Tìm hiểu và đưa ra đánh giá về sự phù hợp của Tiktok shop đối với gen Z | Bài thảo luận thương mại điện tử căn bản

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA MARKETING ------------
BÀI THẢO LUẬN
MÔN: THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CĂN BẢN
Đề tà Tìm hiểu và đưa ra đánh giá về sự phù hợp của Tiktok shop đối với gen Z.
Giảng viên hướng dẫn: Ts.Hoàng Hải Hà Nhóm thực hiện: Nhóm 8
Lớp học phần: 22107pcom0111
Hà Nam, ngày 25 tháng 12 năm 2022 1
MỤC LỤC
❖ LỜI MỞ ĐẦU ----------------------------------------------------------------------- 4
❖ PHẦN I. TIKTOK SHOP --------------------------------------------------------- 5
1. Khái niệm Tiktok shop ---------------------------------------------------------- 5
2. Bối cảnh Tiktok shop tại thị trường Việt Nam. ------------------------------ 6
3. Cơ hội thị trường. ---------------------------------------------------------------- 6
3.1. Tập khách hàng tiềm năng ------------------------------------------------- 6
3.2. Khả năng bùng nổ không giới hạn của Tiktok shop -------------------- 7
3.3. Lợi thế khi sử dụng Tiktok shop ------------------------------------------ 7
3.4. Tỉ lệ chuyển đổi cao -------------------------------------------------------- 8
3.5. Nội dung quan trọng hơn quảng cáo ------------------------------------- 9
4. Môi trường cạnh tranh ---------------------------------------------------------- 10
5. Chiến lược thị trường ------------------------------------------------------------ 11
5.1. Khách hàng tiếp cận sản phẩm qua Tiktok seller ----------------------- 12
5.2. Khách hàng mua hàng trên Tiktok shop --------------------------------- 12
❖ PHẦN II. GEN Z- HỌ LÀ AI? -------------------------------------------------- 13
1. Gen Z là gì? ------------------------------------------------------------------------ 13
2. Xuất xứ của tên gọi gen Z ------------------------------------------------------- 13
3. Đặc điểm của gen Z -------------------------------------------------------------- 14
3.1. Tiếp cận với công nghệ sớm ----------------------------------------------- 14
3.2. Đón đầu xu hướng mới ----------------------------------------------------- 14
3.3. Tiêu dùng khôn ngoan ------------------------------------------------------ 14
3.4. Tư duy trong tài chính của Gen Z ----------------------------------------- 15
3.5. Dám bày tỏ quan điểm- Gen Z tôn trọng bản thân --------------------- 15
3.6. Gen z sống thật với bản thân ---------------------------------------------- 15
4. So sánh gen Z và Milennials (Gen Y) ------------------------------------------ 16
5. Thói quen chi tiêu của Gen Z trong tương lai --------------------------------- 16
❖ PHẦN III. SỰ PHÙ HỢP CỦA TIKTOK SHOP ĐỐI VỚI GEN Z ----- 18 2
1. Bảng thống kê về mức độ sử dụng Tiktok shop của Gen Z với các nền tảng
thương mại điện tử khác. -------------------------------------------------------- 18
2. Sức hút của Tiktok shop đối với Gen Z --------------------------------------- 21
2.1. Sức hút của Tiktok shop đối với người bán ----------------------------- 21
2.2. Sức hút của Tiktok shop đối với người mua ---------------------------- 23
3. Sự tiếp cận của các thương hiệu đối với Gen Z trên nền tảng Tiktok ----- 24
3.1. Tạo cảm hứng thông qua tài khoản TikTok ----------------------------- 24
3.2. Tạo Hashtag riêng cho thương hiệu -------------------------------------- 24
3.3. Hợp tác với những người có ảnh hưởng trên Tik Tok ----------------- 25
4. Tác động cùa Tiktok đến cách Gen Z mua sắm trực tuyến ----------------- 26
4.1. Mua sắm trên Tiktok nổi tiếng với Gen Z ------------------------------- 27
4.2. Gen Z thích mua sắm qua Livestream trên Tiktok --------------------- 27
5. Nguyên nhân Gen Z thích mua sắm qua Livestream trên Tiktok ---------- 28
❖ PHẦN IV. ƯU, NHƯỢC ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BÁN HÀNG HIỆU QUẢ
1. Ưu điểm -------------------------------------------------------------------------- 29
2. Nhược điểm ----------------------------------------------------------------------- 30
3. Giải pháp bán hàng -------------------------------------------------------------- 32
❖ TÀI LIỆU THAM KHẢO -------------------------------------------------------- 33
❖ LỜI CẢM ƠN ----------------------------------------------------------------------- 34 3
LỜI MỞ ĐẦU
Trong bối cảnh nền kinh tế Thế giới ngày càng phát triển cùng với sự
bùng nổ của mạng Internet như hiện nay. Các sàn Thương mại điện tử lần lượt
ra đời làm thay đổi thói quen mua sắm của mọi người. Trong những năm gần
đây, nền Thương mại điện tử ở Việt Nam đã có những bước tiến đáng kể, mặc
dù năm 2021, đại dịch Covid-19 đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến hoạt động
thương mại và dịch vụ của Việt Nam nói riêng và toàn cầu nói chung, nhưng
trong bối cảnh đó, Thương mại điện tử Việt Nam vẫn giữ tốc độ tăng trưởng ổn
định (với mức tăng trưởng 20%). Với 75% người dân sử dụng Internet, Việt
Nam có 74,8% người tham gia sử dụng Internet tham gia mua sắm trực tuyến.
