Tiểu luận ẢNH HƯỞNG CỦA CHẤT LƯỢNG GIẤC NGỦ ĐẾN HỌC TẬP môn Các phương pháp nghiên cứu khoa học   -  trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn- Đại học Quốc Gia Thành phố Hồ Chí Minh

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN KHOA NGỮ VĂN TRUNG QUỐC *****
BÀI GIỮA KỲ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
ẢNH HƯỞNG CỦA CHẤT LƯỢNG GIẤC NGỦ
ĐẾN KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA SINH VIÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN – ĐHQG TP.HCM
Giảng viên hướng dẫn: TS. Châu Văn Ninh Sinh viên thực hiện
Nguyễn Thị Ngọc Ánh – 2357041003
Phan Ngọc Duyên – 2357041011
Ngô Phạm Phương Hà – 2357041016
Xầu Ngọc Linh – 2357041037
Email: 2357041003@hcmussh.edu.vn
Số điện thoại: 0898750187
Thành Phố Hồ Chí Minh tháng 03 năm 2025 I. PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài
Trong môi trường giáo dục hiện đại, đặc biệt là đối với sinh viên,
học tập giờ đây không đơn giản chỉ dừng lại ở việc tiếp thu kiến thức,
nâng cao kĩ năng chuyên môn mà còn là một quá trình đầy thử thách
đòi hỏi sự nỗ lực không ngừng của mỗi cá nhân. Mỗi sinh viên hằng
ngày•phải đối mặt với một khối lượng công việc học tập khổng lồ và
áp lực thi cử cùng với việc phải cố gắng tham gia vào các hoạt động
xã hội. Trong đó, một yếu tố cực kỳ quan trọng và ảnh hưởng trực
tiếp đến hiệu quả học tập, nhưng lại thường bị bỏ qua, đó là•giấc
ngủ.•Nhiều sinh viên không nhận ra tầm quan trọng của giấc ngủ đầy
đủ và chất lượng trong việc duy trì sức khỏe, tập trung học tập và
làm việc hiệu quả. Thực tế, nhiều sinh viên có xu hướng thức khuya
học bài, làm việc quá sức để chuẩn bị cho các kỳ thi, đôi khi hy sinh
giấc ngủ để tập trung vào việc ôn thi, học tập và ít ai nhận thức được
rằng giấc ngủ không chỉ giúp phục hồi sức khỏe mà còn có tác động
sâu sắc đến việc duy trì sức khỏe khả năng học tập và hiệu quả học
tập của họ. Việc thiếu ngủ hay ngủ không đủ giấc và không đúng
chất lượng, có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến kết quả học tập
và sức khỏe của sinh viên.•Vấn đề giấc ngủ không chỉ được quan tâm
trong khuôn khổ sinh viên mà còn đang dần trở thành mối quan tâm
nghiên cứu của lĩnh vực sức khỏe tinh thần vì giấc ngủ ảnh hưởng
trực tiếp đến chất lượng sống cũng như là hiệu quả công việc học
tập.•Đề•tài•nghiên cứu•“Ảnh hưởng của chất lượng giấc ngủ đến kết
quả học tập của sinh viên trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân
văn – ĐHQG TP.HCM”•không chỉ mang lại lợi ích về mặt lý thuyết mà
còn có ý nghĩa thực tiễn sâu rộng. Đề tài này có thể đóng góp vào
việc xây dựng các chiến lược hỗ trợ sinh viên trong việc tối ưu hóa
quá trình học tập, đồng thời nâng cao sức khỏe tâm lý và thể chất
của họ. Những thông tin từ nghiên cứu này sẽ giúp sinh viên hiểu rõ
hơn về mối quan hệ giữa giấc ngủ và học tập, từ đó có thể áp dụng
những thói quen ngủ khoa học để cải thiện kết quả học tập từ đó 1
mang lại lợi ích cho sinh viên trong việc cải thiện hiệu quả học tập
mà còn góp phần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của giấc
ngủ, từ đó thúc đẩy các thói quen sinh hoạt lành mạnh và tạo ra môi
trường học tập bền vững, hiệu quả hơn cho sinh viên.
