Tiểu luận cuối kỳ NAS_ Đánh giá ô nhiễm nguồn nước kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè môn Môi trường và con người - Trường Đại học Văn Hiến.
Tiểu luận cuối kỳ NAS_ Đánh giá ô nhiễm nguồn nước kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè môn Môi trường và con người - Trường Đại học Văn Hiến. Tài liệu được sưu tầm gồm 32 trang giúp bạn tham khảo , ôn tập và đạt kết quả cao
Môn: Môi trường và con người (NAS10128) 36 tài liệu
Trường: Trường Đại học Văn Hiến 540 tài liệu
Tác giả:
Preview text:
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN
KHOA XÃ HỘI TRUYỀN THÔNG
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG
Ô NHIỄM NGUỒN NƯỚC TẠI
KÊNH NHIÊU LỘC – THỊ NGHÈ, TP.HCM
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ
HỌC PHẦN: MÔI TRƯỜNG VÀ CON NGƯỜI Mã học phần: NAS101
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, THÁNG 07 NĂM 2023 LỜI CẢM ƠN
Lời văn đầu tiên thì nhóm chúng em xin chân thành cảm ơn giảng viên Nguyễn Thị Mai
Linh đã cung cấp cho chúng em một lượng lớn kiến thức về học phần môi trường và con
người cũng như cho chúng em hiểu thêm về sự nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường tại
không gian mà chúng em đang sống. Cảm ơn cô đã có những nhận xét và đánh giá để bài
tiểu luận của nhóm chúng em có thể hoàn thành một cách tốt nhất. Cảm ơn những người
dân tại kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè đã hợp tác cùng chúng em trong việc phỏng vấn để chúng
em có những cái nhìn chân thật hơn về con kênh này. Cảm ơn tất cả những thành viên trong
nhóm Sưởi Ấm đã hoàn thành tốt mọi công việc cùng nhau trong thời gian vừa qua. Xin chân thành cảm ơn.
TP. Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 07 năm 2023 MỤC LỤC
CHƯƠNG 1. MỞ ĐẦU ......................................................................................................... 1
1.1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................................. 1
1.2. Mục tiêu và nội dung thực hiện .......................................................................................1
1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .................................................................................. 2
1.4. Phương pháp nghiên cứu .................................................................................................. 2
1.5. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài ..............................................................................................2
CHƯƠNG 2. TỔNG QUAN .................................................................................................. 3
2.1. Giới thiệu về kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, TP.HCM ..................................................... 3
2.2. Khái niệm về ô nhiễm nước và các tác nhân gây ô nhiễm nước .................................... 4
CHƯƠNG 3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG Ô NHIỄM NGUỒN NƯỚC TẠI KÊNH
NHIÊU LỘC - THỊ NGHÈ, TP.HCM ................................................................................. 6
3.1. Khảo sát thực trạng ô nhiễm nước tại kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè ............................... 6
3.2. Đánh giá mức độ ô nhiễm nguồn nước ......................................................................... 14
3.3. Đề xuất các giải pháp bảo vệ nguồn nước ..................................................................... 15
CHƯƠNG 4. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .................................................................... 19
4.1. Kết luận .......................................................................................................................... 19
4.2. Kiến nghị........................................................................................................................ 19
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ........................................................................... 1
CHƯƠNG 1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Hiện nay, Việt Nam chúng ta là một đất nước vô cùng phát triển với nhiều thành công khác
nhau. Chính vì sự phát triển ấy đã làm cho ô nhiễm môi trường ngày càng nghiêm trọng và
cụ thể hơn là ô nhiễm nguồn nước. Ai trong chúng ta cũng biết nước là tài nguyên thiên
nhiên vô cùng quý giá, không có nước thì con người và các loài sinh vật khác không thể
sống được. Những ai đã từng đi qua kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, khu vực thành phố Hồ
Chí Minh (TP.HCM) chắc chắn không thể quên được cái mùi hôi thối rất đặt trưng bốc lên
từ dòng nước đen bị ô nhiễm do nhiều loại rác thải gây ra. Đó là lí do nhóm chúng em quyết
định chọn đề tài “thực trạng ô nhiễm nguồn nước tại kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, TP.HCM”
để tìm ra nguyên nhân cũng như giải pháp triệt để cho vấn nạn ô nhiễm nguồn nước.
1.2. Mục tiêu và nội dung thực hiện
1.2.1. Mục tiêu
Góp phần truyền bá rộng rãi cho mọi người cùng biết tác hại của việc không giữ vệ sinh
chung, và thải rác xuống con kênh đã làm ảnh hưởng rất nhiều đến môi trường sống chung.