Chắc hẳn hiện nay ai trong chúng ta cũng biết đến Tiktok - nền tảng video
ngắn và là một trong những nền tảng xã hội phát triển nhanh nhất, với hơn 1 tỷ
người dùng trên toàn thế giới trong đó chủ yếu là Gen Z. Tiktok mang đến cơ
hội tuyệt vời cho thương hiệu tiếp cận khán giả trẻ tuổi trên toàn cầu trong một
môi trường sáng tạo và mới mẻ. Không những thế Tiktok còn làm thay đổi hành
vi mua sắm của Gen Z. Chính vì điều này nên Tiktok bổ sung thêm các tính
năng mới giúp thu hút thêm nhiều sự quan tâm từ các thương hiệu, nhãn hàng
đang có ý định kinh doanh, phát triển sản phẩm/ dịch vụ của mình cùng các nhu
cầu mua sắm của khách hàng. Sau gần một năm thử nghiệm, vào cuối tháng
4/2022 Bytedance đã phát hành gian hàng Tiktok Shop - một sự tích hợp tuyệt
vời cho phép người dùng có thể mua sắm thanh toán ngay trên Tiktok. Tuy mới
phát hành nhưng Tiktok shop thu hút đông đảo và sớm trở thành xu hướng của
người dùng. Đặc biệt, đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang dần hồi phục
sau Covid-19, Tiktok Shop sẽ là "đòn bẩy" giúp các doanh nghiệp có thể "bật"
lại sau khoảng thời gian khó khăn vừa qua. Vậy Tiktok Shop là gì? Tại sao nên
bán hàng trên TikTok Shop? Và sự phù hợp của nó đối với Gen Z? Chúng ta hãy
tìm hiểu, phân tích sâu hơn về thị trường này. 4
PHẦN I. TIKTOK SHOP:
1. Khái niệm Tiktokshop.
Tiktok Shop là một gian hàng được tích hợp trên nền tảng Tiktok, Tiktok
giờ đây không chỉ là một mạng xã hội giải trí mà nó đang kiêm nhiệm cả chức
năng của một sàn Thương mại điện tử. Hiểu một cách đơn giản, Tiktok Shop nó
là một cái Shop trên Tiktok. Người bán có thể giới thiệu sản phẩm của mình thông
qua các video Tiktok ngắn, livestream và Tab giới thiệu sản phẩm nổi bật trong
trang hồ sơ của họ. Sau đó chỉ cần đính đường dẫn mua sản phẩm vào góc trái
giao diện màn hình để người mua lựa chọn. Nhờ có nền tảng gian hàng Tiktok
Shop mà giờ đây người dùng có thể hoàn toàn lựa chọn và bấm vào mua hàng
hóa, sản phẩm trực tiếp ngay trên các video đang xem với những thao tác đơn giản
mà không cần mất thời gian để chuyển sang các ứng dụng trung gian khác như
trước đây, khi người dùng Tiktok muốn mua bất kì sản phẩm gì được các KOL
(những người có sức ảnh hưởng trên các trang mạng xã hội, chuyên đánh giá và
giới thiệu sản phẩm) giới thiệu thì cần click vào đường dẫn liên kết ở đầu trang cá
nhân để dẫn tới tới bên bán hàng thứ 3 là các sàn thương mại điện tử như Shopee,
Lazada, Tiki, Sendo,… Các gian hàng trên Tiktok Shop cũng có đầy đủ thông tin
về tài khoản người bán, lượt bán, xếp hạng và đánh giá sản phẩm để người mua
dễ dàng có sự so sánh đưa ra quyết định mua hàng giống như các sàn thương mại điện tử khác.
Tiktok Shop là nơi tuyệt vời để doanh nghiệp quảng bá và kinh doanh sản
phẩm cung như tạodựng thương hiệu riêng hiệu quả mà bạn không nên bỏ qua. 5
Tại đây các nhà kinh doanh sẽ có nhiều cơ hội để quảng cáo, khai thác các tệp
khách hàng tiềm năng và trao đổi mua bán qua lại vô cùng dễ dàng.
