

















Preview text:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI
HỌC KỲ 2 NĂM HỌC 2021 - 2022
(Phần dành cho sinh viên/ học viên) Bài thi h c ph ọ
ần: Quản trị thương hiệu 1 Số báo danh: 21 Mã s ố đề thi: 8 Lớp: 2216BRMG2011 Ngày thi: 27/05/2022 T ng s ổ trang ố : 18
Họ và tên: Nguyễn Việt Hoàng Điểm kết luận: GV chấm thi 1:
…….………………………...... GV chấm thi 2:
…….………………………...... Câu 1:
Hệ thống nhận diện thương hiệu (HTNDTH) là tập hợp sự thể hiện của các thành tố thương hiệu
trên các phương tiện và môi trường khác nhau nhằm nhận biết, phân biệt và thể hiện đặc tính thương hiệu. Đặc điểm:
- Hệ thống gồm nhiều yếu tố có tính thống nhất.
- Thường là yếu tố hữu hình: Thực chất HTND là những gì mà ng tiêu dùng và công chúng
có thể nhận biết và phân biệt về 1 thương hiệu.
- Mang những đặc trưng,cá tính của doanh nghiệp.
- Có ko chỉ 1 quan niệm về hệ thống nhận diện thương hiệu.
- Hệ thống nhận diện thương hiệu thường bị thổi phồng quá đáng về vai trò và đóng góp vào
sự phát triển thương hiệu
- Được quản lý 1 cách thống nhất, góp phần mang lại giá trị cho thương hiệu.
Vai trò của hệ thống nhận diện thương hiệu:
1. Các điểm nhận biết và nhận diện thương hiệu:
- Mang lại những điểm tiếp xúc thương hiệu quan trọng.
- Tạo dấu ấn và gia tăng khả năng ghi nhớ thương hiệu trong tâm trí của khách hàng
2. Cung cấp thông tin về thương hiệu, doanh nghiệp và sản phẩm:
- Hệ thống nhận diện giúp truyền tải những thông điệp qua từng đối tượng của hệ thống
3. Tạo cảm nhận, góp phần thiết lập cá tính thương hiệu:
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 1/18
- Tạo sự nhất quán trong tiếp xúc và cảm nhận.
- Hình ảnh, cá tính riêng qua sự thể hiện, hoạt động.
4. Góp phần bảo vệ thương hiệu.
5. Là 1 yếu tố của văn hóa doanh nghiệp, tạo sự gắn kết của các thành viên, tạo niềm tự hào chung.
6. Luôn song hành cùng sự phát triển của thương hiệu:
- Có thể được đổi mới (thay đổi và làm mới) thường xuyên. - Không thể thiếu.
Một số tiêu chí phân loại hệ thống nhận diện thương hiệu: Tiêu chí phân loại
Hệ thống nhận diện (HTDN) Phạm vi ứng dụng
- HTND nội bộ: dùng chủ yếu trong doanh
nghiệp, phục vụ cho hoạt động truyền thông
thương hiệu nội bộ và xây dựng văn hóa trong
doanh nghiệp (biển tên chức danh, ấn phẩm nội bộ, trang phục,…)
- HTND ngoại vi: sử dụng trong các giao tiếp và
truyền thông với các đối tượng bên ngoài (card,
cataloge, ten nhãn, quảng cáo,…)
Khả năng dịch chuyển và thay đổi
- HTND tĩnh: ít dịch chuyển, ít biến động (biển
quảng cáo khổ lớn, biển LED, điểm bán, biểu
mẫu,…; Biển tên và chức danh của các cá nhân,
lãnh đạo, đồng phục và thẻ tên của nhân viên)
- HTND động: gồm các yếu tố nhận diện thường
hay dịch chuyển hoặc thay đổi, biến động theo
thời gian (Ô dù và các thiết kế trang trí trên các
phương tiện; tờ rơi, băng đĩa, tem nhãn, ấn phẩm
truyền thông, chương trình quảng cáo, Card visit, bìa thư…)
Mức độ quan trong của các yếu tố nhận diện
- HTND gốc: là thành tố cốt lõi (tên logo, slogan,
nhãn sản phẩm, ấn phẩm chính,…)
- HTND mở rộng: các điểm nhận bổ sung (sản
phẩm quảng cáo, poster,…)
Dựa theo nhóm ứng dụng cụ thể
- Hệ thống nhận diện cơ bản: Tên thương hiệu,
logo, slogan, kiểu chữ, màu sắc trong các tài liệu
giao dịch và truyền thông
- Hệ thống nhận diện văn phòng: Danh thiếp, tiêu
đề thư (A4), phong bì (A4, A5), bìa kẹp hồ sơ,
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 2/18
hóa đơn, thẻ nhân viên, chữ kĩ email (signature
email), bìa đĩa, nhãn đĩa, CD, CVD, Avatar trên
các mạng xã hội Facebook, Skype,…
- Hệ thống ấn phẩm quảng cáo, truyền thông:
Brochure, catalogue, profile công ty, tờ rơi, tờ
gấp, poster quảng cáo, đồng phục nhân viên,
phông nền sự kiện (backdrop), bandroll, standee,
các mẫu quảng cáo trên báo,…
- Hệ thống biển bảng: Bảng hiệu (ngang, dọc),
biển chỉ dẫn, billboard, pano, quầy tiếp tân,…
- Hệ thống bao bì, nhãn sản phẩm: Bao bì, tem,
nhãn, hộp, thùng đựng sản phẩm, bố cục trình bày trên sản phẩm,…
- Hệ thống xúc tiến thương mại, quà tặng: Mũ,
áo thun, cặp, túi sách, sổ, bút, móc khóa, ô, dù,
áo mưa, các phương tiện vận chuyển (ô tô, xe bus),…
- Hệ thống thương mại điện tử: Website, email
marketing, flash banner, video clip (quảng cáo online),…
Ví dụ minh họa: Hệ thống nhận diện của Lazada
1. Tên thương hiệu Lazada
Tên thương hiệu Lazada có 3 âm tiết, dễ đọc, dễ nhớ và hoàn toàn vô nghĩa. Tuy nhiên điều quan
trọng là sau đấy cái tên có mang đến ấn tượng với khách hàng hay không.