Những tác hại lâu năm mà mọi người nơi đây đã sống chung và không còn để ý đến nó nữa
và xem nó như một vấn đề rất là bình thường trong đời sống hằng ngày.
1.2.2. Nội dung
Hiện nay, trên khắp mọi nơi đất nước ta có rất nhiều nguồn nước bị ô nhiễm, đặc biệt là
các con kênh có dòng chảy kém. Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè là một trong những con kênh
bị ô nhiễm nặng nề ở TP.HCM, làm ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống sinh hoạt của con
người nơi đây. Nhóm chúng em đã tìm hiểu về thực trạng, nguyên nhân và lí do làm cho
nguồn nước bị ảnh hưởng nghiêm trọng như vậy. Đưa ra các giải pháp cho vấn đề ô nhiễm
nguồn nước tại kênh và tuyên truyền rộng rãi đến người dân không vứt rác xuống con kênh
và giữ vệ sinh nguồn nước để tạo nên một môi trường nước trong sạch. 2
1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng mà nhóm chúng em chọn đó chính là thực trạng ô nhiễm nguồn nước tại kênh
Nhiêu Lộc – Thị Nghè, khu vực TP.HCM. Thời gian đánh giá từ tháng 6 – 7 năm 2023.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
Để có thể khai thác tốt nội dung về thực trạng ô nhiễm nguồn nước tại kênh Nhiêu Lộc –
Thị Nghè thì nhóm chúng em đã sử dụng phương pháp nghiên cứu đó là khảo sát, phỏng
vấn, đánh giá, tham khảo các tài liệu có liên quan đến kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè và dựa
trên nội dung của phóng sự ở clip giữa kì.
1.5. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài
Đề tài này là minh chứng đo lường cho kết quả của môn Môi trường và con người nhóm
chúng em đang theo học. Chuyên đề cung cấp thêm thông tin cho việc nâng cao nhận thức
của cộng đồng trong vấn đề về ô nhiễm nguồn nước. Thực trạng các con kênh hiện nay trên
địa bàn thành phố nói chung và kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè nói riêng. Cung cấp cho mọi
người những biện pháp để giảm đi tình trạng ô nhiễm nguồn nước ở các con kênh. Giúp
mọi người hiểu biết thêm về tình trạng ô nhiễm nguồn nước ngày càng trầm trọng hiện nay,
tính cấp thiết của nguồn nước trong đời sống sinh hoạt và sản xuất. 3
CHƯƠNG 2. TỔNG QUAN
2.1. Giới thiệu về kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, TP.HCM
Hiện nay, kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè là một trong những kênh nước quan trọng của
TP.HCM. Kênh có tổng chiều dài gần 9km và được coi là một trong những "động mạch
xanh" của thành phố. Chảy qua các các quận: Tân Bình, Quận 3, Phú Nhuận, Quận 1, Bình
Thạnh và đổ ra sông Sài Gòn tại vị trí xưởng đóng tàu Ba Son cũ.[1]
Hình 2.1. Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè (Nguồn [10])
Kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đã có vai trò quan trọng trong việc kiểm soát hàng triệu mét
khối nước mưa và giảm nguy cơ ngập lụt trong thành phố. Ngoài ra, kênh cũng đóng vai
trò quan trọng trong việc cung cấp nước cho việc vận hành các công trình nông nghiệp và công nghiệp trong vùng.
Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè là một trong những tuyến kênh không chỉ nối liền nhiều quận
ở TP. HCM mà nơi đây còn là nơi sinh hoạt, thư giãn của nhiều người. Cho đến thời điểm
hiện tại, trải qua hàng trăm năm, chứng kiến bao sự đổi thay, hình ảnh của sự yên bình,
hiền hòa như xưa mà thay vào đó nó dần trở thành “địa điểm” nằm trong danh sách đen là
một trong những nơi ô nhiễm nhất cả nước.[9]
Tuy nhiên, kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè cũng đối mặt với một số thách thức, trong đó có
vấn đề về chất thải sinh hoạt. Do sự tăng cường đô thị hóa và tăng dân số, lượng chất thải 4
sinh hoạt từ các hộ gia đình, cơ sở kinh doanh và các nguồn khác đã tăng cao, góp phần
làm ô nhiễm kênh nước này.