Giấc ngủ không chỉ đơn giản là sự nghỉ ngơi của cơ thể mà còn
là một quá trình quan trọng để não bộ phục hồi và xử lý thông tin
đã học trong ngày. Khi chúng ta ngủ,•các chức năng nhận thức như
trí nhớ, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề, hay khả năng học
tập đều được củng cố và phát triển. Đặc biệt đối với sinh viên, giấc
ngủ có ảnh hưởng sâu rộng đến các yếu tố như khả năng tập
trung, ghi nhớ, xử lý thông tin, và sự sáng tạo trong học tập. Một
giấc ngủ chất lượng giúp tăng cường khả năng xử lý thông tin của
não bộ, cải thiện khả năng tiếp thu kiến thức và giữ cho cơ thể
không bị mệt mỏi, căng thẳng. Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều sinh
viên thường xuyên thiếu ngủ do thức khuya ôn bài, tham gia các
hoạt động ngoài giờ học, hoặc đơn giản là do thói quen sinh hoạt
không khoa học. Thực trạng này không chỉ làm giảm hiệu quả học
tập mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài của sinh viên, dẫn đến
các vấn đề như•stress, trầm cảm, giảm năng suất học tập và làm việc.
Một•vài•nghiên cứu khoa học•cho•thấy•rằng giấc ngủ có•ảnh
hưởng trực tiếp đến khả năng ghi nhớ và•khả năng tiếp thu của
sinh viên. Trong khi chúng•ta ngủ, não bộ sẽ tiến hành củng cố
những ký ức ngắn hạn và chuyển chúng thành ký ức dài hạn, điều
này có nghĩa là thông tin mà sinh viên học được trong ngày sẽ
được lưu trữ và sắp xếp lại một cách có hệ thống khi ngủ. Ngược
lại, thiếu ngủ có thể khiến quá trình này bị gián đoạn, dẫn đến sự
giảm sút trong khả năng ghi nhớ, khả năng giải quyết vấn đề, và
cuối cùng là hiệu quả học tập giảm đi rõ rệt. Thực tế, các nghiên
cứu đã chỉ ra rằng sinh viên thiếu ngủ thường gặp khó khăn trong
việc nhớ lại kiến thức trong kỳ thi, dễ bị phân tâm và mệt mỏi
trong suốt quá trình học. 2
Một yếu tố quan trọng khác là giấc ngủ giúp cải thiện sự tỉnh
táo và khả năng tập trung. Thiếu ngủ khiến cho sinh viên dễ dàng
cảm thấy buồn ngủ, mệt mỏi, giảm khả năng tập trung, và từ đó,
việc tiếp thu kiến thức trở nên khó khăn hơn. Khi giấc ngủ bị thiếu
hoặc không đủ chất lượng, các yếu tố như sự chú ý, khả năng phân
tích thông tin, hay sự sáng tạo đều bị ảnh hưởng. Các nghiên cứu
cũng chỉ ra rằng những sinh viên ngủ đủ giấc và có chất lượng giấc
ngủ tốt thường có điểm số cao hơn và khả năng tiếp thu kiến thức
vượt trội hơn những sinh viên thiếu ngủ.
Sinh viên thường xuyên phải đối mặt với các kỳ thi, các bài
kiểm tra, bài tập lớn và yêu cầu từ các môn học khác nhau. Việc ôn
luyện thi cử có thể khiến nhiều sinh viên thức khuya và giảm thời
gian ngủ để hoàn thành các công việc học tập. Tuy nhiên,•nhiều
sinh viên không nhận thức được rằng việc thức khuya không chỉ
khiến cơ thể mệt mỏi mà còn làm giảm hiệu quả học tập, bởi giấc
ngủ có tác dụng giúp não bộ xử lý và củng cố thông tin đã học.