2. Bối cảnh của Tiktok shop tại thị trường Việt Nam.
Trong 3 năm vừa qua, không thể phủ nhận được sự bùng nổ và phát triển
đáng kinh ngạc của thương mại điện tử tại Việt Nam. Hiện nay, Shoppe là sàn
TMĐT phổ biến nhất và Tiktok là kênh chia sẻ video lớn nhất.
Từ sau khi đại dịch Covid-19 bùng phát, xu hướng mua sắm của người Việt
Nam đang dần chuyển sang mua sắm trực tuyến trên các sàn thương mại điện tử.
Nhận ra vấn đề đó, các sàn thương mại điện tử đã liên tục triển khai hình thức tiếp
thị liên kết, đặc biệt lớn mạnh từ tháng 6/2021. Do đó, người sáng tạo nội dung trên
nền tảng Tiktok đã kiếm được nhiều tiền thông qua các video review sản phẩm và
thực hiện tiếp thị liên kết.
Giữa Tiktok và các sàn TMĐT đã tông tại hình thức tiếp thị liên kết
(Affiliate) có thể coi như mối quan hệ cộng tác giữa Tiktok và sàn TMĐT như
Shoppe, Lazada, Tiki,… Các KOLs sẽ review, giới thiệu sản phẩm trên Tiktok và
điều hướng người dùng có nhu cầu mua sản phẩm vào link tỏng video liên kết trực
tiếp với trang bán hàng tại sàn TMĐT hoặc gắn link dưới mô tả. Tuy nhiên, quá
trình mua sắm sẽ rất phức tạp khi khách hàng phải thực hiện một chuỗi hành động
để tìm được link sản phẩm trong hồ sơ của người sáng tạo nội dung và bị chuyển
hướng snag trang thương mại điện tử đó. Do đó Tiktok shop ra đời đã tối ưu trải
nghiệm mau sắm của khách hàng trên Tiktok nhằm đẩy mạnh doanh thu của các
doanh nghiệp. Chính vì thế, Có thể nhận định, Tiktok shop là đối thủ nặng kí của
các sản phẩm TMĐT trong tương lai gần.
3. Cơ hội thị trường
3.1. Tập khách hàng tiềm năng
Tập người dùng của Tiktok trải dài từ 12 – 40 tuổi. Đây là độ tuổi có sức
mua lớn và có kinh nghiệm nhất định trong việc mua hàng TMĐT. Tập người
dùng này thậm chí còn có xu hướng tăng nhanh trong tương lai. Đây cũng là tệp
có thói quen thanh toán Online, ưa tính tiện dụng, không thích chuyển đổi nhiều
nền tảng và thói quen mua sắm thường dựa vào việc nghe các review uy tín chất 6
lượng – đặc biệt review thật từ video, livestream. Như vậy, đây chính là tệp người
dùng vô cùng tiềm năng khi bán hàng đa kênh, đặc biệt là bán hàng trên TikTok Shop.
3.2. Khả năng bùng nổ không giới hạn của Tiktok shop
Điểm đặc biệt trong thuật toán phân phối nội dung của Tiktok đó là ưu tiên
tuyệt đối nội dung. Đối với người xem thì nó chính lá tab “For you” trên giao diện
ứng dụng. Đối với nhà bán hàng và nhà sáng tạo nội dung thì đó là cơ hội. Video
được phân phối tới hàng triệu lượt người xem chỉ sau 1 đêm – nếu nội dung đủ chất lượng.
Khác với các nền tảng MXH và sàn TMĐT khác. Cần thời gian để phân tích
hành vi, tính cách của người dùng. Từ đó lựa chọn đối tượng sẽ phân phối nội
dung. Mỗi khi người dùng đó đăng một nội dung mới, thuật toán của Tiktok làm
ngược lại. Họ phân phối thử nội dung cho một lượng người dùng nhất định để
kiểm chứng. Và sẵn sàng mở rộng nhanh chóng tập đối tượng được phân phối khi
xác nhận được tín hiệu tốt từ các tập được thử nghiệm. Điều này đặc biệt quan
trọng đối với các nhà bán hàng mới. Như vậy có thể thấy các shop sẽ bình đẳng
trước cơ hội được phân phối nội dung. Không quan trọng shop mới hay shop cũ,
chưa có follow hay đã có nhiều follow. Mọi người chỉ cần tập trung vào sáng tạo
nội dung tốt, cơ hội sẽ đến gần như tức thì.
3.3. Lợi thế khi sử dụng Tiktok shop
Một nhà bán hàng mới trên Shopee. Khi bắt đầu lập gian hàng và đăng sản
phẩm thì mất rất nhiều thời gian và công sức để có những lượt bán tự nhiên đầu 7
tiên. Gần như không bao giờ có chuyện bùng nổ hàng trăm đơn hàng sau 1 đêm.
