Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
0
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
MỤC LỤC
Chuû ñeà ②
Cöïc trò cuûa haøm soá <Nhoùm toaùm vdc>
................ 2
2
1. Định nghĩa ............................................................................................................................................ 2
2. Định lý, quy tắc .................................................................................................................................... 2
a. Điều kiện cần để hàm số đạt cực trị ............................................................................................................ 2
b. Chú ý ................................................................................................................................................................. 2
c. Điều kiện đủ để hàm số đạt cực trị ................................................................................................................... 2
........ 3
1. CÁC DẠNG TOÁN CƠ BẢN ............................................................................................................. 3
1.1.Dạng 1.Tìm cực trị của hàm số dựa vào bảng xét dấu, bảng biến thiên. ....................................................... 3
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản ...................................................................................................................... 3
b. Các bài toán tự luận ......................................................................................................................................... 7
1.2.Dạng 2: Tìm điểm cực trị của hàm số dựa vào đồ thị hàm số ........................................................................ 8
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản ...................................................................................................................... 9
b. Ví dụ minh họa: Tìm cực trị (nếu có) của các hàm số sau: ............................................................................. 12
1.3.Dạng 3.Tìm cực trị hàm số
y f x
đựa vào đồ thị hàm số
'y f x
................................................. 13
Chú ý ................................................................................................................................................................... 13
a. Các bài toán cơ bản ........................................................................................................................................ 13
b. Các bài toán trắc nghiệm trong đề thi đại học ............................................................................................... 15
1.4.Dạng 4.Tìm cực trị của hàm số
y f u
dựa vào đồ thị hàm số
y f x
. ......................................... 20
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản .................................................................................................................... 20
1.5.Dạng 5.Các bài toán cực trị hàm số bậc 3 ................................................................................................ 25
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản .................................................................................................................... 26
b. Các bài toán tự luận ....................................................................................................................................... 30
1.6.Dạng 6.Các bài toán cực trị hàm số bậc 4 ................................................................................................ 31
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản .................................................................................................................... 32
1.7.Dạng 7.Các bài toán cực trị hàm phân thức............................................................................................ 34
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản .................................................................................................................... 34
2. CÁC DẠNG TOÁN NÂNG CAO ..................................................................................................... 35
2.2.Dạng 6.Các bài toán cực trị hàm số bậc 3 chứa tham số ....................................................................... 36
KIẾN THỨC CƠ BẢN
I.
=I
II.
=I
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
1
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
a. Các bài toán cơ bản ........................................................................................................................................ 37
Chú ý ................................................................................................................................................................... 37
b. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản .................................................................................................................... 38
c. Các bài toán trắc nghiệm tương tự ................................................................................................................. 39
2.3.Dạng 3. Các bài toán cực trị hàm số bậc 4 chứa tham số ............................................................................. 44
Chú ý ................................................................................................................................................................... 44
a. Các bài toán cơ bản ........................................................................................................................................ 45
b. Các bài toán minh họa .................................................................................................................................... 48
c. Các bài toán trắc nghiệm tương tự ................................................................................................................. 49
2.4.Dạng 4. Các bài toán cực trị hàm số phân thức, lượng giác vô tỉ, hàm bậc cao. .......................................... 56
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản .................................................................................................................... 56
b. Các bài toán tự luận minh họa ....................................................................................................................... 58
2.5.Dạng 5. Các bài toán cực trị hàm chứa trị tuyện đối ................................................................................... 58
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản .................................................................................................................... 59
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
2
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Chuû ñeà ②
Cöïc trò cuûa haøm soá
<Nhoùm toaùm vdc>
1. Định nghĩa
Giả sử hàm số
()y f x
xác định trên tập hợp
D
DR
và
o
xD
.
o
x
được gọi là một điểm cực đại của hàm số
()y f x
nếu tồn tại một khoảng
; ab
chứa
điểm
o
x
sao cho
; a b D
và
oo
( ) ( ) ; \f x f x x a b x
.
Khi đó
o
fx
được gọi là giá trị cực đại của hàm số
()fx
.
o
x
được gọi là một điểm cực tiểu của hàm số
()y f x
nếu tồn tại một khoảng
; ab
chứa
điểm
o
x
sao cho
; a b D
và
oo
( ) ( ) ; \f x f x x a b x
.
Khi đó
o
fx
được gọi là giá trị cực tiểu của hàm số
()fx
.
2. Định lý, quy tắc
a. Điều kiện cần để hàm số đạt cực trị
Định lý 1
Giả sử hàm số
()y f x
đạt cực trị tại điểm
o
x
. Khi đó, nếu
()fx
có đạo hàm tại điểm
o
x
thì
o
0fx
.
b. Chú ý
o
fx
có thể bằng 0 tại điểm
o
x
nhưng hàm số
()fx
không đạt cực trị tại điểm
o
x
.
Hàm số chỉ có thể đạt cực trị tại những điểm nằm trong tập xác định của hàm mà tại đó
đạo hàm của hàm số bằng 0 hoặc không có đạo hàm. Những điểm như thế gọi là những
“điểm tới hạn”.
o
x
và nếu đồ thị hàm số có tiếp tuyến tại điểm
oo
; x f x
thì tiếp
tuyến đó song song với trục hoành.
c. Điều kiện đủ để hàm số đạt cực trị
Định lý 2
Giả sử hàm số
()y f x
liên tục trên khoảng
; ab
chứa điểm
o
x
và có đạo hàm trên các
khoảng
o
; ax
và
o
; xb
. Khi đó,
KIẾN THỨC CƠ BẢN
I.
=I
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
3
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
ếu
oo
oo
0, ;
0, ;
f x x a x
f x x x b
thì hàm số đạt cực tiểu tại điểm
o
x
.
Nói một cách khác, nếu
o
fx
đổi dấu từ âm sang dương khi x qua
o
x
thì hàm số đạt cực
tiểu tại
o
x
.
ếu
oo
oo
0, ;
0, ;
f x x a x
f x x x b
thì hàm số đạt cực đại tại điểm
o
x
.
Nói một cách khác, nếu
o
fx
đổi dấu từ dương sang âm khi x qua
o
x
thì hàm số đạt cực
đại tại
o
x
.
Định lý 3
Giả sử hàm số
()y f x
có đạo hàm cấp một trên khoảng
; ab
chứa điểm
o
x
,
o
0fx
và
()fx
có đạo hàm cấp hai khác 0 tại điểm
o
x
.
ếu
o
0fx

thì hàm số
()fx
đạt cực đại tại điểm
o
x
.
ếu
o
0fx

thì hàm số
()fx
đạt cực tiểu tại điểm
o
x
.
1. CÁC DẠNG TOÁN CƠ BẢN
1.1.Dạng 1.Tìm cực trị của hàm số dựa vào bảng xét dấu, bảng biến thiên.
Phương pháp giải
Giả sử hàm số
()y f x
có đạo hàm cấp một trên khoảng
; ab
chứa điểm
o
x
,
o
0fx
và
()fx
có đạo hàm cấp hai khác 0 tại điểm
o
x
.
ếu
o
0fx

