi khi người tiêu dùng mua hàng từ một
thương gia sử dụng GrabPay.
Trong quý 4 năm 2022, doanh thu của Grab tăng 310% so với cùng kỳ năm
trước, đạt 502 triệu USD. Doanh thu của Grab trong năm 2022 tăng 112% so
với năm trước, đạt 1.433 triệu USD.
16
Grab một trong những hình doanh thu quảng cáo một sản phẩm
doanh nghiệp đư7c gọi GrabAds một chương trình quảng cáo dành riêng
cho các nhà bán lẻ doanh nghiệp trên ứng dụng Grab cho phép quảng cáo
sản phẩm dịch vụ của họ trực tuyến ngoại tuyến. GrabAds cung cấp
nhiều loại quảng cáo khác nhau để phù h7p với nhu cầu tiếp thị của từng nhà
bán lẻ. Các nhà bán lẻ thể chọn loại quảng cáo phù h7p tham gia các
chiến dịch tiếp thị của Grab để tăng khả năng hiển thị của sản phẩm dịch
vụ của mình trên ứng dụng Grab. GrabAds giúp các doanh nghiệp kết nối với
hàng triệu người dùng trên ứng dụng Grab. Theo Grab, hơn 60% người dùng
thực hiện giao dịch mỗi khi sử dụng ứng dụng.
GrabAds GrabDefence đư7c bán trực tiếp cho các nhà bán lẻ doanh
nghiệp, trong khi doanh thu từ các sản phẩm lối sống của Grab đư7c tính dựa
trên hoa hồng thu đư7c từ các nhà cung cấp dịch vụ. Trong năm 2021, doanh
thu từ phân khúc này đạt 44 triệu USD, chiếm 6,5% t6ng doanh thu.
Trong quý 4 năm 2021, doanh thu quảng cáo của Grab tăng 189% so với cùng
kỳ năm trước, đạt 16 triệu USD. Doanh thu từ các sản phẩm doanh nghiệp
các sáng kiến mới trong năm 2021 tăng 22% so với cùng kỳ năm trước, đạt 44
triệu USD.
2.3. Cơ hô i thH trưeng
2.3.1 YYu t^ dân s^
Tính đến ngày 24/10/2023, dân số của Việt Nam 99.924.216 người theo số
liệu mới nhất từ Liên H7p Quốc. Dân số Việt Nam hiện chiếm 1,24% dân số
thế giới, tỉ lệ dân thành thị 38,77%. Nước ta quy dân số lớn, dân số
tập trung nhiều thành thịxu hướng gia tăng, quythị trường những
người sử dụng ngày càng mở rộng.
17
2.3.2 YYu t^ kinh tY
Theo T6ng cục Thống kê, tăng trưởng GDP quý 2/2023 đạt 4,14% so với
cùng kỳ, cao hơn 0,86 điểm phần trăm so với mức tăng 3,28% của quý
1/2023. Trong đó, ngành dịch vụ tăng trưởng 6,8% (so với cùng kỳ) trong 3
tháng đầu năm 2023, đóng góp 2,9 điểm phần trăm vào GDP. Do đó, thu nhập
của người dân cũng như số tiền chi cho các sản phẩm dịch vụ ngày càng tăng.
Tuy nhiên, cùng với mức thu thập tăng, chi phí lao động cũng đang trên đà
tăng trưởng.
2.3.3 YYu t^ chính trH phMp luật
Các quy định của pháp luật cho Grab tại Việt Nam còn lỏng hạn chế hơn
nhiều so với các nước khác. Grab cũng đư7c một số l7i thế nhất định so với
các doanh nghiệp kinh doanh về điều kiện kinh doanh:
Hình 1. Khác biệt trong điều kiện kinh doanh giữa taxi và Uber/Grab
2.3.4. YYu t^ văn hóa-xã hội
Người Việt Nam ít sử dụng phương tiện giao thông công cộng, vẫn ưa chuộng
sử dụng phương tiện giao thông nhân, đặc biệt xe máy. Hiện tại, Việt
Nam có trên 60 triệu xe máy và khoảng 4,5 triệu ô tô đang lưu hành. Số lư7ng
18
tài xế xe máy dày đặc cũng như tâm ưa chuộng xe máy tạo điều kiện thuận
l7i cho Grab triển khai các loại hình như Grabbike hoặc mới đây là Grabcar.
2.3.5 YYu t^ công nghệ
Khoa học công nghệ ngày càng phát triển, hạ tầng thông tin ph6 biến hơn bao
giờ hết; ai cũng cho mình một chiếc Smartphone; hơn thế nữa chi phí sử
dụng 3G, 4G tại Việt Nam nằm trong số rẻ nhất trong khu vực. Khách hàng có
thể tiếp cận Grab ngày một dễ dàng hơn.
2.4. Lmi thY cnnh tranh
Grab thực hiện dịch vụ di chuyển của mình trên ứng dụng do chính công ty
cung cấp. Người gọi xe thể dùng ứng dụng này để đặt xe (xe máy, ô tô,
taxi, giao hàng, thức ăn). Chỉ cần nhập điểm đón và điểm đến, ứng dụng sẽ tự
động tính phí cho quãng đường. Công đoạn tiếp theo chỉ đơn giản là đặt xe
đ7i tài xế đến đón.
Grab sẽ cầu nối cho các đối tác tài xế xe rảnh muốn kiếm thêm thu
nhập với khách hàng nhu cầu sử dụng dịch vụ xe ôm công nghệ. Đây sẽ
cách tốt nhất để đáp ứng nhu cầu l7i nhuận cho cả hai bên. Đồng thời giải
quyết đư7c các vấn đề giao thông đông đúc tại Việt Nam.
Grab cung cấp tất cả dịch vụ trên nền tảng ứng dụng điện thoại. Thương hiệu
này hướng tới việc giúp khách hàng đi lại thuận tiện hơn. theo thời gian,
Grab cũng gần như mở rộng các dịch vụ của mình, tạo sự tiện l7i nhanh
chóng cho các khách hàng.