Với Tiktok Shop thì hoàn toàn khác, nhà bán hàng phải luôn chuẩn bị tâm thế đón
nhận sự bùng nổ. Thậm chí vài nghìn đơn hàng chỉ sau một đêm nếu video của
shop được lên xu hướng.
3.4. Tỉ lệ chuyển đổi cao
Điểm đặc trưng của TikTok shop là hoạt động trên nền tảng nội dung video.
Mà nội dung video sinh động thường dễ mang lại nhiều cảm xúc hơn nội dung
text, thôi thúc phát sinh nhu cầu. Và do đó dễ chuyển đổi hơn các dạng content
khác như hình ảnh, mô tả. Ngay cả những nền tảng nội dung gạo cội như Youtube
hay Shopee và các mạng xã hội khổng lồ như Facebook, Instagram cũng không
thể đứng ngoài cuộc chạy đua video ngắn.
Youtube triển khai Short, Shopee Indo đã chuyển Shopee live thành Shopee
video và tiềm năng điều tương tự với Shopee Việt Nam là hoàn toàn có thể. Short
hay Shopee video (Indo) đều có nhiều nét tương đồng với Tiktok, từ giao diện
người dùng tới cách thức hoạt động. Rõ ràng Tiktok đã rất thành công trong việc
thúc đẩy sự thay đổi quan trọng về sáng tạo nội dung video ngắn. Về mặt này thì
các sàn TMĐT lớn nhất hiện nay cũng sẽ phải dè chừng với TikTok Shop.
Nhìn chung, tương lai TikTok Shop Việt Nam sẽ có tiềm năng phát triển
nhanh như TikTok Shop tại Trung Quốc và Indonesia. Nhất là sau khi TikTok
Shop ra đời (vì khi đó nền tảng có nguồn thu thay thế). Việc chuẩn bị đồng bộ bán
hàng đa kênh từ Facebook, Instagram, Zalo, Website, cửa hàng Offline, sàn
thương mại điện tử và sắp tới là Tiktok Shop cần được chủ shop đầu tư ngay từ
bây giờ. Đặc biệt là việc quản lý tồn kho, thông tin sản phẩm, thông tin khách
hàng, đẩy toàn bộ đơn hàng về một nơi như Shopify làm tại thị trường Indonesia,Trung Quốc. 8
3.5. Nội dung quan trọng hơn quảng cáo
Một khác biệt lớn của nền tảng Tiktok Shop mà nhà bán hàng cần lưu ý. Đó
là vấn đề quảng cáo. Hiện tại tiktok Việt Nam vẫn chủ yếu bán quảng cáo hiển
thị. Đây là nguồn thu quan trọng hiện nay. Tuy nhiên nếu nhìn sang Douyin Trung
Quốc thì dễ nhận thấy mật độ quảng cáo dạng trả tiền mua hiển thị không nhiều.
Có khi lướt Douyin cả ngày cũng không gặp.
Tương lai Tiktok Việt Nam rất có thể cũng đi theo hướng đó. Nhất là sau
khi triển khai Tiktok Shop (vì khi đó nền tảng có nguồn thu thay thế). Triết lý
đằng sau việc hạn chế bán quảng cáo hiển thị của Tiktok rất đơn giản: quảng cáo
thì thường không hấp dẫn và không mang lại trải nghiệm tốt nhất cho số đông
người xem. Nói cách khác, người xem không thích quảng cáo. Tiktok muốn giữ
chân người dùng thông qua những nội dung ngày càng chất lượng. Vì thế họ sẽ
khuyến khích các nhãn hàng bỏ công sức làm ra nội dung hay thay vì trả tiền để
được phát triển nội dung dở. Cạnh tranh giữa các nhà bán hàng và KOC. Vì thế
chủ yếu sẽ ở nội dung- ai có nội dung tốt sẽ được phân phối nhiều hơn. 9
4. Môi trường cạnh tranh trên Tiktop shop
Khách hàng từ Tiktok Shop chủ yếu là lượng người từ KOL/KOC review,
traffic từ chạy ads & traffic từ Livestream. Hiện vẫn chưa thấy shop nào kéo traffic
từ FB về Tiktok Shop. Ngoài ra livestream cũng là một nguồn kéo traffic mạnh
cho Tiktok Shop. Tương tự các người anh tiền nhiệm như Douyin, Taobao…
Tiktok Shop hứa hẹn là một kênh bán hàng trực tuyến cực khủng cho các chủ
shop. Nhờ sức ảnh hưởng từ KOC/KOL + Voucher ưu đãi, tạo ra cơn sốt “FOMO”
thúc đẩy khách hàng ra quyết định mua hàng nhanh hơn trong mỗi lần live.