Trên thị trường cũng không thiếu những cái tên vô nghĩa, hoặc không liên quan đến ngành nghề.
Nhưng với Lazada thì điều này lại có ý nghĩa. Bởi chính sự vô nghĩa lại trở nên có nghĩa khi bản
chất Lazada là nơi mua sắm đa dạng đủ mọi hàng hóa, chủng loại. Một cái tên chung chung không
có nghĩa nhưng dễ ghi nhớ sẽ giúp khách hàng dễ dàng liên tưởng hơn.
2. Biểu trưng (logo) và biểu tượng (symbol)
Lazada logo đầu tiên khá đơn giản khi sử dụng chính tên thương hiệu
làm biểu tượng chính. Điểm nhấn một chút ở Lazada logo cũ là đường
lượn của chữ “A” giống nhau tạo sự đồng điệu trong thiết kế logo.
Tuy nhiên Lazada logo này chưa được hài hòa khi để một đường thẳng
khá đậm ngay dưới chân Lazada không rõ có hàm ý gì. Mặc dù tone
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 3/18
màu cam trong Lazada logo tạo cảm giác tươi mới, trẻ trung nhưng thiết kế Lazada logo này đúng
là không có gì đặc biệt.
Sau hơn 7 năm hình thành và phát triển, Lazada đã quyết định thay đổi thiết kế logo và bộ nhận
diện thương hiệu lần đầu tiên ấn tượng hơn, độc đáo hơn. Ý nghĩa Lazada logo mới
Lazada mong muốn một logo mới trẻ trung, năng động hơn, phù hợp với thời đại công nghệ mới.
Lazada logo mới có vẻ đã đáp ứng các tiêu chí này khi logo được thiết kế với màu sắc thật sự ấn
tượng. Biểu tượng chính trong Lazada logo là hình trái tim cách điệu chữ L “tên thương hiệu”
lồng trong một chiếc hộp ba chiều. Chữ “L” cách điệu như hình trái tim được đặt ở trung tâm hàm
ý mong muốn Lazada sẽ là trung tâm mua sắm mọi thứ của khách hàng.
Màu sắc trong thiết kế Lazada logo không sử dụng tone màu đơn sắc mà sử dụng tone màu xanh
và cam pha tạo hiệu ứng mắt nhìn đẹp mắt. Màu xanh tạo cảm giác về sự tin tưởng, đảm bảo. Còn
màu cam trong Lazada logo mang đến phong cách sáng tạo, trẻ trung, hiện đại, năng động. Hai
màu sắc tương phản với nhau tạo điểm nhấn thu hút, nổi bật cho thiết kế Lazada logo này.
Xuất hiện tại thị trường Việt Nam vào tháng 3 năm 2012, có thể nói hiện nay Lazada đã chính
thức có được một chỗ đứng vững chắc và niềm tin từ người tiêu dùng Việt Nam và một trong
những đối thủ lớn của các kênh mua sắm trực tuyến khác như Tiki, Shopee, Sendo, Adayroi.
3. Khẩu hiệu, giao diện của Lazada
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 4/18
Slogan của Lazada: “Go Where Your Hearts”
“Go Where Your Hearts” (Nhịp tim dẫn bước) đã thể hiện được sự trẻ trung, năng động, nhiệt
huyết và mạnh mẽ với một diện mạo hoàn toàn mới và khác lạ. Giao diện App Lazada
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 5/18
Giao diện Website của Shopee trên máy tính - Ảnh chụp màn hình
Như vậy, mỗi thành tố thương hiệu điện tử của Lazada kể trên đều đóng góp vào quá trình phát
triển thương hiệu điện tử của doanh nghiệp. Nhưng có thể tổng kết lại các vai trò chính sau:
Tạo khả năng nhận biết và phân biệt đối với thương hiệu: nó gắn với chức năng của thương hiệu
- nhận diện và phân biệt. Người ta phân biệt tên “Lazada” và “Shopee”; phân biệt logo của Shopee
là chiếc túi cam khác với logo của Lazada là trái tim màu cam hồng được cách điệu bởi chữ L.
Hệ thống nhận diện sẽ là những điểm tiếp xúc thương hiệu quan trọng, tạo điều kiện để khách
hàng và công chúng có thể nhận ra và phân biệt được các thương hiệu cạnh tranh, nhận ra sự khác
biệt của thương hiệu. Bên cạnh đó, hệ thống nhận diện tốt còn góp phần tạo dấu ấn cho thương
hiệu và gia tăng khả năng ghi nhớ đối với thương hiệu. Sự đồng bộ và nhất quán của các yếu tố
nhận diện là điều kiện và cơ sở để gia tăng khả năng nhận biết, phân biệt đối với thương hiệu.
Cung cấp thông tin về thương hiệu, doanh nghiệp và sản phẩm: Hệ thống nhận diện thương hiệu
giúp truyền tải các thông điệp qua từng đối tượng của hệ thống. Từ đó, khách hàng sẽ có được
những thông tin đầy đủ và rõ ràng hơn, nhất quán hơn về cả sản phẩm, thương hiệu và doanh
nghiệp từ hệ thống nhận diện thương hiệu của doanh nghiệp.
