Tìm hiểu và đánh giá về sự phù hợp của hình thức bán hàng Livestream đối với Gen Z ngày nay | Bài thảo luận thương mại điện tử căn bản

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
KHOA MARKETING - QUẢN TRỊ THƯƠNG HIỆU
----------------------------------------------------
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CĂN BẢN BÀI THẢO LUẬN NHÓM
Đề tài thảo luận:
Tìm hiểu và đánh giá về sự phù hợp của hình thức bán hàng Livestream đối với Gen Z ngày nay.
Lớp học phần: 22107PCOM0111 Nhóm: 6 Giáo viên: Hoàng Hải Hà NHÓM 6 Thương mại điện tử BÁN HÀNG LIVESTREAM Lời mở đầu
Ở Việt Nam, Livestream đã trở thành một phần không thể thiếu của bộ phận đông đảo người
dùng mạng xã hội. Bên cạnh vai trò như một món ăn tinh thần mang tính giải trí và tương tác
hàng ngày, các nền tảng Livestream còn là cánh cửa rộng mở để đẩy mạnh doanh số kinh
doanh, thu hút khách hàng cho người bán. Là một thế hệ đang tạo ra nhiều ảnh hưởng trên xã
hội gần đây, Gen Z cũng là một trong những tác nhân thúc đẩy sự bùng nổ của hình thức kinh
doanh độc đáo này. Lối tư duy mới mẻ, sáng tạo cùng với các phương thức bán hàng độc lạ,
Gen Z đã đang và sẽ tạo nên một hình thức bán hàng đem lại nhiều lợi ích. Vậy lý do gì đã đưa
Livestream đến gần mới mọi người và trở nên phổ biến trên các nền tảng xã hội? Để giải đáp
câu hỏi đó hãy cùng Nhóm 6 lớp học phần Thương Mại Điện Tử căn bản tìm hiểu và đưa ra
đánh giá về sự phù hợp của hình thức bán hàng livestream đối với Gen Z ngày nay. Trong phạm
vi của bài thảo luận, nhóm sẽ tập trung vào những nội dung được tóm tắt trong mục lục. Nhóm 6 2 BÁN HÀNG LIVESTREAM Thành viên 1.Lưu Thị Lan 2. Trịnh Ngọc Lan 3. Bùi Phương Linh 4. Bùi Phương Linh 5. Hồ Thị Linh 6. Lê Thị Linh 7. Nguyễn Diệu Linh
8. Nguyễn Ngọc Phương Linh 9. Nguyễn Nhật Linh Nhóm 6 3 BÁN HÀNG LIVESTREAM MỤC LỤC
Lời mở đầu.....................................................................................................................................3
Thành viên......................................................................................................................................4
I: Cơ Sở Lý Thuyết........................................................................................................................6
1.1 Livestream là gì?...................................................................................................................6
1.2 Livestream có từ bao giờ?.....................................................................................................6
1.3 Các nền tảng livestream........................................................................................................7
1.4 Lợi ích của livestream.........................................................................................................10
1.5 Tác hại của livestream.........................................................................................................12
1.6 Kinh nghiệm khi livestream................................................................................................13
II: Khảo sát mức độ phù hợp của livestream đối với Gen Z........................................................15
2.1 Gen Z là gì?.........................................................................................................................15
2.2 Hành vi mua sắm online của Gen Z....................................................................................15
2.3 Bảng khảo sát mức độ phù hợp của Livestream đối với Gen Z..........................................16
III: TỔNG KẾT............................................................................................................................17 Nhóm 6 4 BÁN HÀNG LIVESTREAM
I: Cơ Sở Lý Thuyết 1.1 Livestream là gì?