thì hàm số
()fx
đạt cực đại tại điểm
o
x
.
ếu
o
0fx

thì hàm số
()fx
đạt cực tiểu tại điểm
o
x
.
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
Ví dụ 1
Cho hàm số
fx
có bảng biến thiên như hình vẽ
f(b)
x
o
a
b
f(a)
f(x
0
)
+
y
y'
x
0
f(b)
x
o
a
b
f(a)
f(x
0
)
+
y
y'
x
0
CÁC VÍ DỤ MINH HỌA
II.
=I
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
4
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Điểm cực tiểu của hàm số đã cho là
A.
3x
. B.
0x
. C.
1x
. D.
2x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 2
Cho hàm số
fx
xác định trên và có bảng xét dấu
fx
như hình bên. Khẳng định nào
sau đây sai?
A. Hàm số đạt cực tiểu tại
2x
. B. Hàm số đạt cực đại tại
3x 
.
C.
1x
là điểm cực trị của hàm số. D. Hàm số có hai điểm cực trị.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 3
Cho hàm số
y f x
có bảng biến thiên như sau:
Hàm số đạt cực đại tại điểm
A.
0x
. B.
0; 3
. C.
3y 
. D.
3x 
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 4
Hàm số
y f x
xác định, liên tục trên và có bảng biến thiên như hình vẽ bên dưới. Khẳng
định nào sau đây đúng?
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
5
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
A. Hàm số đạt cực tiểu tại
1x 
.
B. Hàm số có giá trị lớn nhất bằng
1
và giá trị nhỏ nhất bằng
1
.
C. Hàm số có đúng hai cực trị.
D. Hàm số đạt cực đại tại
0x
,
1x
và đạt cực tiểu tại
2x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 5
Cho hàm số
()y f x
liên tục trên và có bảng xét dấu
fx
như sau:
Kết luận nào sau đây đúng
A. Hàm số có
4
điểm cực trị. B. Hàm số có
2
điểm cực đại.
C. Hàm số có
2
điểm cực trị. D. Hàm số có
2
điểm cực tiểu.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 6
Cho hàm số
y f x
có bảng biến thiên như hình vẽ:
Hỏi hàm số có bao nhiêu điểm cực trị?
A. Có một điểm. B. Có ba điểm. C. Có hai điểm. D. Có bốn điểm.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
0
0
+
+
+
4
3
2
+
∞
1
x
f '(x)
-
∞
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
6
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 7
Cho hàm số
()fx
liên tục trên các khoảng
( ;1),(1; )
và có bảng biến thiên như hình dưới
Khẳng định nào sau đây đúng?
A. Hàm số đạt cực tại
0x
và đạt cực tiểu tại
2x
.
B. Hàm số có giá trị cực tiểu bằng 1.
C. Hàm số đạt cực tại
2x
và đạt cực tiểu tại
0x
.
D. Hàm số có giá trị lớn nhất bằng 1 và giá trị nhỏ nhất bằng 5.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 8
Cho hàm số
y f x
có bảng biến thiên như hình bên.
Mệnh đề nào dưới đây sai?
A. Hàm số có đúng một điểm cực trị. B. Hàm số có giá trị cực tiểu bằng
2
.
C. Hàm số có giá trị nhỏ nhất bằng
2
. D. Hàm số đạt cực đại tại
0x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 9
Cho hàm số
y f x
xác định và liên tục trên và có bảng biến thiên như sau:
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
7
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
Khẳng định nào sau đây là đúng?
A. Hàm số đạt cực đại tại
0x
.
B. Đồ thị của hàm số có đúng 2 điểm cực trị.
C. Hàm số có giá trị lớn nhất bằng
0
và giá trị nhỏ nhất bằng
4
.
D. Hàm số có giá trị cực tiểu bằng
3
hoặc
2
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 10
Cho hàm số
y f x
có bảng biến thiên như hình vẽ. Hàm số có bao nhiêu điểm cực trị.
A.
5
. B.
3
. C.
4
D.
2
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
b. Các bài toán tự luận
Ví dụ 11
Tìm hàm số
42
0y ax bx c a
biết rằng hàm số có bảng biến thiên dưới đây:
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
8
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 12
Cho hàm số
y f x
có đạo hàm trên và có bảng xét dấu
fx
như sau
Hỏi hàm số
2
2y f x x
có bao nhiêu điểm cực tiểu?
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 13
Cho hàm số
y f x
có bảng biến thiên như sau. Hàm số
3y f x
có bao nhiêu điểm
cực trị
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
9
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
1.2.Dạng 2: Tìm điểm cực trị của hàm số dựa vào đồ thị hàm số
Phương pháp giải
Đồ thị đang đi lên sau đó đổi hướng đi xuống tại điểm
o
x
thì hàm số đạt cực đại tại điểm
o
x
.
Khi đó
o
fx
được gọi là giá trị cực đại của hàm số
fx
Đồ thị đang đi xuống sau đó đổi hướng đi lên tại điểm
o
x
thì hàm số đạt cực tiểu tại điểm
o
x
.
Khi đó
o
fx
được gọi là giá trị cực trị của hàm số
fx
Các điểm cực đại, cực tiểu của hàm số được gọi chung là điểm cực trị của hàm số
Các điểm
00
; ( )M x f x
của hàm số được gọi chung là điểm cực trị của hàm số trên đồ thị
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
Ví dụ 14
Cho hàm số
y f x
xác định, liên tục trên và có đồ thị là đường cong như hình vẽ. Hàm
số đạt cực đại tại điểm nào dưới đây?
A.
3x 
. B.
1x
. C.
0x
. D.
2x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 15
x
y
Hình vẽ minh hoạ
y
CT
y
CĐ
x
CĐ
x
CT
O
x
y
3
1
2
O
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
10
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Cho hàm số
y f x
xác định, liên tục trên , có đồ thị như hình vẽ. Mệnh đề nào dưới đây
đúng?
A. Hàm số đạt cực tiểu tại
3x
. B. Giá trị cực đại của hàm số bằng
0
.
C. Giá trị cực tiểu của hàm số bằng
1
. D. Hàm số đạt cực tiểu tại
1x 
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 16
Cho hàm số
y f x
xác định, liên tục trên đoạn
1; 3
và có đồ thị như hình vẽ. Khẳng định
nào sau đây đúng?
A. Hàm số đạt cực đại tại
1x 
và
2x
.
B. Hàm số đạt cực tiểu tại
0x
,
3x
.
C. Hàm số đạt cực tiểu tại
0x
, cực đại tại
2x
.
D. Hàm số đạt cực tiểu tại
0x
, cực đại tại
1x 
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 17
Cho hàm số
y f x
xác định, liên tục trên , có đồ thị như hình vẽ. Mệnh đề nào dưới đây
đúng?
x
y
1
3
2
O
x
y
1
2
1
2
2
O
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
11
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
A. Hàm số đạt cực tiểu tại
0x
. B. Hàm số đạt cực đại tại
1x
.
C. Hàm số đạt cực đại tại
1x 
và tại
1x
. D. Hàm số đạt cực tiểu tại
1x 
và tại
1x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 18
Đường cong bên là đồ thị của hàm số
42
y ax bx c
với
,,abc
là số thực và
0a
. Mệnh đề
nào dưới đây đúng?
A. Phương trình
0y
có ba nghiệm thực phân biệt.
B. Phương trình
0y
có đúng một nghiệm thực.
C. Phương trình
0y
có hai nghiệm thực phân biệt.
D. Phương trình
0y
có vô số nghiệm thực.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 19
Đường cong bên (nét đậm) là đồ thị của hàm số
2
34y f x x x
. Mệnh đề nào dưới đây
đúng?
x
y
1
1
1
O
x
y
O
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
12
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
A. Hàm số đạt cực đại tại
25
4
x
. B. Hàm số đạt cực tiểu tại
0x
.
C. Giá trị cực đại bằng
3
2
. D. Giá trị cực tiểu bằng 0.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 20
Đường cong bên (nét đậm) là đồ thị của hàm số
2
21y f x x x
. Xét các phát biểu sau
đây có bao nhiêu phát biểu đúng?
(1): Hàm số có một điểm cực đại và hai điểm cực tiểu
(2): Giá trị cực đại bằng
12f
và giá trị cực tiểu
1 2 1 2 0ff
.
(3): Hàm số chỉ có một điểm cực đại và không có điểm cực tiểu
(4): Hàm số đạt cực đại tại
1x
và đạt cực tiểu tại
1 2 0x
, loại điểm
1 2 0x
.
A. 1 phát biểu đúng. B. 2 phát biểu đúng. C. 3 phát biểu đúng. D. 4 phát biểu
đúng.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
x
y
25
4
3
2
4
1
O
x
y
1+
2
1
2
2
1
O
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
13
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
b. Ví dụ minh họa: Tìm cực trị (nếu có) của các hàm số sau:
Ví dụ 21
1.
42
y x 2x 1
2.
42
y x 2x 1
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
1.3.Dạng 3.Tìm cực trị hàm số
y f x
đựa vào đồ thị hàm số
'y f x
Phương pháp giải
B1: Từ ĐTHS
'y f x
xác định dấu của
'fx
trên từng khoảng xác định
B2: Lập trục xét dấu của hàm
'fx
hoặc bảng biến thiên của hàm số
B3: Kết luận
Chú ý
+) Điều kiện đủ để hàm số có cực trị
Khi
()fx
đổi dấu từ dương sang âm qua
xc
thì
xc
được gọi là điểm cực đại của hàm
