Tiểu luận Sức khỏe tinh thần trong cuộc sống_ Ý nghĩa và tầm quan trọng môn Phương pháp học - Trường Đại học Văn Hiến.
Tiểu luận Sức khỏe tinh thần trong cuộc sống_ Ý nghĩa và tầm quan trọng môn Phương pháp học - Trường Đại học Văn Hiến. Tài liệu được sưu tầm gồm 16 trang giúp bạn tham khảo , ôn tập và đạt kết quả cao
Môn: Phương pháp học 28 tài liệu
Trường: Trường Đại học Văn Hiến 541 tài liệu
Tác giả:
Preview text:
LỜI MỞ ĐẦU Lý do chọn đề tài:
Thời đại vẫn luôn chảy trôi như một làn nước xuôi dòng một cách tự nhiên với bản
chất thuần túy, trong dòng chảy đó có đôi lúc con người mãi hoà mình vào nhịp sống
hiện đại, mà quên đi mất việc phải chậm rãi, dừng lại để soi chiếu và thẩm thấu trên
từng chặng hành trình mình đã đi qua. Từ những thế kỷ trước cho đến khoảnh khắc của
hiện tại, chúng ta vẫn thường bỏ quên đứa trẻ bên trong bản thân mình như một thói
quen vốn được lập trình sẵn. Mà hiện diện sâu thẳm bên trong đứa trẻ tinh thần đó
chính là bài học, sự trải nghiệm, những vòng lặp của tổn thương, của nỗi đau và sợ hãi
luôn bị che đậy, khoả lấp bởi chính mình. Và khi những cơn đại dịch đi qua, có lẽ mỗi
người đều phải đối diện với những khó khăn, thách thức của riêng minh, kể cả khi ẩn
mình trong đại dịch, ta vẫn luôn thường lãng quên, trốn tránh việc nuôi dưỡng ngôi đền
tinh thần của bản thân.
Chính vì những thấu hiểu sâu sắc ấy, nhóm chúng tôi đã chọn đề tài : “Sức khoẻ tinh
thần trong đời sống hiện tại”, để có thể truyền tải những thông điệp giá trị, nâng cao
nhận thức của cộng đồng hướng về sức khoẻ tinh thần và nhắn nhủ mọi người hãy chân
thành trở về với ngôi nhà bên trong chính mình, đặc biệt là trong mùa dịch đầy ý nghĩa và xót xa này.
Đề tài cùng bài tiểu luận này được hoàn thành và đúc kết là nhờ tâm huyết giảng dạy
của thầy, thông qua những buổi học đã mang lại cho chúng tôi những kinh nghiệm và
chia sẻ đầy trân quý. Xin chân thành được cảm ơn thầy vì những tình cảm, những chia
sẻ ý nghĩa cùng những trải nghiệm ân tình với chúng tôi. Một vị linh mục tài ba Pierre
Teilhard de Chapin đã từng nói: “We are not human beings having a spiritual
experience. We are spiritual beings having a human experience” (Chúng ta không phải
là con người mang trải nghiệm của linh hồn, mà chúng ta là linh hồn đang có những
trải nghiệm của con người). Thật vậy, sức khoẻ tinh thần chính là phương diện để
chúng ta nhìn nhận lại những vấn đề của bản thân từ mọi khía canh, góc độ một cách
bao quát nhất. Thế nên, để duy trì và kết nối với chính mình bằng tình yêu thương vô
điều kiện ta cần hiểu rõ thế nào là : “Sức khoẻ tinh thần”?
Tổng quan tình hình nghiên cứu:
Thông qua việc hình thành bài tiểu luận, chúng tôi có thể đánh giá bài tiểu luận được
hình thành là nhờ những kiến thức, sự trải nghiệm, sự học hỏi và quan trọng hơn hết là
sự trở về với bên trong chính mình của mỗi thành viên trong nhóm. Nhờ vào tinh thần
lành mạnh, không cố gắng gán ghép và cố chấp phân biệt đúng sai các kiến thức, mà
qua đó đứng ở góc độ khách quan để nghiên cứu và nhìn nhận tất cả mọi vấn đề. Mục tiêu nghiên cứu:
Mục tiêu tổng quát: thông qua việc chia sẻ kiến thức sẽ giúp nâng cao nhận thức và
hướng mọi người trở về bên trong chính mình, chữa lành và hàn gắn những trái tim bị
tổn thương trong một mùa đại dịch. 1
Mục tiêu cụ thể: theo sơ đồ SMART: bài tiểu luận này trong khoảng 13 trang giấy sẽ
giúp mọi người hiểu hơn về sức khỏe tinh thần, đồng thời giúp mọi người rèn luyện và
duy trì một tinh thần, tâm lý lành mạnh. Đồng thời, mọi người sẽ thay đổi quan điểm
cách nhìn nhận của mình về vấn đề để có thể thấu hiểu bản thân mình nhiều hơn.
Đối tượng nghiên cứu:
Hướng đến tất cả mọi người, dù là bất kì cộng đồng nào, tổ chức nào, cá thể nào và hơn
hết là chính mình tự nhận thức về vấn đề.