Ban đầu, khi mới vừa gia nhập thị trường Việt Nam, Grab chỉ các dịch vụ
bản như: GrabBike, GrabCar, GrabTaxi… Kể từ năm 2017, các dịch vụ
mới ra đời như một cách để cạnh tranh các đối thủ Go Viet, Bee… thể kể
đến như Grab đi tỉnh, GrabExpress, GrabFood và gần đây là GrabHour.
Sản phẩm dịch vụ Grab rất đa dạng: từ GrabTaxi, GrabBike, GrabCar,
GrabExpress và gần đây là GrabShare hiện đã có mặt tại Việt Nam.
Grab thường đặt khách hàng làm trung tâm trong quá trình phát triển dịch vụ
của mình. Grab luôn cố gắng phát triển sản phẩm qua việc lắng nghe khách
19
hàng của mình cũng như nghiên cứu thị trường kỹ lưỡng trước khi gia nhập
vào thị trường mới.
Đối với chiến 7c Marketing của Grab về giá (Price), thay như các hãng
taxi khi phục vụ cho khách hàng, khách hàng không chủ động đư7c về giá thì
Grab lại cho khách hàng biết trước giá phải trả cho dịch vụ trước khi sử dụng.
2.5. ChiYn lưmc thH trưeng c2a Grab
2.5.1. Chính sMch thâm nhập thH trưeng nhanh
Đặc điểm thị trường Việt Nam quy lớn với gần 92 triệu người. Khi đó, Grab
cái tên hoàn toàn xa lạ với thị trường Việt Nam bởi khi đó, mới chỉ xuất hiện
hãng taxi trên thiết bị di động Uber. Thời điểm đó, các ứng dụng công nghệ bắt đầu
đư7c người Việt Nam quen sử dụng hơn do s phát triển nhanh chóng của Internet
bùng n6 smartphone vừa thời gian thích h7p để không chỉ thể sẽ Grab
có những hãng taxi công nghệ khác vào Việt Nam.
Với điều kiện áp dụng chiến lư7c thâm nhập thị trường đó, Grab lựa chọn chiến
lư7c thâm nhập nhanh - chiến lư7c thâm nhập thị trường trong thời gian ngắn,
doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường ngay từ đầu với mức giá thấp nhưng vẫn
đầu tư nhiều cho các hoạt động quảng bá.
Có thể nói đây là phù h7p nhất cho GrabchiYn lưmc thâm nhập thH trưeng qu^c tY
bởi thị trường Việt Nam rất nhạy cảm về giá, dịch vụ xe ôm/taxi không sự khác
biệt giữa xe ôm truyền thống và xe ôm công nghệ nên khách hàng sẽ chọn bên cung
cấp cho họ ưu đãi về giá cả.
Đe dọa của các đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn lớn sẽ thâm nhập thị trường Việt Nam
cũng đã đặt áp lực để Grab đặt mục tiêu thâm nhập thị trường Việt một cách nhanh
chóng.
2.5.2. Chính sMch giM:
Đối với khách hàng
20

Preview text:

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA HTTTKT&TMĐT
-------- BÀI THẢO LUẬN
HỌC PHẦN: THƯƠNG MẠI ĐIÊN T CĂN BẢN
ĐỀ TÀI: “ Phân tích mô h,nh kinh doanh c2a Grab’’ Nhóm: 3
Lớp học phần: K59I1&I2 GVHD: LÊ DUY HI H6 Nô i-2023 1
THÀNH VIÊN TRONG NHÓM VÀ NHIỆM VỤ Họ và tên Lớp hành Nhiệm vụ chính Dương Thu Hà K59I2 Làm nội dung Hoàng Thị Ngọc Hà K59I1 Làm nội dung Hoàng Thị Ngọc Hà K59I2 làm nội dung Thiều Văn Hải K59I1 Làm nội dung Phạm Thị Thanh K59I1 T6ng h7p word Hảo Chu Văn Hạ K59I2 Làm nội dung Nguyễn Thị Thanh K59I2 làm nội dung Hằng Nguyễn Thị Thanh K59I2 Làm nội dung Hiền Nguyễn Minh Hiếu K59I2 Làm nội dung Phạm Thị Hoa K59I1 Làm nội dung Lại Thanh Thanh K59I2 Làm nội dung Hoàn Lê Việt Hoàng K59I1 Làm nội dung Phạm Lại Việt K59I1 Làm nội dung Hoàng Nguyễn Thị Thúy K59I1 Làm nội dung Hồng (Nhóm trưởng) 2 MỤC LỤC
