



















Preview text:
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HIẾN
TIỂU LUẬN MÔN HỌC
PHƯƠNG PHÁP HỌC ĐẠI HỌC
PHÂN TÍCH CÁC CƠ HỘI VÀ TRỞ NGẠI
ĐỐI VỚI SINH VIÊN TRONG MÔI TRƯỜNG
ĐẠI HỌC. ĐỀ XUẤT CÁC GIẢI PHÁP GIÚP
SINH VIÊN VƯỢT QUA CÁC TRỞ NGẠI,
THÁCH THỨC VÀ HÒA NHẬP TỐT VỚI
MÔI TRƯỜNG ĐẠI HỌC
Sinh viên thực hiện: Tập thể nhóm 9.
Lớp học phần: 242SKL10101.
Giảng viên: ThS. Lê Ngọc Phương. TP. HCM, NĂM 2025
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
......................................................................................................................... DANH SÁCH NHÓM 9 STT HỌ VÀ TÊN MSSV
ĐÓNG GÓP CHỮ KÍ 1 Trần Thị Khánh Linh 241A301299 100% 2 Nguyễn Tuấn Khoa 241A301335 100% 3 Bùi Nguyễn Phương Thảo 241A210836 100% 4 Sơn Ngọc Thone 241A140281 100% 5 Trần Kim Phụng 241A300280 100% 6 Nguyễn Lê Yến Nhi 241A100050 100% 7 Nguyễn Minh Huy 241A100424 100% 8 Trịnh Châu Anh 241A170644 100% 9 Khổng Yến Vi 241A170595 100% 10 Dương Thị Ngọc Sương 241A300271 100% LỜI CẢM ƠN
Kính gửi thầy Lê Ngọc Phương.
Lời đầu tiên, tập thể nhóm 9 xin gửi đến thầy lời cảm ơn chân thành và sâu
sắc nhất vì đã dành nhiều tâm huyết, sự nhiệt tình và tận tâm trong việc giảng
dạy môn Phương pháp học Đại học trong suốt học kỳ vừa qua. Không chỉ là
những bài giảng trên lớp, thầy còn luôn sẵn lòng giải đáp những thắc mắc, đưa
ra những lời khuyên hữu ích, giúp chúng em vượt qua những khó khăn trong quá
trình thực hiện bài tiểu luận. Những kiến thức và kỹ năng mà chúng em học
được từ môn học này, từ cách nghiên cứu tài liệu, phân tích vấn đề, đến kỹ năng
làm việc nhóm và thuyết trình, sẽ là hành trang vô cùng quý giá, giúp chúng em
tự tin hơn trên con đường học tập và nghiên cứu sau này.
Tập thể nhóm 9 xin gửi lời cảm ơn đến thầy vì sự tận tình của thầy đã dành
cho chúng em trong suốt quá trình học tập. Chúng em tin rằng, những bài học và
kinh nghiệm mà thầy đã chia sẻ sẽ là nền tảng vững chắc cho sự phát triển của chúng em sau này.
Cuối cùng, tập thể nhóm 9 xin kính chúc thầy thật nhiều sức khỏe, niềm vui
và tiếp tục gặt hái nhiều thành công trên con đường giảng dạy.
Một lần nữa xin chân thành cảm ơn!
TP. Hồ Chí Minh, tháng 3 năm 2025 Tập thể nhóm 9 MỤC LỤC
NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN ............................................................................... I
DANH SÁCH NHÓM 9.......................................................................................... II
LỜI CẢM ƠN ......................................................................................................... III
MỤC LỤC ............................................................................................................. IV
DANH MỤC HÌNH ............................................................................................... VI
MỞ ĐẦU .................................................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài .............................................................................................. 1
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu ...................................................................... 1
3. Mục tiêu nghiên cứu ......................................................................................... 3
3.1. Mục tiêu ngiên cứu tổng quát ................................................................... 3
3.2. Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm ................................................................. 3
4. Đối tượng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu .............................................. 4
NỘI DUNG .............................................................................................................. 4
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MÔI TRƯỜNG ĐẠI HỌC............................ 4
1.1. Khác biệt giữa môi trường đại học và phổ thông .................................... 4
1.1.1. Môi trường Đại Học ............................................................................... 4
1.1.1.1. Phương pháp giảng dạy .................................................................. 4
1.1.1.2. Tính tự chủ, tự học .......................................................................... 4
1.1.1.3 Đánh giá kết quả .............................................................................. 5
1.1.2. Môi trường Phổ Thông........................................................................... 5
1.1.2.1 Phương pháp giảng dạy .................................................................... 5
1.1.2.2 Tính tự chủ, tự học ........................................................................... 5
1.1.2.3 Đánh giá kết quả .............................................................................. 5
1.2. Những đặc điểm nổi bật của môi trường Đại Học .................................. 6
1.2.1. Tính tự chủ ............................................................................................. 6
1.2.2. Đa dạng ngành học ................................................................................. 6
1.2.3. Cơ hội phát triển cá nhân ....................................................................... 7
1.3. Yêu cầu đối với sinh viên ............................................................................ 8
1.3.1. Tự lập ...................................................................................................... 8
1.3.2. Chủ động ................................................................................................ 8
1.3.3. Kĩ năng mềm quan trọng ........................................................................ 9
1.4. Tầm quan trọng của việc thích nghi với môi trường ............................ 10
1.4.1. Ảnh hưởng của việc thích nghi tốt đến kết quả học tập và sự nghiệp
tương lai .......................................................................................................... 10
1.4.1.1. Học Tập ......................................................................................... 10
1.4.1.2. Sự Nghiệp ...................................................................................... 10
1.5. Những khó khăn nếu không thể hòa nhập ............................................. 11
1.5.1. Căng thẳng và áp lực tâm lý ................................................................ 11
1.5.2. Tụt hậu và mất cơ hội ........................................................................... 11
1 6. Lợi ích của việc phát triển tư duy linh hoạt và khả năng thích nghi 11