Phương pháp nghiên cứu:
Phương pháp nghiên cứu định tính: là một trong những phương pháp được ứng dụng
nhiều và cũng được dùng đa dạng trong nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau. Đây là một
trong những phương pháp giúp cho người nghiên cứu hiểu biết sâu sắc về hành vi con
người và tổng quan những lý do tác động đến sự ảnh hưởng này. Cũng là một trong
những giải pháo để điều tra, trả lời câu hỏi tại sao và làm thế nào để đánh giá về sự vật
hiện tượng một cách toàn diện nhất.
(Chú thích: dịch nghĩa câu “Healing is a process” chữa lành là một hành trình) 2 NỘI DUNG
CHƯƠNG I: KHÁI NIỆM VỀ SỨC KHỎE TINH THẦN
Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO) định nghĩa:“Sức khỏe tinh thần là một trạng thái
khỏe mạnh mà trong đó, mỗi cá nhân nhận biết được khả năng của bản thân, có thể
ứng phó với sự căng thẳng thông thường, làm việc hiệu quả và có sự đóng góp cho
cộng đồng”. Đối với World Health Organisation (Viết tắt là WHO), không có một định
nghĩa nào chính xác dành cho cụm từ:“sức khỏe tinh thần”, hầu hết các nhà nghiên
cứu vẫn đang tìm tòi, khám phá và đào sâu về vấn đề này. Nhưng ở đây ta có hiểu một
cách đơn giản cụm từ:“sức khỏe tinh thần” (hay còn gọi là Mental Health), chính là
đại diện cho nội tại bên trong của con người bao gồm các trạng thái, nhận thức và thậm
chí là cả hành vi mà chúng ta đối mặt hằng ngày. Nếu tách riêng từng chữ ta có thể giải
nghĩa được rằng:“Mental”, có nghĩa là những vấn đề thuộc về tâm thần, tinh thần, tâm lý, trí tuệ.
Để có thể hiểu hơn về vấn đề này, chúng ta cần phải biết mỗi con người có ba tầng
trạng thái: tầng đầu tiên chính là trạng thái cơ thể vật lý, đây là hình thức bên ngoài và
là yếu tố được tác động trực tiếp, được cảm nhận rõ ràng qua các giác quan bên trong
cơ thể. Tầng tiếp theo chính là tầng tâm trí, con người thường cho rằng họ có thể kiểm
soát hết tất cả suy nghĩ, nhận thức, góc nhìn của mình nhưng thực chất có những suy
nghĩ, nhận thức đến từ một lập trình có sẵn và điều này không thuộc về hoàn toàn bản
chất của họ. Có nhiều người không nhận ra những vấn đề này là vì họ không có ý thức
quan sát, và quan tâm đến nhu cầu sức khỏe tinh thần của bản thân. Chúng ta có thể
hiểu từ:“Mental” tương đương với từ:“Mind”, cả hai từ này đều thuộc về những trạng
thái của tâm trí, tinh thần, nhưng tùy theo quốc gia và người sử dụng mà mỗi từ ngữ sẽ
mang những giá trị và hình thức khác nhau. Cuối cùng là tầng cảm xúc, đây chính là
tầng khó đối diện và chấp nhận nhất của con người, bởi vì sẽ có rất nhiều trạng thái
tâm lý, cảm xúc tồn tại ở bên trong tiềm thức của con người. Nếu như ta không biết
cách quan sát những cảm xúc của bản thân và để cho những dòng trạng thái này được
diễn ra một cách tự nhiên thì nó sẽ để lại những tổn thương, vòng lặp bên trong con người.
Vì vậy, ta có thể hiểu sức khỏe tinh thần chính là những vấn đề hiện diện sâu bên trong
con người chúng ta, đây chính là chìa khóa quan trọng giúp chúng ta thấu hiểu những
cảm xúc, suy nghĩ của chính mình. Sức khỏe tinh thần lành mạnh sẽ xây dựng và duy
trì những giá trị sâu sắc cấu thành nên bản chất của một con người. 3
CHƯƠNG II: CẤU TRÚC VÀ SỰ HÌNH THÀNH CỦA
SỨC KHỎE TINH THẦN 1. Cấu trúc:
Tất cả chúng ta thường định nghĩa, đánh đồng bản thân với tất cả suy nghĩ, trạng thái
tâm lý của bản thân đó là chính chúng ta, là “self” (bản thân) của riêng mình. Nhưng
thực chất hầu như chúng ta đều hành động dựa trên một lập trình có sẵn, mà lập trình
này được hình thành từ nỗi sợ, nỗi đau, tổn thương đến từ khi chúng ta còn thuở thơ bé.