Thực tế, thiếu ngủ dẫn đến khả năng ghi nhớ và học hỏi giảm sút,
dễ dẫn đến những sai sót trong các kỳ thi hay bài kiểm tra, ảnh
hưởng lớn đến kết quả học tập.•
Chính vì thế,•đề tài "Ảnh hưởng của chất lượng giấc ngủ đến kết
quả học tập của sinh viên trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân
văn – ĐHQG TP.HCM" là một chủ đề thiết thực, có giá trị cao trong
việc hỗ trợ sinh viên tối ưu hóa kết quả học tập của mình. Việc tìm
hiểu và áp dụng những kiến thức khoa học về giấc ngủ sẽ giúp
sinh viên cải thiện chất•lượng cuộc sống, giảm thiểu căng thẳng và
mệt mỏi, đồng thời nâng cao hiệu quả học tập.•Đề•tài này ra đời
không chỉ với mục đích nâng cao nhận thức của sinh viên về tầm
quan trọng của chất lượng mỗi giấc ngủ mà còn còn nhằm giúp
sinh viên xây dựng một thói quen ngủ lành mạnh để từ đó tạo ra
một môi trường học tập hiệu quả và lâu dài.
2. Tổng quan nghiên cứu 3
2.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
Hiện nay, tình hình nghiên cứu chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng
đến kết quả học tập của sinh viên tại Việt Nam chưa được mở rộng
và nghiên cứu sâu. Tuy nhiên cũng đã có một số nghiên cứu đã tập
trung vào việc đánh giá thực trạng chất lượng giấc ngủ và các yếu tố
liên quan, cụ thể là: Nghiên cứu “Nhận thức về chất lượng giấc ngủ
của sinh viên điều dưỡng” của Nguyễn Thị Bích Trâm (Tạp chí Khoa
học và Công Nghệ Đại học Duy Tân - 2020) đã sử dụng phương pháp
nghiên cứu cắt ngang thông qua bộ câu hỏi PSQI (Thang đo chỉ số
chất lượng giấc ngủ Pittsburgh) đã đánh giá chất lượng giấc ngủ PSQI
của 120 sinh viên trường Duy Tân là 4,88 (SD = 2,48) và có 35,4%
tổng số điểm trên 5. Kết quả cho thấy sinh viên chưa thực sự quan
tâm đến chất lượng giấc ngủ của bản thân có thể do ảnh hưởng từ các yếu tố khác.
Nghiên cứu “Thực trạng chất lượng giấc ngủ của sinh viên y đa
khoa Trường đại học y dược Hải Phòng” của Hoàng Thị Thuận,
Nguyễn Thị Phương Thanh, Nguyễn Quang Hùng, Nguyễn Thị Thùy
Linh (2020) đã khảo sát 407 sinh viên cho thấy có 44,5% sinh viên
có chất lượng giấc ngủ kém với thời gian ngủ trung bình là 6,2 giờ
mỗi đêm. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh nhà trường cần quan tâm
hơn đến chế độ học tập và nghỉ ngơi của các sinh viên.
Nghiên cứu “Chất lượng giấc ngủ của sinh viên trường đại học Y
khoa Phạm Ngọc Thạch và các yếu tố liên quan” của Trần Phạm
Thanh Hiếu và các cộng sự cũng đã sử dụng bảng câu hỏi PSQI để
khảo sát 495 sinh viên trong đó thì tỉ lệ sinh viên có chất lượng giấc
ngủ kém là 58,8%. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng sinh viên nên quản lí
thời gian một cách hiệu quả và có thói quen ngủ tích cực.
Ngoài ra, nghiên cứu “Chất lượng giấc ngủ và các yếu tố liên
quan của sinh viên khoa Điều dưỡng - Kỹ thuật Y học Đại học Y Dược
thành phố Hồ Chí Minh” của Trịnh Mỹ Linh và cộng sự (2022) đã khảo
sát trực tuyến 367 sinh viên khoa Điều dưỡng – Kỹ thuật y học và bộ 4
câu hỏi PSQI đã cho thấy tỉ lệ rối loạn giấc ngủ ở sinh viên là 53,4% .