Có nghĩa là “Phát sóng trực tiếp” những gì xảy ra lúc bấy giờ (gương mặt, cảnh vật, sự kiện….)
cho người ở mọi nơi trên thế giới qua các thiết bị điện tử được kết nối bằng internet và mọi
tương tác đều được diễn ra một cách trực tiếp
1.2 Livestream có từ bao giờ?
- Livestream thực chất đã có mặt từ năm 2007 với tên gọi là Upstream. Lúc đó, ứng dụng
này được thiết kế dành riêng cho những người lính Mỹ ở nước ngoài. Nhờ đó mà họ có
thể trao đổi mọi thông tin hay trò chuyện trực tiếp với những người thân yêu trong gia đình tại quê hương.
- Hiện nay, livestream trở thành hiện tượng lan truyền và công cụ mạnh mẽ cho các nhà
bán hàng. Theo thống kê, có hơn 80% người dùng internet xem livestream mỗi ngày.
- Theo Social Media Today (2021), mọi người dành thời gian nhiều hơn gấp 3 lần để xem
video trực tiếp (livestream) so với video thông thường trên mạng xã hội. Nhóm 6 5 BÁN HÀNG LIVESTREAM
- Theo trang Livestream.com, người dùng tỏ ra thích thú với live video giới thiệu sản phẩm
nhiều hơn là các hình thức quảng cáo, marketing khác từ nhãn hàng. Livestream gần như
là hình thức quảng bá phổ biến nhất hiện nay, đặc biệt trên Facebook.
Ở Việt Nam, livestream đã trở thành một phần không thể thiếu của bộ phận đông đảo
người dùng mạng xã hội. Bên cạnh vai trò như một món ăn tinh thần mang tính giải trí
và tương tác hàng ngày, các nền tảng livestream còn là cánh cửa rộng mở để đẩy
mạnh doanh số kinh doanh. Là một thế hệ đang tạo ra nhiều ảnh hưởng trên xã hội gần
đây, Gen Z cũng là một trong những tác nhân thúc đẩy sự bùng nổ của hình thức kinh doanh độc đáo này.
1.3 Các nền tảng livestream a. Facebook live
Nền tảng livestream được rất nhiều người sử dụng đó chính là Facebook live.
Ưu điểm lớn nhất là khi phát live streaming trên Facebook bạn có thể nhanh chóng tiếp cận
hàng nghìn tài khoản của bạn bè, người thân cũng như những người đang theo dõi bạn. Do là
mạng xã hội nên người dùng ở đây stream gần như tất cả mọi thứ trên cuộc đời: game, thể thao,
hát hò, trang điểm, ăn uống, bán hàng, trò chuyện….
Facebook live ra mắt khá sớm vào năm 2015. Sau nhiều cải tiến thì hiện nay Facebook live
video đã nâng cao được chất lượng. Nó khiến người dùng cảm thấy khá hài lòng khi sử dụng Nhóm 6 6 BÁN HÀNG LIVESTREAM
phần mềm này. Trước khi live bạn có thể chỉnh màu ánh sáng; thêm hiệu ứng. Bạn cũng có thể
viết 1 đoạn mô tả ngắn gọn để người xem hiểu được nội dung của buổi livestream trong quá
trình live, bạn sẽ quan sát được có bao nhiêu đang theo mình. Sẽ có những bình luận để lại
trong live mà bạn có thể giải đáp ngay lập tức. Đây là nền tảng livestream nổi tiếng được
nhiều người sử dụng hiện nay. Người dùng khá đa dạng như: người nổi tiếng; tham gia các sự
kiện; bán hàng online… Trong quá trình live, bạn sẽ quan sát được có bao nhiêu đang theo
mình. Sẽ có những bình luận để lại trong live mà bạn có thể giải đáp ngay lập tức. b. Youtube live:
Với hệ thống máy chủ mạnh nên chất lượng livestream ở Youtube thường đạt chất lượng rất
cao. YouTube hiện tại đã cho phép phát trực tiếp trên nền tảng YouTube web hay phát live
stream trên YouTube điện thoại với cách thiết lập phát trực tiếp đơn giản, không phức tạp như
trước. Người dùng chỉ cần đăng ký phát trực tiếp cho kênh YouTube cá nhân của mình sau đó
để YouTube xét duyệt là được.