Vì khi chúng ta còn nhỏ, chúng ta là những trang giấy trắng tinh, khi bị tổn thương và
ảnh hưởng từ môi trường ta sẽ tạo cho mình một hành động, thói quen, phản ứng có
sẵn đến từ vô thức. Mà cơ thể và não bộ duy trì điều này cho đến khi ta nhận ra vấn đề
như một lớp khiên chắn cùng cố để bảo vệ chúng ta, có người sẽ có thói quen, phản
ứng trốn tránh khi gặp khó khăn, thử thách. Cũng có người rơi vào trạng thái thèm ăn
liên tục hay ngủ li bì, tùy vào hành trình và nhận thức của mỗi người mà những tình
huống, phản ứng và vòng lặp càng khác nhau. Chúng ta có thể phân biệt nhờ vào ý
thức của bản thân thông qua hai trạng thái: một là ở trong trạng thái bề mặt (lập trình)
vì trạng thái này chỉ bao gồm tổn thương, nỗi đau, nỗi sợ đến từ phần hình thức. Đi sâu
vào bên trong chính là tình yêu thương vô điều kiện mà mỗi người dành cho chính
mình, trạng thái này là tảng băng chìm ẩn dưới lớp vỏ bên ngoài của con người. Chỉ
khi có ý thức nhìn nhận và đặt mình ở vị tri khách quan để quan sát, ta mới hiểu được
đâu là bề mặt và đâu là phần chìm cùa tảng băng.
Sự hình thành của sức khỏe tinh thần:
Hầu hết mọi sự chỉ trích, phán xét từ phía bản thân và xã hội, những dấu hiệu không ổn
định về mặt tâm lý đến từ nhiều yếu tố, nhưng phần nhiều là xuất phát từ việc một
người không có niềm tin vào giá trị của bản thân. Nếu quan sát chúng ta có thể thấy
vấn đề cha mẹ vô tình làm tổn thương và luôn áp đặt sự kỳ vọng, mong muốn của
chính mình - từ phần tổn thương của riêng họ, qua đó mà phần tổn thương đó lại vô
thức soi chiếu lên chúng ta - những phần tổn thương bên trong người con còn tồn đọng
được soi chiếu. Cũng đến từ việc người phụ huynh đó không hạnh phúc và hài lòng với
những giá trị của bản thân, nên vô thức họ lặp đi lặp lại điều này như một lập trình, mà
lập trình này có thể đến từ cha mẹ của họ, hoặc những sự kiện đã diễn ra làm tác động
đến đứa trẻ bên trong của người phụ huynh ấy. Đây chính là nỗi đau mang tính thế hệ
và di truyền, nếu không được chuyển hoá và thay đổi những vấn đề này sẽ lặp đi lặp lại
liên tục trong nhiều thế hệ, thậm chí là cả thời đại... 4
Nếu như cha mẹ có thể ảnh hưởng và tác động một phần đến sức khoẻ tinh thần của
con cái, vậy có lẽ ta sẽ thắc mắc nếu như tách rời khỏi cha mẹ thì tại sao chúng ta vẫn
có những trạng thái, dấu hiệu này, thậm chí kể cả khi cha mẹ không biểu hiện ra bên
ngoài phần tổn thương. Để hiểu thêm về vấn đề này, ta cần biết bên trong một người sẽ
có hai nguồn tình yêu thương : đó là Masculin (tính nam) – đây chính là phần làm cha
bên trong một người, thể hiên cho sự quyết đoán, thống nhất, quy tắc, kỷ luật. Phần còn
lại chính là Femimist (tính nữ) - phần làm mẹ bên trong của một người, thể hiện cho
tình yêu thương, nuôi dưỡng, tha thứ, cho đi. Bản thân mỗi người đều có cho mình hai
nguồn năng lượng yêu thương này, vì vậy việc làm cha và làm mẹ cho đứa trẻ bên
trong của riêng mình là điều cần thiết. Nếu một người bị mất đi một trong hai hoặc mất
đi cả hai nguồn này, thì họ sẽ bị mất cân bằng. Ví dụ như một người không nhận được
tình yêu thương của mẹ, họ sẽ gặp khó khăn trong việc thể hiện cảm xúc, việc cho đi và
nhận lại, cách yêu thương và trân trọng bản thân, cách chia sẻ và nuôi dưỡng, cách tha
thứ và biết ơn. Ngược lại, nếu một người thiếu đi tính nam họ sẽ khó khăn trong việc
thiết lập kỷ luật, nghiêm khắc với bản thân. Việc phân chia này không mang tính định
kiến, mà là để mọi người hiểu rằng họ cũng có thể cho mình tình yêu thương với tư
cách họ vừa là cha, vừa là mẹ của đứa trẻ bên trong mình. Yêu thương, cân bằng và
nuôi dưỡng tâm trí bằng việc điều chỉnh nhịp độ cuộc sống khi quan sát là điều cần
thiết, mà ở đây, chúng ta có thể bắt đầu từ việc làm cha, làm mẹ của bản thân bằng
cách quan sát, học hỏi và duy trì, rèn luyện.