Kết quả nghiên cứu đã tìm thấy được mối liên hệ giữa yếu tố tâm lý
và chất lượng giấc ngủ, đồng thời đề xuất các biện pháp hỗ trợ về tâm lý cho sinh viên.
Nhìn chung, nhóm chúng em nhận thấy rằng hiện nay ở Việt Nam
có rất ít nghiên cứu tập trung sâu về chất lượng giấc ngủ ảnh hưởng
đến kết quả học tập mà chỉ đề cập đến các yếu tố, đặc điểm liên
quan đến chất lượng giấc ngủ của sinh viên.
2.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
Theo nghiên cứu “Sleep and Academic Performance in College
Students”•(Lund et al., 2010), điểm PSQI trung bình của sinh viên ở
Hoa Kỳ là khoảng•5.65 ± 2.45. Khoảng 60% sinh viên có PSQI trên 5,
nghĩa là có chất lượng giấc•ngủ kém. Các nghiên cứu khác trên sinh
viên Mỹ cũng cho thấy giá trị•PSQI thường nằm trong khoảng từ 5
đến 6, phản ánh rằng tỷ lệ lớn sinh•viên không đạt được giấc ngủ
chất lượng. Nghiên cứu này dựa trên khảo sát•PSQI, thu thập điểm
GPA và phân tích thống kê, nhằm mục đích đánh giá mối•quan hệ
giữa giấc ngủ và kết quả học tập của sinh viên.•
Một số nghiên cứu ở Đài Loan ghi nhận điểm PSQI trung bình của
sinh viên là•khoảng 5.2 ± 2.7. Khoảng 55 – 65% sinh viên có PSQI >
5, cho thấy xu hướng•giấc ngủ không đạt chất lượng ở giới trẻ Đài
Loan cũng tương tự như ở các•nước khác. Nghiên cứu trên dựa vào
phương pháp phỏng vấn sinh viên, ngoài•ra còn sử dụng bảng hỏi
PSQI. Mục đích của nghiên cứu này là nhằm xác định•tỷ lệ sinh viên
có giấc ngủ kém và tác động lên thành tích học tập.•
Ở Úc, các nghiên cứu trên sinh viên đại học cho thấy điểm PSQI
trung bình•dao động khoảng 5.8 ± 2.6. Tỷ lệ sinh viên có PSQI > 5
thường nằm trong•khoảng 55 – 60%, điều này cho thấy một phần lớn
sinh viên Úc cũng gặp phải•vấn đề về giấc ngủ. Nghiên cứu này đã
sử dụng phương pháp khảo sát PSQI và•đo điện não tâm đồ EEG. Với 5
mục đích kiểm tra ảnh hưởng của chất lượng•giấc ngủ đối với trí nhớ
và khả năng tập trung của sinh viên đại học.•
Hầu hết các nghiên cứu quốc tế trên đã cho thấy điểm PSQI trung
bình của sinh•viên đại học thường nằm trong khoảng từ 5 đến 6.
Tổng tỉ lệ sinh viên có giấc•ngủ kém (PSQI > 5) trên toàn cầu ước
tính dao động từ 55% đến 70%. Những•số liệu này nhấn mạnh rằng,
bất kể ở Hoa Kỳ, Đài Loan hay Úc thì vấn đề chất•lượng giấc ngủ
không đạt tiêu chuẩn là một thách thức chung đối với sinh viên•đại học. •
Nhưng nhìn chung, đối với quốc tế hay Việt Nam thì những nghiên
cứu này vẫn còn hạn chế là chưa thực sự chỉ•ra rõ chất lượng giấc
ngủ ảnh hưởng như thế nào đối với thành tích học•tập của sinh viên.
Do đó dựa vào phương pháp và kết quả của những nghiên•cứu trên
nhóm chúng em sẽ tìm hiểu sâu hơn về chất lượng giấc ngủ ảnh
hưởng•đến thành tích học tập của sinh viên.•
3. Mục đích nghiên cứu
3.1. Về mục đích nghiên cứu
Làm rõ các yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng giấc ngủ sinh
viên•trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG TP. HCM.