Tạo cảm nhận, góp phần làm rõ cá tính thương hiệu: Thông qua hệ thống nhận diện, sẽ tạo được
sự nhất quán trong tiếp xúc, cảm nhận về thương hiệu và sản phẩm mang thương hiệu. Bằng sự
thể hiện của màu sắc cam hồng, cùng với trái tim đơn giản, gợi cho khách hàng về cá tính thương
hiệu là một trái tim đầy nhiệt huyết của tuổi trẻ, sự thân thiện, gần gũi và từ đó, khách hàng phần
nào có thể bị lôi cuốn bởi các yếu tố nhận diện thương hiệu và cảm nhận được một phần những
thông điệp, giá trị mà thương hiệu muốn truyền tải.
Câu 2: Các tình huống xâm phạm thương hiệu
Xâm phạm thương hiệu là bất kỳ hành vi nào từ bên ngoài làm tổn hại đến uy tín và hình ảnh thương hiệu.
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 6/18
- Sự xuất hiện của hàng giả/nhái.
- Các điểm bán tương tự hoặc giống hệt.
- Các hành vi xuyên tạc, nói xấu về hàng hóa, dịch vụ và doanh nghiệp.
- Các hành vi cạnh tranh không lành mạnh khác. ❖ Tóm tắt tình huống:
- Thương hiệu máy làm bánh mỳ Pebread của công ty Trường Thịnh đã được người tiêu dùng ưa
chuộng trong suốt 5 năm qua.
- 6 tháng trở lại đây, trên thị trường xuất hiện sản phẩm máy làm bánh mỳ Pesus của công ty Long
Sơn có kiểu dáng giống hệt với máy làm bánh mỳ Pebread.
- Công ty Trường Thịnh cho rằng công ty Long Sơn đã có hành vi xâm phạm thương hiệu của
mình và dự định tiến hành một số biện pháp sau:
1. Cảnh báo với người tiêu dùng;
2. Gửi thông báo đến công ty Long Sơn rằng họ đã xâm phạm sở hữu trí tuệ đối với công ty mình;
3. Thông báo với cơ quan quản lý thị trường về hành vi xâm phạm này.
❖ Giải quyết tình huống:
Theo tình huống trên, mặc dù thương hiệu máy làm bánh mỳ Pebread của công ty Trường
Thịnh đã được biết đến rộng rãi nhưng chưa hề đề cập đến việc đã đăng ký kiểu dáng công
nghiệp (KDCN) tại Cục Sở hữu trí tuệ. Do đó, ta sẽ phải xem xét cách xử lý tình huống xâm
phạm thương hiệu này theo 2 giả thuyết: thứ nhất, công ty chưa đăng ký kiểu dáng công
nghiệp; thứ hai, công ty đã đăng ký kiểu dáng công nghiệp.
• Thứ nhất, công ty chưa đăng ký kiểu dáng công nghiệp
Ở giả thuyết này, dưới góc độ là một người đã được học về quản trị thương hiệu, theo em nhận
định của công ty Trường Thịnh là chưa hợp lý. Bởi theo Điểm 13 Khoản 2 Điều 1 Luật sở hữu
trí tuệ năm 2005 (Luật sở hữu trí tuệ sửa đổi, bổ sung năm 2009) giải thích kiểu dáng công nghiệp như sau:
"13. Kiểu dáng công nghiệp là hình dáng bên ngoài của sản phẩm được thể hiện bằng
hình khối, đường nét, màu sắc hoặc sự kết hợp những yếu tố này."
Kiểu dáng sản phẩm là yếu tố quan trọng giúp khách hàng phân biệt giữa sản phẩm của doanh
nghiệp này với doanh nghiệp khác, có thể làm tăng giá trị thương mại của doanh nghiệp và sản phẩm của họ.
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 7/18
- Chính vì vậy quyền của chủ sở hữu kiểu dáng
công nghiệp chỉ phát sinh trên cơ sở Bằng độc
quyền kiểu dáng công nghiệp được Cục Sở hữu
trí tuệ cấp theo thủ tục đăng ký kiểu dáng công nghiệp.
- Do đó, trong thời hạn bảo hộ kiểu dáng công
nghiệp, chủ sở hữu kiểu dáng công nghiệp có
quyền yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền
giải quyết hành vi xâm phạm kiểu dáng công
nghiệp của mình. Đây là quyền và lợi ích cơ bản
nhất của chủ sở hữu kiểu dáng công nghiệp khi
được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng độc quyền kiểu dáng công nghiệp.
- Doanh nghiệp cần phải tiến hành nộp đơn đăng
ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp trước khi đưa sản phẩm ra thị trường để hạn chế rủi ro.
- Nếu doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường mà chưa tiến hành đăng ký bảo hộ thì rất dễ
bị các đối thủ cạnh tranh trên thị trường sao chép, bắt chước. Nếu bị các đối tượng bắt chước
đó làm thủ tục bảo hộ kiểu dáng công nghiệp trước thì doanh nghiệp sẽ gặp rất nhiều khó
khăn trong việc chứng minh quyền sở hữu của mình đối với kiểu dáng công nghiệp và đòi
lại quyền lợi hợp pháp.
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 8/18
Trong trường hợp Trường Thịnh chưa đăng ký kiểu dáng công nghiệp cho sản phẩm máy làm
bánh mỳ Pebread thì công ty không có quyền sở hữu công nghiệp đối với kiểu dáng công nghiệp
của sản phẩm. Vì vậy, hành vi xâm phạm thương hiệu này của Long Sơn sẽ không được cơ quan
Quản lý thị trường xử lý. Theo khoản 3 Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ 2019, quy định “Quyền sở
hữu công nghệ đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí, nhãn hiệu, chỉ dẫn địa
lý được xác lập trên cơ sở quyết định cấp văn bằng bảo hộ của cơ quan nhà nước có thẩm quyền
theo thủ tục đăng ký quy định tại Luật này hoặc công nhận đăng ký quốc tế theo quy định của
điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên; đối với nhãn hiệu nổi
tiếng, quyền sở hữu được xác lập trên cơ sở sử dụng, không phụ thuộc vào thủ tục đăng ký”.