CHƯƠNG 2: CƠ HỘI VÀ THỬ THÁCH CỦA SINH VIÊN TRONG MÔI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC ............................................................................................ 11
2.1. Cơ hội học tập và nghiên cứu .................................................................. 12
2.1.1. Tiếp cận kiến thức chuyên sâu và cập nhật ......................................... 12
2.1.2. Phát triển tư duy phản biện và nghiên cứu .......................................... 12
2.1.3. Tiếp cận nguồn tài liệu chất lượng cao ................................................ 13
2.1.4. Mở rộng kiến thức bằng các hoạt động ngoại khóa ............................ 13
2.2. Phát triển kỹ năng cá nhân và nghề nghiệp ........................................... 13
2.2.1. Phát triển kỹ năng mềm ....................................................................... 14
2.2.2. Phát triển kỹ năng nghề nghiệp............................................................ 14
2.3. Xây dựng mạng lưới quan hệ .................................................................. 15
2.4. Cơ hội thực tập và việc làm ...................................................................... 16
2.5. Những trở ngại và thách thức của sinh viên .......................................... 18
2.5.1. Khó khăn trong học tập ........................................................................ 18
2.5.2. Thách thức về tài chính ........................................................................ 18
2.5.3. Áp lực về tâm lý và xã hội ................................................................... 19
2.5.4. Quản lý thời gian và cân bằng cuộc sống ............................................ 19
CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP GIÚP SINH VIÊN HÒA NHẬP VÀ VƯỢT QUA
NHỮNG THÁCH THỨC ..................................................................................... 20
3.1. Phát triển kỹ năng quản lý thời gian và phương pháp học tập hiệu quả .... 20
3.2. Tận dụng các nguồn hỗ trợ từ trường đại học ............................................ 20
3.3. Cải thiện kỹ năng tài chính ......................................................................... 21
3.4. Xây dựng tư duy tích cực và kỹ năng giao tiếp .......................................... 21
3.5. Chăm sóc sức khỏe tinh thần ...................................................................... 22
KẾT LUẬN ........................................................................................................... 23
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................... 24 DANH MỤC HÌNH
HÌNH ......................................................................................................... TRANG
Hình 1.1 VHU Job Fair - Ngày hội Việc làm 2024 ............................................... 16
Hình 2.1 Giám đốc doanh nghiệp Nhật Bản chụp ảnh lưu niệm cùng sinh viên
trường Đại học Văn Hiến trong Chương trình Internship cho sinh viên học tập
và làm việc tại Nhật Bản ......................................................................................... 17 Mở Đầu
1. Lý do chọn đề tài
Môi trường đại học là một bước ngoặt quan trọng trong cuộc đời của mỗi
sinh viên, nó giúp mở ra nhiều cơ hội nhưng cũng đi kèm với những thách thức
không nhỏ. Đại học không chỉ là nơi trang bị kiến thức chuyên môn mà còn là
môi trường giúp sinh viên phát triển kỹ năng sống, mở rộng mối quan hệ và định
hướng tương lai. Tuy nhiên, sự thay đổi từ bậc phổ thông lên đại học có thể gây
ra không ít khó khăn cho sinh viên, đặc biệt là những người chưa có kỹ năng tự
lập và thích nghi tốt với môi trường mới. Trong quá trình học đại học, sinh viên
là người sẽ có nhiều cơ hội như tiếp cận kiến thức chuyên sâu, tham gia các hoạt
động ngoại khóa, mở rộng quan hệ xã hội và chuẩn bị hành trang cho sự nghiệp
sau này. Tuy nhiên, bên cạnh đó, họ cũng gặp phải không ít trở ngại từ áp lực về
học tập, khó khăn tài chính, vấn đề tâm lý và mơ hồ trong công việc định hướng
tương lai. Nếu không có sự chuẩn bị tốt và các giải pháp phù hợp, những thách
thức này có thể cản trở quá trình phát triển của sinh viên, thậm chí còn có ảnh
hưởng tiêu cực đến các dự định tương lai của họ. Ngoài ra, đề tài này không chỉ
mang ý nghĩa học thuật mà còn có tính ứng dụng cao trong thực tế, nghiên cứu
đề tài này có ý nghĩa quan trọng trong việc xác định rõ ràng những cơ hội và
thách thức mà sinh viên thường gặp trong môi trường đại học. Từ đó, bài viết sẽ
đề xuất những giải pháp thiết bị giúp sinh viên vượt qua khó khăn, tận dụng tối
đa cơ hội để phát triển bản thân một cách toàn diện. Đồng thời, kết quả nghiên
cứu cũng có thể đóng góp vào công việc nâng cao chất lượng đào tạo đại học,
giúp nhà trường và xã hội xây dựng các chương trình hỗ trợ sinh viên hiệu quả
hơn. Ngoài ra, sinh viên có thể áp dụng những giải pháp được đề xuát để cải
thiện cuộc sống trong môi trường đại học của mình, nâng cao kỹ năng tự lập và
chuẩn bị tốt hơn cho tương lai. Bài tiểu luận về chủ đề này cũng góp phần nâng
cao nhận thức về tầm quan trọng của công việc thích nghi với môi trường đại
học và tạo động lực để sinh viên chủ động hơn trong quá trình học tập và phát triển bản thân
2. Tổng quan tình hình nghiên cứu
Trong môi trường đại học, sinh viên phải đối mặt với nhiều khó khăn và thách
thức từ áp lực học tập, khó khăn về tài chính đến những thay đổi trong phương
pháp học và môi trường sống. Những trở ngại này không chỉ ảnh hưởng đến kết 1
quả học tập mà còn ảnh hưởng đến cả tâm lý và sự phát triển của sinh viên. Để
hiểu rõ hơn về vấn đề này, nhiều tác giả đã thực hiện các nghiên cứu và viết bài
để phân tích những khó khăn mà sinh viên gặp phải cũng như đề xuất các giải
pháp giải quyết. Dưới đây là một số bài viết tiêu biểu về chủ đề này:
1. "Khảo sát những khó khăn của sinh viên năm nhất trong môi trường đại
học và hướng giải quyết" – Nguyễn Tấn Tài
Nội dung chính: Bài viết tập trung vào việc khảo sát những khó khăn mà sinh
viên năm nhất gặp phải khi chuyển từ môi trường trung học lên đại học, như bỡ
ngỡ với phương pháp giảng dạy mới, quản lý thời gian, và sự tự tin. Đồng thời,
tác giả đề xuất các giải pháp giúp sinh viên vượt qua những thách thức này
2. “10 vấn đề sinh viên thường gặp phải trong thời gian học đại học” –
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TP.HCM
Nội dung chính : Bài viết danh sách 10 vấn đề phổ biến mà sinh viên thường
gặp trong thời đại học đại học, bao gồm năng lực tài chính, khó khăn trong công
việc quản lý thời gian, cân bằng giữa học tập và hoạt động ngoại khóa, và vấn đề
về sức khỏe tinh thần .