Trên Tiktok người dùng lại mua hàng theo cảm xúc: khi xem 1 video review
cái váy A nào đó, vì quá thích nên người dùng sẽ vào tường của shop để đặt mua.
Nhưng khi người dùng bỏ qua không mua hàng ngay thời điểm đó thì tỉ lệ chuyển
đổi gần như bằng không.
Thời điểm hiện tại, hành vi mua hàng trên Tiktok Shop còn chưa được định
hình rõ vì Tiktok cũng không có động thái dạy khách hàng cách mua hàng với
Tiktok Shop như thế nào. Vì thế việc “sáng tạo nội dung” là yếu tố quan trọng
nhất giúp chủ shop tăng lượt chuyển đổi từ những video trên Tiktok, chính các
nhà sáng tạo nội dung sẽ là người giáo dục khách hàng cách mua hàng thông qua nội dung từ video. 10
Trên Tiktok, chủ shop có thể tự đăng ký với Tiktok để bán sản phẩm của
chính mình (lúc này chủ shop sẽ đóng vai trò là nhà sáng tạo nội dung) hoặc có
thể liên kết với nhiều KOC để review. Tận dụng sức ảnh hưởng từ Traffic
KOC: Tiktok sắp cập nhật 1 market KOC, các chủ shop có thể lựa chọn KOC phù
hợp với ngành nghề/ sản phẩm của mình để hợp tác. Lúc này chỉ cần bạn có tiền
thì hàng triệu đơn mỗi ngày là điều rất đơn giản.
5. Chiến lược thị trường
Sau khi Tiktok trở thành mạng xã hội được ưa chuộng ở Việt Nam, rất
nhiều người dùng Tiktok đã sử dụng mạng xã hội này như một trang thông tin
giúp họ có thể mua hàng online dễ dàng hơn.
Rất nhiều bạn trẻ đã tiếp cận với hình thức tiếp thị liên kết Affiliate
Marketing thông qua Tiktok và kiếm được rất nhiều tiền nhờ hình thức này. Người
dùng có thể xem các video do các bạn trẻ này dựng, nghe về trải nghiệm thực tế
của họ để dẫn đến quyết định mua hàng trên các sàn thương mại điện tử. Việc này
tạo ra một chuỗi các hành động phức tạp cho khách hàng, từ việc xem video, nhấn
vào trang cá nhân Tiktok của người dùng, tìm đến link bio của chủ kênh, tìmđúng
sản phẩm mình thích trên một landing page trung gian, sau đó mới được đưa đến
trang sàn của sản phẩm và phát sinh các hành vi mua hàng.
Cách thức tiếp cận sản phẩm trên Tiktok shop không giống như các trang
TMĐT như Shoppe, Lazada, Sendo, Tiki. Thay vì tạo ra một trung tâm mua sắm 11
nơi khách hàng có thể chủ động tìm kiếm các sản phẩm đang có nhu cầu rồi đặt
mua thì trên Tiktok nhu cầu mua hàng sẽ phát sinh thông qua các video hoặc
livestream của các Content Creaters.
5.1. Khách hàng tiếp cận sản phẩm qua Tiktok seller: a) Thông qua livestream
Người bán sẽ livestream sản phẩm và gắn giá sản phẩm muốn bán trực tiếp
trên video livestream của mình. Thông qua quá trình phát sóng, người mua có thể
tiếp cận sản phẩm và đặt hàng.
b) Thông qua gian hàng trên các tài khoản Tiktok:
Người dùng sau khi xem video họ có thể tìm tới trang cá nhân của người
bán. Ở đó, người dùng có thể truy cập vào các gian hàng để xem sản phẩm.
5.2. Khách hàng mua hàng trên Tiktok shop:
Sau khi tiếp cận với sản phẩm, khách hàng có thể đặt mua hàng trực tiếp qua app Tiktok.
Sau khi tiếp cận với sản phẩm,khách hàng có thể lưu lại tên hoặc keyword
sản phẩm rồi tìm sản phẩm tương tự ở Shoppe, Lazada, Facebook,…để so sánh
giá và đưa ra quyết định mua hàng. 12
PHẦN II. GEN Z - HỌ LÀ AI 1. Gen Z là gì?
Gen Z (Thế hệ Z) hay còn gọi với các tên gọi khác là Gen Tech, Gen Wii,
Digital Natives, Neo-Digital Natives, Net Gen, Plurals, Zoomers, thế hệ Internet,
Generation Z, iGen, iGeneration, Founders, Post millennials, Homeland
Generation hay hậu Millennials,… là những cụm từ ám chỉ đến nhóm người sinh
ra từ năm 1995 đến năm 2012 (một số khác cho rằng từ 1997 đến 2015), thế hệ
trẻ đến tuổi trưởng thành trong thập kỷ thứ 2 của thế kỷ 21.