Chương 1: Gii thi u Gr ab
__________________________________________5 1.1.
Lch s hnh thnh v pht trin ca Grab__________________________5
1.2. Dch v Grab cung cp____________________________________________6 1.3.
V th# ca Grab_______________________________________________9
Giai đoạn 2014-2016_______________________________________________9
1.4. T,m nhn, s/ mnh v gi tr c
__________ 0t l2i
______________________12
1.4.1. Tầm nhìn: “Đưa Đông Nam Á tiến về phía trước"_________________12
1.4.2. Sứ mệnh_________________________________________________12
1.4.3. Giá trị cốt lõi______________________________________________13
Chương 2: Phân i͵ch mô hnh kinh doanh_____________________________15
2.1. Mc tiêu gi tr_________________________________________________15
2.2. Mô hnh doanh thu______________________________________________15
2.3. Cơ h i th trư;ng
_______________________________________________17
2.3.1 Yếu tố dân số______________________________________________17
2.3.2 Yếu tố kinh tế______________________________________________17
2.3.3 Yếu tố chính trị pháp luật____________________________________18
2.3.4. Yếu tố văn hóa-xã hội_______________________________________18
2.3.5 Yếu tố công nghệ___________________________________________18
2.4. L=i th# cạnh tranh______________________________________________19
2.5. Chi#n lư=c th trư;ng ca Grab____________________________________20
2.5.1. Chính sách thâm nhập thị trường nhanh________________________20 3
2.5.2. Chính sách giá:____________________________________________20
2.5.3. Chính sách về sản phẩm_____________________________________20
2.5.4. Chính sách về truyền thông:__________________________________22
2.6. S? pht trin ca t@ ch/c_________________________________________23
Chương 3: Đ"nh gi" mô hnh kinh doanh c#a Grab______________________27
3.1. Ưu đim______________________________________________________27
3.2. Như=c đim v khD khăn trong tương lai___________________________28
3.2.1. NhưBc điDm______________________________________________28
3.2.2. Khó khăn:________________________________________________29 4. K#t lu n
________________________________________________________30
5. Danh mc tham khHo_____________________________________________31 4 NÔI DUNG
Chương 1: GiDi thiê u Grab
1.1. LHch sJ h,nh th6nh v6 phMt triNn c2a Grab
Grab Holdings Inc., hoặc đơn giản là Grab, là một công ty công nghệ có trụ
sở tại Singapore. Grab cung cấp các dịch vụ vận chuyển, giao hàng và thanh
toán kỹ thuật số tại Singapore và các quốc gia Đông Nam Á khác như
Malaysia, Indonesia, Philippines, Việt Nam, Thái Lan, Myanmar và Campuchia.
Grab đư7c thành lập vào năm 2012 dưới tên gọi GrabTaxi bởi Anthony Tan và
Tan Hooi Ling. Ban đầu, Grab chỉ cung cấp dịch vụ đặt xe taxi thông qua ứng
dụng di động tại Malaysia và Singapore.
Trong thời gian qua, Grab mở rộng khá nhiều loại hình hoạt động, chứ không
còn đơn thuần chỉ là ứng dụng gọi xe taxi. Hiện nay, hãng đã mở rộng sang
cả vận chuyển bằng xe hơi riêng, xe máy, dịch vụ vận chuyển và gần đây nhất
là dịch vụ đi chung xe. Grab đã mở rộng hoạt động của mình để bao gồm các
dịch vụ khác như GrabCar (dịch vụ taxi), GrabBike (dịch vụ xe máy),
GrabFood (dịch vụ đặt đồ ăn), GrabExpress (dịch vụ giao hàng), GrabRentals
(dịch vụ cho thuê xe tự lái) và nhiều dịch vụ khác.
Trong quá trình phát triển, Grab đã thu hút đư7c nhiều nhà đầu tư lớn, bao
gồm SoftBank, Didi Chuxing và Toyota. Đến năm 2021, Grab đã đư7c niêm
yết trên Sàn giao dịch chứng khoán Nasdaq sau khi sáp nhập với công ty đầu
tư công nghệ SPAC của Mỹ, Altimeter Growth Corp.
T6ng thống điều hành hiện tại của Grab là Brad Gerstner. Ông đã gia nhập
Grab vào tháng 3 năm 2021 sau khi sáp nhập với Altimeter Growth Corp. Với 5
sự phát triển nhanh chóng của Grab, công ty này đã trở thành một trong
những công ty công nghệ lớn nhất trong khu vực Đông Nam Á và đư7c mệnh
danh là "kỳ lân máu mặt".
Tại Việt Nam, Grab bắt đầu du nhập từ 2014 và đăng ký hoạt động với danh
nghĩa là dịch vụ kết nối cho loại xe chở khách dưới 9 chỗ (theo hình thức xe h7p đồng điện tử).
Đầu năm 2016, công ty đ6i tên thành Grab Với tốc độ tăng trưởng chóng mặt
tại khu vực Đông Nam Á, Grab đã thành công tiếp cận đư7c 7 thị trưởng tại
khu vực chỉ trong khoảng thời gian chưa đầy 5 năm
Sau khi thâu tóm Uber năm 2018. Grab giữ thế độc tồn tại thị trường Việt
Nam và bắt đầu kế hoạch bành trướng" rất nhanh. Trong những năm qua,
Grab liên tục ra mặt các dịch vụ mới như GrabFood GrabExpress, Moca. Mới
đây nhất Giáo cho và mất Gial Mart với mục tiêu số hóa ch7 truyền thống
Theo đó, doanh thu về bán hàng và cung cấp dịch vụ của Grab Việt Nam
trong giai đoạn từ năm 2014 đến 2018 lần lư7t là 1,47 tỷ đồng, 32,3 tỷ đồng,
187,9 tỷ đồng, 758,8 tỷ đồng và 2.194,5 tỷ đồng
Cho tới năm 2019, sau 5 năm hoạt động, Grab tuyên bố đã có đến 25% dân số
Việt Nam đang sử dụng dịch vụ với 190.000 đối tác tài xế tham gia mạng lưới
vận chuyển này. Hiện nay, Grab đã trở thành ứng dụng đa dịch vụ hàng đầu Việt Nam.
1.2. DHch vO Grab cung cPp
Grab cung cấp tất cả dịch vụ trên nền tảng ứng dụng điện thoại. Hướng tới
việc nhanh chóng và vội vã trong thời đại 4.0 ngày nay. Và theo thời gian,
Grab cũng gần như mở rộng các dịch vụ của mình. Tạo sự tiện l7i và nhanh chóng cho các khách hàng. 6
Ban đầu, khi mới vừa gia nhập thị trường Việt Nam, Grab chỉ có các dịch vụ
cơ bản như: GrabBike, GrabCar, GrabTaxi…Kể từ năm 2017, các dịch vụ
mới ra đời như một cách để cạnh tranh các đối thủ Go Viet, Bee… Có thể kể
đến như Grab đi tỉnh, GrabExpress, GrabFood và gần đây là GrabHour. GrabBike
Là chức năng cơ bản ban đầu tại Việt Nam trên ứng dụng Grab. Cho phép kết
nối trực tiếp giữa khách hàng có nhu cầu đi lại và tài xế xe ôm 2 bánh (xe máy). GrabCar
Là dịch vụ xe hơi 4 bánh kết nối giữa cá nhân có xe hơi rảnh và khách hàng
muốn đi bằng xe 4 bánh. Cước phí chuyến đi đều đư7c công khai trên app
Grab. Và các khách hàng cũng không phải quan tâm đến việc trả thêm khoảng
phí nào. Dịch vụ này đư7c xem là có giá thành rẻ hơn dịch vụ taxi truyền
thống do Mai Linh, Vinasun… cung cấp. Grab đi tỉnh
Là dịch vụ GrabCar 2 chiều. Có nghĩa là bạn sẽ đư7c thực hiện những chuyến
đi xa có lư7t đi và lư7t về trong ngày. Nhưng mức phí lại rẻ hơn so với GrabCar thông thường.