3. “Những điều khó khăn khi học đại học mà sinh viên phải đối mặt” –
Trường Đại học Kinh tế Công nghiệp Long An
Nội dung chính : Bài viết đề cập đến những khó khăn mà sinh viên thường gặp
khi học đại học, như sống tự lập xa gia đình, quản lý tài chính, khối lượng bài
tập lớn, và áp lực từ việc học.
4. "Những khó khăn tân sinh viên nhất định sẽ gặp phải" – Trường Cao
đẳng Đại Việt Đà Nẵng
Nội dung chính : Bài viết liệt kê những khó khăn mà tân sinh viên thường gặp,
như nhớ nhà, không quen cách học, khó khăn trong việc kết nối bạn, và vấn đề về tài chính.
5. "Xây dựng môi trường học tập tích cực trong trường đại học Việt Nam:
Bài học từ kinh nghiệm quốc tế" - Tạp chí Giáo dục Việt Nam
Nội dung chính : Nghiên cứu chỉ ra các yếu tố giúp tạo ra môi trường học tập
tích cực trong các trường đại học ở Việt Nam, rút ra bài học từ kinh nghiệm 2
quốc tế. Bài viết nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng không gian học
tập sáng tạo, hỗ trợ tinh thần và phát triển các kỹ năng mềm cho sinh viên. Đề
xuất bao gồm cải thiện cơ sở hạ tầng giáo dục, áp dụng phương pháp giảng dạy
hiện đại và tăng cường các dịch vụ tư vấn tâm lý.
6. "Giải pháp nâng cao kỹ năng tự học cho sinh viên đại học Việt Nam" -
Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam
Nội dung chính : Bài viết phân tích những nguyên nhân tạo sinh viên gặp khó
khăn trong công việc tự học, bao gồm thiếu kỹ năng lập kế hoạch, động lực học
tập và chưa quen với phương pháp học đại học. Tác giả đã hỗ trợ đưa ra một số
giải pháp như hướng dẫn cách xây dựng kế hoạch học tập cá nhân, tổ chức các
khóa đào tạo kỹ năng tự học và sử dụng công nghệ để hỗ trợ quá trình học tập chủ động.
7. “ Những điều khó khăn khi học đại học từ xa và cách giải quyết ” -
Trường Đại học Thái Nguyên
Nội dung chính : Bài viết đề cập đến các khó khăn trong học đại học từ xa như
thiếu tương tác trực tiếp, thiếu kỷ luật và quản lý thời gian, giới hạn kỹ năng
công nghệ và sự phân tán. Để giải quyết, khuyến khích khuyến nghị sinh viên
nên tăng cường kết nối với học viên và bạn học, lập kế hoạch học tập rõ ràng và
rèn luyện kỹ năng công nghệ
3. Mục tiêu nghiên cứu
3.1. Mục tiêu ngiên cứu tổng quát
Phân tích các cơ hội và trở ngại đối với sinh viên trong môi trường đại học, từ
đó đề xuất các giải pháp giúp sinh viên vượt qua khó khăn và hòa nhập tốt.
3.2. Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm
- Phân tích và nghiên cứu những khó khăn và thách thức của sinh viên khi bước
chân vào cánh của đại học chẳng hạn như áp lực học tập, tài chính,..
- Nghiên cứu tâm lý sinh viên khi bước vào môi trường sống và học tập mới
- Xác định những thách thức lớn mà sinh viên thường gặp phải trong quá trình học tập và sinh hoạt. 3
- Phân tích áp lực học tập từ góc độ nhà trường và hệ thống giáo dục, nghiên cứu
về cách sinh viên đối mặt và giải quyết những áp lực học tập
4. Đối tượng nghiên cứu và khách thể nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu
Các cơ hội, thách thức mà sinh viên gặp phải trong môi trường đại học và các giải pháp hỗ trợ. Khách thể nghiên cứu
Sinh viên các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh, đặc
biệt là sinh viên năm nhất
5. Cấu trúc đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo thì đề tài chia làm 3 chương:
Chương 1: Tổng quan về môi trường đại học
Chương 2: Cơ hội và thách thức của sinh viên trong môi trường đại học
Chương 3: Giải pháp giúp sinh viên hòa nhập và vượt qua những thách thức NỘI DUNG
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ MÔI TRƯỜNG ĐẠI HỌC
1.1. Khác biệt giữa môi trường đại học và phổ thông.
1.1.1. Môi trường Đại Học
1.1.1.1. Phương pháp giảng dạy
Chuyên sâu và chuyên môn hóa: Nội dung giảng dạy ở Đại Học tập trung
vào kiến thức chuyên ngành, giúp sinh viên phát triển kĩ năng và hiểu biết sâu về
lĩnh vực bản thân đã chọn. Sinh viên có thể lựa chọn các môn học theo nhu cầu và sở thích cá nhân.