Khi chúng ta phát trực tiếp thì những ai đăng ký kênh của bạn sẽ đều nhận được thông báo để
truy cập xem live. Cũng như Facebook live nó cũng cho người livestream biết được số lượng
người xem và bình luận của những người xem.
c. Instagram live:
Là mạng xã hội đang được nhiều bạn trẻ yêu thích. Ứng dụng này cũng phát triển để có thể sử
dụng được trên nhiều hệ điều hành khác nhau. Instagram live là tính năng video mới được phát
triển. Nó là hình thức phát lại những video ngắn hay còn gọi là video you might live. Đây là tập
hợp gồm live video, stories… Người dùng có thể tùy chọn dạng live mà mình mong muốn để
đăng tải video lên tài khoản insta. Tuy nhiên, nó không thể phát được các video có thời gian dài. Nhóm 6 7 BÁN HÀNG LIVESTREAM
Người dùng chỉ có thể sử dụng video trên instagram cho việc chia sẻ hoặc phát các video ngắn của mình. d. Tiktok
TikTok Live là tính năng cho phép người dùng có thể phát trực tiếp để tương tác với người xem
khác có thể để trò chuyện, giới thiệu sản phẩm…Mặc dù “sinh sau đẻ muộn”, 2019 TikTok mới
cho ra mắt tính năng Livestream nhưng lại được người dùng yêu thích và sử dụng phổ biến đặc
biệt với mục đích bán hàng, tiếp thị liên kết. e. Khác: Nhóm 6 8 BÁN HÀNG LIVESTREAM
Không chỉ có các nền tảng trên mà nhiều người còn có thể livestream ở nhiều các ứng
dụng khác như Shopee, Lazada, Tiki…
1.4 Lợi ích của livestream
a. Tiếp cận khách hàng một cách dễ dàng
- Năm 2016 đánh dấu sự bùng nổ của hình thức livestream với thống kê hơn 80% người
dùng internet đã từng xem livestream trên các nền tảng social media (theo livestream.com).
- Cũng theo livestream.com, 82% khách hàng mong muốn xem một video livestream
đến từ một nhãn hàng hơn là một bài post hay blog. Có thể thấy, người dùng thường
có xu hướng xem một đoạn live video giới thiệu sản phẩm hơn là các hình thức quảng cáo khác.
b. Tương tác cao
- Livestream đem về lượng tương tác khủng cho chiến dịch thông qua việc Influencer
kêu gọi like/share/comment trực tiếp ngay thời điểm lúc đó.
- Bên cạnh đó, livestream không chỉ giúp thương hiệu nhanh chóng tăng độ nhận biết,
mà còn tạo ra một kênh tương tác để lan tỏa những thông điệp truyền thông của riêng
mình. Có thể nói, livestream sẽ mang lại tiếng nói cho nội dung, các mục còn thiếu
trong các hình thức marketing bằng văn bản.
c. Giúp thương hiệu tương tác trực tiếp với người tiêu dùng: Nhóm 6 9 BÁN HÀNG LIVESTREAM
- Bên cạnh việc đem về lượng tương tác cao, livestream trên mạng xã hội là một kênh
truyền thông hiệu quả giúp các nhãn hàng tương tác trực tiếp với người tiêu dùng.
- Người xem sẽ được trực tiếp đặt những câu hỏi, thắc mắc về sản phẩm/dịch vụ mà
mình đang quan tâm khi đang xem livestream, giúp thương hiệu trở nên gần gũi hơn với người tiêu dùng.
d. Nhận được phản hồi trực tiếp từ khách hàng
- Khi livestream, mỗi người xem chính là một khách hàng tiềm năng trong tương lai.