số
Khi
()fx
đổi dấu từ âm sang dương qua
xc
thì
xc
được gọi là điểm cực tiểu của hàm
số.
+) Nếu
xc
là điểm cực trị của hàm
()y f x
thì
( ) 0fc
hoặc
()fc
không xác định, nhưng
nếu
( ) 0fc
thì chưa chắc
xc
đã là điểm cực trị của hàm số.
a. Các bài toán cơ bản
Ví dụ 22
Cho hàm số
y f x
có đạo hàm trên và đồ thị hàm số
y f x
được cho như hình vẽ.
Xác định số điểm cực trị của hàm số
y f x
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
O
x
y
1
1
1
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
14
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 23
Cho hàm số
y f x
có đạo hàm liên tục trên . Tìm số điểm cực trị của hàm số
5y f x x
biết đồ thị hàm số
y f x
như hình vẽ sau:
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 24
Cho hàm số
fx
xác định trên và có đồ thị của hàm số
fx
như hình vẽ. Hỏi hàm số
y f x
đã cho có mấy điểm cực tiểu?
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
O
x
y
fx
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
15
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
Ví dụ 25
Cho hàm số
y f x
có đạo hàm trên . Biết rằng hàm số
y f x
có đồ thị như hình vẽ
dưới đây:
Đặt
g x f x x
. Hỏi hàm số có bao nhiêu điểm cực đại và bao nhiêu điểm cực tiểu?
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
b. Các bài toán trắc nghiệm trong đề thi đại học
Ví dụ 26
(THPT Chuyên Trần Phú-Hải Phòng-lần 2 năm 2017-2018)
Cho hàm số xác định trên và hàm số có đồ thị như hình dưới:
Xét các khẳng định sau:
(I) Hàm số có cực trị.
(II) Phương trình có nhiều nhất ba nghiệm.
(III) Hàm số nghịch biến trên khoảng .
Số khẳng định đúng là
A. . B. . C. . D. .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
y f x
y f x
y f x
3
2018f x m
1y f x
0;1
1
3
2
0
O
x
y
1
2
3
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
16
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 27
(SGD Hà Tĩnh – Lần 2 năm 2017 – 2018)
Cho hàm số có đạo hàm liên tục trên . Đồ thị hàm số như hình vẽ sau.
Số điểm cực trị của hàm số là:
A. . B. . C. . D. .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 28
Cho hàm số . Hàm số có đồ thị trên một khoảng như hình vẽ bên.
Trong các khẳng định sau, có tất cả bao nhiêu khẳng định đúng?
. Trên , hàm số có hai điểm cực trị.
. Hàm số đạt cực đại tại .
. Hàm số đạt cực tiểu tại .
A. . B. . C. . D. .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 29
y f x
y f x
2y f x x
4
1
3
2
y f x
y f x
K
I
K
y f x
II
y f x
3
x
III
y f x
1
x
3
0
1
2
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
17
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
Cho hàm số . Hàm số có đồ thị như hình vẽ.
Mệnh đề nào sau đây sai?
A. có một cực tiểu. B. có hai cực đại.
C. có 3 điểm cực trị D. có 2 điểm cực trị.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 30
Cho hàm số xác định và liên tục trên và hàm số có đồ thị như hình vẽ
dưới đây
Khẳng định nào sau đây là đúng?
A. đạt cực đại tại . B. đạt cực đại tại .
C. đạt cực đại tại . D. đạt cực đại tại .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 31
(THPT Chuyên Lam-Thanh Hóa-lần 1-năm 2017-2018)
Cho hàm số . Hàm số có đồ thị như hình vẽ:
Chọn mệnh đề đúng trong các mệnh đề sau?
y f x
'y f x
fx
fx
fx
fx
y f x
y f x
fx
1x
fx
0x
fx
1x 
fx
2x 
y f x
y f x
O
x
y
2
2
y f x
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
18
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
A. Hàm số đồng biến trên .
B. Hàm số đạt cực đại tại .
C. Đồ thị hàm số có một điểm cực tiểu.
D. Đồ thị hàm số có hai điểm cực trị.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 32
(THPT Lục Ngạn-Bắc Ninh-lần 1 năm 2017-2018)
Đồ thị sau đây là của hàm số
y f x
. Khi đó hàm số
y f x
có bao nhiêu điểm cực trị?
A.
0
. B.
1
. C.
2
. D.
3
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 33
Hàm số
()fx
có đạo hàm trên là hàm số
'( )fx
. Biết đồ thị hàm số
'( )fx
được cho như hình
vẽ. Hàm số
()fx
đạt cực đại tại điểm nào?
A.
0
0x
. B.
0
1x
. C.
0fx
. D.
1fx
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
y f x
;1
y f x
1x
y f x
y f x
O
y
x
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
19
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 34
(THPT Nguyễn Khuyến-TPHCM-năm 2017-2018)
Cho hàm số
y f x
có đạo hàm trên và đồ thị hàm số
y f x
được cho như hình vẽ.
Chọn khẳng định đúng
A.
fx
đạt cực đại tại
0x
. B.
fx
đạt cực tiểu tại
1x 
.
C.
fx
đạt cực tiểu tại
1x
. D.
fx
có ba điểm cực trị.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 35
(THPT Hoa Lư A-Ninh Bình-lần 1-năm 2017-2018)
Cho hàm số
y f x
có đạo hàm trên và đồ thị hàm số
y f x
trên như hình vẽ.
Mệnh đề nào đúng?
A. Hàm số
y f x
có 1 điểm cực đại và 1 điểm cực tiểu.
B. Hàm số
y f x
có 2 điểm cực đại và 2 điểm cực tiểu.
C. Hàm số
y f x
có 1 điểm cực đại và 2 điểm cực tiểu.
D. Hàm số
y f x
có 2 điểm cực đại và 1 điểm cực tiểu.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
O
x
y
O
x
y
1
1
1
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
20
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 36
(THPT Kiến An-Hải Phòng năm 2017-2018)
Cho hàm số
y f x
xác định trên và có đồ thị hàm số
y f x
là đường cong ở hình bên.
Hỏi hàm số
y f x
có bao nhiêu điểm cực trị?
A.
6
. B.
5
. C.
4
. D.
3
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
1.4.Dạng 4.Tìm cực trị của hàm số
y f u
dựa vào đồ thị hàm số
y f x
.
Phương pháp giải
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
Ví dụ 37
Cho hàm số
y f x
xác định và liên tục trên và hàm số
y f x
có đồ thị như hình vẽ.
Kết luận đúng về số điểm cực trị của hàm số
y f x
là:
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
21
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
A. Hai điểm cực đại và một điểm cực tiểu. B. Một điểm cực đại và hai điểm cực tiểu
C. Hai điểm cực đại và hai điểm cực tiểu. D. Một điểm cực đại và một điểm cực tiểu.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 38
(THPT Nghèn – Hà Tĩnh – Lần 2 năm 2017 – 2018)
Cho hàm số
y f x
. Hàm số
y f x
có đồ thị như hình dưới. Hàm sô
2
y f x
có bao
nhiêu điểm cực đại?
A.
2
. B.
3
. C.
1
. D.
0
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 39
Cho hàm số
y f x
có đạo hàm
y f x
liên tục trên và có đồ thị như hình dưới.
Hàm số
(2 2)y f x
có bao nhiêu điểm cực trị?
A.
2
. B.
0
. C.
1
. D.
3
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
22
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 40
Cho hàm số
.y f x
Đồ thị hàm số
y f x
như hình bên dưới
Hỏi hàm số
2
1 2019g x f x
có mấy điểm cực trị?
A.
1
. B.
2
. C.
3
. D.
0
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 41
Cho hàm số
y f x
có đồ thị
fx
như hình vẽ. Tìm số điểm cực tiểu của hàm số
2
1
2
x
y f x x
.
A.
0
. B.
1
. C.
3
. D.
2
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 42
(Trích câu hỏi dẫn THPT Chuyên Thái Bình-lần 1-năm 2017-2018)
Cho hàm số
y f x
có đạo hàm trên . Đường cong trong hình vẽ bên là đồ thị hàm số
y f x
, (
y f x
liên tục trên ). Xét hàm số
2
2g x f x
. Mệnh đề nào dưới đây
đúng?
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
23
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
A. Hàm số
gx
có 2 điểm cực đại và 1 điểm cực tiểu.
B. Hàm số
gx
có 1 điểm cực đại và 1 điểm cực tiểu.
C. Hàm số
gx
có 2 điểm cực tiểu và 1 điểm cực đại.
D. Hàm số
gx
4 điểm cực trị.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 43
(trích dẫn đề THPT Chuyên Tiền Giang-lần 1 năm 2017-2018)
Cho hàm số
y f x
có đạo hàm trên . Đường cong trong hình vẽ bên
là đồ thị của hàm số
y f x
(
y f x
liên tục trên ). Xét hàm số
2
3g x f x
. Kết luận đúng về cực đại của hàm số g(x) là?
A. Hàm số
gx
đạt cực đại tại x = - 1.
B. Hàm số
gx
đạt cực đại tại x = 1.
C. Hàm số
gx
đạt cực đại tại x = 0.
D. Hàm số
gx
đạt cực đại tại x = -2.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 44
(THPT Đặng Thúc Hứa-Nghệ An-lần 1 năm 2017-2018)
Biết rằng hàm số
fx
có đồ thị được cho như hình vẽ bên. Tìm số điểm cực trị của hàm số
y f f x