Phát triển tư duy độc lập: Chương trình học chú trọng vào việc giúp sinh
viên rèn luyện khả năng tư duy, phân tích và giải quyết vấn đề một cách độc lập.
Linh hoạt: Thời gian học tập ở Đại học linh hoạt hơn so với THPT. Sinh
viên có thể tự sắp xếp lịch học và lịch thi phù hợp với bản thân, đặc biệt là đối
với những môn học tự chọn.
1.1.1.2. Tính tự chủ, tự học 4
Tính tự giác cao: Ở Đại học, sinh viên có tính tự chủ cao trong quá trình
học tập. Họ được khuyến khích tự tìm tài liệu, nghiên cứu và tham gia các hoạt
động ngoại khóa để bổ sung kiến thức.
Tự quản lí và tự chịu trách nhiệm: Sinh viên đại học cần có khả năng quản
lí thời gian, tự đặt ra mục tiêu học tập và tự chịu trách nhiệm với tiến độ của
mình. Việc học không còn bị giới hạn trong lớp học mà mở rộng đến các thư
viện, nghiên cứu độc lập và cả các dự án thực tế.
1.1.1.3 Đánh giá kết quả
Bài tập và dự án: Ngoài bài kiểm tra và thi cuối kì, sinh viên thường được
đánh giá thông qua các bài tập lớn, bài tiểu luận, dự án nhóm hoặc nghiên cứu
độc lập. Những hình thức này giúp đánh giá năng lực ứng dụng kiến thức và kĩ năng thực tế.
Thuyết trình và báo cáo: Sinh viên được yêu cầu thực hiện thuyết trình và
báo cáo, không chỉ để đánh giá kiến thức mà còn phát triển kĩ năng giao tiếp và làm việc nhóm.
Đánh giá dựa trên quá trình: Đánh giá tại đại học thường không chỉ dựa vào
kết quả cuối cùng mà còn tính đến sự tiến bộ, mức độ tham gia và nỗ lực của
sinh viên trong suốt quá trình học tập.
1.1.2. Môi trường Phổ Thông
1.1.2.1 Phương pháp giảng dạy
Kiến thức cơ bản và toàn diện: Nội dung học tại THPT thường bao phủ
nhiều lĩnh vực từ khoa học tự nhiên đến khoa học xã hội. Học sinh được trang bị
nền tảng kiến thức đa dạng.
Tính hệ thống: Được sắp xếp theo hệ thống với cấu trúc chặt chẽ, đảm bảo
học sinh đạt các tiêu chí về kiến thức trước khi tốt nghiệp. Học sinh phải tuân
theo thời khóa biểu và lịch học đã được lên kế hoạch, với các môn học bắt buộc
và khối lượng bài tập tương đối nhiều.
1.1.2.2 Tính tự chủ, tự học
Hạn chế: Phương pháp giảng dạy tại THPT thường có tính định hướng cao
và ít khuyến khích tính tự chủ. Học sinh chủ yếu làm theo hướng dẫn của giáo
viên, và các hoạt động học tập thường có khuôn mẫu rõ ràng.
Tự giác: Học sinh vẫn cần sự tự giác trong việc hoàn thành bài tập và ôn
luyện ngoài giờ, nhưng sự tự chủ trong tìm hiểu và sáng tạo còn hạn chế so với bậc đại học.
1.1.2.3 Đánh giá kết quả 5
Điểm số và bài kiểm tra định kì: Kết quả học tập được đánh giá qua các bài
kiểm tra, thi giữa kì, cuối kì và bài tập thường xuyên.
Đánh giá theo năng lực và thái độ: Giáo viên cũng xét đến sự cố gắng và
thái độ của học sinh trong suốt quá trình học tập. Việc đánh giá có thể kèm theo
các hoạt động rèn luyện kĩ năng mềm như làm việc nhóm, thuyết trình.
1.2. Những đặc điểm nổi bật của môi trường Đại Học.
Đại Học là một trong những giai đoạn quan trọng trong cuộc đời của mỗi
người, không chỉ là nơi tiếp thu kiến thức chuyên môn mà còn là không gian để
phát triển toàn diện về trí tuệ và lẫn phẩm chất cá nhân. Các đặc điểm nổi bật
của môi trường đại học có thể được chia thành ba yếu tố chính: tính tự chủ, sự
đa dạng ngành học và cơ hội phát triển cá nhân.
1.2.1. Tính tự chủ
Một trong những điểm đặc biệt nổi bật của môi trường đại học là tính tự
chủ, không giống như hệ thống giáo dục phổ thông. Ở đại học, sinh viên không
còn bị ràng buộc chặt chẽ bởi lịch học cố định hay các quy định nghiêm ngặt về
cách thức học tập. Thay vào đó, sinh viên có thể tự lập kế hoạch cho việc học và
các hoạt động cá nhân.
Quản lí thời gian: Sinh viên đại học cần tự tổ chức thời gian học tập và các
công việc khác một cách hợp lí. Sinh viên phải tự học, tìm hiểu tài liệu ngoài giờ
học, tham gia các hoạt động nghiên cứu, thực tập hay các câu lạc bộ. Chính điều
này giúp sinh viên phát triển khả năng tự lập và quản lí thời gian hiệu quả.
Chọn lựa môn học: Môi trường đại học mang lại sự linh hoạt trong việc lựa
chọn môn học, học phần, và thậm chí là thời gian học. Sinh viên có thể lựa chọn
các khóa học theo sở thích cá nhân hoặc lĩnh vực nghề nghiệp mà họ muốn theo
đuổi. Điều này không chỉ giúp họ tìm ra đam mê mà còn tạo ra sự chủ động
trong việc phát triển nghề nghiệp.