Vì vậy, ta có thể thấy sức khoẻ tinh thần là vô cùng quan trọng, nó không chỉ bao gồm
những trạng thái, phản ứng cảm xúc lành mạnh mà còn có cả những trạng thái tâm lý,
những tình trạng sức khoẻ và các hội chứng như rối loạn lo âu, trầm cảm, kiệt quệ tinh
thần. Ngoài những khía cạnh hình thức ta có thể quan sát được như hành vi mà con
người tác động, thì ta còn phải đào sâu, bóc tách nhiều hơn ở bên trong của mình như
cảm xúc, suy nghĩ. Vì sức khoẻ tinh thần được cấu thành dựa trẻn những yếu tố này,
tùy vào hoàn cảnh sống, quan điểm, ý thức của từng người mà sức khoẻ tinh thần được
duy trì hay bị chối bỏ.
Những vấn đề về sức khoẻ tinh thần luôn được các tổ chức sức khoẻ, các cộng đồng,
các cá nhân quan tâm thôi thúc và nhắc nhở mọi người hãy yêu thương và hành động vì
chính mình. Vì vậy, chúng ta cần nhìn nhận lại và hành động từ chính tình yêu thương
của bản thân dành cho mình. Sau một năm bị ảnh hưởng bởi đại dịch Covid, nhiều
người đã liên tục phải trải qua các giai đoạn và cột mốc trong cuộc sống của mình,
không ít người bước vào hành trình chữa lành để tìm lại và kết nối với bản thân. Để tri
ân và hướng mọi người trở về với bên trong, để nhắc nhở chân thành rằng mọi người
đều có riêng cho mình những sức mạnh, ý chi và tình yêu để chấp nhận, vượt qua
những nỗi sợ hãi, khó khăn của bản thân. Vì vậy, Google đã đăng tải lên Youtube một
đoạn clip ý nghĩa “A year on search - Một năm tìm kiếm”, điều mà mọi người đã tra
cứu nhiều nhất trong thanh tìm kiếm thời gian qua : đó là từ khoá chữa lành trong “ làm
thế nào để chữa lành” (healing). Hãy cùng nhóm chúng tôi xem đoạn clip sau đây được
trích từ Youtube của Google : 5
CHƯƠNG III: TẦM QUAN TRỌNG SỨC KHỎE TINH THẦN
Sức khỏe tinh thần đóng vai trò then chốt trong hệ thống cơ sức khoẻ của con người.
Sức khoẻ tinh thần không lành mạnh sẽ tác động và ảnh hưởng đến đời sống con
người. Bởi vì sức khoẻ tinh thần liên kết đặc biệt với cơ thể vật lý, những dấu hiệu,
trạng thái cảm xúc liên tục xuất hiện để ta nhận diện được tâm trí và cơ thể cần thời
gian để nghỉ ngơi và điều chỉnh. Nếu không nhận thức, xây dựng và duy trì tinh thần
một cách lành mạnh, những điều này sẽ liên tục lặp đi lặp lại để chúng ta chấp nhận và
thấu hiểu bản thân mình. Sức khoẻ tinh thần vô cùng quan trọng với mỗi người, để yêu
thương bản thân bằng tình yêu vô điều kiện ta cần bắt đầu từ những điều đơn giản nhất
như thói quen hằng ngày, hành vi và góc nhìn, quan điểm không phù hợp.
Gần đây, Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Liên đoàn thế giới về sức khỏe tâm thần và Tổ
chức sức khỏe tâm thần toàn cầu đã hợp tác để kêu gọi cộng đồng thế giới thảo luận về
các biện pháp xung quanh thách thức sức khỏe tinh thần qua chiến dịch “Vì sức khỏe
tinh thần: Hãy hành động”. Một hệ quả từ dịch Covid-19 là làm gia tăng số giờ làm
việc, giải trí cũng như nhu cầu cập nhật thông tin trực tuyến ngay tại nhà. Thời gian ta
duy trì chế độ trực tuyến quá lâu đã kéo theo hàng loạt thách thức mới, cụ thể là vấn đề
lạm dụng thiết bị điện tử và vấn nạn bạo lực mạng khiến việc đảm bảo một môi trường
Internet an toàn và lành mạnh càng trở nên cấp bách. Đặc biệt trong đại dịch lần này
nhiều vấn đề xảy ra khiến mọi người luôn trong trạng thái lo âu, mệt mỏi và kiệt quệ.
Vì vậy, đây chính là lúc ta trở về với chính mình và nuôi dưỡng một tinh thần lành
mạnh và để cho tâm trí được nghỉ ngơi.