Hướng giải quyết của công ty Trường Thịnh trong trường hợp này là công ty nên yêu cầu Tòa
án và Cục Sở hữu trí tuệ công nhận thương hiệu Trường Thịnh là “nhãn hiệu nổi tiếng” - “nhãn
hiệu được người tiêu dùng biết đến rộng rãi trên toàn lãnh thổ Việt Nam” theo khoản 20 Điều 4
Luật Sở hữu trí tuệ 2019. Bởi khi doanh nghiệp được công nhận là “nhãn hiệu nổi tiếng” thì
“quyền sở hữu được xác lập trên cơ sở sử dụng, không phụ thuộc vào thủ tục đăng ký” theo
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 9/18
khoản 3 Điều 6 Luật Sở hữu trí tuệ 2019. Sau khi được công nhận là “nhãn hiệu nổi tiếng”, công
ty Trường Thịnh có thể thực hiện được 3 biện pháp theo dự định như đã nói ở trên.
Hoặc có thể đăng ký kiểu dáng công nghiệp ngay khi gặp tình huống trên với trường hợp là
chưa có ai đã đăng ký trước đó. Theo khoản 1 Điều 1 Luật sở hữu trí tuệ sửa đổi, bổ sung năm
2009 quy định đối tượng sở hữu trí tuệ bao gồm:
"Điều 1. Sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật sở hữu trí tuệ:
1. Điều 3 được sửa đổi, bổ sung như sau:
“Điều 3. Đối tượng quyền sở hữu trí tuệ
1. Đối tượng quyền tác giả bao gồm tác phẩm văn học, nghệ thuật, khoa học; đối tượng quyền
liên quan đến quyền tác giả bao gồm cuộc biểu diễn, bản ghi âm, ghi hình, chương trình phát
sóng, tín hiệu vệ tinh mang chương trình được mã hoá.
2. Đối tượng quyền sở hữu công nghiệp bao gồm sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố
trí mạch tích hợp bán dẫn, bí mật kinh doanh, nhãn hiệu, tên thương mại và chỉ dẫn địa lý.
3. Đối tượng quyền đối với giống cây trồng là vật liệu nhân giống và vật liệu thu hoạch.”"
Điều kiện bảo hộ kiểu dáng công nghiệp
Kiểu dáng công nghiệp được bảo hộ nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau đây:
- Có tính mới: Kiểu dáng công nghiệp được coi là có tính mới nếu kiểu dáng công nghiệp đó
khác biệt đáng kể với những kiểu dáng công nghiệp đã bị bộc lộ công khai dưới hình thức sử
dụng, mô tả bằng văn bản hoặc bất kỳ hình thức nào khác ở trong nước hoặc ở nước ngoài trước
ngày nộp đơn hoặc trước ngày ưu tiên nếu đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp được hưởng quyền ưu tiên.
- Có tính sáng tạo: Kiểu dáng công nghiệp được coi là có tính sáng tạo nếu căn cứ vào các kiểu
dáng công nghiệp đã được bộc lộ công khai dưới hình thức sử dụng, mô tả bằng văn bản hoặc
bất kỳ hình thức nào khác ở trong nước hoặc ở nước ngoài trước ngày nộp đơn hoặc trước ngày
ưu tiên của đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp trong trường hợp đơn được hưởng quyền ưu
tiên, kiểu dáng công nghiệp đó không thể được tạo ra một cách dễ dàng đối với người có hiểu
biết trung bình về lĩnh vực tương ứng.
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 10/18
- Có khả năng áp dụng công nghiệp: Kiểu dáng công nghiệp được coi là có khả năng áp dụng
công nghiệp nếu có thể dùng làm mẫu để chế tạo hàng loạt sản phẩm có hình dáng bên ngoài là
kiểu dáng công nghiệp đó bằng phương pháp công nghiệp hoặc thủ công nghiệp.
Trong trường hợp có nhiều đơn đăng ký các kiểu dáng công nghiệp trùng hoặc không khác biệt
đáng kể với nhau thì văn bằng bảo hộ chỉ được cấp cho kiểu dáng công nghiệp trong đơn hợp
lệ có ngày ưu tiên hoặc ngày nộp đơn sớm nhất trong số những đơn đáp ứng các điều kiện để
được cấp văn bằng bảo hộ.
Trong trường hợp có nhiều đơn đăng ký các kiểu dáng công nghiệp trùng hoặc không khác biệt
đáng kể với nhau, cùng đáp ứng các điều kiện để được cấp văn bằng bảo hộ và cùng có ngày ưu
tiên hoặc ngày nộp đơn sớm nhất thì văn bằng bảo hộ chỉ được cấp cho đối tượng của một đơn
duy nhất trong số các đơn đó theo thoả thuận của tất cả những người nộp đơn; nếu không thoả
thuận được thì các đối tượng tương ứng của các đơn đó bị từ chối cấp văn bằng bảo hộ.
Đối tượng không được bảo hộ với danh nghĩa kiểu dáng công nghiệp
(a) Hình dáng bên ngoài của sản phẩm do đặc tính kỹ thuật của sản phẩm bắt buộc phải có;
(b) Hình dáng bên ngoài của công trình xây dựng dân dụng hoặc công nghiệp;
(c) Hình dáng của sản phẩm không nhìn thấy được trong quá trình sử dụng sản phẩm.
(d) Đối tượng trái với đạo đức xã hội, trật tự công cộng, có hại cho quốc phòng, an ninh.
• Thứ hai, công ty đã đăng ký kiểu dáng công nghiệp.