Xác định mức độ ảnh hưởng của chất lượng giấc ngủ đến kết quả học tập.
Đánh giá chất lượng giấc ngủ của sinh viên•trường Đại học Khoa
học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG TP. HCM. •
Đánh giá mức độ nhận thức của sinh viên về ảnh hưởng của chất
lượng giấc ngủ đến kết quả học tập.
3.2. Về nhiệm vụ nghiên cứu
Tìm hiểu các tài liệu về ảnh hưởng của chất lượng giấc ngủ đến kết quả học tập.
Khảo sát, thu thập thông tin về ảnh hưởng của chất lượng giấc
ngủ của sinh viên bao gồm môi trường ngủ, thời gian ngủ và thói quen ngủ. 6
4. Phương pháp nghiên cứu
•Về phương pháp chung thì nhóm đã sử dụng phương pháp
nghiên cứu lý thuyết dựa trên cơ sở nghiên cứu các tài liệu lý luận
khác nhau về ảnh hưởng của chất lượng giấc ngủ đến kết quả học
tập của sinh viên•trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG TP.HCM.
Về phương pháp cụ thể thì ở đề tài nghiên cứu này nhóm đã sử
dụng phương pháp tổng hợp, điều tra bằng bảng hỏi để có thể tiếp
cận được nhiều đối tượng sinh viên•trường Đại học Khoa học Xã hội
và Nhân văn – ĐHQG TP.HCM một cách khách quan và thiết thực.
5. Giới hạn phạm vi nghiên cứu
Nội dung nghiên cứu: Đề tài tập trung giải thích mối liên hệ
giữa giấc ngủ và khả năng học tập, đặc biệt là sự ảnh hưởng của giấc
ngủ đến trí nhớ, khả năng tập trung, và sự tỉnh táo khi học của sinh
viên. Ngoài ra, còn đưa ra những khái niệm bề giấc ngủ và các yếu
tố ảnh hưởng đến chất lượng giấc ngủ.
Khách thể nghiên cứu: Đề tài này được tiến hành nghiên cứu
dựa trên khách thể nghiên cứu đó chính là sinh viên trường Đại học
Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG TP.HCM.
Phạm vi không gian: trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – ĐHQG TP.HCM
6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
6.1. Ý nghĩa khoa học
Nghiên cứu thông qua việc phân tích tác động của giấc ngủ đối
với khả năng tập trung, ghi nhớ và tiếp thu kiến thức của sinh viên.
Đồng thời, nghiên cứu còn làm rõ vai trò của giấc ngủ trong quá trình
học tập, cung cấp cơ sở khoa học cho các lĩnh vực liên quan.
6.2. Ý nghĩa thực tiễn
Nghiên cứu giúp sinh viên trường Đại học Khoa học Xã hội và
Nhân Văn – ĐHQG TP.HCM nhận thức rõ được vai trò của giấc ngủ đối 7
với kết quả học tập, điều chỉnh thói quen sinh hoạt hợp lí để cải thiện
khả năng tập trung và ghi nhớ.
Bên cạnh đó nghiên cứu còn giúp nâng cao sức khỏe tinh thần
của sinh viên và cải thiện chất lượng cuộc sống. 7. Cấu trúc đề tài: I. Phần mở đầu II.
Phần nội dung: được chia thành những nội dung sau
Chương 1: Cơ sở lý luận và tổng quan nghiên cứu những đề tài có liên quan.
Chương 2: Cơ sở lý thuyết về giấc ngủ, giai đoạn ngủ và phân tích
những yếu tố tác động đến chất lượng giấc ngủ.
Chương 3: Tầm ảnh hưởng của chất lượng giấc ngủ tác động đến
hiệu suất học tập của sinh viên.
Chương 4: Đề xuất các biện pháp cải thiện chất lượng giấc ngủ
nhằm hình thành thói quen ngủ lành mạnh tạo ra môi trường học
tập hiệu quả và lâu dài. III. Phần kết luận 8