Đây là dịch vụ hữu ích để di chuyển từ tỉnh này sang tỉnh khác mà Grab cung
cấp cho các khách hàng đi xa. GrabFood
GrabFood là dịch vụ giao thức ăn/nước uống đư7c Grab triển khai trong thời
gian gần. Và đây cũng là một trong các dịch vụ của Grab nhận đư7c sự yêu
thích từ khách hàng. Các cửa hàng đồ ăn, đồ uống sẽ trở thành đối tác của 7
Grab. Và danh mục thức ăn của họ sẽ đư7c hiển thị lên ứng dụng với thực đơn đã đăng ký.
Khách hàng đặt món ăn ưa thích trên ứng dụng. Và các tài xế GrabBike sẽ đi
mua và giao đến tận nơi. GrabExpress
GrabExpress ra đời như một dịch vụ giao hàng nhanh trong nội thành. Grab là
khôn khéo tận dụng lư7ng tài xế GrabBike dồi dào của mình để hoạt động dịch vụ này.
Có thể nói, đây là một dịch vụ nhằm làm tăng thu nhập cho tài xế nhưng vẫn
đáp ứng nhu cầu xã hội – giao hàng tận nơi và phải nhanh. GrabHour
Là dịch vụ đặt xe riêng và tính phí theo giờ. Bạn có thể di chuyển linh động
giữa các điểm. Nhưng vẫn biết trước giá tiền – giá cố định tuỳ vào gói thời gian mà bạn đặt. GrabShare
Cùng quãng đường, nhưng hai người khác nhau đi. Và cùng share chi phí
chuyến đi. Một đòn tâm lý khá tốt mà Grab dành cho khách hàng của mình.
Hiện dịch vụ này chỉ dành cho xe 4 bánh. GrabPay
Ứng dụng triệt để công nghệ vào các dịch vụ. GrabPay ra đời như một cách
để khách hàng của Grab không phải dùng đến tiền mặt. Không phải trả các chi
phí tiền lẻ mà đơn giản chỉ là các thao tác trên điện thoại thông minh. Tuy
nhiên dịch vụ này đã bị thay thế bằng ví GrabPay by Moca từ ngày 16/10/2018. GrabMart 8
GrabMart là dịch vụ giao hàng hàng ngày theo yêu cầu. Khách hàng có thể
mua đồ tạp hóa, thực phẩm đóng gói, sản phẩm chăm sóc sức khỏe, sản phẩm
làm đẹp, quà tặng và nhiều thứ khác thông qua ứng dụng Grab và giao hàng
cho tới tay trong khoảng thời gian dưới 1 giờ. 1.3. VH thY c2a Grab
Giai đoạn 2014-2016
Đầu 2014, Grab và Uber chính thức vào thị trường Việt Nam với mô hình hoạt động mới.
Ngay khi gia nhập với tên gọi GrabTaxi và định vị là ứng dụng đặt xe giá rẻ,
Grab cũng đã chủ trương “đốt tiền” để giành miếng bánh đang nằm tay trong
các hãng taxi truyền thống.
Đề án thí điểm năm 2015 (Đề án 24), tạo cơ sở pháp lý cho Grab bắt đầu quá
trình bành trướng với chiến dịch giành thị phần theo cách chưa từng có ở Việt
Nam. Nhờ nguồn vốn dồi dào đư7c các nhà đầu tư rót vào công ty mẹ (tại
Singapore), Grab thực hiện chiến dịch đốt tiền khuyến mãi cho khách hàng;
chiết khấu, tiền thưởng cho tài xế ở mức tối đa.
Grab và Uber tạo ra cuộc đua song mã khi liên tục đốt tiền để mở thị trường
mới. Giai đoạn 2014 – 2015, “chạy Grab” là câu cửa miệng. Nhiều người lao
động bỏ công việc cũ để tham gia vào mạng lưới tài xế với viễn cảnh thu nhập
hấp dẫn hơn nhiều lần và thời gian hoạt động linh hoạt.
Trong khi đối thủ nặng ký nhất lúc bấy giờ là Uber lại định vị ở phân khúc
cao hơn, ít khuyến mại và thường xuyên tăng giá do ít tài xế. Vì thế, hãng
công nghệ Mỹ sớm hụt hơi trong cuộc chạy đua. Chiến lư7c giá là một trong
những chính sách tạo nên thành công, giúp Grab đánh bật Uber, khiến đối thủ 9
phải bán mình dù ứng dụng, mô hình của Grab khi đó không n6i bật hơn so
với đối thủ trực tiếp.
Giai đoạn 2017 – 2018
Chiến dịch đốt tiền giúp Grab bùng n6 thị phần, số lư7ng tài xế chỉ một thời
gian ngắn. Grab phá vỡ thị trường vận tải truyền thống và hình thành nên thị
trường gọi xe công nghệ.
Nó cũng đưa đến cuộc chiến pháp lý kéo dài giữa Grab và Vinasun vào năm
2017, khi hãng taxi truyền thống tố Grab sử dụng “chiêu trò”, cạnh tranh
không lành mạnh bằng chiêu thức siêu giảm giá, “chiến lư7c giá huỷ diệt”
nhằm mục đích chiếm lĩnh thị trường và trốn thuế.