Tại thời điểm phát hiện ra hành vi của công ty Long Sơn có bán ra thị trường sản phẩm máy
làm bánh mỳ Pesus có kiểu dáng giống hệt với máy làm bánh mỳ Pebread nếu vẫn còn trong
thời gian được bảo hộ. Theo quy định tại Điều 126 Luật sở hữu trí tuệ năm 2005 có quy định
về hành vi xâm phạm quyền đối với kiểu dáng công nghiệp như sau:
"Điều 126. Hành vi xâm phạm quyền đối với sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí
Các hành vi sau đây bị coi là xâm phạm quyền của chủ sở hữu sáng chế, kiểu dáng công
nghiệp, thiết kế bố trí:
1. Sử dụng sáng chế được bảo hộ, kiểu dáng công nghiệp được bảo hộ hoặc kiểu dáng công
nghiệp không khác biệt đáng kể với kiểu dáng đó, thiết kế bố trí được bảo hộ hoặc bất kỳ phần
nào có tính nguyên gốc của thiết kế bố trí đó trong thời hạn hiệu lực của văn bằng bảo hộ mà
không được phép của chủ sở hữu;
2. Sử dụng sáng chế, kiểu dáng công nghiệp, thiết kế bố trí mà không trả tiền đền bù theo quy
định về quyền tạm thời quy định tại Điều 131 của Luật này."
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 11/18
Như vậy, một hành vi được coi là hành vi xâm phạm đối với kiểu dáng công nghiệp là hành
vi sử dụng kiểu dáng công nghiệp không khác biệt đáng kể đối với kiểu dáng công nghiệp đã
được bảo hộ trong thời hạn hiệu lực của văn bằng bảo hộ không được phép của chủ sở hữu.
Để xác định được một hành vi được coi là hành vi xâm phạm quyền đối với kiểu dáng công
nghiệp thì phải đáp ứng được các điều kiện quy định tại Điều 12 Thông tư 11/2015/TT-
BKHCN quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định số 99/2013/NĐ-
CP ngày 29/8/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp. Hướng xử lý vi phạm:
Theo Khoản 1, Điều 198, Luật Sở hữu trí tuệ quy định về quyền tự bảo vệ với quyền sở hữu trí tuệ của mình:
“1. Chủ thể quyền sở hữu trí tuệ có quyền áp dụng các biện pháp sau đây để bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ của mình:
a) Áp dụng biện pháp công nghệ nhằm ngăn ngừa hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ;
b) Yêu cầu tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ phải chấm dứt hành vi
xâm phạm, xin lỗi, cải chính công khai, bồi thường thiệt hại;
c) Yêu cầu cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ theo
quy định của Luật này và các quy định khác của pháp luật có liên quan;
d) Khởi kiện ra tòa án hoặc trọng tài để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của mình.”
Trong trường hợp này thì nhận định của Trường Thịnh về công ty Long Sơn là đúng. Vì theo
xem xét kiểu dáng công nghiệp của hai sản phẩm là Pebread và Pesus của công ty Long Sơn,
có thể thấy sản phẩm máy làm bánh mỳ Pesus của công ty Long Sơn có kiểu dáng giống hệt với
máy làm bánh mỳ Pebread. Và công ty Long Sơn sử dụng kiểu dáng công nghiệp đó mà không
được sự cho phép của Công ty Trường Thịnh. Vì thế đây là hành vi xâm phạm quyền đối với
kiểu dáng công nghiệp được bảo hộ theo Điều 126 của Luật Sở hữu trí tuệ 2019, vi phạm điểm
a khoản 1 Điều 11 của Nghị định 97/2010/NĐ-CP ngày 21/9/2010 quy định về xử phạt vi phạm
hành chính về sở hữu công nghiệp.
Chính vì lẽ đó mà công ty Trường Thịnh hoàn toàn có thể thực hiện các biện pháp đã dự định
đối với công ty Long Sơn là:
(1) Cảnh báo với người tiêu dùng.
Khi có dấu hiệu xâm phạm thương hiệu, việc Trường Thịnh cảnh báo tới người tiêu dùng sẽ
giúp người tiêu dùng nhận biết kịp thời để có thể mua đúng sản phẩm của Trường Thịnh.
Không để công ty Long Sơn lợi dụng sự khó phân biệt từ kiểu dáng công nghiệp từ đó kinh
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 12/18
doanh trực lợi. Thêm vào đó, cũng tránh giảm sút uy tín của thương hiệu nếu rơi vào trường
hợp sản phẩm của Long Sơn có chất lượng kém hơn mà người tiêu dùng vẫn lầm tưởng đó
là sản phẩm của Trường Thịnh.
(2) Gửi thông báo đến công ty Long Sơn rằng họ đã xâm phạm sở hữu trí tuệ đối với công ty mình.
Dựa trên những căn cứ xử lý mà Luật Sở hữu trí tuệ đề cập, công ty Trường Thịnh có thể tự
bảo vệ quyền của mình bằng cách gửi tới công ty Long Sơn thư khuyến cáo hoặc thư khuyến nghị.
Ưu điểm của biện pháp này là có thể tiến hành ngay khi nghi ngờ về hành vi vi phạm. Ngoài
ra, trong tranh chấp thì không gì bằng thỏa thuận, đàm phán. Biện pháp này nếu áp dụng và
thành công thì không chỉ tiết kiệm thời gian mà tiết kiệm rất nhiều chi phí, thủ tục.
Tuy nhiên, không phải lúc nào biện pháp này cũng phát huy hiệu quả bởi bên vi phạm có
thể đồng ý với nội dung khuyến cáo và cũng có thể không. Đồng nghĩa với hành vi vi phạm
vẫn có thể tồn tại hoặc được xử lý nhưng không triệt để.