Phần lớn thế hệ Z là con cái của thế hệ X (sinh ra từ năm 1965 đến 1979),
thế hệ Z là nhóm kế tiếp sau thế hệ Millennials (Gen Y) và trước thế hệ Alpha (α).
Trên thế giới, Gen Z có khoảng 2,6 tỷ người trên toàn thế giới, chiếm khoản ⅓ dân số.
Tại Việt Nam, Gen Z đang chiếm khoảng 25% lực lương lao động quốc gia,
tương đương với khoảng 15 triệu người.
2. Xuất xứ của tên gọi Gen Z.
Để giải thích cho tên gọi Gen Z thì phải bắt đầu từ việc Gen X - thế hệ sinh
ra và lớn lên trong giai đoạn mà thế giới đang đạt được những bước tiến vượt trội
trong các phát minh khoa học, công nghệ.
Tuy nhiên, Gen X không muốn được gánh trên vai những thành tựu, thành
công của thế hệ đi trước. Họ muốn là những người khám phá những điều mới mẻ, 13
tạo ra chất riêng của mình. Chính vì vậy, thế hệ của họ được gọi là ẩn số X - một
thế hệ không muốn bị định nghĩa.
Thuật ngữ thế hệ Z được sử dụng lần đầu tiên có thể là trong một bài báo
“Thời đại quảng cáo” vào tháng 9 năm 2000, bởi là lứa được sinh ra ngay sau thế
hệ Y (Gen Y), nên được gọi là thế hệ Z hay Gen Z, thế hệ này sinh ra trong thời
đại của Internet, không giống như thế hệ Y sinh ra trong giai đoạn hình thành và
phát triển của internet, thế hệ Z là thế hệ đầu tiên được sinh ra sau khi Internet trở
nên phổ biến rộng rãi.
3. Đặc điểm của Gen Z
Những bạn trẻ thuộc Thế hệ Z lớn lên trong sự bùng nổ của công nghệ kỹ
thuật số như Internet, mạng xã hội, hay thiết bị di động. Vì vậy, điều này đã tạo
ra một Gen Z với những đặc điểm nổi bật so với các thế hệ khác:
3.1. Tiếp cận với công nghệ sớm:
Gen Z sinh từ khoảng những năm 1995 trở về sau nhưng 1997 Internet đã
vào Việt Nam. Từ khi sinh ra toàn bộ cuộc sống của họ đều liên quan đến yếu tố
công nghệ. Do đó những người trong thế hệ này cảm thấy rất thoải mái và dễ nắm
bắt sử dụng công nghệ, di động, Internet, mạng xã hội Facebook, Instagram,. .Có
thể nói, Gen Z có lợi thế rất nhiều so với các gen trước về mặt công nghệ. Người
thuôc thế hệ Z đều có thể sử dụng thành thạo các công cụ để tìm kiếm thông tin
nhanh chóng và dễ dàng, không phải tốn nhiều công sức. Smartphone là thiết bị
được thế hệ Z dùng để thực hiện việc tra cứu nhiều hơn là thực hiện phiên bản web.
3.2. Đón đầu xu hướng mới:
Với lợi thế được tiếp xúc với công nghệ từ rất sớm, theo thời gian sự nhạy
bén của họ càng được phát triển hơn. Vì vậy, Gen Z đang là những người tạo nên
xu hướng, dẫn đầu cho những trào lưu mới nhất trên mạng xã hội. Hiện nay, chúng
ta không thể phủ nhận sức ảnh hưởng của Gen Z khi phần lớn những “hot trend”
của giới trẻ đều xuất phát từ nhóm này mà ra.
3.3. Tiêu dùng khôn ngoan: 14
Thế hệ Gen Z được sống và phát triển trong thời hiện đại, công nghệ tiên
tiến, họ có nhiều lựa chọn hơn trong tiêu dùng. Do đó, các bạn gen Z luôn biết
cách để tiêu dùng thông minh thông qua nhiều hình thức khác nhau. Những hình
thức đó có áp dụng chính những cái tiến bộ nhất để đưa ra cách mua hàng sáng
suốt. Nhờ vào kỹ năng công nghệ mà gen Z thuận lợi hơn trong việc nghiên cứu
và đánh giá sản phẩm. Họ có xu hướng vào những review thực tế hơn là những
quảng cáo từ nhãn hàng hay người nổi tiếng, KOLs/ Influencer,. . Khi họ mua
hàng online, họ có thể qua trang web, sàn thương mại điện tử, app mobile,... để
xem xét thật kĩ xem nhu cầu và sản phẩm cung cấp có phù hợp với mình hay
không như so sánh giá, chất lượng, uy tín người bán,. .Bên cạnh đó, hành vi tiêu
dùng của người mua cũng có sự chuyển biến mới như họ chấp nhận bỏ số tiền lớn
để những sản phẩm, dịch vụ có thương hiệu nổi tiếng, chất lượng mang giá trị sử dụng lâu dài.