2.2. Khái niệm về ô nhiễm nước và các tác nhân gây ô nhiễm nước
2.2.1 Khái niệm về ô nhiễm nguồn nước
Trong tự nhiên, môi trường nước có khả năng tự làm sạch (tự lọc sạch sinh học) thông qua
quá trình biến đổi lý hóa, sinh học như hấp thụ, lắng lọc, tạo keo, polymer hóa ... hoặc các
quá trình trao đổi chất của sinh vật thủy sinh.[2]
Ô nhiễm nước là sự thay đổi thành phần và chất lượng nước theo chiều hướng xấu đi, với
sự xuất hiện các chất lạ ở thể lỏng, rắn làm cho nguồn nước không đáp ứng được cho các
mục đích sử dụng khác, vượt quá tiêu chuẩn cho phép và có ảnh hưởng xấu đến đời sống,
sức khỏe con người và sinh vật. Làm giảm độ đa dạng sinh vật trong nước và ảnh hưởng
đến đời sống của người dân.[3]
2.2.2. Các tác nhân gây ô nhiễm nước
Do mưa, bão, lũ lụt, các loại rác thải trong sinh hoạt đời sống, do các xác chết của động vật
bị phân hủy, các loại rác y tế, từ việc sản xuất công nghiệp, sản xuất nông nghệp, từ các
hoạt động giao thông vận tải, do quá trình gia tăng dân số, hiện đại hóa công nghiệp hóa,
các hoạt động thi công và đặc biệt là ý thức, trách nhiệm của người dân.
2.3. Giới thiệu về chất thải sinh hoạt
Chất thải sinh hoạt: là chất thải bao gồm mọi thứ mà con người không còn sử dụng tới, có
ý định vứt đi hoặc loại bỏ. Chất thải có thể ở dạng rắn (rác thải), lỏng (nước thải) hoặc khí (khí thải).
Rác thải sinh hoạt chia thành 3 loại: rác tái chế, rác hữu cơ và rác vô cơ.
- Rác thải tái chế: Là rác thải mà sau khi con người loại bỏ vẫn có thể tái sử dụng lại.
- Rác thải hữu cơ: Là những loại rác dễ dàng phân hủy, chúng thường được tận dụng
làm phân xanh (phân hữu cơ) hoặc làm thức ăn cho động vật nuôi.
- Rác thải vô cơ: Là những rác thải không thể tái sử dụng hoặc tái chế, với những loại 5
rác thải này chỉ có cách chôn hoặc đốt.[4]
Chất thải y tế là bất kỳ chất thải nào có chứa chất nhiễm trùng (hoặc vật liệu có khả năng
truyền nhiễm). Bao gồm chất thải phát sinh từ các cơ sở y tế như văn phòng bác sĩ, bệnh
viện, phòng khám nha khoa, phòng thí nghiệm, cơ sở nghiên cứu y khoa và phòng khám thú y.
Chất thải chứa độc tố gây ảnh hưởng tới sức khỏe tới con người, động vật và hệ sinh thái
rất lớn. Chúng hầu hết là những loại sản phẩm chứa hóa chất, dùng để diệt côn trùng,...
không sử dụng mà thải ra môi trường. Những chất thải này còn xuất hiện tại các nhà máy
chế biến nhưng không có quy trình xử lý rác thải sinh hoạt hiệu quả. 6
CHƯƠNG 3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG Ô NHIỄM NGUỒN NƯỚC TẠI KÊNH
NHIÊU LỘC - THỊ NGHÈ, TP.HCM
3.1 . Khảo sát thực trạng ô nhiễm nước tại kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè
Hiện nay tại kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, TP.HCM chính quyền địa phương đã có nhiều
chính sách về bảo vệ môi trường, nhưng tình trạng ô nhiễm nguồn nước xảy ra ngày càng
nghiêm trọng và là vấn đề rất đáng lo ngại.
Nước thải ô nhiễm ở con kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè phát sinh chủ yếu vẫn là nước thải
sinh hoạt và nước thải công nghiệp. Hiện trạng môi trường chứng minh sức hủy diệt nặng
nề từ các nguồn chất thải ô nhiễm, nhất là rác thải – chúng hiện diện khắp mọi nơi, đóng
thành từng mảng lớn, trôi dạt lênh đênh bốc mùi hôi thối làm cản trở môi trường sống của
sinh vật, làm mất cảnh quan thẩm mỹ và quan trọng hơn chúng còn liên quan đến hiện
tượng cá chết hàng loạt.