Cuộc tranh giữa mới – cũ tốn tốn nhiều giấy mực và khiến Grab phải bồi
thường 4,8 tỷ đồng cho Vinasun theo phán quyết của tòa.
26/3/2018, Grab công bố mua toàn bộ hoạt động kinh doanh của Uber tại
Đông Nam Á. Đây là thỏa thuận sáp nhập lớn nhất, kết thúc cuộc cạnh tranh
tốn kém kéo dài, đưa Grab trở thành ứng dụng gọi xe lớn nhất ở thị trường
hơn 600 triệu dân. Thương vụ này vấp phải nhiều chỉ trích từ người dùng
(gồm cả tài xế, hành khách) và lọt vào tầm ngắm của các cơ quan quản lý ở
nhiều quốc gia Singapore, Philippine, Việt Nam… Còn nhớ, tại Việt Nam khi
đó, Grab là ứng dụng lớn và có tiềm lực nhất.
Giai đoạn 2018 – nay
Uber dừng hoạt động nhưng không có đối thủ nào đủ sức lấp khoảng trống và
giảm bớt vị thế của Grab. Hàng loạt ứng dụng nội Vato, Aber, Fastgo, Be…
mọc lên như “nấm sau mưa” nhưng nhanh chóng rơi vào quên lãng khi không
có đủ tiềm lực cả về kinh tế và công nghệ để cạnh tranh đường dài. 10
8/2018, GoViet xuất hiện và đư7c Gojek (Indonesia) hậu thuẫn với tiềm lực
không thua kém. Đối thủ mới dùng chiến thuật chiếm lĩnh thị trường giống
hệt Grab với các chuyến xe giá rẻ và tiền thưởng cho tài xế. Trong cuộc cạnh
tranh gay gắt với đối thủ đến từ Indonesia là Gojek để trở thành siêu ứng dụng
ở khu vực Đông Nam Á, Grab đã thông báo sẽ đầu tư 150 triệu USD để
nghiên cứu về trí tuệ nhân tạo (AI) và thuê thêm nhiều kỹ sư trong năm tới để
thúc đẩy hoạt động kinh doanh đang mở rộng hiện nay, trong đó gồm giao đồ
ăn, thanh toán kỹ thuật số và nội dung số,…
Không chỉ tạo ra l7i nhuận cho riêng công ty, Grab còn đang góp phần mang
lại l7i ích to lớn cho nền kinh tế và người tiêu dùng tại các nước mà công ty
hiện diện. Mới đây, tại Singapore, Grab đã công bố kế hoạch đầu tư thêm 500
triệu USD vào Việt Nam trong vòng 5 năm tới để phát triển các giải pháp
công nghệ tài chính, công nghệ di động mới và logistics, với mục tiêu tiếp tục
đóng góp tích cực cho sự phát triển nền kinh tế số của Việt Nam, tạo ra hàng
triệu cơ hội tăng thêm thu nhập và góp phần nâng cao chất lư7ng cuộc sống cho người dân Việt Nam.
Ông Russell Cohen, Giám đốc Điều hành khu vực Đông Nam Á của Grab,
cho biết khoản đầu tư này thể hiện cam kết chặt chẽ và sâu rộng của Grab cho
thị trường Việt Nam. Nền kinh tế đang phát triển nhanh chóng cùng với số
lư7ng người trẻ quen dùng điện thoại thông minh ngày càng gia tăng là những
điều kiện chín muồi giúp Việt Nam dễ dàng tiếp cận với các dịch vụ kỹ thuật
số. Kể từ khi hoạt động tại Việt Nam vào năm 2014, đến nay Grab đã trở
thành siêu ứng dụng dẫn đầu trên thị trường và là lựa chọn hàng đầu của
người dân cho các dịch vụ giao nhận thức ăn và kết nối di chuyển.
Có thể nói, Grab đang chiếm lĩnh vị thế hàng đầu trong lĩnh vực xe công nghệ
tại Việt Nam. Không những có những giá trị rõ ràng về sự thuận tiện cho 11
người sử dụng dịch vụ, Grab còn tạo ra cơ hội việc làm và nguồn thu nhập 6n
định cho khoảng 300.000 lao động có nguy cơ thất nghiệp.
1.4. T[m nh,n, s] mê nh v6 giM trH c^t l`i
1.4.1. T[m nh,n: “Đưa Đông Nam Á tiYn về phía trưDc"
Tầm nhìn của Grab là trở thành một siêu ứng dụng cho cuộc sống hằng ngày.
Khách hàng sẽ có đư7c những trải nghiệm hoàn toàn mới khi ứng dụng Grab
giờ đây không chỉ cung cấp các dịch vụ mà còn cung cấp thông tin liên quan
chính xác ngay khi người dùng cần, đáp ứng tất cả nhu cầu thiết yếu cho cuộc
hằng hàng ngày ở bất cứ mọi lúc. Màn hình chính của ứng dụng Grab cho
phép thao tác một chạm đơn giản để truy cập vào các lựa chọn thanh toán và
dễ dàng điều hướng đến tất cả dịch vụ phục vụ cho cuộc sống hàng ngày;
đồng thời có thêm những nội dung tin tức (news feed) giúp người dùng khám
phá thành phố của họ với phần đánh giá địa điểm và các thông tin hữu ích
đư7c cập nhật liên tục, ví dụ như địa điểm nhà thờ Hồi giáo gần nhất trong
tháng Ramadan, hay thậm chí là kết quả trận bóng đá mới nhất tại World Cup.
Người dùng Grab sẽ tận hưởng các dịch vụ vô cùng hấp dẫn như mua sắm,
tiện ích, giải trí và nhiều hơn nữa từ siêu ứng dụng hữu ích nhất cho cuộc
sống hàng ngày của Đông Nam Á .