Lời thông báo này nhằm đưa ra lời mong muốn đàm phán, thoải thuận êm đẹp giữa 2 bên
nhưng nếu không đạt được thỏa thuận với nhau đây cũng như một lời báo trước cho bên
Long Sơn rằng trong thời gian sắp tới, họ có thể sẽ bị xử lý về vấn đề “xâm phạm sở hữu trí
tuệ” đối với công ty Trường Thịnh. Ngoài ra, đó cũng cho thời gian để bên Long Sơn chuẩn
bị trước để đưa ra lời giải thích rõ ràng cho việc trùng lặp kiểu dáng công nghiệp trên khi sự việc đi quá xa.
(3) Thông báo với cơ quan quản lý thị trường về hành vi xâm phạm này.
Theo khoản 3, Điều 15 của Nghị định 97/2010/NĐ-CP ngày 21/9/2010 quy định về xử phạt
vi phạm hành chính về sở hữu công nghiệp, thì cơ quan Quản lý thị trường có thẩm quyền
xử lý hành vi xâm phạm kiểu dáng công nghiệp của công ty Long Sơn đối với công ty
Trường Thịnh nếu công ty Trường Thịnh yêu cầu. Mức xử phạt cho Long Sơn trong trường
hợp này được quy định tại khoản 1 Điều 11 của Nghị định 97/2010/NĐ-CP ngày 21/9/2010
quy định về xử phạt vi phạm hành chính về sở hữu công nghiệp, “Phạt cảnh cáo hoặc phạt
tiền từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với tổ chức, cá nhân thực hiện một trong các
hành vi sau đây vì mục đích kinh doanh trong trường hợp giá trị hàng hóa, dịch vụ vi phạm đến 5.000.000 đồng”.
Nếu khi thông báo với cơ quan chính quyền trong thời gian chờ đợi phản hồi thì hậu quả của việc
xâm phạm sở hữu trí tuệ cụ thể là đạo nhái kiểu dáng công nghiệp gây nhiều tổn hại cho công ty
Trường Thịnh thì công ty nên yêu cần cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý thông qua các biện
pháp hành chính, dân sự, hình sự.
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 13/18
Để bắt tay vào xử lý vi phạm kiểu dáng công nghiệp bằng biện pháp dân sự, công ty Trường
Thịnh cần chuẩn bị các tài liệu:
✓ Giấy ủy quyền (Nếu ủy quyền cho Tổ chức đại diện/văn phòng luật thực hiện);
✓ Thông tin, tài liệu chứng minh hành vi vi phạm. Thông tin của bên vi phạm gồm tên cá
nhân/tên doanh nghiệp, ảnh chụp, tài liệu chứng minh như hóa đơn, chứng từ, hình ảnh vi phạm thực tế..
✓ Mẫu sản phẩm/kiểu dáng vi phạm;
✓ Bản sao Giấy chứng nhận đăng ký kiểu dáng công nghiệp (còn hiệu lực) hoặc giấy tờ
chứng minh quyền sở hữu/quyền sử dụng hợp pháp kiểu dáng công nghiệp;
✓ Mẫu sản phẩm/ảnh chụp kiểu dáng bị vi phạm.
Sau khi chuẩn bị tài liệu, thông tin cần thiết, công ty Trường Thịnh tiến hành lần lượt các bước:
Bước 1: Yêu cầu giám định kiểu dáng công nghiệp;
Mặc dù giám định kiểu dáng công nghiệp không phải bước bắt buộc nhưng kết luận giám định là
tài liệu tham khảo có giá trị cao khi tiến hành xử lý xâm phạm kiểu dáng công nghiệp. Thủ tục
giám định kiểu dáng công nghiệp được thực hiện tại Viện khoa học sở hữu trí tuệ.
✓ Để thực hiện giám định, cần chuẩn bị hồ sơ:
✓ Quyết định trưng cầu giám định/Tờ khai yêu cầu giám định (theo mẫu của Viện khoa học sở hữu trí tuệ);
✓ Bản sao giấy chứng nhận đăng ký kiểu dáng công nghiệp;
✓ Mẫu Kiểu dáng công nghiệp bị vi phạm (Ảnh chụp/Bản vẽ..)
✓ Hợp đồng dịch vụ giám định;
✓ Chứng từ nộp phí giám định;
✓ Giấy ủy quyền (Nếu ủy quyền cho Tổ chức đại diện)
Trong yêu cầu giám định, thể hiện rõ đối tượng giám định và yêu cầu nội dung giám định. Thời
gian thực hiện giám định kiểu dáng công nghiệp là từ 05 ngày làm việc đến 26 ngày làm việc.
Chi phí giám định tùy theo vụ việc, nội dung yêu cầu và thời gian yêu cầu giám định. Tiến hành
xử lý vi phạm sau khi có kết luận giám định.
Như đã đề cập, công ty Trường Thịnh có thể tự mình gửi thư khuyến cáo đến bên vi phạm là công
ty Long Sơn. Đây là phương án thường được ưu tiên lựa chọn bởi thương lượng là sự lựa chọn
tốt nhất khi xảy ra tranh chấp. Tuy nhiên, thư khuyến cáo không phát huy hiệu quả, công ty
Trường Thịnh có thể sử dụng biện pháp số hai.
Bước 2: Gửi thông báo chính thức đến bên vi phạm
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 14/18
Giai đoạn này tương tự với giai đoạn gửi thư khuyến cáo đã đề cập ở trên. Chỉ khác là thông báo
chính thức này, có kèm theo kết luật giám định là kết luận có tính chuyên môn, kỹ thuật cao do
Cơ quan có thẩm quyền kết luận. Đây cũng là căn cứ để xác định chủ thể quyền đã thông báo
chính thức bằng văn bản đến bên có hành vi vi phạm.
Bước 3: Yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xử lý hành vi vi phạm bằng biện pháp hành chính.