Nhiều khu ổ chuột hình thành, hàng loạt vấn đề liên tiếp xảy ra như nước thải sinh hoạt của
người dân, rác thải, chất thải nguy hại từ sản xuất tuông thẳng ra dòng kênh mà không có
bất kỳ cảnh báo nào. Và giờ đây, Nhiêu Lộc – Thị Nghè trở thành dòng kênh chết, dòng
nước đen kịt, bốc mùi hôi thối, ngập tràn rác thải và nó đang dần “chết” theo thời gian nếu
không có bất kỳ biện pháp khắc phục thích hợp.
Nước kênh bốc mùi hôi thối, cá chết hàng loạt làm xuất hiện ruồi, muỗi, chuột, gây ảnh
hưởng nặng nề đến cuộc sống và sức khỏe của người dân.
Vào những ngày mưa đầu mùa, nhiều hộ dân trên tuyến đường Hoàng Sa – Trường Sa dọc
kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè luôn phải đóng kín cửa vì mùi hôi từ rác và cá chết trên kênh
bay vào nhà. Các hộ kinh doanh xung quanh khu vực này cũng chịu ảnh hưởng khi lượng
khách sụt giảm mạnh. Những nhà hàng, quán cà phê không có điều kiện lắp hệ thống điều
hòa nghỉ kinh doanh vì khách không thể ngồi giữa bầu không khí ô nhiễm nặng nề gây ra
tổn thất nặng nề cho việc kinh đoanh. 7
Theo anh Phong cho biết: tình trạng ô nhiễm nguồn nước tại kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè
đã xảy ra khá lâu gây ảnh hưởng đến đời sống của người dân nơi đây. Vào buổi chiều hoặc
tối mật độ nước dâng cao lên gây mùi hôi thối khó chịu.
Theo các hộ dân tai kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè, sau nhiều cơn mưa chuyển mùa vào tháng
tư trên kênh bắt đầu xuất hiện rác thải nổi lềnh bềnh lúc đầu chỉ rải rác sau ngày càng dày
đặc, kéo theo đó là tình trạng cá chết hàng loạt nổi trắng xóa mặt nước.
Mùi hôi thối từ dòng bốc lên nồng nặc, xộc vào mũi. Những nhà có người lớn tuổi, người
bệnh, trẻ nhỏ phải sống trong nỗi lo về dịch bệnh khi lượng rác quá nhiều không kịp thu
dọn hết đã bắt đầu sản sinh ruồi, muỗi, thu hút chuột, gián đến.
Hình 3.1. Nước kênh đen thui qua đoạn cầu Công Lý (Nguồn [11])
3.1.1. Nguyên nhân gây ra ô nhiễm kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè
Ô nhiễm là do thời tiết: Thời tiết cũng là một nguyên nhân chính gây ra ô nhiễm nguồn
nước tại kênh Nhiêu Lộc. Mưa có thể làm cho các rác thải và các chất thải như xăng dầu ở
trên bờ trôi xuống con kênh làm cho con kênh thêm ô nhiễm. Trời nắng thì nhiệt độ có thể
sẽ tăng lên và tạo ra hiện tượng tảo nở hoa hiện tượng này có thể sẽ rất tốt cho hệ sinh thái
dưới con kênh nhưng nó cũng là một nguyên chính gây ra ô nhiễm nguồn nước là bởi vì
tảo sinh sôi quá nhanh làm cho các sinh vật như cá không thể hô hấp và di chuyển được
đẫn đến chết và bị phân hủy trong nguồn nước 8
Hình 3.2. Mặt nước xuất hiện tình trạng ván dầu
Do xác chết của những sinh vật bị phân hủy như chuột, cá những xác chết của các sinh vật
này có thể là do con người ném và vứt ra ngoài con kênh thế nhưng cũng có rất nhiều sinh
vật bị chết và phân hủy ngay chính môi trường mà nó đang sống.
Do dòng kênh nước chảy rất chậm nên khải năng dòng chảy đẩy nước đi rất khó làm rác
tồn động trên kênh đặt biệt tại các cống gây ra bốc mùi dẫn đến tình trạng ô nhiễm nguồn nước trên kênh.
Do các chất thải sinh hoạt của người dân nơi đây thải ra kênh Nhiêu Lộc quá nhiều làm
cho nguồn nước nơi đây bị ô nhiễm một cách nghiêm trọng. Các chất thải sinh hoạt tại đây
là do quá trình sinh hoạt cũng như ý thức quá kém của người dân làm vấy bẩn và mất đi
nét xinh đẹp của của con kênh này.