Ngày 22/11, Thành Đoàn Thành phố Hồ Chí Minh và Trường Đại học Khoa học xã hội
và Nhân văn, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Lễ ký kết hợp tác
thực hiện kế hoạch hỗ trợ, chăm sóc sức khỏe tinh thần cho thanh thiếu nhi bị ảnh
hưởng bởi dịch COVID-19. Dịch đặc biệt bùng phát mạnh mẽ ở Thành phố Hồ Chí
Minh và các tỉnh, thành phố phía Nam từ tháng 5/2021 đến nay, gây đảo lộn cuộc sống
và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tài chính, tinh thần của người dân, đẩy nhiều
gia đình rơi vào hoàn cảnh khó khăn. Theo số liệu thống kê đến ngày 21/11, đại dịch đã
cướp đi sinh mạng của hơn 17.000 người tại Thành phố Hồ Chí Minh, khiến nhiều
thiếu nhi trên địa bàn thành phố trở thành trẻ mồ côi. Những mất mát to lớn ấy đặt các
em vào hoàn cảnh thiếu người nuôi dưỡng, chăm sóc; cuộc sống trở nên bấp bênh,
tương lai phải đối mặt với nhiều thử thách. Với bà Ngô Thị Phương Lan, thanh thiếu 6
nhi vốn là nhóm dễ chịu tổn thương trong xã hội, nay phải đối mặt với việc cha, mẹ
hoặc người nuôi dưỡng qua đời do đại dịch COVID-19, càng khiến các em dễ gặp phải
nguy cơ sang chấn tâm lý nghiêm trọng. Nếu không được hỗ trợ thích hợp, các em sẽ
bị ảnh hưởng dài hạn tới sức khỏe tinh thần,... Cũng từ một nghiên cứu ở khu vực Tây
Thái Bình Dương chỉ ra rằng : chỉ riêng rối loạn trầm cảm là nguyên nhân gây ra
5,73% gánh nặng bệnh tật.
CHƯƠNG IV: NHẬN BIẾT DẤU HIỆU SỨC KHỎE TINH THẦN
Sức khỏe tinh thần không lành mạnh được bắt nguồn từ những thói quen không lành
mạnh, những nhận thức, quan niệm hạn hẹp, sức khỏe tinh thần còn được bắt nguồn từ
những yếu tố thuộc về môi trường, khách quan bên ngoài mà chúng ta bị ảnh hưởng và
tác động, thậm chí là những tổn thương, chấn động, sự kiện đã từng diễn ra khi chúng
ta còn nhỏ. Nếu chúng ta không nhận thức, quan sát và thấu hiểu được gốc rễ của
những vấn đề này thì những vòng lặp sẽ luôn được lặp đi lặp lại như một dấu hiệu
chúng ta phải quan tâm và trở về với bên trong của mình. Chúng ta thường nhầm lẫn và
đánh đồng rằng những cảm xúc như tức giận, buồn bã là những trạng thái tiêu cực cần
được diệt trừ và xóa bỏ. Nhưng thật ra, những cảm xúc này đơn giản chỉ là một trạng
thái và là điều hiển nhiên cần được diễn ra trong cuộc sống, mà mỗi khi các sự kiện
trong cuộc đời khiến cho chúng ta phản ứng. Vì vậy, khi chúng ta không chấp nhận và
để cho cảm xúc được diễn ra một cách tự nhiên thì tinh thần của chúng ta sẽ bị ảnh
hưởng. Thế nên, một tinh thần không lành mạnh là khi ta cố kiểm soát tất cả mọi vấn
đề trong cuộc sống và cố gắng thay đổi mọi thứ từ góc nhìn, niềm tin hạn chế của
mình. Những dấu hiệu và trạng thái tâm lý xuất hiện là để ta trở về và yêu thương, nuôi
dưỡng bên trong của mình. Và sau đây, chúng tôi sẽ trích dẫn và đào sâu một số vấn đề
liên quan đến các triệu chứng tâm lý để chúng ta để có thể hiểu rõ hơn sức khỏe tinh
thần không lành mạnh không đơn giản chỉ là chúng ta gặp phải những trạng thái như
tức giận, đau buồn, chán nản, mơ hồ, trống rỗng:
Rối loạn ám ảnh cưỡng chế (OCD - Obsessive Compulsive Disorder): đây là một rối
loạn lo âu đặc trưng bởi những suy nghĩ không thể kiểm soát, không mong muốn và
những hành vi lặp đi lặp lại mà bạn cảm thấy buộc phải thực hiện. Chúng ta có thể
thường thấy một người bị rối loạn ám ảnh cưỡng chế thường không thể chống lại và
thoát khỏi những suy nghĩ ám ảnh dù chúng không hoàn toàn có thật.
Để tìm hiểu thêm trạng thái tâm lý này chúng ta cần phải hiểu thế nào là ám ảnh và
nguyên nhân vì đâu mà có sự cưỡng chế. Sự ám ảnh (Obsessions) là những suy nghĩ,
hình ảnh được thôi thúc mà không đến từ lý chí và nguyện vọng của một người, những
điều này được lặp đi lặp lại trong tâm trí cho đến khi nó được hình thành một hành vi
hoặc một thói quen liên tục và lâu dài. Những suy nghĩ này khiến cho một người rối 7
loạn ám ảnh cưỡng chế cảm thấy bị kiệt sức về mặt tinh thần (Burn out) hoặc mất tập
trung trong cuộc sống thường ngày. Sự cưỡng chế (Compulsive) là những hành vi hoặc
thói quen mà một người cảm thấy bị thôi thúc lặp đi lặp lại, nếu sự ám ảnh là giai đoạn
mơ hồ trước khi một chuỗi hành vi hoặc thói quen được hình thành thì sự cưỡng chế
được diễn ra để kết thúc giai đoạn đó.