Điều 211 Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành, quy định về hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp
bị xử phạt vi phạm hành chính, nếu xâm phạm quyền kiểu dáng công nghiệp gây ra thiệt hại cho
chủ sở hữu quyền, gây hại cho người tiêu dùng hoặc cho xã hội; Sản xuất, lưu thông hàng hóa giả
mạo kiểu dáng công nghiệp …
Chiếu theo những quy định để xác định các hành vi xâm phạm kiểu dáng công nghiệp đã đề cập
ở trên, nếu đối tượng vi phạm là công ty Long Sơn thuộc vào một trong các trường hợp của Điều
211 vừa đề cập. Chủ sở hữu kiểu dáng công nghiệp là công ty Trường Thịnh có thể yêu cầu cơ
quan có thẩm quyền xử lý đối với hành vi vi phạm bằng biện pháp xử phạt hành chính.
Nghị định số 99/2013/NĐ-CP xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực SHCN quy định chi tiết
về đơn yêu cầu xử lý vi phạm, thẩm quyền, quy trình tiếp nhận đơn như sau:
Th nhất, về thẩm quyền xử lý vi phạm hành chính với lĩnh vực sở hữu công nghiệp:
“Điều 15. Thẩm quyền xử phạt
1. Thanh tra Khoa học và Công nghệ có thẩm quyền xử phạt các hành vi vi phạm quy định tại
Chương II của Nghị định này.
2. Thanh tra Thông tin và Truyền thông có thẩm quyền xử phạt hành vi vi phạm quy định tại
Điểm a Khoản 16 Điều 14 của Nghị định này.
3. Quản lý thị trường có thẩm quyền xử phạt các hành vi vi phạm sau đây:
a) Hành vi vi phạm quy định tại Điều 12 và Điều 13 của Nghị định này trong hoạt động sản
xuất, buôn bán, vận chuyển, tàng trữ hàng hóa tại thị trường trong nước;
b) Hành vi vi phạm quy định tại các Điều 6, 9, 11 và 14 của Nghị định này trong hoạt động
buôn bán, vận chuyển hàng hóa tại thị trường trong nước. Trong trường hợp xử lý hành vi
vi phạm quy định tại Điểm b Khoản 3 Điều này mà xác định được cơ sở sản xuất loại hàng
hóa đó thì Quản lý thị trường có thẩm quyền tiếp tục xử lý hành vi vi phạm tại cơ sở sản xuất.
4. Hải quan có thẩm quyền xử phạt hành vi vi phạm quy định tại các Điều 6, 9, 10, 11, 12, 13
và 14 của Nghị định này trong hoạt động quá cảnh, nhập khẩu hàng hóa.
5. Công an có thẩm quyền phát hiện, xác minh, thu thập thông tin, chứng cứ các hành vi xâm
phạm quyền về sở hữu công nghiệp và cung cấp cho các cơ quan xử lý vi phạm quy định tại
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 15/18
các Khoản 1, 2, 3 và 4 Điều này; có thẩm quyền xử phạt hành vi vi phạm quy định tại các
Điều 9, 12 và 13 của Nghị định này.
6. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện có thẩm quyền xử phạt hành vi vi phạm trong lĩnh vực
sở hữu công nghiệp xảy ra tại địa phương theo nguyên tắc xác định và phân định thẩm
quyền xử phạt vi phạm hành chính quy định tại Điều 38 và Điều 52 của Luật xử lý vi phạm hành chính.
Thứ hai, về đơn yêu cầu xử lý vi phạm:
“Điều 24. Đơn yêu cầu xử lý vi phạm
1. Yêu cầu xử lý vi phạm phải được thể hiện bằng văn bản dưới hình thức đơn yêu cầu xử
lý vi phạm, trong đó nêu rõ ngày làm đơn, tên cơ quan nhận đơn hoặc các cơ quan nhận
đơn, thông tin về tổ chức, cá nhân yêu cầu xử lý vi phạm; người đại diện hợp pháp hoặc
tổ chức, cá nhân được ủy quyền; đối tượng sở hữu công nghiệp liên quan; hàng hóa,
dịch vụ có dấu hiệu vi phạm; tên, địa chỉ tổ chức, cá nhân vi phạm; biện pháp yêu cầu
xử lý; chữ ký của người đại diện hợp pháp của tổ chức, cá nhân yêu cầu xử lý vi phạm
hoặc tổ chức, cá nhân được ủy quyền, dấu xác nhận chữ ký, nếu có; nếu trước đó đơn
đã được gửi cho cơ quan khác thì phải ghi rõ tên cơ quan và ngày gửi đơn trước đó.
2. Đơn yêu cầu xử lý vi phạm phải kèm theo tài liệu chứng minh quyền yêu cầu xử lý vi
phạm; tài liệu mô tả hoặc ảnh chụp hành vi hoặc hàng hóa, dịch vụ vi phạm; địa điểm
nơi có hành vi hoặc hàng hóa, dịch vụ vi phạm. Tổ chức, cá nhân yêu cầu xử lý vi phạm
có thể cung cấp các tài liệu, mẫu vật, chứng cứ khác để hỗ trợ cơ quan có thẩm quyền
xác định hành vi vi phạm và hàng hóa, dịch vụ vi phạm.”
Thứ ba, về quy trình tiếp nhận và xem xét đơn yêu cầu xử lý vi phạm:
Sau khi tiếp nhận đơn yêu cầu xử lý vi phạm, cơ quan nhận đơn xét xét tính hợp lệ của các tài
liệu, chứng cứ trong thời hạn 10 ngày làm việc. Nếu xét thấy thông tin, tài liệu chưa đầy đủ thì
có thể yêu cầu bổ sung tài liệu hoặc giải trình trong thời hạn 30 ngày làm việc.