Đưa ra quyết định cá nhân: Đại học là nơi sinh viên được khuyến khích đưa
ra quyết định về việc học của mình. Họ có thể lựa chọn theo đuổi một ngành học
cụ thể, tham gia các hoạt động nghiên cứu khoa học, tham gia các dự án cộng
đồng, hoặc thậm chí tham gia các khóa học tự chọn. Sự tự chủ này giúp sinh
viên rèn luyện khả năng ra quyết định và chịu trách nhiệm với những lựa chọn của mình.
1.2.2. Đa dạng ngành học
Một trong những yếu tố tạo nên sự hấp dẫn của môi trường đại học chính là
sự đa dạng về ngành học và chương trình đào tạo. Các trường đại học cung cấp
hàng trăm chương trình học khác nhau, từ các lĩnh vực truyền thống như khoa
học tự nhiên, kĩ thuật, khoa học xã hội, nghệ thuật, cho đến những ngành nghề 6
mới và đang phát triển như công nghệ thông tin, quản trị kinh doanh, và nhiều lĩnh vực khác.
Lựa chọn ngành học linh hoạt: Sinh viên có thể chọn ngành học theo sở
thích, năng lực và định hướng nghề nghiệp của mình. Ví dụ, sinh viên có thể lựa
chọn ngành học truyền thống như kĩ thuật, y học, hoặc có thể thử sức với các
ngành học mới như khoa học dữ liệu, trí tuệ nhân tạo,... Ngoài ra, nhiều trường
đại học còn cung cấp các chương trình học liên ngành, cho phép sinh viên kết
hợp nhiều ngành học trong cùng một chương trình học để đáp ứng nhu cầu phát
triển nghề nghiệp đa dạng.
Cơ hội chuyển ngành: Nhiều trường đại học hiện nay còn cho phép sinh
viên thay đổi ngành học trong suốt quá trình học, miễn là đáp ứng đủ yêu cầu
của chương trình đào tạo. Điều này giúp sinh viên có thể thử nghiệm và thay đổi
quyết định nếu họ nhận thấy mình không thực sự đam mê ngành học ban đầu.
Cập nhật với xu thế thị trường: Các trường đại học không ngừng cập nhật
và điều chỉnh chương trình đào tạo để phù hợp với nhu cầu của thị trường lao
động và xu thế phát triển của xã hội. Điều này đảm bảo rằng sinh viên sau khi
tốt nghiệp không chỉ có kiến thức vững vàng mà còn được trang bị những kỹ
năng cần thiết để thành công trong công việc.
1.2.3. Cơ hội phát triển cá nhân
Ngoài việc học tập chuyên môn, đại học còn là nơi giúp sinh viên phát triển
bản thân một cách toàn diện thông qua các hoạt động ngoài giờ học và các cơ
hội thực tiễn. Đây là thời điểm sinh viên có thể khám phá và phát triển các kĩ
năng cá nhân, khám phá đam mê và xác định rõ hơn con đường sự nghiệp.
Phát triển kĩ năng mềm: Đại học không chỉ chú trọng đến việc trang bị kiến
thức chuyên môn mà còn giúp sinh viên rèn luyện các kĩ năng mềm như giao
tiếp, lãnh đạo, làm việc nhóm, giải quyết vấn đề, và quản lí xung đột. Các hoạt
động ngoại khóa như tham gia câu lạc bộ, đội nhóm, các dự án tình nguyện hay
các cuộc thi học thuật, thể thao sẽ là cơ hội tuyệt vời để sinh viên phát triển những kĩ năng này.
Tăng cường khả năng tự tin và độc lập: Các chương trình thực tập, nghiên
cứu khoa học và các chuyến đi giao lưu quốc tế là cơ hội giúp sinh viên có thể
học hỏi kinh nghiệm thực tế và tạo dựng sự tự tin trong công việc. Sinh viên học
được cách làm việc độc lập, giải quyết các tình huống phức tạp và chủ động đối
mặt với thử thách trong cuộc sống.
Mở rộng mối quan hệ và giao lưu quốc tế: Môi trường đại học còn là nơi
giúp sinh viên mở rộng mối quan hệ với bạn bè, thầy cô và các chuyên gia trong
lĩnh vực mình theo đuổi. Các chương trình trao đổi sinh viên quốc tế, hội thảo
chuyên đề, hay các chuyến thực tập tại các công ty lớn không chỉ giúp sinh viên 7
học hỏi thêm nhiều kiến thức mà còn tạo ra cơ hội giao lưu văn hóa và xây dựng
mạng lưới quan hệ trong cộng đồng quốc tế.
Định hướng nghề nghiệp: Các trung tâm tư vấn nghề nghiệp của trường đại
học cung cấp cho sinh viên những công cụ, nguồn lực cần thiết để phát triển sự
nghiệp cá nhân, từ việc lựa chọn nghề nghiệp, viết CV, chuẩn bị cho phỏng vấn,
đến việc tìm kiếm cơ hội việc làm. Những hoạt động này giúp sinh viên có cái
nhìn rõ ràng hơn về con đường nghề nghiệp của mình và giúp họ bước vào thị
trường lao động một cách tự tin.
1.3. Yêu cầu đối với sinh viên.
1.3.1. Tự lập
Sinh viên cần phải phát triển khả năng tự lập để có thể quản lí tốt các công
việc học tập và cuộc sống cá nhân.
Quản lí thời gian hiệu quả: Đại học yêu cầu sinh viên có thể tự xây dựng
lịch học tập, lịch làm việc và tham gia các hoạt động ngoại khóa mà không có sự
giám sát thường xuyên của giáo viên. Sinh viên phải biết cách ưu tiên công việc,
xác định mục tiêu và đảm bảo tiến độ công việc học tập. Việc quản lí thời gian
tốt sẽ giúp sinh viên không bị áp lực trong các kì thi và hoàn thành tốt các nhiệm vụ học tập.