.
O
x
y
2
2
4
1
1
y
O
x
2
1
2
1
4
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
24
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
A.
5
. B.
3
. C.
4
. D.
6
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 45
(Theo đề THPT Chuyên Hạ Long-Quãng Ninh lần 2 năm 2017-2018)
Cho hàm số
y f x
. Hàm số
y f x
có đồ thị như hình bên. Kết luận đúng về cực trị àm
số
2
y f x x
là:
A. Hàm số đạt cực tiểu tại
3
2
x
.
B. Hàm số đạt cực tiểu tại
1
2
x
.
C. Hàm số không có cực trị.
D. Hàm số đạt cực đại tại
1
2
x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 46
(THPT Hậu Lộc 2-Thanh Hóa năm 2017-2018)
Cho hàm số
y f x
có đạo hàm liên tục trên và có đồ thị hàm số
'( )y f x
như hình vẽ
bên dưới. Xét hàm số
2
( ) ( 3)g x f x
và các mệnh đề sau:
I. Hàm số
()gx
có 3 điểm cực trị.
II. Hàm số
()gx
đạt cực tiểu tại
0.x
III. Hàm số
()gx
đạt cực đại tại
2.x
IV. Hàm số
()gx
đồng biến trên khoảng
2;0 .
V. Hàm số
()gx
nghịch biến trên khoảng
1;1 .
Có bao nhiêu mệnh đề đúng trong các mệnh đề trên?
A.
1
. B.
4
. C.
3
. D.
2
.
O
x
y
2
4
O
x
y
1
2
2
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
25
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 47
(THPT Chuyên Vĩnh Phúc-lần 2-năm 2017-2018)
Cho hàm số
fx
xác định trên và có đồ thị
fx
như hình vẽ. Đặt
g x f x x
. Hàm
số
gx
đạt cực đại tại điểm nào sau đây?
A.
2x
. B.
0x
. C.
1x
. D.
1x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 48
(Trích theo đề THPT Chuyên Vĩnh Phúc-lần 2-năm 2017-2018)
Cho hàm số
fx
có đạo hàm liên tục trên và có đồ thị của hàm
y f x
như hình vẽ. Xét
hàm số
2
( ) 2g x f x
. Số điểm cực trị của hàm số là?
A. Hàm số
()gx
có 2 điểm cực trị. B. Hàm số có 1 điểm cực trị.
C. Hàm số
()gx
có 3 điểm cực trị. D. Hàm số
()gx
có 4 điểm cực trị.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
()gx
O
y
x
1
2
4
1
2
1
O
1
1
2
x
1
2
y
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
26
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
1.5.Dạng 5.Các bài toán cực trị hàm số bậc 3
Phương pháp giải
Bài toán 1: Xác định điểm cực trị, cực trị hàm số, điểm cực trị của đồ thị hàm số
32
.y ax bx cx d
- Áp dụng quy tắc 1 tìm cực trị của hàm số
Bài toán 2:Phương trình đường thẳng nối hai điểm cực trị hàm số
32
.y ax bx cx d
Cách 1: Tìm tọa độ các điểm cực đại và cực tiểu A, B. Viết phương trình đường thẳng qua
A, B
Để viết phương trình đường thẳng nối
2
điểm cực trị của hàm số bậc ba, thường dùng
phương pháp tách đạo hàm (phần dư bậc nhất trong phép chia
y
cho
),y
nghĩa là:
Phân tích (bằng cách chia đa thức
y
cho
)y
:
11
22
()
. ( ) ( )
()
y h x
y y q x h x
y h x
Đường thẳng qua 2 điểm cực trị là
: ( ).d y h x
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
Ví dụ 49
Cho hàm số
32
32y x x
. Khẳng định nào sau đây đúng?
A. Hàm số đạt cực đại tại
0x
và cực tiểu tại
2x 
.
B. Hàm số đạt cực tiểu tại
2x
và cực đại tại
0x
.
C. Hàm số đạt cực đại tại
2x 
và cực tiểu tại
0x
.
D. Hàm số đạt cực đại tại
2x
và cực tiểu tại
0x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 50
Cho hàm số
3
( ) 3 2y f x x x
. Các giá trị cực đại và cực tiểu của hàm số là
A.
0; 4
CTĐ C
yy
. B.
4; 4
CTĐ C
yy
. C.
0; 4
C CTĐ
yy
. D.
0; 6
CTĐ C
yy
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 51
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
27
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
Số điểm cực trị của hàm số
32
3 4 5y x x x
là
A.
1
. B.
2
. C.
3
. D.
0
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 52
Tìm điểm cực đại
0
x
của hàm số
3
31y x x
.
A.
0
2x
. B.
0
1x
. C.
0
1x
. D.
0
3x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 53
Gọi
1
x
và
2
x
là hai điểm cực trị của hàm số
32
1
32
3
f x x x x
. Giá trị của
22
12
xx
bằng
A.
13
. B.
32
. C.
40
. D.
36
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 54
Hệ thức liên hệ giữa giá trị cực đại và giá trị cực tiểu của hàm số
3
2y x x
là
A.
0
CT CD
yy
. B.
CD CT
yy
. C.
23
CD CT
yy
. D.
2
CD CT
yy
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 55
Trong các hàm số sau, hàm số nào có cực đại, cực tiểu thỏa mãn
CD CT
xx
.
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
28
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
A.
32
2 2 3y x x x
. B.
3
2 3 4y x x
.
C.
32
23y x x x
. D.
32
2 4 1y x x x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 56
Tìm cực đại của hàm số
32
3y x x m
(với
m
là tham số thực).
A.
0
. B.
4 m
. C.
2
. D.
m
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 57
Gọi
11
;A x y
,
22
;B x y
là hai điểm cực trị của đồ thị hàm số
3
32y x x
. Giá trị
12
yy
bằng
A.
0
. B.
3
. C.
2
. D.
4
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 58
Cho hàm số
3
3y x x
có giá trị cực đại và cực tiểu lần lượt là
12
,yy
. Mệnh đề nào sau đây
đúng?
A.
12
26yy
. B.
12
4yy
. C.
12
26yy
. D.
12
4yy
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 59
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
29
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
Viết phương trình đường thẳng qua hai điểm cực trị của đồ thị hàm số
32
32y x x
.
A.
2 2 0xy
. B.
2 2 0xy
. C.
2 2 0xy
. D.
2 2 0xy
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 60
Đồ thị hàm số
32
3 9 1y x x x
có hai điểm cực trị
A
và
B
. Điểm nào dưới đây thuộc
đường thẳng
AB
?
A.
0; 1M
. B.
1;10Q
. C.
1;0P
. D.
1; 10N
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 61
Đồ thị của hàm số
32
35y x x
có hai điểm cực trị
A
và
B
. Tnh diện tch
S
của tam
giác
OAB
với
O
là gốc tọa độ.
A.
5S
B.
10
3
S
C.
10S
D.
9S