Việc tìm hiểu, nắm bắt và trau dồi các kiến thức về rối loạn tâm lý cụ thể một cách
chính xác là điều cần thiết và quan trọng. Nếu như chúng ta có những suy nghĩ ám ảnh
hoặc thực hiện bất kì một hành vi cưỡng chế nào, thì điều đó không có nghĩa chúng ta
là một người rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Khi có được những kiến thức khoa học chuẩn
xác, bạn sẽ thấu hiểu và thay đổi góc nhìn của mình vì hầu hết với những người OCD,
những suy nghĩ này luôn cản trở và chiếm nhiều thời gian trong cuộc sống hằng ngày,
lẫn các mối quan hệ của người bị rối loạn. Hầu hết những người bị rối loạn ám ảnh
cưỡng chế đều có sự ám ảnh và hành động cưỡng chế, nhưng một số người chỉ trải qua một trong hai điều này.
Cách suy nghĩ ám ảnh phổ biến của OCD bao gồm: sợ bị nhiễm trùng, bụi bẩn, sợ mất
kiểm soát và làm hại bản thân hoặc người khác, sợ mất trật tự và đối xứng,... Và ngoài
ra còn rất nhiều triệu chứng khác vượt quá sự cân bằng và điều chỉnh cần thiết trong
tâm trí, tinh thần của con người. Ngoài ra các hành vi cưỡng chế phổ biến của OCD
bao gồm: quan tâm và kiểm tra quá mức tất cả mọi thứ xung quanh bản thân, ví dụ như
kiểm tra đã khóa cửa chưa, liên tục xem các thiết bị và công tắc trong nhà. Luôn luôn
trong trạng thái kiểm tra những người thân xung quanh để đảm bảo họ an toàn và sợ
hãi tất cả mọi vấn đề diễn ra trong cuộc sống của mình,… 8
Phân biệt giữa rối loạn ám ảnh cưỡng chế và các trạng thái tâm lý thông thường
hoặc căn bệnh trầm cảm: 9
Chúng ta cần nhận thức để thấu hiểu nhiều hơn cho những người rối loạn ám ảnh
cưỡng chế nếu như họ đang trong tình trạng, trạng thái mất bình tĩnh hoặc bị kích động:
(Các hình ảnh trong mục này được trích từ trang Facebook: Healthy Mind của Việt Nam) 10
CHƯƠNG V: NHẬN THỨC VỀ SỨC KHỎE TINH THẦN
Chúng ta cần nâng cao nhận thức và chuyển đổi những góc nhìn, quan niệm của bản
thân từ bên trong đầu tiên nếu như chúng ta muốn duy trì một tinh thần lành mạnh.
Nhóm chúng tôi đã đúc kết ra những bài học đầy quý giá, khi bắt đầu bước vào hành
trình sẽ có vô số trạng thái tâm lý, những tổn thương và những vòng lặp sẽ liên tục lặp
đi lặp lại. đây là điều cần thiết cần được diễn ra để chúng ta có thể luyện tập và kết nối
với bản thân nhiều hơn. Những bài học trân quý mà chúng tôi đã đúc kết được để có
thể chia sẻ đó chính là: 1. Sự chấp nhận:
Đầu tiên điều chúng ta cần làm là chấp nhận tất cả trạng thái cảm xúc, những vấn đề
khó khăn, những vòng lặp lặp đi lặp lại của bản thân. Đây là bài học đầu tiên và khó
đối diện nhất đối với con người, vì mọi người thường cho rằng việc đào sâu vào khía
cạnh tinh thần là không cần thiết hoặc chỉ cần trốn tránh, bỏ mặc trạng thái cảm xúc đó
đi là xong. Nhưng nếu không chấp nhận những trạng thái cảm tâm lý và khó chịu với
cảm xúc của chính mình, thì chúng ta sẽ càng khiến cho tinh thần của mình thêm mỏi
mệt. Vì vậy, hãy chấp nhận mọi khía cạnh của chính mình và mọi vấn đề đang diễn ra
trong cuộc sống như một điều cần phải được diễn ra để chúng ta có thể phát triển.