Trong quá trình phỏng vấn những người dân tại kênh Nhiêu Lộc thì nhóm chúng tôi biết
được rằng đâu đó vẫn có một số thanh thiếu niên đến con kênh này hút thuốc hoặc ăn uống
xong rồi vứt tàn thuốc và những bao ni lông thẳng xuống con kênh này trong khi thùng rác
có ngay tại đó. Những chai nhựa, những bao ni lông... và các chất thải hữu cơ khác đã tích
tụ quá lâu tại đây làm cho con kênh không còn trong lành và thơ mộng. Và việc xử lí rác
thải tại đây cũng là một vấn đề khá lớn là bởi vì ý thức của những người quanh đây quá
kém cũng có thể là do họ quá bận rộn trong công việc nên không quan tâm gì đến môi
trường mình đang sinh sống bị ô nhiễm và có thể sẽ ảnh hưởng đến chính họ. Chính quyền
nơi đây cũng không có những đề xuất gì về việc xử lí rác thải tại kênh Nhiêu Lộc làm cho 9
con kênh này bị ô nhiễm theo thời gian và ngày càng tích tụ một khối lượng rác thải quá
lớn khiến cho con kênh bốc lên những mùi hôi thối.
Hình 3.3 Rác thải tập hợp tại cống
Tiếp xúc với chất thải từ công nghiệp: Những nhà máy và cơ sở sản xuất gần kênh có thể
đưa rất nhiều các chất thải ra ngoài con kênh. Các chất thải công nghiệp này có thể làm
chết các sinh vật trong nước và khiến mọi sự sống nơi đây dần lụi tàn. Các chất ô nhiễm
này có thể khiến nguồn nước nhiễm các kim loại nặng như chì, thủy ngân... Quá trình này
diễn ra không chỉ tại kênh Nhiêu Lộc mà còn rất nhiều con kênh khác vẫn chịu chung sự tra tấn từ con người.
Do quá trình tăng dân số. Dân số gia tăng kéo theo rất nhiều hệ lụy liên quan tới nhu cầu
ăn uống, sinh hoạt, đi lại, xây dựng, sản xuất nông nghiệp, công nghiệp trong đó nhân tố
nước là không thể thiếu. Hàng loạt các hoạt động phát triển của con người có ảnh hưởng
rất lớn tới môi trường tự nhiên nói chung, môi trường nước nói riêng. Những lợi ích trước
mắt của con người đều chỉ để phục vụ cho cá nhân, thế nhưng bản thân chúng ta đâu biết
được rằng trong tương lai không gần nào đó có thể hành tinh mà chúng ta đang sinh sống
sẽ không còn màu xanh của cây cối và sẽ mất đi màu xanh của đại dương nếu chúng ta
không biết giữ gìn vệ sinh tại môi trường mà mình đang sinh sống. 10
Hình 3.4. Mặt nước kênh tại cầu số một
Ngoài ra còn do sự nhận thức, ý thức trách nhiệm bảo vệ môi trường của các cá nhân, một
số cơ quan, tổ chức và cộng động dân cư còn hạn chế, chỉ chú trọng vào lợi ích kinh tế
trong khi xem nhẹ vấn đề bảo vệ môi trường xung quanh, vì thế tình trạng nước nhiễm bẩn
là điều đương nhiên. Ý thức và nhận thức của mỗi con người là yếu tố rất lớn rất quan trọng
trong việc bảo vệ hành tinh của chúng ta.
Hình 3.5. Một đoạn kênh bị ô nhiễm bởi rác thải. (Nguồn: [12])
3.1.2 Hậu quả của việc ô nhiễm nguồn nước đến môi trường
3.1.2.1 Môi trường tự nhiên 11
Mất cảnh quan và giảm chất lượng cuộc sống. Ô nhiễm có thể làm mất đi cảnh quan và làm
giảm chất lượng cuộc sống của cư dân sống ven kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè. Mùi hôi, sự ô
uế và cảnh quan màu nâu bẩn có thể tạo ra sự bất tiện và không khí không tốt cho cư dân sống trong khu vực.