3.4. Tư duy trong tài chính của Gen Z:
Do tiếp xúc với công nghệ nhiều cho nên khả năng tư duy về tài chính cũng
trở nên tốt hơn. Họ có khả năng tính toán, đầu óc tư duy sáng tạo cao. Gen Z là
thế hệ có triển vọng trở thành những nhà kinh doanh giỏi giúp phát triển kinh tế ngày càng đi lên.
3.5. Dám bày tỏ quan điểm - Gen Z tôn trọng bản thân:
Những bạn trẻ gen Z không ngại chia sẻ ý kiến, quan điểm cá nhân. Họ
dũng cảm phá bỏ những khuôn mẫu cũ, can đảm chọn lối đi khác biệt và luôn sẵn
sàng nói ra những gì mình nghĩ, không muốn bị mờ nhạt giữa đám đông.
3.6. Gen Z sống thật với bản thân:
Thế hệ Z là những người không ngại thể hiện bản thân mình và trong thời
đại mà những tranh luận xoay quanh bình đẳng giới tính cũng như cuộc sống tự
do cũng giảm sự khắt khe. So với thế hệ trước, những điều này có vẻ theo một
khuôn khổ nhất định, quan niệm bị hạn chế nghĩ khác suy nghĩ của số đông. Tuy
nhiên, đến thế hệ Z thì họ là những con người sống thật với bản thân của mình
hơn. Về giới tính, gen Z đã được thoải mái là chính mình, các quy chuẩn không 15
bị ràng buộc, mọi người xung quanh dường như đã cởi mở hơn trước so với thế hệ trước.
4. So sánh Gen Z và Milennials (Gen Y)
Gen Z vs Gen Y – khác biệt nhưng không hẳn cách biệt: Tuy khác biệt thế
hệ là thế, nhưng khoảng cách giữa 2 nhóm này cũng không quá xa – đặc biệt là
đối với lứa các bạn trẻ nằm ở khoảng cuối Gen Y và đầu Gen Z. Một số điểm
chung giữa họ có thể kể đến như: độc lập, mong muốn đóng góp cho cộng đồng,
lấy tri thức là “kim chỉ nam”,… Bên cạnh đó, cả Gen Z và Gen Y đều lớn lên và
nhận được ảnh hưởng mạnh mẽ của sự phát triển khoa học kỹ thuật, cùng với
những phát minh công nghệ tiến bộ, tiên tiến. Tư duy học hỏi của nhóm thế hệ
này vì thế cũng trở nên cởi mở, từ đó đón nhận nhiều cơ hội hơn.
Điểm khác biệt nổi bật: Điều khiến Gen Z trở nên khác biệt và có phần “nổi
trội” hơn đàn anh, đàn chị đi trước chính là ở lối suy nghĩ táo bạo “dám nghĩ, dám
làm”. Theo nghiên cứu của Đại học Western Governors, nếu đặt trên bàn cân so
sánh, Gen Z thường được biết đến bởi sự khác biệt so với thế hệ “anh chị” trước ở các điểm sau:
• Họ mơ mộng hơn so với thực tế
• Họ có tư duy kinh doanh hơn • Hoạt ngôn hơn • Cạnh tranh hơn
• Mưu cầu an toàn và được bảo vệ
• Luôn có định hướng mục tiêu tài chính và sự nghiệp rõ ràng
• Dễ thấu hiểu và đồng cảm với các vấn đề xã hội, chẳng hạn như cách biệt
văn hóa, xu hướng tính dục, phân biệt chủng tộc,…
• Họ quan tâm nhiều hơn về sức khỏe tinh thần, vấn đề tâm lý, cảm xúc,. .
Song với đó, họ cũng thường bị gắn kèm với một số “mác” tiêu cực như:
thế hệ lo âu/trầm cảm, dễ bị ảnh hưởng bởi các vấn đề tâm lý, được bảo bọc quá nhiều,…
5. Thói quen chi tiêu của Gen Z trong tương lai 16
Ở mỗi giai đoạn tuổi khác nhau, cách chỉ tiêu của mỗi thế hệ người tiêu
dùng cũng khác nhau. Và với Gen Z cũng không ngoại trừ, thói quen chỉ tiêu của
thế hệ Z ngày càng khác biệt so với các thế hệ trước.
Do sống trong môi trường công nghệ nên nhu cầu áp dụng công nghệ trong
tiêu dùng của họ cũng cao hơn. Họ mong muốn rằng công nghệ thanh toán,
phương pháp tiếp cận kỹ thuật số ưu tiên hàng đầu và các kênh bán hàng online
nhanh chóng và đáng tin cậy hơn.