Ý thức quan sát bản thân:
Khi muốn quan sát bất kỳ một điều gì đó chúng ta cần sự tĩnh lặng và tập trung để có
thể thấu hiểu nó, ví dụ bạn đang ngồi trong công viên và có một cái cây trước mắt. Để
quan sát thật kỹ bạn cần khoảng lặng bên trong và ý thức được rằng mình đang quan
sát cái cây đó. Ý thức quan sát ở đây chính là ý thức đầy tình yêu thương vô điều kiện,
mà không dựa trên một lập trình hành động có sẵn như đã được giải thích cụ thể. Và
khi mỗi người ý thức quan sát bản thân mình và duy trì điều này mỗi ngày, họ sẽ hiểu
được nguồn gốc của những tổn thương, những nỗi sợ bắt nguồn từ nỗi đau, những vòng
lặp mà trước đây chúng ta thường không để ý. Quan sát bản thân cũng là cách chúng ta
rèn luyện cho tinh thần, tâm trí khoẻ mạnh, vì khi quan sát chíng ta sẽ đặt mình ở vị trí
và góc nhìn khách quan để không đánh đồng bản thân với những trạng thái cảm xúc
của mình. Từ đó, ta sẽ thấu hiểu và dần dần ý thức được bản thân mình trong trạng thái
của tinh thần lành mạnh nhiều hơn. Liệu khi ta cầm ly nước ta có ý thức được mình
đang cầm ly nước hay không, hay chỉ đơn giản đó là một lập trình có sẵn trong vô thức? Buông bỏ:
Buông bỏ ở đây chính là buông bỏ những thói quen, những nhu cầu không lành mạnh
đối với bản thân. Thậm chí, chúng ta cũng cần buông bỏ những niềm tin, suy nghĩ,
quan điểm không còn phù hợp với bản thân để có thể duy trì trạng thái tinh thần đầy
tình yêu thương. Con người thường sợ hãi với sự thay đổi và luôn cố gắng kiểm soát tất
cả mọi vấn đề trong vùng an toàn của mình, dám dấn thân và xuôi dòng chúng ta mới
hiểu được đâu là điều cần thiết khi bước vào hành trình mới – hành trình của sức khoẻ
tinh thần. Chúng ta có thể tưởng tượng đến việc thổi bong bóng, khi ta thổi vào đó càng
nhiều những niềm tin cũ hạn hẹp, những thói quen không lành mạnh, những nỗi đau 11
chưa được giải quyết, thì đến một lúc nào đó khi chiếc bong bóng nổ tung cĩng là lúc ta
ý thức được những vấn đề ở hiện tại của chính mình. Vì vậy, nhiều người không thể trở
lại chiều kích cũ khi họ phát triển và chữa lành bên trong tâm hồn mình. Bởi vì họ sẵn
sàng buông bỏ phiên bản con người cũ và dành thời gian để chấp nhận, quan sát thay vì
cứ luôn tìm kiếm câu hỏi cho tất cả mọi vấn đề xung quanh mình. Khoảng lặng:
Đây chính là khoảng thời gian để chúng ta nghỉ ngơi, lắng nghe và quan sát những
tiếng nói bên trong mình. Dành thời gian cho bản thân là một điều cần thiết khi ta bước
vào hành trình,. Mỗi người sẽ có bài học và trải nghiệm riêng khi duy trì tinh thần lành
mạnh, chính vì vậy mỗi khoảng lặng sẽ cho ta những câu trả lời cho mọi vấn đề của
chính mình, kể cả những trạng thái cảm xúc, những tổn thương và vòng lặp đã diễn ra
Chuyển hoá năng lượng:
Khi hiểu được những vấn đề bên trong bản thân, ta cần chuyển hoá nguồn năng lượng
bên trong sang một tần số cao hơn như yêu thương, biết ơn, tha thứ và cảm thông. Chỉ
khi ở trạng thái có ý thức ta mới duy trì và rèn luyện điều này, không phải ai cũng có
thể yêu thương bản thân mình ngay khi nhận ra vấn đề, hãy kiên nhẫn và cho mình
thêm thời gian, cho đến khi việc yêu thương và chấp nhận bản thân trở thành một điều
tự nhiên và diễn ra một cách lành mạnh.
Hiện diện là tình yêu thương:
Chúng ta không thể hành động để yêu thương mà chúng ta phải là tình yêu thương đó,
khi là tình yêu thương của chính mình ta sẽ cho bản thân mọi điều mà ta mong muốn,
khát khao từ bên ngoài xã hội như: sự chấp nhận, tình yêu thương, giá trị của bản
thân,.. Ngoài ra còn rất nhiều điều chúng ta không thể dành cho mình mà phải phụ
thuộc vào các mối quan hệ và xã hội bên ngoài, thế giới bên ngoài chính là tấm gương
phản chiếu bên trong chúng ta, kể cả khó khăn và thách thức là để chúng ta trở về với
chính mình. Hiện diện ở đây là sống trọn vẹn những giây phút ở hiện tại, nhiều người
trong chúng ta đánh cắp thời gian cho những nỗi lo lắng về tương lai ngay cả khi nó
chưa diễn ra, và sống mãi trong quá khứ đã đi qua vì còn nhiều tổn thương chưa được
chúng ta chấp nhận, chữa lành.
Hãy dành thời gian cho việc yêu thương và chấp nhận bản thân. Có một người từng nói
rằng :” Thay vì chúng ta luôn trong trạng thái Doing (làm), chúng ta hãy cứ Being
(là)”. Hãy là tình yêu thương của bản thân, chấp nhận và để mọi thứ xuôi dòng. Dù là
hôm nay ta ngồi xuống với chính mình mà thật khó khăn, thì cũng đừng trách móc và
đổ lỗi. Yêu thương tâm trí và trái tim nhiều hơn kể cả khi ta tức giận và khó chịu. 12
CHƯƠNG VI: RÈN LUYỆN VÀ DUY TRÌ - HÀNH ĐỘNG VÀ THAY ĐỔI
Sau khi nhận thức được vấn đề về sức khỏe tinh thần, chúng ta cần có những bước đệm
để rèn luyện và duy trì cho tâm trí được thích nghi, đồng thời bước đệm này sẽ dẫn đến
những thay đổi và hành động giúp chúng ta cải thiện nhiều hơn cho khía cạnh tinh thần. 1.