Cái chết của động vật: vấn đề chính do ô nhiễm nước gây ra là nó đã và đang giết chết các
sinh vật sống phụ thuộc vào nguồn nước tại kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè. Cá, tôm, cua,
chim và nhiều loài động vật chết khác thường lang thang trên các bãi biển hoặc sông và
các kênh rạch khác, bị giết bởi các chất ô nhiễm có trong môi trường sống của chúng. Chưa
kể những con vật chết vì nghẹt thở với rác thải và các vật thể như túi ni lông trên kênh
Nhiêu Lộc – Thị Nghè. Và việc các loài động vật khác trên kênh xem chính những nguồn
rác thải bị ô nhiễm đó là nguồn thức ăn chính hoặc các loài đang sống trong nguồn nước
này phải hô hấp trong một môi trường sống có những chất tẩy rửa và thuốc trừ sâu,... Ngoài
ra, các loài động vật khác đang bị căng thẳng và quần thể của chúng đang bị đe dọa một
cách trầm trọng bởi một môi trường sống đang bị ô nhiễm một cách nghiêm trọng và còn
có thể dẫn đến nguy cơ bị tuyệt chủng. 12
được kiểm soát cho thấy. Các chất gây ô nhiễm có thể đe dọa một loài bằng cách thay đổi
khả năng sinh sản của nó, tạo ra những biến đổi về cấu trúc gen và thậm chí ảnh hưởng đến
khả năng thích nghi và ứng phó của loài với các áp lực môi trường khác. Ngoài ra rác thải
còn làm tăng thêm sự sinh trưởng của các mầm mống bệnh tật cùng với những vi sinh vật
có hại cho sức khỏe của những động vật trên cạn và dưới nước.
Hình 3.7. Các chất ô nhiễm trên mặt kênh
Tác động sinh thái đối với cộng đồng: các chất gây ô nhiễm có thể ảnh hưởng xấu đến các
cộng đồng thủy sinh tại kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè bằng cách phá hủy cấu trúc bình
thường và sự phụ thuộc lẫn nhau mong manh của chúng. Ví dụ, một chất gây ô nhiễm có
thể loại bỏ một loài cần thiết cho hoạt động của cộng đồng nói chung. Nó có thể thúc đẩy
sự thống trị của một số loài không mong muốn hoặc làm giảm số lượng và sự đa dạng của
các loài có trong cộng đồng. Nó cũng có thể phá vỡ sự năng động của các địa điểm thức ăn trong cộng đồng.
Phá hủy hệ sinh thái thủy vực: các hệ sinh thái có thể bị thay đổi hoặc phá hủy nghiêm
trọng do ô nhiễm nước. Ô nhiễm chất dinh dưỡng ở thượng nguồn kênh Nhiêu Lộc – Thị
Nghè thường đi về phía hạ lưu. Hiệu quả là sự phát triển của tảo và nhiều sinh vật thủy sinh
khác. Tảo ảnh hưởng đến cá và các động vật thủy sinh khác tại kênh bằng cách hấp thụ và
giảm lượng oxy của chúng. Hơn nữa, các rạn san hô đang bị phá hủy do nhiệt độ nước biển
tăng lên, liên quan đến ô nhiễm không khí.
Phá vỡ chuỗi thức ăn: ô nhiễm nguồn nước cũng phá hủy chuỗi thức ăn tự nhiên. Thuốc 13
trừ sâu và hóa chất công nghiệp bị ô nhiễm được ăn bởi các sinh vật nhỏ tại kênh. Sau đó,
những động vật này bị cá và động vật có vỏ tiêu thụ (sau đó cũng bị con người ăn) và chuỗi
thức ăn này vẫn cứ tiếp tục diễn ra theo một vòng lặp tuần hoàn.
3.1.2.2. Môi trường sống của con người
Ảnh hưởng đến sức khỏe con người: Ô nhiễm kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè có thể gây ra
các vấn đề về sức khỏe con người. Các chất ô nhiễm trong nước và không khí có thể làm
tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng, hô hấp, và ung thư. Ngoài ra, việc tiếp xúc với
nước ô nhiễm cũng có thể gây ra các vấn đề da, như viêm da, phát ban và ngứa.
Nguồn nước là một tài nguyên mà con người có thể tiêu thụ với số lượng lớn và tiêu thụ
hằng ngày thế nhưng làm sao có thể tiêu thụ và sử dụng nước khi nó đang bị ô nhiễm. Nếu
có ai đó uống nước chưa được xử lí thì cơ thể của họ sẽ bị phản ứng với nó. Các bệnh
truyền nhiễm có thể lây lan qua nước bị ô nhiễm. Một số bệnh do nước gây ra là kiết lỵ,
vàng da và sốt rét,... Ở TP.HCM, có thể không phải ai cũng thiếu nước sạch để sử dụng
nhưng rất nhiều nước trên thế giới đang phải đối mặt với tình trạng thiếu nguồn nước để
sử dụng cho vấn đề sinh hoạt hằng ngày hoặc có nhưng nguồn nước đó đã bị ô nhiễm, một
phần nguyên nhân là do thời tiết, phần còn lại là do nguồn nước bị ô nhiễm các kim loại
nặng như Asen, thủy ngân hoặc thuốc trừ sâu, phân bón,… các độc tố này đang xâm nhập
dần vào nguồn nước mà hằng ngày chúng ta vẫn hay sử dụng. Khi chúng ta ăn hoặc uống
vào cơ thể, các độc tố này sẽ gây ra một loạt các vấn đề về sức khỏe, từ ung thư đến sự phá
vỡ các hormone, thậm chí là các chức năng của não bị thay đổi. Đối tượng có nguy cơ
nhiễm bệnh cao nhất là trẻ em và phụ nữ.