Nhờ vậy, khi người bán hàng nhận những feedback từ người xem sẽ giúp thương hiệu
nắm bắt được tâm lý và mong muốn của khách hàng để phục vụ cho việc cải thiện
chất lượng sản phẩm/dịch vụ của mình.
e. Tăng tính chân thực và độ tin cậy của thương hiệu
- Có thể nhận ra điểm chung của các livestream là sự đơn giản có phần “bình dân” trong
kỹ thuật quay và sự dẫn dắt của người nói. Chính vì vậy, video trực tiếp mang lại sự
chân thực, rút ngắn khoảng cách giữa thương hiệu và người xem. Khách hàng sẽ cảm
thấy tin tưởng hơn nhờ được “mục sở thị” hình ảnh sản phẩm thực tế không qua chỉnh sửa.
f. Phù hợp đa dạng lĩnh vực
- Theo tạp chí Forbes, livestream tiếp tục là một trong 5 xu hướng marketing sẽ phát
triển mạnh mẽ nhất trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, livestream đang được áp dụng
một cách rộng rãi và đa dạng các lĩnh vực, sản phẩm khác nhau. Tiêu biểu nhất vẫn là
ngành hàng FMCG như mỹ phẩm, thời trang và hàng gia dụng. Đây vẫn là lĩnh vực có
đa dạng các nhóm khách hàng có độ tuổi, sở thích và điều kiện kinh tế khác nhau.
- Thời gian sắp tới, hình thức livestream rất có thể sẽ phù hợp hơn và trở thành xu
hướng đối với các sản phẩm tiêu dùng chậm như bất động sản, xe máy ô tô…Thật
vậy, khách hàng sẽ không ra quyết định mua hàng trong thời gian phát sóng trực tiếp.
Tuy nhiên, livestream giúp người xem có sự ghi nhớ sâu hơn về sản phẩm. Ngoài ra, nếu
các thương hiệu truyền tải được nội dung hấp dẫn, cùng việc chọn lựa đối tượng KOL
phù hợp với đối tượng khán giả, họ có thể kích thích sự tò mò, hứng thú của người xem
tìm hiểu về sản phẩm của mình.
g. Kết hợp được với minigame, các chương trình khuyến mãi Nhóm 6 10 BÁN HÀNG LIVESTREAM
Một ưu điểm nổi bật của livestream so với các hình thức tiếp thị khác là nó có thể kết hợp
rất tốt với các minigame, chương trình khuyến mãi cho khách hàng do thương hiệu tạo ra.
Trong trường hợp đó, thương hiệu có thể sử dụng livestream để giới thiệu thông tin về
các sự kiện đó, công bố kết quả, hoặc thậm chí giao lưu với khán giả để tăng tương tác và thu hút người chơi.
h. Dễ dàng tác động đến quyết định mua hàng của người tiêu dùng
Có thể nói, livestream giới thiệu hoặc review về sản phẩm sẽ giúp khán giả hiểu rõ hơn về chức
năng, ưu điểm của sản phẩm. Đi kèm đó có thể là một nội dung đủ tốt và chương trình khuyến
mãi hấp dẫn, giúp dễ dàng tác động đến việc ra quyết định mua hàng của người xem.
i. Tạo thêm nhiều cơ hội việc làm
Bên cạnh đó, khi livestream xuất hiện, đã tạo ra nhiều ngành nghề hơn trong xã hội, như
livestreamer – người bán hàng/người livestream, content livestream – xây dựng kịch bản
livestream, trợ lý livestream, quay dựng livestream, thiết kế góc livestream, đào tạo
livestream… Góp phần mở ra những cơ hội cho các bạn trẻ, người thất nghiệp và những người
có đam mê với bán hàng hay sáng tạo nội dung.
1.5 Tác hại của livestream
- Cùng với những tính năng mà, lợi ích mà livestream mang lại, không ít người đã lợi dụng
hình thực này để miệt thị, xúc phạm danh dự, nhân phẩm của người khác, trong đó còn có
những nhân vật có ảnh hưởng lớn trên mạng xã hội.