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 62
ho hàm số
32
2 3 12 2019y x x x
. Gọi
1
x
và
2
x
lần lượt là điểm cực đại và cực tiểu của
hàm số. Kết luận nào sau đây là đúng?
A.
2
12
8xx
. B.
21
3xx
. C.
12
3xx
. D.
12
4xx
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
30
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 63
Biết rằng hàm số
32
21y x x x
đạt cực trị tại hai điểm
1
x
,
2
x
. Tích
12
xx
bằng
A.
1
3
. B.
4
3
. C.
4
3
. D.
1
3
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 64
Tìm giá trị thực của tham số
m
để đường thẳng
: 3 1 3d y m x m
vuông góc với đường
thẳng đi qua hai điểm cực trị của đồ thị hàm số
32
31y x x
.
A.
1
3
. B.
1
6
. C.
1
6
m
. D.
1
3
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 65
Tìm tất cả các giá trị của tham số
m
để đồ thị hàm số
32
23y x x m x m
có hai điểm cực
trị và điểm
9; 5M
nằm trên đường thẳng đi qua hai điểm cực trị của đồ thị.
A.
1.m 
B.
5.m 
C.
3.m
D.
2.m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 66
Tìm giá trị thực của tham số
m
để đường thẳng
2 1 3y m x m
song song với đường
thẳng đi qua các điểm cực trị của đồ thị hàm số
32
31y x x
A.
3
4
m
. B.
1
2
m
. C.
3
4
m 
. D.
1
2
m 
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
31
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
b. Các bài toán tự luận
Ví dụ 67
Xác định các điểm cực trị của hàm số
32
6 9 2y x x x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 68
Tính khoảng cách giữa hai điểm cực trị của đồ thị hàm số
3
31y x x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 69
Tìm giá trị thực của tham số
m
để đường thẳng
: 2 1 3d y m x m
vuông góc với đường
thẳng đi qua hai điểm cực trị của đồ thị hàm số
32
31y x x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
1.6.Dạng 6.Các bài toán cực trị hàm số bậc 4
Phương pháp giải
1. Tìm cực trị hàm số qua dấu của đạo hàm y’
+ Tìm TXĐ hàm số
+ Tìm y’
+ Lập bảng xét dấu y’
+ Dựa vào sự đổi dấu của y’ để kết luận cực đại; cực tiểu.
2. Tìm cực trị hàm số qua bảng biến thiên
+ Quan sát bảng biến thiên (chiều chuyển động đi lên, đi xuống hoặc sự thay đổi dấu y’)
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
32
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
+ y’ đổi dấu từ “ – ” sang dấu “ + ” khi qua x0 Kết luận hàm số đạt cực tiểu tại x0 tương
ứng.
+ y’ đổi dấu từ “ + ” “ sang dấu “ – ” khi qua x0 Kết luận hàm số đạt cực đại tại x0 tương
ứng.
+ y’ không đổi dấu khi qua điểm x0 Kết luận hàm số không đạt cực tại tại x0 tương ứng.
3. Tìm cực trị hàm số qua đồ thị hàm y = f(x)
+ Quan sát đồ thị hàm số (chiều chuyển động đi lên, đi xuống hoặc đi xuống và đi lên)
+ Đồ thị đi xuống rồi đi lên khi qua x0 Kết luận hàm số đạt cực tiểu tại x0 tương ứng.
+ Đồ thị đi lên rồi đi xuống khi qua x0 Kết luận hàm số đạt cực đại tại x0 tương ứng.
+ Đồ thị chỉ đi xuống hoặc chỉ toàn đi lên khi qua điểm x0 Kết luận hàm số không đạt cực
tại tại x0.
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
Ví dụ 70
Điểm cực tiểu của hàm số: là:
A. x = 0 B. x = C. x = D. x =
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 71
Cho hàm số:
42
11
y x x 10
42
. Khẳng định nào là đúng?
A. Hàm số đạt cực tiểu tại
x1
B. Hàm số đạt cực đại tại
x0
C. Hàm số đạt cực đại tại
x1
D. Hàm số có một cực trị tại
x0
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 72
Giá trị cực đại của hàm số
42
23y x x
là:
A.
CD
y3
B.
CD
x3
C.
CD
y4
D.
CD
x4
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 73
Cho hàm số:
42
y x 2x 3
. Điểm cực tiểu của đồ thị hàm số là?
A.
CT
x1
B.
CT
x0
C.
CT
y3
D.
A(0;3)
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 74
Cho hàm số:
42
y x 2x
. Khẳng định nào là đúng?
42
1
23
2
y x x
2
2
2
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
33
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
A.
x0
là điểm cực tiểu B.
x0
là điểm cực đại
C. Hàm số có cực đại và cực tiểu D. Hàm số không có cực tiểu, có cực đại
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 75
Cho hàm số y = f(x) có bảng biến thiên như hình vẽ:
Kết luận đúng về cực trị của hàm số là:
A. Có 1 cực tiểu, có 2 cực đại. B. Có 2 cực tiểu, có 1 cực đại.
C. Có 1 cực tiểu. D. Có 2 cực đại.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 76
Cho hàm số y = f(x) có đồ thị như hình vẽ. Kết luận đúng về cực trị của hàm số là:
A.
CD
y0
. B.
CT
x1
. C.
CD
x1
D.
CD
y2
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 77
Cho hàm số
y f x
có đồ thị như hình vẽ bên. Hàm số đã cho có điểm cực đại là?
A.
1;2
. B.
1;2
. C.
1;1
. D.
0; 1
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 78
(Mã đề 103 BGD&ĐT NĂM 2018)
Cho hàm số
42
y ax bx c
(
a
,
b
,
c
) có đồ thị như hình vẽ bên.
O
x
y
1
2
1
1
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
34
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Số điểm cực trị của hàm số đã cho là
A.
2
B.
3
C.
0
D.
1
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 79
Giá trị tham số m để hàm số: đạt cực tiểu tại x =1 là:
A. B. C. D.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 80
Số điểm cực trị của hàm số:
2
y x x 1 (x 1)
là:
A.
1
B.
2
C.
3
D.
0
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
1.7.Dạng 7.Các bài toán cực trị hàm phân thức
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
Ví dụ 81
Hàm số
25
1
x
y
x
có bao nhiêu điểm cực trị?
A.
1
. B.
2
. C.
3
. D.
0
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 82
Hàm số nào dưới đây có hai điểm cực trị?
A.
42
3y x x
. B.
2
2 2 1
1
xx
y
x