Ngoài ra con người cũng là một sinh vật tiêu thụ thủy hải sản rất lớn thế nhưng các loài
thủy hải sản này phải sống với rác phải ăn rác và phải hô hấp trong một số lượng lớn các
chất tẩy rửa các chất hữu cơ mà chính con người thải ra ngoài môi trường nước. Ô nhiễm
nguồn nước cũng ảnh hưởng rất nhiều đến sự tăng trưởng và phát triển kinh tế tại một quốc
gia, điều này ảnh hưởng như thế nào thì chúng ta có thể thấy nếu một quốc gia đang có tình
trạng ô nhiễm cao như vậy thì các nhà đầu tư nước ngoài sẽ phân vân giữa việc có hay
không nên đầu tư vào một quốc gia như vậy để có thể sinh ra lợi nhuận cho mình. Môi 14
trường nước bị ô nhiễm là do sự hời hợt của con người chúng ta làm cho nó bị vấy bẩn thế
nhưng khi phải đối mặt với những vấn đề liên quan đến bản thân hoặc nghiêm trọng nhất
là phải đối mặt với cái chết thì chúng ta mới nhận ra sự nghiêm trọng của vấn đề này.
Như vậy, ô nhiễm kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè gây ra những tác động tiêu cực đối với môi
trường, cảnh quan và sức khỏe của con người. Việc giảm ô nhiễm và bảo vệ kênh Nhiêu
Lộc – Thị Nghè là cần thiết để bảo vệ môi trường và cải thiện chất lượng cuộc sống của cư
dân sống gần khu vực này.
3.2. Đánh giá mức độ ô nhiễm nguồn nước
Hiện nay mức độ ô nhiễm môi trường ngày càng nặng nề và rất phổ biến ở đất nước ta, đặc
biệt là ô nhiễm nguồn nước đang rất phổ biến và xuất hiện khắp mọi nơi tại các con kênh
rạch, sông suối và ao hồ trên đất nước ta. Và kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè cũng là một phần
trong số đó. Kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè ở TP.HCM bị ô nhiễm ở một mức độ đáng báo
động. Làm ảnh hưởng rất nhiều đến đời sống sinh hoạt của con người nơi đây. Nguồn nước
bị biến đổi hoàn toàn ( không còn trong xanh và tươi đẹp như ngày xưa theo lời mà những
người dân tại kênh Nhiêu Lộc đã nói ), các loài cá phải ăn rác hô hấp trong một môi trường
đầy các chất tẩy rửa các chất hóa học... và không gì có thể tệ hơn khi chúng phải sống
chung với rác, con kênh bốc lên những mùi hôi thối, rác thải thì tích tụ lâu ngày không
được xử lí, chiều xuống thì con kênh bốc lên những mùi hôi thối và nặng nề, nước thì bị
nhiễm các chất thải sinh hoạt và các xác chết từ động vật và bị thải xuống con kênh một
cách tuỳ tiện, cũng từ việc thiếu trách nhiệm trong việc giữ gìn vệ sinh của mọi người đã
tạo nên một vấn nạn vô cùng to lớn mà con người không hề nghĩ đến. Sức ảnh hưởng ấy
vô cùng to lớn có thể làm ảnh hưởng đến sức khoẻ mọi người nơi đây, mà con người không
để ý tới vấn đề to lớn ấy, chất thải từ rác và nước sinh hoạt đều đổ xuống con kênh lâu ngày
sẽ bị ô nhiễm ngày càng nặng nề hơn, ngày qua ngày không được xử lí sẽ trở thành một
vấn đề vô cùng to lớn và kinh khủng mà con người không thể tưởng tượng đến được. Gây
bệnh và ảnh hưởng to lớn đến sức khoẻ con người có thể lâu dài ảnh hưởng đến cả tính
mạng con người. Vấn nạn này vô cùng to lớn cần được biết đến và xử lí kịp thời để có
nguồn nước trong xanh và sạch để có thể tạo nên được một môi trường sống tốt và không 15
gây ảnh hưởng tới sức khoẻ con người.