Tự học và tìm tòi kiến thức: Không như ở cấp học phổ thông, sinh viên đại
học phải tự tìm hiểu và tiếp thu kiến thức từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau
ngoài sách giáo khoa. Việc tự học, nghiên cứu tài liệu và tham gia các hoạt động
học thuật là yêu cầu thiết yếu đối với sinh viên. Sinh viên cần biết cách khai thác
các nguồn tài nguyên học tập, từ thư viện đến các khóa học trực tuyến, để nâng
cao kiến thức chuyên môn của mình.
Đưa ra quyết định độc lập: Đại học là môi trường cho phép sinh viên đưa ra
các quyết định về việc học, tham gia các chương trình ngoại khóa, hay lựa chọn
ngành học. Khả năng tự lập giúp sinh viên phát triển sự tự tin khi đưa ra quyết
định và chịu trách nhiệm với những lựa chọn của mình.
1.3.2. Chủ động
Sự chủ động là một yếu tố cực kì quan trọng giúp sinh viên thành công
trong đại học và trong sự nghiệp. Chủ động không chỉ là việc hoàn thành nhiệm
vụ đúng hạn mà còn là khả năng chủ động tìm kiếm cơ hội và giải quyết vấn đề khi gặp phải khó khăn.
Chủ động trong học tập: Sinh viên cần chủ động trong việc tham gia lớp
học, chuẩn bị bài vở, và làm bài tập. Ngoài ra, họ cần chủ động tham gia các
cuộc thảo luận trong lớp, chia sẻ ý tưởng và tìm kiếm cơ hội học hỏi từ thầy cô
và bạn bè. Chủ động còn thể hiện qua việc tham gia các chương trình học bổng,
nghiên cứu khoa học hoặc các dự án cộng đồng. 8
Chủ động trong phát triển nghề nghiệp: Sinh viên cần chủ động tìm kiếm
các cơ hội thực tập, giao lưu với các chuyên gia trong ngành, tham gia hội thảo,
hoặc xây dựng mối quan hệ với các nhà tuyển dụng. Điều này giúp sinh viên có
cái nhìn rõ ràng về ngành nghề mình muốn theo đuổi và chuẩn bị tốt hơn cho sự
nghiệp sau khi ra trường.
Khả năng giải quyết vấn đề: Trong quá trình học tập, sinh viên sẽ không
tránh khỏi những vấn đề khó khăn, từ việc hiểu bài cho đến những thử thách
trong công việc nhóm. Sinh viên cần chủ động tìm cách giải quyết những vấn đề
này, có thể bằng cách tìm sự trợ giúp từ giảng viên, bạn bè hoặc tự tìm kiếm giải
pháp thông qua nghiên cứu và tự học.
1.3.3. Kĩ năng mềm quan trọng
Kĩ năng mềm là những kĩ năng không liên quan trực tiếp đến kiến thức
chuyên môn nhưng lại đóng vai trò cực kì quan trọng trong việc giúp sinh viên
thành công trong học tập và công việc sau này.
Giao tiếp hiệu quả: Giao tiếp là kĩ năng mềm cơ bản và thiết yếu trong mọi
lĩnh vực. Sinh viên cần phát triển khả năng giao tiếp rõ ràng, tự tin khi trình bày
ý tưởng, thảo luận nhóm hoặc khi tham gia các buổi thuyết trình. Khả năng lắng
nghe và tương tác với người khác một cách tế nhị và chuyên nghiệp cũng là một
phần của kĩ năng giao tiếp.
Làm việc nhóm: Hầu hết các dự án, bài tập lớn, hoặc các hoạt động ngoại
khóa trong đại học đều yêu cầu sinh viên làm việc nhóm. Kĩ năng làm việc
nhóm không chỉ đơn giản là phân chia công việc mà còn là khả năng phối hợp,
đóng góp ý tưởng, giải quyết mâu thuẫn và hỗ trợ đồng đội khi cần thiết. Sinh
viên cần học cách giao tiếp hiệu quả trong nhóm và quản lí các tình huống phức tạp.
Lãnh đạo: Dù không phải ai cũng sẽ trở thành người lãnh đạo, nhưng khả
năng lãnh đạo vẫn là kĩ năng rất quan trọng. Sinh viên cần học cách lãnh đạo
một nhóm, đưa ra quyết định, động viên và giúp đỡ các thành viên trong nhóm
đạt được mục tiêu chung. Kĩ năng lãnh đạo cũng bao gồm khả năng ra quyết
định, giải quyết vấn đề và động viên người khác.
Giải quyết vấn đề và tư duy phản biện: Sinh viên cần có khả năng phân tích
vấn đề, đưa ra các giải pháp khả thi và đánh giá các kết quả. Tư duy phản biện
giúp sinh viên nhìn nhận các vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau và đưa ra quyết
định hợp lý. Kĩ năng này rất quan trọng không chỉ trong học tập mà còn trong
công việc sau khi ra trường.
Quản lí stress và xử lí tình huống khẩn cấp: Trong môi trường đại học, sinh
viên sẽ đối mặt với rất nhiều áp lực, từ các bài kiểm tra, thi cử đến các dự án lớn
và các hoạt động ngoại khóa. Kĩ năng quản lí stress giúp sinh viên giữ được sự 9
bình tĩnh, quản lí cảm xúc và duy trì hiệu suất học tập cao ngay cả trong những thời điểm căng thẳng.
1.4. Tầm quan trọng của việc thích nghi với môi trường
Trong thế giới không ngừng biến đổi và phát triển, khả năng thích nghi với
môi trường xung quanh là một trong những yếu tố then chốt quyết định sự thành
công của mỗi cá nhân. Một người có khả năng thích nghi cao thường có lợi thế
lớn trong học tập và công việc. Việc thích nghi tốt không chỉ mang lại những
thách thức mà còn mở ra những cơ hội mới để phát triển bản thân. Ngược lại,
nếu không thích nghi được, cá nhân có thể gặp khó khăn, căng thẳng ảnh hưởng
đến tâm lý và giảm hiệu xuất làm việc thậm chí là có thể dẫn đến thất bại.