Với tầm nhìn “Đưa Đông Nam Á tiến về phía trước", Grab đã và đang quyết
tâm đưa ra những giải pháp cho các vấn đề giao thông hiện hữu, nhằm mang
đến trải nghiệm tự do đi lại cho 620 triệu công dân, những người đang cố
gắng dịch chuyển mỗi ngày trong khu vực này. 1.4.2. S] mệnh
Tạo nên một nền tảng giao thông an toàn nhất: 12
An toàn là ưu tiên hàng đầu tại Grab. Grab tập trung vào công tác đào tạo cho
các tài xế, thiết lập các tính năng an toàn trong ứng dụng, chẳng hạn như huấn
luyện về an toàn giao thông cũng như h7p tác chặt chẽ với chính quyền địa
phương trong quá trinh hoạt động. Grab luôn tin rằng một nền tảng giao thông
dựa trên ứng dụng điện thoại thông minh, nếu đư7c đầu tư h7p lý, sẽ trở thành
một phương thức di chuyển an toàn nhất tại Đông Nam Á.
Khiến việc đi lại trở nên dễ dàng hơn với tất cả mọi người:
Mục đích của Grab là khiến việc đi lại trở nên dễ dàng mọi lúc, mọi nơi với
các mức chi phí nằm trong khả năng chi trả của những nhu cầu khác nhau.
Grab tin rằng dịch vụ vận chuyển tiện l7i, hiệu quả sẽ trở thành quyền l7i của
mọi người dân Đông Nam Á, bất kể thu nhập, nhu cầu đặc biệt, tu6i tác hay
địa điểm. Và Grab sẽ không bỏ lỡ bất kì khách hàng nào.
Cải thiện đời sống của các đối tác:
Grab tin rằng, một doanh nghiệp hoạt động bền vững không chỉ dừng lại ở
việc sinh l7i mà điều quan trọng hơn hết, là cùng nhau chia sẻ và góp phần cải
thiện đời sống của tất cả các bên có quan hệ mật thiết với sự sống còn của
doanh nghiệp: tài xế, hành khách, chính quyền sở tại và nói rộng hơn – là
hướng đến l7i ích xã hội trên diện rộng. 1.4.3. GiM trH c^t l`i An toàn
-Xác minh tài xế và phương tiện: Grab sử dụng công nghệ để xác minh danh
tính của tài xế và tình trạng của phương tiện. Tài xế phải cung cấp giấy tờ
tùy thân, giấy phép lái xe và giấy đăng ký xe để đư7c xác minh. Phương
tiện của tài xế cũng phải đư7c kiểm tra định kỳ để đảm bảo an toàn. 13
- Hỗ tr7 24/7: Người dùng có thể liên hệ với Grab qua t6ng đài hoặc ứng
dụng để đư7c hỗ tr7 trong trường h7p khẩn cấp.
- Bảo hiểm cho người dùng: Grab cung cấp bảo hiểm tai nạn cá nhân (PAI)
cho hành khách, tài xế GrabCar và GrabBike. Chính sách bảo hiểm này
cung cấp bảo hiểm trong trường h7p t6n thương vĩnh viễn và t6n hại thân
thể do tai nạn cho tài xế và hành khách với mức bồi thường lên đến hơn 100 triệu đồng.
- Ngoài ra, Grab cũng đã cập nhật tính năng đánh giá và phản hồi trong ứng
dụng cũng như Trung tâm Tr7 giúp với các tùy chọn để người dùng có thể
báo cáo các vấn đề liên quan đến sức khỏe và vệ sinh. Tính năng này cho
phép người dùng gửi phản hồi cho Grab nếu đối tác tài xế có biểu hiện
không khỏe hoặc không đeo khẩu trang trong chuyến xe. Grab luôn theo
dõi những phản hồi này và sẽ thực hiện các hỗ tr7 cần thiết để bảo vệ sự an
toàn và sức khỏe của người dùng. Hành khách có thể linh hoạt huỷ chuyến
và gửi phản hồi cho Grab nếu đối tác tài xế hoặc hành khách không đeo khẩu trang. Sự thuận tiện
- Đặt xe dễ dàng: Tài xế Grab có mặt ở khắp mọi nơi ,Người dùng có thể
đặt xe chỉ với vài thao tác trên ứng dụng Grab. Chỉ cần nhập điểm đón và
điểm trả, Grab sẽ tìm kiếm và hiển thị danh sách các tài xế gần đó. Người
dùng có thể chọn tài xế và đặt xe chỉ với một cú chạm.
- Thanh toán nhanh chóng: thanh toán chuyến đi bằng nhiều phương thức
khác nhau, bao gồm tiền mặt, thẻ tín dụng, thẻ ghi n7 và ví điện tử. Grab
cũng cung cấp tính năng thanh toán sau để người dùng có thể thanh toán
chuyến đi sau khi đến nơi. 14
- Dịch vụ đa dạng: Grab cung cấp nhiều dịch vụ khác nhau, bao gồm
GrabCar, GrabBike, GrabTaxi, GrabShare, GrabExpress, GrabFood,
GrabMart, GrabGrocers, GrabAssistant, GrabBike Premium, GrabCar
Plus. Điều này giúp người dùng dễ dàng lựa chọn dịch vụ phù h7p với nhu cầu của mình.
Giá cả phải chăng
- Giá cước minh bạch: Giá cước của Grab đư7c hiển thị rõ ràng trên ứng
dụng Grab. Người dùng có thể biết đư7c giá cước trước khi đặt xe.
- Giá cước cạnh tranh: Grab cung cấp giá cước cạnh tranh so với các dịch
vụ vận tải truyền thống. Giá cước của Grab đư7c tính toán dựa trên các
yếu tố như khoảng cách, thời gian và tình trạng giao thông.
- Chương trình khuyến mãi và ưu đãi: Grab thường xuyên có các chương
trình khuyến mãi và ưu đãi cho người dùng, giúp người dùng tiết kiệm chi
phí. Các chương trình khuyến mãi và ưu đãi này bao gồm giảm giá, hoàn tiền và quà tặng.