Trong thời hạn 30 ngày làm việc nếu xét thấy hồ sơ đáp ứng yêu cầu, cơ quan nhận đơn thông
báo cho công ty Trường Thịnh về dự định thời gian, biện pháp xử lý...
Bước 4: Khởi kiện tại tòa án hoặc trọng tài thương mại.
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 16/18
Sau khi đã thực hiện các biện pháp trên, nếu thấy cần thiết, công ty Trường Thịnh có thể khởi
kiện ra cơ quan Tòa án hoặc Trọng tài thương mại. Thủ tục khởi kiện tại Tòa án được thực hiện
theo quy định của Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 về giải quyết tranh chấp về quyền sở hữu trí tuệ.
Thẩm quyền xử lý tranh chấp đối với kiểu dáng công nghiệp thuộc về Tòa án nhân dân cấp tỉnh
nơi bị đơn cư trú, làm việc (nếu là cá nhân) hoặc trụ sở (nếu là cơ quan, tổ chức). Hoặc giữa các
bên có thể tự thỏa thuận bằng văn bản yêu cầu Tòa án nơi cư trú, làm việc, trụ sở của nguyên đơn
giải quyết tranh chấp. (Khoản 2 Điều 30; Khoản 1 Điều 39 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015).
Căn cứ Điều 202 Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành, tại cơ quan Tòa án, chủ thể có kiểu dáng công
nghiệp bị xâm phạm có quyền yêu cầu Tòa án áp dụng các biện pháp sau để bảo vệ quyền và lợi ích của mình:
“Điều 202. Các biện pháp dân sự
Tòa án áp dụng các biện pháp dân sự sau đây để xử lý tổ chức, cá nhân có hành vi xâm phạm
quyền sở hữu trí tuệ:
1. Buộc chấm dứt hành vi xâm phạm;
2. Buộc xin lỗi, cải chính công khai;
3. Buộc thực hiện nghĩa vụ dân sự;
4. Buộc bồi thường thiệt hại;
5. Buộc tiêu hủy hoặc buộc phân phối hoặc đưa vào sử dụng không nhằm mục đích thương
mại đối với hàng hóa, nguyên liệu, vật liệu và phương tiện được sử dụng chủ yếu để sản
xuất, kinh doanh hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ với điều kiện không làm ảnh
hưởng đến khả năng khai thác quyền của chủ thể quyền sở hữu trí tuệ.”
Ngoài ra, theo quy định tại Khoản 1 Điều 206 Luật Sở hữu trí tuệ, căn cứ vào tình hình thực tế
công ty Trường Thịnh có quyền yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời nếu nhận
thấy một trong các trường hợp:
“a) Đang có nguy cơ xảy ra thiệt hại không thể khắc phục được cho chủ thể quyền sở hữu trí tuệ;
b) Hàng hóa bị nghi ngờ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ hoặc chứng cứ liên quan đến hành vi
xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ có nguy cơ bị tẩu tán hoặc bị tiêu hủy nếu không được bảo vệ kịp thời.”
Các biện pháp khẩn cấp tạm thời có thể được áp dụng bao gồm: Thu giữ, kê biên tài sản, niêm
phong, cấm dịch chuyển, cấm chuyển dịch quyền sở hữu …
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 17/18
Ngoài áp dụng các biện pháp hành chính, dân sự trong giải quyết tranh chấp, vi phạm về kiểu
dáng công nghiệp. Hành vi xâm phạm quyền với kiểu dáng công nghiệp có thể bị truy cứu trách
nhiệm hình sự nếu có yếu tố cấu thành tội phạm.
Đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp cho các sản phẩm trước khi bán ra thị trường là một trong
những yếu tố đầu tiên và quan trọng bậc nhất khi xử lý các hành vi xâm phạm quyền liên quan
đến sở hữu công nghiệp.
Theo quy định tại điểm a Khoản 3 Điều 6 Luật sở hữu trí tuệ thì kiểu dáng công nghiệp chỉ được
bảo hộ trên cơ sở quyết định cấp văn bằng bảo hộ của Cục sở hữu trí tuệ. Nên khi muốn được sử
dụng độc quyền và tránh những hành vi xâm phạm quyền sở hữu kiểu dáng công nghiệp thì cần
tới trụ sở Cục Sở hữu trí tuệ để đăng ký bảo hộ.
Giải pháp tối ưu trong trường hợp này là công ty Trường Thịnh cần tiến hành đàm phán và thỏa
thuận với công ty Long Sơn để giải quyết trong trên thiện trí với nhau.
Như đã nói ở tình huống thứ nhất nếu công ty Trường Thịnh chưa đăng ký bảo hộ kiểu dáng công
nghiệp cần ngay lập tức tiến hành đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp. Nếu như công ty Long
Sơn đã đăng ký bảo hộ trước thì công ty Trường Thịnh có thể đàm phán để mua lại quyền đối với
kiểu dáng công nghiệp của thương hiệu máy làm bánh mỳ. Trong trường hợp xấu nhất, công ty
Trường Thịnh sẽ bị mất trắng thương hiệu máy làm bánh mỳ đã được gây dựng trong suốt 5 năm qua.
Qua tình huống trên ta có thể thấy tầm quan trọng của việc đăng ký bảo hộ kiểu dáng công nghiệp
nói riêng cũng như việc đăng ký bảo hộ thương hiệu nói chung. Việc đăng ký bảo hộ thương hiệu
không chỉ giúp đặt nền móng vững chắc cho những chiến lược phát triển của doanh nghiệp mà
còn tạo cơ sở pháp lý tránh những tình huống phát sinh tranh chấp không đáng có xảy ra trong tương lai.
Họ tên SV/HV: Nguyễn Việt Hoàng - Mã LHP: 2216BRMG2011 Trang 18/18