Rèn luyện và duy trì:
Đầu tiên, điều ta cần thay đổi trong bước duy trì và rèn luyện là các thói quen, hành vi
vô thức trong lối sống hằng ngày. Sự thay đổi ở đây không phải là thay đổi hoàn toàn
tất cả các thói quen cùng một lúc, mà là thay đổi vòng lặp có sẵn trong các thói quen đó
khi xuất hiện dấu hiệu của sự không lành mạnh. Trở lại với bài học về sự chấp nhận,
chúng ta phải chấp nhận rằng cơ thể và tâm trí cần thời gian để thích nghi, và để làm
được điều đó chúng ta cần học cách rèn luyện, duy trì.
Hành động và thay đổi:
Tiếp theo nếu đã thay đổi một số vòng lặp có sẵn, chúng ta sẽ thêm vào một số hoạt
động nhỏ sau khi đã quen dần với việc thích nghi. Ta có thể vận động bằng cách vẽ
tranh, tập thể dục, nhảy múa theo nhạc, lau dọn nhà cửa,… tùy theo sở thích và nhu cầu
của tinh thần mà các hoạt động của mỗi người cũng sẽ thay đổi.
Cuối cùng, sau khi vận động chúng ta cần tiếp thêm nguồn năng lượng cho bản thân,
và chuỗi dinh dưỡng có trong thức ăn chính là một nguồn năng lượng tuyệt vời để
chúng ta nâng cao tần số và chuyển hóa cảm xúc. Mỗi người sẽ một lựa chọn về tiêu
chí và nhu cầu riêng trong dinh dưỡng, nhưng hãy chọn lọc và tiêu thụ đúng cách phù
hợp với bản thân để cơ thể được lành mạnh và cân bằng. 13 KẾT LUẬN
Johann Wolfgang đã từng nói: “Lý thuyết thì chỉ là màu xám/ Còn cây đời thì mãi xanh
tươi”. Cho dù chúng ta có đọc bao nhiêu sách, tìm hiểu mọi kiến thức về sức khỏe tinh
thần mà không trở về với bên trong chính mình đi chăng nữa, thì đó cũng chỉ là lý
thuyết được thể hiện ở dạng bề mặt. Vì vậy, khi chúng ta tiếp nhận bất kì thông tin
hoặc giá trị nào thì hãy đủ tỉnh táo và dùng trái tim để đón nhận nó. Bởi chữa lành
không phải là một dạng lý thuyết và đó không phải là những vấn đề thuộc về lý trí, thế
nên chúng ta không cần cố chấp phân biệt đúng hoặc sai. Cứ chậm rãi nhìn nhận, quan
sát và để cho bản thân – phần tảng băng chìm bên trong mình được làm những điều
mình muốn. Sức khỏe tinh thần chính là cầu nối để chúng ta thấu hiểu bản thân mình,
nếu đại dịch đã mang lại cho chúng ta nhiều trải nghiệm và cung bậc cảm xúc, nếu
chúng ta được thôi thúc để yêu thương và chấp nhận bản thân vô điều kiện. Thì đây
chính là thông điệp dành cho bạn và đây là lúc để chúng ta sẵn sàng bước sang chặng hành trình mới. 14 15 TÀI LIỆU THAM KHẢO
1/ Phần hướng dẫn đến từ Giảng Viên: Lê Dương Khắc Minh.
2/ What Is Mental Health? | MentalHealth.gov – Khái niệm về sức khỏe tinh thần. (ngày truy cập:18/12/2021)
3/ (PDF) The Structure of Mental Health: Higher-Order Confirmatory Factor Analyses of
Psychological Distress and Well-Being Measures (researchgate.net) – Cấu trúc hình
thành của sức khỏe tinh thần. (ngày truy cập: 19/12/2021)
4/ Bài tiểu luận có trích những hình ảnh và đúc kết chương IV từ những bài viết tổng hợp
trên trang Facebook: Healthy Mind 16
Tài liệu liên quan:
-
Bài tập tình huống - Nhóm 2: Xử lý nhận thức và phong cách làm việc
21 11 -
TIỂU LUẬN CUỐI KỲ HỌC PHẦN PHƯƠNG PHÁP HỌC ĐẠI HỌC_ TIẾNG TRUNG môn Phương pháp học - Trường Đại học Văn Hiến.
24 12 -
Tiểu luận Khó Khăn Cân Bằng Học Tập Và Làm Thêm Của Sinh Viên môn Phương pháp học - Trường Đại học Văn Hiến.
19 10 -
Tiểu luận Vấn đề bạo lực học đường tại ĐH Việt Nam môn Phương pháp học - Trường Đại học Văn Hiến.
16 8 -
Tiểu luận Khó khăn và Thách thức của Sinh viên Năm Nhất tại ĐH_ Những Vấn Đề Cần Giải môn Phương pháp học - Trường Đại học Văn Hiến.
17 9