Chương 2: Phân tích mô h,nh kinh doanh 2.1. MOc tiêu giM trH
- Xây dựng một hệ sinh thái công nghệ thông minh và bền vững, cung cấp
các dịch vụ di chuyển và cuộc sống hàng ngày cho mọi người.
- Giúp mọi người di chuyển an toàn, tiện l7i và đạt đư7c mục tiêu hàng ngày.
- Tìm cách đ6i mới sáng tạo để giúp nâng cao khả năng tiếp cận của sản
phẩm/dịch vụ và công nghệ đến khách hàng mà trước đây chỉ số ít khách
hàng cao cấp mới có thể tiếp cận. 15
- Kết nối nhu cầu khách hàng và tài xế dựa trên sự an toàn, tiện l7i và bền vững.
- Tối ưu chi phí mang đến mức giá phù h7p với nhiều đối tư7ng khách hàng
qua đó giúp nhiều người có thể tiếp cận hơn.
2.2. Mô h,nh doanh thu
Grab là một siêu ứng dụng cung cấp nhiều dịch vụ khác nhau, bao gồm đặt
xe, giao hàng ăn uống và các dịch vụ tài chính thông qua ứng dụng di động
của mình. Grab hoạt động và thu phí từ mỗi chuyến đi khách hàng đặt trực
tiếp qua app dựa trên giá cố định phụ phí thêm quãng đường và thời gian
thành công. Với mỗi chuyến xe, Grab thu của đối tác (tài xế) 28,375% trong
đó 25% là hoa hồng dành cho Grab và 3,375% là thu hộ tài xế (tính trên t6ng
cước chuyến xe). Khoản thu hộ đó gồm 3% VAT (Thuế giá trị gia tăng) và
1,5% thuế thu nhập cá nhân của đối tác (tính trên thu nhập của tài xế). Trên
25% hoa hồng nhận đư7c, Grab phải đóng 10% VAT. Vậy Grab thu đc 22,5% trên mỗi giao dịch.
Ngoài dịch vụ gọi xe (GrabBike hay GrabCar), Grab còn cung cấp các dịch
vụ khác như giao đồ ăn (GrabFood), dịch vụ chuyển phát nhanh
(GrabExpress) và dịch vụ tài chính thông qua ứng dụng di động. Grab tính phí
giao hàng trên các dịch vụ thực phẩm, chuyển phát nhanh và mua sắm tại nhà.
Grab cũng tính phí bảo hiểm cho các cá nhân và đối tác tài xế muốn tham gia
bảo hiểm. Công ty cũng thu phí mỗi khi người tiêu dùng mua hàng từ một
thương gia sử dụng GrabPay.
Trong quý 4 năm 2022, doanh thu của Grab tăng 310% so với cùng kỳ năm
trước, đạt 502 triệu USD. Doanh thu của Grab trong năm 2022 tăng 112% so
với năm trước, đạt 1.433 triệu USD. 16
Grab là một trong những mô hình doanh thu quảng cáo có một sản phẩm
doanh nghiệp đư7c gọi là GrabAds một chương trình quảng cáo dành riêng
cho các nhà bán lẻ và doanh nghiệp trên ứng dụng Grab cho phép quảng cáo
sản phẩm và dịch vụ của họ trực tuyến và ngoại tuyến. GrabAds cung cấp
nhiều loại quảng cáo khác nhau để phù h7p với nhu cầu tiếp thị của từng nhà
bán lẻ. Các nhà bán lẻ có thể chọn loại quảng cáo phù h7p và tham gia các
chiến dịch tiếp thị của Grab để tăng khả năng hiển thị của sản phẩm và dịch
vụ của mình trên ứng dụng Grab. GrabAds giúp các doanh nghiệp kết nối với
hàng triệu người dùng trên ứng dụng Grab. Theo Grab, hơn 60% người dùng
thực hiện giao dịch mỗi khi sử dụng ứng dụng.
GrabAds và GrabDefence đư7c bán trực tiếp cho các nhà bán lẻ và doanh
nghiệp, trong khi doanh thu từ các sản phẩm lối sống của Grab đư7c tính dựa
trên hoa hồng thu đư7c từ các nhà cung cấp dịch vụ. Trong năm 2021, doanh
thu từ phân khúc này đạt 44 triệu USD, chiếm 6,5% t6ng doanh thu.
Trong quý 4 năm 2021, doanh thu quảng cáo của Grab tăng 189% so với cùng
kỳ năm trước, đạt 16 triệu USD. Doanh thu từ các sản phẩm doanh nghiệp và
các sáng kiến mới trong năm 2021 tăng 22% so với cùng kỳ năm trước, đạt 44 triệu USD.
2.3. Cơ hô i thH trưeng 2.3.1 YYu t^ dân s^
Tính đến ngày 24/10/2023, dân số của Việt Nam là 99.924.216 người theo số
liệu mới nhất từ Liên H7p Quốc. Dân số Việt Nam hiện chiếm 1,24% dân số
thế giới, tỉ lệ dân thành thị là 38,77%. Nước ta có quy mô dân số lớn, dân số
tập trung nhiều ở thành thị và có xu hướng gia tăng, quy mô thị trường những
người sử dụng ngày càng mở rộng. 17 2.3.2 YYu t^ kinh tY
Theo T6ng cục Thống kê, tăng trưởng GDP quý 2/2023 đạt 4,14% so với
cùng kỳ, cao hơn 0,86 điểm phần trăm so với mức tăng 3,28% của quý
1/2023. Trong đó, ngành dịch vụ tăng trưởng 6,8% (so với cùng kỳ) trong 3
tháng đầu năm 2023, đóng góp 2,9 điểm phần trăm vào GDP. Do đó, thu nhập
của người dân cũng như số tiền chi cho các sản phẩm dịch vụ ngày càng tăng.