VD: Điển hình là cơn sốt livestream của bà Phương Hằng gần đây. Lợi dụng sử nổi tiếng,
danh dự của mình bà đã sử dụng hình thức diễn thuyết bằng tài ăn nói, lập luận với một số tài
liệu mà bà cho là “căn cứ tố cáo tiêu cực” nhằm vào các nghệ sĩ nổi tiếng.
- Phổ biến nhất cuả livestream hiện nay là bán hàng online. Những thứ gì cũng có thể bán
qua mạng nhưng chất lượng thì không ai kiểm soát. Kem trộn, hàng giả, hàng kém chất
lượng được bán tràn lan. Chỉ miễn là có lợi nhuận thì một số người bán có thể bất chấp tất cả.
- Lợi dụng những tính năng chân thật, trực tiếp của livestream một số bạn trẻ ăn mặc phản
cảm, không phù hợp với văn hóa của người Việt Nam kèm theo đó là những lời nói thô
tục, kích động để thu hút người theo dõi. Thậm chí còn có những cô gái khoe thân thể Nhóm 6 11 BÁN HÀNG LIVESTREAM
công khai ngay trên mạng xã hội. Những hình ảnh cá nhân không lành mạnh có thể phát
tán mọi nơi gây những hệ lụy khôn lường.
- Rất nhiều người trẻ dung đủ chiêu trò để gây sự chú ý nhằm câu like, câu view thì những
câu từ như: đủ like sẽ tặng thẻ cào, cởi áo, cạo đầu… thậm chí những việc nguy hiểm đến
tính mạng như đốt nhà, rạch tay, nhảy cầu thường xuất hiện trên mạng xã hội.
- Nguy hiểm hơn đó là những kẻ sử dụng livestream để chửi, bới thách thức nhau. Thậm
chí bôi nhọ chế độ gây thù hận chia rẽ dân tộc
1.6 Kinh nghiệm khi livestream
- Xác định giờ vàng: Chọn đúng người – đúng giờ là bí quyết livestream bán hàng hiệu quả
nhất để sản phẩm của bạn tiếp cận được nhiều người nhất. Trước hết hãy xem nhóm
khách hàng của mình là ai? Họ thường online Facebook vào giờ nào? Và trước khi
livestream chúng ta cần thông báo cho khác hàng trước 24h.
Ví dụ: Học sinh, sinh viên thường online Facebook vào khoảng 11 – 12h trưa hoặc 21h
tối. Với dân văn phòng thì họ sẽ thường online vào khoảng 15 – 16h hoặc 20 – 21h
- Cách tăng mắt cho live stream: Đầu tiên thì hãy xem Live của người khác, tìm xem yếu
tố gì mà người ta lại nhiều mắt đến thế. Sau đó rút ra để làm kinh nghiệm cho chính mình.
- Xây dựng nội dung đa dạng: Đối với những game thủ streamer thì hãy cố gắng chiều lòng
fan bằng cách tâm sự, kể chuyện tạo sự gần gũi hoặc hỏi người xem rằng họ còn muốn
bạn chia sẻ nội dung gì khác. Bạn cũng có thể khéo léo lồng ghép những bài nhạc nền mà
fan yêu thích trong buổi stream để nhanh chóng tăng sự tương tác, tạo cảm giác thân thiết giữa bạn và khán giả.
- Trau dồi khả năng hoạt ngôn mang cá tính riêng: Các streamer cũng như những người
bán hàng online nếu chỉ im lặng bán hàng hoặc chơi game thì sẽ khiến nhiều khán giả
nhanh chán và bỏ đi. Vì thế hãy rèn luyện khả năng hoạt ngôn để ứng phó được với mọi
tình huống diễn ra khi livestream! Đừng ngại trả lời những bình luận mang tính tương tác
với giọng điệu pha chút hài hước và “có muối”.