. C.
32
3 3 1y x x x
. D.
1
1
x
y
x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
4 2 2
1 ( 1)y mx m x m x
1m 
3m
3m 
1m
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
35
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 83
Cho hàm số
y f x
có đạo hàm
2
2
4
,0
3
x
f x x
x
. Số điểm cực trị của hàm số đã cho là
A. 3. B. 5. C. 2. D. 1.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 84
Hàm số
()y f x
xác định và liên tục trên R có đạo hàm
32
3
( 1) ( 2)
'( ) , .
xx
f x x
x


Số điểm cực
trị của hàm số
()y f x
là
A.
3
. B.
1
. C.
0
. D.
2
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
2. CÁC DẠNG TOÁN NÂNG CAO
2.1.Dạng 1. Cực trị hàm số
()fu
dựa vào đồ thị hàm số
'( )fx
Ví dụ 85
Cho hàm số
y f x
có bảng xét dấu của
fx
Hỏi hàm số
3
2
13
3
x
g x f x x x
đạt cực tiểu tại điểm nào dưới đây?
A.
1x 
. B.
3x
. C.
2x
. D.
3x 
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 86
Cho hàm số
()y f x
có đạo hàm liên tục trên . Đồ thị hàm số
()y f x
như hình vẽ sau:
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
36
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Số điểm cực trị của hàm số
( ) 5y f x x
là
A.
3
. B.
4
. C.
1
. D.
2
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 87
Cho hàm số
y f x
là hàm số bậc bốn. Hàm số
y f x
có đồ thị như hình bên. Số điểm
cực trị của hàm số
2
2 2019f x x
là
A. 3. B. 2. C. 1. D. 4.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
2.2.Dạng 6.Các bài toán cực trị hàm số bậc 3 chứa tham số
Phương pháp giải
Đây là dạng toán cơ bản nhất về cực trị, tuy nhiên xuất hiện rất nhiều trong các đề thi. Ở
dạng toán này ta áp dụng các quy tắc sau đây.
Qui tắc 1: Dùng định lí 1
x
y
-1
3
O
1
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
37
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
Bước 1. Tìm Tập xác định D
Bước 2. Tìm
()fx
. Tìm các điểm tại đó
( ) 0fx
hoặc
()fx
không xác định.
Bước 3. Lập bảng biến thiên
Từ bảng biến thiên suy ra các điểm cực trị.
Qui tắc 2: Dùng định lí 2
+)
0
x
là điểm cực đại của hàm số
0
0
'0
'' 0
fx
fx
+)
0
x
là điểm cực tiểu của hàm số
0
0
'0
'' 0
fx
fx
Chú ý:
Hàm số bậc ba dạng
32
( ) ( 0)y f x ax bx cx d a
Ta có
2
3 2 0y ax bx c
Để hàm số bậc ba có cực trị thì phương trình
0fx
có hai nghiệm phân biệt
2
0 3 0b ac
Ngược lại, để hàm số không có cực trị thì phương trình
0fx
vô nghiệm hoặc có một
nghiệm duy nhất
2
30b ac
a. Các bài toán cơ bản
Bài toán 1
Tìm điều kiện để hàm số đạt cực trị tại 1 điểm
Bài toán 2
Viết phương trình đi qua 2 điểm cực đại, cực tiểu của đồ thị hàm số
32
( ) ( 0)y f x ax bx cx d a
Giả sử hàm bậc ba
dạng
32
( ) ( 0)y f x ax bx cx d a
có hai điểm cực trị là
12
;xx
. Khi đó
ta thực hiện phép chia
()fx
cho
()fx
ta được
Khi đó ta có
1 1 1
2 2 2
y f x Ax B
y f x Ax B
Suy ra các điểm cực trị
1 1 2 2
; ; ;x y x y
của đồ thị hàm số thuộc đường thẳng
y Ax B
Vậy để viết phương trình đi qua 2 điểm cực đại, cực tiểu của đồ thị hàm số
y f x
ta làm
như sau:
B1: Tính
'y
B2: Thực hiện phép chia
y
cho
'y
được phần dư là
Ax B
B3: KL các điểm cực trị
1 1 2 2
; ; ;x y x y
của đồ thị hàm số thuộc đường thẳng
y Ax B
Chú ý
Sau khi thực hienj phép chia trong trường hớp tổng quát thì phương trình đường thẳng đi qua
2 điểm cựa trị của hàm số bận 3 có dạng:
2
22
3 9 9
c b bc
y x d
aa



Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
38
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Bài toán 3
Tìm điều kiện để 2 điểm cực đại, cực tiểu của đồ thị hàm số
32
( ) ( 0)y f x ax bx cx d a
nằm về hai phía của trục tung
Để hàm số có 2 điểm cực trị thì
2
3 2 0y ax bx c
có hai nghiệm phân biệt là
12
;xx
khi và
chỉ khi
2
0 3 0b ac
Để 2 điểm cực đại, cực tiểu của đồ thị hàm số
32
( ) ( 0)y f x ax bx cx d a
nằm về hai
phía của trục tung thì
12
. 0 . 0
3
c
x x a c
a
Bài toán 4
Tìm điều kiện để 2 điểm cực đại, cực tiểu của đồ thị hàm số
32
( ) ( 0)y f x ax bx cx d a
thỏa mãn điều kiện K liên quan đến định lí Viet
Bài toán 5
Tìm điều kiện để 2 điểm cực đại, cực tiểu của đồ thị hàm số
32
( ) ( 0)y f x ax bx cx d a
đối xứng nhau qua đường thẳng
y kx c
Do đồ thị hàm số bậc ba nhận điểm uốn
11
;I x y
làm tâm đối xứng nên 2 điểm cực đại, cực
tiểu của đồ thị hàm số
32
( ) ( 0)y f x ax bx cx d a
đối xứng nhau qua đường thẳng
d
y kx c
2
22
.1
39
Id
cb
k



b. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
Ví dụ 88
Cho hàm số
3 2 2
( ) 3 6 3y f x x mx m x
. Tìm các giá trị của m để hàm số đạt cực đại tại
1x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 89
Cho hàm số
32
( ) 3 2y f x x mx x
. Tìm các giá trị của m để hàm số đạt cực tiểu tại
2x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 90
Cho hàm số
32
3 3 1y x mx m
. Tìm các giá trị của m để hàm số có 2 điểm cực trị.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
39
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 91
Cho hàm số
32
3 3 1 1 3y x x m x m
tìm m sao cho đồ thị hàm số có điểm cực đại, cực
tiểu, đồng thời tìm đường thẳng đi qua hai điểm cực trị của đồ thị hàm số đã cho.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 92
Cho hàm số
3 2 2
3 9 3 2 4y x m x m m x
có đồ thị
m
C
.
Tìm m để đồ thị hàm số có
hai điểm cực trị nằm về hai phía của trục tung
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 93
Tìm giá trị m để 2 điểm cực trị
12
;xx
của hàm số
32
( ) 1 2y f x x m x x
thỏa mãn
12
32xx
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 94
Tìm m để đồ thị hàm số
3 2 3
34y x mx m
có cực đại, cực tiểu và hai điểm cực trị đối xứng
nhau qua đường thẳng
:d y x
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
c. Các bài toán trắc nghiệm tương tự
Ví dụ 95
Cho hàm số
3 2 2
1
11
3
y x mx m m x
. Tìm các giá trị của m để hàm số đạt cực đại tại
1x
.
A.
0m
B.
1m
C.
2m
D.
2; 1mm
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
40
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 96
Cho hàm số
32
36y x mx mx m
. Tìm các giá trị của m để hàm số có cực trị
A.
0;2
B.
;0 8; 
C.
0;8
D.
;0 2; 
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 97
Cho hàm số
32
1
2 1 1
3
y x mx m x
. Khẳng định nào sau đây sai
A.
1m
thì hàm số có 2 điểm cực trị. B. Hàm số luôn có cực đại và cực tiểu.
C.
1m
thì hàm số có cực đại và cực tiểu. D.
1m
thì hàm số có cực trị.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 98
Cho hàm số
32
( ) 3 2 3y f x m x mx
. Tìm các giá trị của m để hàm số không có cực trị
A.
0m
B.
3m
C.
2m
D.
0; 3mm
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 99
Đồ thị hàm số
32
3y x x mx m
có đường thẳng đi qua hai điểm cực trị song song với đường
thẳng
: 2 1d y x
khi:
A.
1
2
m
B.
3
2
m
C.
6m
D.
m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
41
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 100
Cho hàm số
32
( ) 2 1y f x x x mx
. Tìm các giá trị của m để hàm số đạt cực tiểu tại
1x
.
A.
1m 
B.
1m
C.
2m
D.
2m 
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 101
Cho hàm số
3 2 2
11
( ) 2 1 2
32
y f x x m x m x m
. Với giá trị nào của m thì hàm số có 2
điểm cực trị
12
;xx
thỏa mãn
22
12
8 81xx
A.
7
4
m
hoặc
15
4
m 
B.
7
4
m
C.
15
4
m 
D. Không tồn tại m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 102
Cho hàm số
32
( ) 2 2 5y f x mx mx m x
. Tìm các giá trị của m để hàm số không có cực
trị
A.
;0 6; 
B.
;0 6; 
C.
0;6
D.
0;6
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 103
Đồ thị hàm số
32
2 3 1 6y x m x mx
có đường thẳng đi qua hai điểm cực trị vuông góc với
đường thẳng
:2d y x
khi:
A.
0m
B.
2m
C.
2m 
hoặc
0m
D.
2m
v
0m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 104
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
42
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Cho hàm số
3 2 2 3
3 3 1y x mx m x m m
. Phương trình đường thẳng đi qua hai điểm cực
trị của đồ thị hàm số đã cho có dạng
A.
2 2 2 0mx y m
B.
20xy
C.
20xy
D.
20mx y
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 105
Cho hàm số
3 2 2
34y x x m m x
có đồ thị
m
C
.
Tìm m để đồ thị hàm số có hai điểm
cực trị nằm về hai phía của trục tung
A.
03m
B.
03m
C.
3m
D.
03m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 106
Tìm giá trị m để 2 điểm cực trị
12
;xx
của hàm số
32
1
( ) 2 2
3
y f x x x m x
thỏa mãn
12
. 10 0xx
A.
12m 
B.
8m
C.
12m
D.
8m 
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 107
Cho hàm số
3 2 2
2
( ) 2 1 3 1
3
y f x x mx m x
. Với giá trị nào của m thì hàm số có 2 điểm
cực trị
12
;xx
thỏa mãn
1 2 1 2
2 . 1x x x x
A.
0m
hoặc
2
3
m
B.
2
3
m
C.
0m
D. Không tồn tại m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 108
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
43
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
Cho hàm số
32
1
()
3
y f x x mx x
. Với giá trị nào của m thì hàm số có 2 điểm cực trị
12
;xx
thỏa mãn
22
1 2 1 2
.7x x x x
A.
2m 
B.
3m 
C.
1m 
D.
4m 
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 109
Cho hàm số
32
1 3 3 5y m x x x
. Tìm các giá trị của m để hàm số có 2 điểm cực trị.
A.
1m
B.
1m 
C.
01m
D.
0m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 110
Cho hàm số
3 2 2
21
3 1 6
32
y x m x m m x
có đồ thị
m
C
.
Tìm m để đồ thị hàm số có hai
điểm cực trị nằm về hai phía của trục tung
A.
2m
B.
23m
C.
21m
D.
4m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 111
Tìm tập hợp tất cả các giá trị của m để hàm số
3 2 3
34y x mx m
có cực đại, cực tiểu và hai
điểm cực trị của đồ thị hàm số cùng với gốc tọa độ O tạo thành một tam giác có diện tích bằng
4.
A.
4
1
2
m 
B.
1m 
C.
1m
D.
0m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 112
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
44
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Cho đồ thị hàm số
32
y ax bx c
có hai điểm cực trị là
0;1A
và
1;2B
. Tính giá trị của
abc
A.
0
B.
2
C.
4
D.
6
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
2.3.Dạng 3. Các bài toán cực trị hàm số bậc 4 chứa tham số
Phương pháp giải
Đây là dạng toán cơ bản nhất về cực trị, tuy nhiên xuất hiện rất nhiều trong các đề thi. Ở
dạng toán này ta chỉ áp dụng các tính chất sau đây.
Qui tắc 1: Dùng định lí 1
Bước 1. Tìm Tập xác định D
Bước 2. Tìm
()fx
. Tìm các điểm tại đó
( ) 0fx
hoặc
()fx
không xác định.
Bước 3. Lập bảng biến thiên
Từ bảng biến thiên suy ra các điểm cực trị.
Qui tắc 2: Dùng định lí 2
+)
0
x
là điểm cực đại của hàm số
0
0
'0
'' 0
fx
fx
+)
0
x
là điểm cực tiểu của hàm số
0
0
'0
'' 0
fx
fx
Chú ý
Xét hàm bậc bốn trùng phương dạng
42
( 0)y ax bx c a
3
2
0
4 2 0
20
x
y ax bx
ax b