Hình 3.8 Thực trạng ô nhiễm tại kênh Nhiêu lộc – Thị Nghè
3.3. Đề xuất các giải pháp bảo vệ nguồn nước
Lấy được từ dữ liệu của clip bài tập giữa kì nhóm chúng em đi phỏng vấn thực tế người
dân xung quanh nơi đây đã có được một vài giải pháp tiêu biểu:
- Nâng cao ý thức người dân, ý thức cộng đồng: để có được một nguồn nước sạch
mỗi người cần phải hiểu và có ý thức được việc bảo vệ nguồn nước. Mỗi một người
dân, một hộ gia đình, một cá nhân tổ chức đều phải chung tay thực hiện vì một đất
nước xanh – sạch – đẹp. Một người bảo vệ nguồn nước có vẻ rất vô ích nhưng nếu
nhiều người cùng chung tay lại với nhau thì việc bảo vệ sự trong lành của cả một
hành tinh là chuyện vô cùng đơn giản, cả xã hội ý thức được và cùng nhau hành
động thì nguồn nước sẽ dần được khắc phục việc ô nhiễm. 16
Hình 3.9. Biển báo bảo vệ môi trường tại kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè
- Nghiêm cấm xã rác xuống kênh, rạch: Các bài báo đưa tin: trong một lần theo chân
đội công nhân thu gom rác trên kênh Nhiêu Lộc – Thị Nghè (thuộc Công ty TNHH
MTV Môi trường đô thị TP.HCM), chúng tôi đã chứng kiến các anh chị công nhân
vớt từ 7-8 tấn rác thải mỗi ngày. Họ luôn phải oằn mình xuống dòng kênh để vớt
từng bịch rác đưa đi xử lý, từ ngày này qua tháng nọ, nhưng rác không giảm mà
thực tế còn tăng lên. Đầu tháng 10-2022, trở lại Công ty TNHH MTV Môi trường
đô thị TP.HCM, chúng tôi gặp các anh chị công nhân vớt rác khi trước. Công việc
của họ vẫn là... vớt 9-10 tấn rác/ngày, thậm chí ngày cao điểm lên tới 13-14 tấn.[5]
- Cần tạo ra những sự kiện về việc chung tay góp sức bảo vệ một nguồn nước sạch:
Những sự kiện về bảo vệ nguồn nước thì có thể rất ít người tại khu vực lân cận có
thể tham gia nhưng sẽ có những người tại nhiều nơi khác nhau tham gia và tạo ra
một cộng đồng lớn mạnh về chung tay bảo vệ nguồn nước sạch, nó cũng có thể sẽ
là một hồi chuông cảnh báo đến các người dân tại những khu vực khác về việc vấy
bẩn môi trường nước tại đây.
Anh Hồ Học Hải, Đội trưởng đội vớt rác kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè, ngao ngán: "Ý thức
không ít người kém lắm, cứ tiện tay là họ vứt rác xuống kênh. Họ không nghĩ tới người
khác phải vớt rác vất vả, nặng nhọc như thế nào. Ngày nào cũng vớt nhưng rác lúc nào
cũng rất nhiều, có hôm anh em phải làm đến 21-22 giờ đêm mới xong. Rác thải xuống kênh
đủ thứ loại, từ vỏ hộp cơm, bao ni lông, thùng xốp cho đến rác cồng kềnh như bàn ghế,
Tài liệu liên quan:
-
Tiểu luận Hiện tượng băng tan và tác động của con người môn Môi trường và con người - Trường Đại học Văn Hiến.
16 8 -
Tiểu luận VĂN HIẾN VIỆT NAM_ Lăng Ông Bà Chiểu - Di Tích Lịch Sử môn Văn hiến Việt Nam - Trường Đại học Văn Hiến.
18 9 -
Đề cương môn Môi trường và con người - Trường Đại học Văn Hiến.
18 9 -
Tiểu luận BÁO CÁO TIỂU LUẬN MÔI TRƯỜNG VÀ CON NGƯỜI môn Môi trường và con người - Trường Đại học Văn Hiến
21 11 -
Tiểu luận Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ Ở VIỆT NAM - MÔI TRƯỜNG VÀ CON NGƯỜ môn Môi trường và con người - Trường Đại học Văn Hiến.
22 11