Hình thức mua hàng online dường như là một thói quen gây “nghiện” của
thế Z ngày nay. Cùng với đó là sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử,
gen Z thuận tiện tiêu dùng hơn trong cuộc sống. Lợi ích sâu xa hơn là người mua
mua được hàng người bán kinh doanh trên sàn thương mại điện tử được dễ dàng.
Theo nghiên cứu của Morgan Stanley chỉ ra rằng ở thế hệ Millennials và
thế hệ Z có xu hướng chỉ tiêu phần lớn vào việc ăn uống, mua sắm, thiết bị di
động, phương tiện,... Ngoài ra, phương thức tiêu dùng của Gen Z tập trung phần
lớn tại các trang mạng xã hội (social shopping) hay sàn thương mại điện tử và
thanh toán bằng hình thức chuyển khoản, thẻ tín dụng hoặc ví điện tử.
Nhu cầu chỉ tiêu của gen Z được đánh giá ở mức độ cao. Do đó, đây cũng
là nhóm đối tượng chiếm 1/3 mức nợ tiêu dùng hiện nay bắt nguồn từ nhu cầu tiêu
dùng theo hình thức trả trước thanh toán sau. Các doanh nghiệp hiện nay cũng vì
vậy mà áp dụng chính sách này vào mua bán rất nhiều vừa tạo ra sự tiện lợi cho
khách hàng của mình, vừa có hiệu quả kinh doanh.
Với khả năng nắm bắt thông tin nhanh chóng cũng như nhanh nhạy trong
việc tìm hiểu giá cả và giao dịch của một sản phẩm. Nếu có nhu cầu mua sản
phẩm, họ sẽ quan tâm nhiều đến các review, đánh giá và trải nghiệm thực tế từ
những người khác trên mạng. Những yếu tố này một phần tác động đến Gen Z
trong quyết định mua hàng.
Sở dĩ mà hiện nay gen Z có xu hướng mua đồ trả góp, mua trước trả sau là
do một phần là tính hấp dẫn của sản phẩm và họ là những người không muốn bỏ
lỡ một cái gì đó đang hot, nắm bắt trend cực nhanh. Chính những yếu tố này tác
động đến thói quen chỉ tiêu có phần hơi “mạo hiểm” của nhiều gen Z hiện nay. 17
PHẦN III. SỰ PHÙ HỢP CỦA TIKTOK SHOP ĐỐI VỚI GEN Z.
1. Mức độ sử dụng Tiktok Shop của Gen Z với các nền TMĐT khác.
Thông qua bài khảo sát với 50 người bất kì (gồm 40 nữ và 10 nam) cho ta bảng thống kê như sau:
Bảng thống kê mức độ sử dụng Tiktok shop của Gen Z 18 19
Qua khảo sát thực tế ta thấy, thời lượng mọi người sử dụng Tiktok nhiều
và chủ yếu là Gen Z, 96% mọi người đều biết đến Tiktok Shop và đã từng bắt gặp
các video/livestream bán hàng ở Tiktok shop. Nhưng có đến gần 23% trong số đó
thấy nhưng chưa từng mua hàng trên Tiktok Shop. Những lí do khiến mọi người
mua hàng trên Tiktok Shop chủ yếu cũng giống như các sàn thương mại điện tử
khác: giá rẻ, nhiều mã giảm giá, ưu đãi, đa dạng hàng hóa,. . Bên cạnh đó, đây là
một sàn Thương mại điện tử mới nên thu hút sự tò mò của giới trẻ, cũng như có
nhiều ưu đãi cho khách hàng mới, đặc biệt các hình ảnh, video hàng hóa chân
thực, đặc sắc thu hút người xem, khiến họ phải “chốt đơn" chi tiền mua hàng. Một
ưu điểm nữa là cách tiếp cận sản phẩm trên Tiktok Shop khác với các sàn TMĐT
khác, mọi người khi đang lướt các video giải trí trên Tiktok sẽ vô tình phát sinh
nhu cầu mua hàng thông quá các video hoặc livestream của các Contert Creators.
Bên cạnh những ưu điểm thì Tiktok Shop cũng có các nhược điểm mà mọi người
đưa ra như: có các điểm shop bán hàng chưa uy tín, duyệt đơn lâu; ship lâu và nếu
không có voucher thì phí ship đắt; khó hoàn hàng về; sự gian lận trong việc sao
chép link livestream;… Theo như khảo sát, tuy là sàn TMĐT mới nhưng khi đánh
giá sự yêu thích về các sàn TMĐT Tiktok shop đã vượt mặt các sàn TMĐT lâu
năm như Lazada, Tiki,.. chỉ đứng sau Shopee. 20