1.4.1. Ảnh hưởng của việc thích nghi tốt đến kết quả học tập và sự nghiệp tương lai
1.4.1.1. Học Tập
Trong môi trường học tập, khả năng thích nghi giúp học sinh và sinh viên
nhanh chóng hòa nhập với phương pháp giảng dạy mới, tài liệu và cách làm việc
nhóm. Những cá nhân có khả năng thích nghi tốt thường có xu hướng học tập
hiệu quả, nắm bắt kiến thức tốt hơn, đạt được thành tích cao và xây dựng được
các mối quan hệ tốt đẹp trong môi trường học đường.
1.4.1.2. Sự Nghiệp
Trong môi trường làm việc, khả năng thích nghi là một yếu tố quan trọng
để dẫn đến thánh công. Những cá nhân thích nghi tốt có thể giúp cá nhân đối
mặt với sự thay đổi của công nghệ, xu hướng thị trường và môi trường làm việc.
Các nhà doanh nghiệp luôn tìm kiếm nhân sự linh hoạt, có khả năng thích nghi
làm việc trong nhiều tình huống khác nhau.
Theo giáo sư Linda Hill của Trường Kinh doanh Harvard, thế giới đang
thay đổi nhanh hơn trước đây một phần là do công nghệ mới nổi và trí tuệ nhân
tạo. Kết quả là, “kỳ vọng của các bên liên quan đang phát triển nhanh hơn và
bạn, với tư cách là người lãnh đạo, cần có khả năng điều chỉnh để phù hợp với
những nhu cầu luôn thay đổi này,” cô nói. Cô cho biết thêm, khả năng thích ứng
thúc đẩy văn hóa nhóm nhanh. Nó cho phép bạn có thể phản ứng nhanh chóng
với các động lực khác nhau, xoay chuyển khi cần thiết và nắm bắt những cơ hội
và thách thức mới. Cô cho biết, chúng tôi học hỏi bằng cách thực hiện các nhiệm
vụ và tìm kiếm những trải nghiệm đòi hỏi sự linh hoạt. Hãy mạo hiểm vượt ra
ngoài vùng an toàn của bạn. Nếu nền tảng của bạn là về tài chính, hãy cân nhắc
hợp tác với nhóm tiếp thị. Khám phá các cơ hội để thực hiện một công việc hoặc
thậm chí là cơ hội ở nước ngoài. Thúc đẩy bản thân làm việc trong môi trường
mới với nhiều kiểu người khác nhau. Cô nói: “Việc nâng cao bản thân theo 10
những cách này cũng sẽ mở rộng sự phát triển và trưởng thành cá nhân của bạn”.
1.5. Những khó khăn nếu không thể hòa nhập
1.5.1. Căng thẳng và áp lực tâm lý
Những cá nhân không thể thích nghi với môi trường mới thường cảm thấy
lo âu, căng thẳng và mất phương hướng khi phải đối mặt với những thay đổi.
Điều này có thể dẫn đến kết quả học tập hoặc làm việc kém hiệu quả, thậm chí
là tụt hậu so với những người xung quanh. Nếu áp lực phải cố gắng hòa nhập
trong khi cảm thấy không thoải mái có thể gây ra căng thẳng và ảnh hưởng đến
sức khỏe thể chất lẫn tinh thần.Cá nhân đó có thể cảm thấy mình không có giá
trị, không được yêu thương và không thuộc về bất cứ nơi nào, sự cô lập và thiếu
kết xã hội có thể làm tăng nguy cơ mắc các vấn đề về tâm lý.
Việc không thể thích nghi có thể khiến một người cảm thấy áp lực, mất
phương hướng, từ đó dẫn đến stress và thậm chí trầm cảm. Nghiên cứu của
American Psychological Association (2020) chỉ ra rằng những người có khả
năng thích nghi thấp dễ gặp phải vấn đề về tâm lý và có nguy cơ kiệt sức cao
hơn trong môi trường làm việc căng thẳng.
1.5.2. Tụt hậu và mất cơ hội
Trong môi trường học tập hoặc công việc, nếu không thể thích nghi có thể
dẫn đến việc bỏ lỡ các cơ hội học hỏi và phát triển, một cá nhân có thể bị đào
thải. Ví dụ, trong ngành truyền thông đa phương tiện, công nghệ chỉnh sửa
video, hiệu ứng hình ảnh liên tục phát triển, nếu không cập nhật và học hỏi, một
người làm nghề có thể bị tụt hậu so với đồng nghiệp. Còn trong môi trường xã
hội nếu không hòa nhập thích nghi có thể dẫn đến sự cô lập và thiếu hỗ trợ từ
đồng nghiệp hoặc bạn bè.
1.6. Lợi ích của việc phát triển tư duy linh hoạt và khả năng thích nghi
Việc phát triển tư duy linh hoạt và khả năng thích nghi giúp cá nhân đối
mặt với khó khăn một cách chủ động và tích cực. Một số lợi ích chính như:
Cải thiện kỹ năng giải quyết vấn đề: Người có tư duy linh hoạt không bị bó
buộc vào một cách làm duy nhất, họ có thể tìm ra nhiều giải pháp sáng tạo hơn
để giải quyết vấn đề thay vì bị mắc kẹt trong một lối suy nghĩ cố định
Nâng cao sự tự tin: Khi biết cách thích nghi, cá nhân sẽ cảm thấy tự tin hơn
trong môi trường mới và chủ động hơn trong cuộc sống
Tạo cơ hội phát triển bản thân: Thích nghi tốt giúp cá nhân tiếp cận với
nhiều môi trường, mở rộng mạng lưới quan hệ, học hỏi thêm từ nhiều nền văn
hóa và phát triển kỹ năng quan trọng cho bản thân.