Tuy nhiên, cùng với mức thu thập tăng, chi phí lao động cũng đang trên đà tăng trưởng.
2.3.3 YYu t^ chính trH phMp luật
Các quy định của pháp luật cho Grab tại Việt Nam còn lỏng và hạn chế hơn
nhiều so với các nước khác. Grab cũng đư7c một số l7i thế nhất định so với
các doanh nghiệp kinh doanh về điều kiện kinh doanh:
Hình 1. Khác biệt trong điều kiện kinh doanh giữa taxi và Uber/Grab
2.3.4. YYu t^ văn hóa-xã hội
Người Việt Nam ít sử dụng phương tiện giao thông công cộng, vẫn ưa chuộng
sử dụng phương tiện giao thông cá nhân, đặc biệt là xe máy. Hiện tại, Việt
Nam có trên 60 triệu xe máy và khoảng 4,5 triệu ô tô đang lưu hành. Số lư7ng 18
tài xế xe máy dày đặc cũng như tâm lý ưa chuộng xe máy tạo điều kiện thuận
l7i cho Grab triển khai các loại hình như Grabbike hoặc mới đây là Grabcar.
2.3.5 YYu t^ công nghệ
Khoa học công nghệ ngày càng phát triển, hạ tầng thông tin ph6 biến hơn bao
giờ hết; ai cũng có cho mình một chiếc Smartphone; hơn thế nữa chi phí sử
dụng 3G, 4G tại Việt Nam nằm trong số rẻ nhất trong khu vực. Khách hàng có
thể tiếp cận Grab ngày một dễ dàng hơn.
2.4. Lmi thY cnnh tranh
Grab thực hiện dịch vụ di chuyển của mình trên ứng dụng do chính công ty
cung cấp. Người gọi xe có thể dùng ứng dụng này để đặt xe (xe máy, ô tô,
taxi, giao hàng, thức ăn). Chỉ cần nhập điểm đón và điểm đến, ứng dụng sẽ tự
động tính phí cho quãng đường. Công đoạn tiếp theo chỉ đơn giản là đặt xe và đ7i tài xế đến đón.
Grab sẽ là cầu nối cho các đối tác tài xế có xe rảnh và muốn kiếm thêm thu
nhập với khách hàng có nhu cầu sử dụng dịch vụ xe ôm công nghệ. Đây sẽ là
cách tốt nhất để đáp ứng nhu cầu và l7i nhuận cho cả hai bên. Đồng thời giải
quyết đư7c các vấn đề giao thông đông đúc tại Việt Nam.
Grab cung cấp tất cả dịch vụ trên nền tảng ứng dụng điện thoại. Thương hiệu
này hướng tới việc giúp khách hàng đi lại thuận tiện hơn. Và theo thời gian,
Grab cũng gần như mở rộng các dịch vụ của mình, tạo sự tiện l7i và nhanh chóng cho các khách hàng.
Ban đầu, khi mới vừa gia nhập thị trường Việt Nam, Grab chỉ có các dịch vụ
cơ bản như: GrabBike, GrabCar, GrabTaxi… Kể từ năm 2017, các dịch vụ
mới ra đời như một cách để cạnh tranh các đối thủ Go Viet, Bee… có thể kể
đến như Grab đi tỉnh, GrabExpress, GrabFood và gần đây là GrabHour.
Sản phẩm dịch vụ Grab rất đa dạng: từ GrabTaxi, GrabBike, GrabCar,
GrabExpress và gần đây là GrabShare hiện đã có mặt tại Việt Nam.
Grab thường đặt khách hàng làm trung tâm trong quá trình phát triển dịch vụ
của mình. Grab luôn cố gắng phát triển sản phẩm qua việc lắng nghe khách 19
hàng của mình cũng như nghiên cứu thị trường kỹ lưỡng trước khi gia nhập vào thị trường mới.
Đối với chiến lư7c Marketing của Grab về giá (Price), thay vì như các hãng
taxi khi phục vụ cho khách hàng, khách hàng không chủ động đư7c về giá thì
Grab lại cho khách hàng biết trước giá phải trả cho dịch vụ trước khi sử dụng.
2.5. ChiYn lưmc thH trưeng c2a Grab
2.5.1. Chính sMch thâm nhập thH trưeng nhanh
Đặc điểm thị trường Việt Nam có quy mô lớn với gần 92 triệu người. Khi đó, Grab
là cái tên hoàn toàn xa lạ với thị trường Việt Nam bởi khi đó, mới chỉ xuất hiện
hãng taxi trên thiết bị di động Uber. Thời điểm đó, các ứng dụng công nghệ bắt đầu
đư7c người Việt Nam quen sử dụng hơn do sự phát triển nhanh chóng của Internet
và bùng n6 smartphone vừa là thời gian thích h7p để không chỉ Grab mà có thể sẽ
có những hãng taxi công nghệ khác vào Việt Nam.
Với điều kiện áp dụng chiến lư7c thâm nhập thị trường đó, Grab lựa chọn chiến
lư7c thâm nhập nhanh - là chiến lư7c thâm nhập thị trường trong thời gian ngắn,
doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường ngay từ đầu với mức giá thấp nhưng vẫn
đầu tư nhiều cho các hoạt động quảng bá.
Có thể nói đây là chiYn lưmc thâm nhập thH trưeng qu^c tY phù h7p nhất cho Grab
bởi thị trường Việt Nam rất nhạy cảm về giá, dịch vụ xe ôm/taxi không có sự khác
biệt giữa xe ôm truyền thống và xe ôm công nghệ nên khách hàng sẽ chọn bên cung
cấp cho họ ưu đãi về giá cả.
Đe dọa của các đối thủ cạnh tranh tiềm ẩn lớn sẽ thâm nhập thị trường Việt Nam
cũng đã đặt áp lực để Grab đặt mục tiêu thâm nhập thị trường Việt một cách nhanh chóng. 2.5.2. Chính sMch giM:
Đối với khách hàng 20