- Tìm hiểu trước các nền tảng mình muốn livestream: Việc tìm hiểu trước các nền tảng
giúp ta hiểu hơn về các tiện lợi, han chế của nó và cho ta biết được liệu nó có phù hợp với
mục đích bán hàng của mình hay không.
- Không bị phân tán bởi những điều tiêu cực khi livestream: Khi livestream chắc chắn sẽ
có những bình luận trái chiều, ác ý, hoặc có tính chất gây phá hoại. Bạn hãy bình tĩnh, Nhóm 6 12 BÁN HÀNG LIVESTREAM
nhẹ nhàng, từ tốn tìm cách xử lý. Hãy cố gắng thể hiện sự hài hước, vui vẻ và hòa đồng,
và tập trung vào những thắc mắc thật sự của khách hàng. Nhóm 6 13 BÁN HÀNG LIVESTREAM
II: Khảo sát mức độ phù hợp của livestream đối với Gen Z 2.1 Gen Z là gì?
- Gen Z (thế hệ Z) là một cụm từ dùng để nói đến một nhóm người được sinh ra trong
khoảng thời gian từ những năm 1995 đến năm 2012. Ngoài tên gọi Gen Z ra thì thế hệ trẻ
đến tuổi trưởng thành trong thập kỷ thứ 2 của thế kỷ 21 còn được gọi với những các tên
khác như Gen Tech, Plurals, Zoomers, Net Gen, thế hệ Internet, Generation Z,
iGeneration, iGen, Gen Wii, Digital Natives, Neo-Digital Natives, Founders, Homeland
Generation, Post millennials, hay hậu Millennials…
- Trên thế giới, hiện có khoảng 2,6 tỷ người thuộc thế hệ gen Z, chiếm đến ⅓ dân số. Ở
Việt Nam, Gen Z có khoảng 15 triệu người, chiếm 25% lực lượng lao động toàn quốc
2.2 Hành vi mua sắm online của Gen Z
- Gen Z ngày càng chi tiêu cho việc mua sắm nhiều hơn
- Sẵn sàng trải nghiệm những mặt hàng, sản phẩm mới, không đặt nặng tính chung thủy
Là những người thích trải nghiệm và khám phá những điều mới lạ, Gen Z được
cho là những người tiêu dùng không đề cao tính chung thủy và gắn bó với các
thương hiệu của các doanh nghiệp lâu dài.
Họ cần không ngừng thay đổi nhằm đa dạng hóa các danh mục sản phẩm của
mình, để có thể thích nghi kịp thời với nhu cầu của người tiêu dùng. Doanh
nghiệp cần phải biết “lắng nghe” và “thấu hiểu” đối tượng nhóm khách hàng này
-Xu hướng mua hàng qua Internet đang ngày càng bùng nổ
Người tiêu dùng cũng đang ngày càng chuộng việc mua hàng online hơn và tình
trạng “ngại” ra đường ngày càng xuất hiện nhiều hơn ở giới trẻ Gen Z.
Điều này đã tạo ra một thách thức không hề nhỏ cho các doanh nghiệp khi phải
thay đổi mình để phù hợp hơn với nhu cầu của thế hệ Gen Z. Nhóm 6 14 BÁN HÀNG LIVESTREAM
Gen Z thích công nghệ hiện đại, thích được trải nghiệm dịch vụ tốt, không thích
phải chờ đợi, không thích thời gian giao hàng chậm chạp.
Vì vậy doanh nghiệp nên cần nắm bắt và đáp ứng được những đặc điểm này của họ và rồi cố
gắng thay đổi các phương thức tiếp thị sản phẩm của mình ra thị trường, đồng thời cũng tạo ra
các công cụ hỗ trợ khách hàng online trong mọi lúc mọi nơi.
2.3 Bảng khảo sát mức độ phù hợp của Livestream đối với Gen Z Nhóm 6 15 BÁN HÀNG LIVESTREAM III: TỔNG KẾT Nhóm 6 16