CHƯƠNG 2: CƠ HỘI VÀ THỬ THÁCH CỦA SINH VIÊN TRONG
MÔI TRƯỜNG ĐẠI HỌC 11
2.1. Cơ hội học tập và nghiên cứu
Đại học là môi trường có đầy đủ những điều kiện thuận lợi để chúng ta tiếp
cận với kiến thức nền tảng của chuyên ngành. Những nguồn tài nguyên đó được
hệ thống một cách có chọn lọc, bài bản và được hướng dẫn bởi các giảng viên
với chương trình đào tạo chuyên sâu. Môi trường đại học mở ra một thế giới cơ
hội học tập và nghiên cứu phong phú, giúp sinh viên phát triển tư duy, mở rộng
kiến thức và chuẩn bị cho sự nghiệp tương lai. Cụ thể hơn, cơ hội của sinh viên
trong môi trường đại học sẽ có cơ hội học tập và nghiên cứu mang lại nhiều lợi ích quan trọng như:
2.1.1. Tiếp cận kiến thức chuyên sâu và cập nhật
Chương trình đào tạo bài bản
Các trường đại học cung cấp chương trình đào tạo chuyên ngành được thiết
kế khoa học, bài bản, đảm bảo sinh viên nắm vững kiến thức nền tảng và chuyên sâu.
Chương trình học thường xuyên được cập nhật để theo kịp những tiến bộ
mới nhất trong lĩnh vực.
Thỉnh thoảng các trường đại học vẫn hay mời những chuyên gia đến chia sẻ
kinh nghiệm thực tế với sinh viên, nhân đó giúp bạn có cái nhìn bao quát hơn
trong lĩnh vực mình đang theo đuổi.
Giảng viên giàu kinh nghiệm
Đội ngũ giảng viên là những chuyên gia đầu ngành, có trình độ chuyên
môn cao và kinh nghiệm giảng dạy phong phú.
Sinh viên có cơ hội học hỏi từ những người thầy tâm huyết, nhiệt tình, sẵn
sàng chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm.
Cơ sở vật chất hiện đại
Các trường đại học đầu tư vào cơ sở vật chất hiện đại, bao gồm phòng thí
nghiệm, thư viện, phòng máy tính, phòng thực hành…
Sinh viên được sử dụng các trang thiết bị tiên tiến để phục vụ cho việc học tập và nghiên cứu.
2.1.2. Phát triển tư duy phản biện và nghiên cứu
Phương pháp giảng dạy tiên tiến
Các trường đại học áp dụng các phương pháp giảng dạy tiên tiến, khuyến
khích sinh viên tư duy độc lập, phản biện và sáng tạo.
Sinh viên được tham gia các buổi thảo luận, tranh biện, làm việc nhóm,
giúp rèn luyện kỹ năng tư duy và giải quyết vấn đề. Nghiên cứu khoa học 12
Sinh viên có cơ hội tham gia các dự án nghiên cứu khoa học do giảng viên
hướng dẫn hoặc tự mình thực hiện.
Đây là cơ hội tuyệt vời để sinh viên áp dụng kiến thức vào thực tế, phát
triển kỹ năng nghiên cứu và đóng góp vào sự phát triển của khoa học. Hội thảo, seminar
Các trường đại học thường xuyên tổ chức các hội thảo, seminar khoa học,
tạo cơ hội cho sinh viên tiếp xúc với các chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu.
Sinh viên có thể mở rộng kiến thức, học hỏi kinh nghiệm và xây dựng
mạng lưới quan hệ trong lĩnh vực mình quan tâm.
2.1.3. Tiếp cận nguồn tài liệu chất lượng cao Thư viện hiện đại
Thư viện đại học là kho tàng tri thức với hàng triệu đầu sách, báo, tạp chí
khoa học, cơ sở dữ liệu trực tuyến…
Sinh viên có thể dễ dàng tìm kiếm và tiếp cận nguồn tài liệu phong phú để
phục vụ cho việc học tập và nghiên cứu.
Cơ sở dữ liệu trực tuyến
Các trường đại học đầu tư vào các cơ sở dữ liệu trực tuyến, giúp sinh viên
truy cập thông tin khoa học một cách nhanh chóng và hiệu quả.
Sinh viên có thể tìm kiếm các bài báo khoa học, luận văn, báo cáo nghiên
cứu... từ các nguồn uy tín trên thế giới.
Các phòng thí nghiệm và trang thiết bị hiện đại
Các trường có các phòng thí nghiệm, và các trang thiết bị hiện đại, giúp
sinh viên có thể thực hành, và làm các thí nghiệm để kiểm chứng lại những lý thuyết đã học.
2.1.4. Mở rộng kiến thức bằng các hoạt động ngoại khóa
Câu lạc bộ học thuật: Các câu lạc bộ học thuật tạo môi trường cho sinh
viên trao đổi kiến thức, thảo luận về các vấn đề chuyên môn và tham gia các hoạt động nghiên cứu.
Cuộc thi học thuật: Các cuộc thi học thuật giúp sinh viên thử thách bản thân,
áp dụng kiến thức vào thực tế và rèn luyện kỹ năng giải quyết vấn đề.
Dự án nghiên cứu: Tham gia các dự án nghiên cứu giúp sinh viên phát triển kỹ
năng nghiên cứu, phân tích và làm việc nhóm.
2.2. Phát triển kỹ năng cá nhân và nghề nghiệp
Trong môi trường đại học, sinh viên không chỉ học hỏi kiến thức chuyên
môn mà còn có cơ hội phát triển các kỹ năng cá nhân và nghề nghiệp quan
trọng, đặc biệt là các kỹ năng mềm. Đây là những kỹ năng rất cần thiết trong cả 13