Số điểm cực trị phụ thuộc vào nghiệm của phương trình
2
20ax b
.
Nếu
0
2
b
a

tức là
,ab
cùng dấu hoặc
0b
thì phương trình vô nghiệm hoặc có nghiệm
0x
. Khi đó, hàm số chỉ có một điểm cực trị
0x
.
Nếu
0
2
b
a

tức là
,ab
trái dấu thì phương trình có hai nghiệm phân biệt là
2
b
x
a
.
Khi đó, hàm số có ba điểm cực trị là
0;
2
b
xx
a
.
Đến đây ta có thể suy ra, nếu hệ số của a, b khác dấu thì hàm số bậc bốn trùng phương
có ba cực trị
Tức là nếu
0ab
thì hàm số có ba điểm cực trị là
0;
2
b
xx
a
.
Khi đó đồ thị hàm số đã cho sẽ có ba điểm cực trị là:
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
45
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
0; ; ; ; ;
2 4 2 4
bb
A c B C
a a a a

với
2
4b ac
.
(Chứng minh:
42
22
2
2 2 2 2 2 2
22
2 2 2 4 2
2 4 4 4
()
4 4 4
b b b ab b
f a b c c
a a a a a
ab ab a c ab a c b ac
dpcm
a a a
4
2
;2
16 2 2
b b b
AB AC BC
a a a
a. Các bài toán cơ bản
Bài toán 1
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
( 0)y ax bx c a
có ba điểm
cực trị tạo thành tam giác vuông
Với
0ab
thì hàm số có ba điểm cực trị.
Do điểm
0;Ac
luôn nằm trên trục
Oy
và cách đều hai điểm B, C nên tam giác ABC là tam
giác vuông cân tại A. Điều này tương đương với
AB AC
( do AB=AC sẵn có)
Mặt khác 
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
2
;
24
bb
aa





󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
2
;
24
bb
aa





Do
AB AC
nên

󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍

󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍

43
2
08
2 16
b b b
a a a
Bài toán 2
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
( 0)y ax bx c a
có ba điểm
cực tạo thành tam giác đều.
Với
0ab
thì hàm số có ba điểm cực trị.
Do AB=AC, nên ta chỉ cần tìm điều kiện để AB=BC
Mặt khác
4
2
;2
16 2 2
b b b
AB AC BC
a a a
Do vậy
43
2
2
24
16 2
b b b b
AB BC
a a a a
Bài toán 3
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
( 0)y ax bx c a
có ba
điểm cực tạo thành tam giác có diện tích bằng S0.
Gọi H là trung điểm của BC thì H nằm trên đường thẳng chứa đoạn BC (hình vẽ).
Lúc này
0;
4
H
a





󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
2
0;
4
b
a




.
Diện tch tam giác ABC sẽ là:
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
46
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
2
2
2
2
0
45
22
00
23
11
. . 2
2 4 4 2
12
..
4 16 32
ABC
bb
S AH BC S
aa
b b b
SS
a a a







Bài toán 4
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
( 0)y ax bx c a
có ba điểm
cực tạo thành tam giác có diện tích lớn nhất.
Ở bài toán 3 ta có
5
2
0
3
32
b
S
a

.
Do vậy ta chỉ tìm
5
3
32
b
Max
a



Bài toán 5
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
( 0)y ax bx c a
có ba điểm
cực tạo thành tam giác có góc ở đỉnh cân bằng α.
Ta có: 

󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍

󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍

󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍

󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍

󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍

󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍


44
22
3
3
3
.cos =0
2 16 2 16
8
8 1 cos 1 cos 0 cos
8
b b b b
a a a a
ba
ab
ba



Bài toán 6
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
( 0)y ax bx c a
có ba điểm
cực tạo thành tam giác có bán kính đường tròn nội tiếp là r.
Ta có:
0
.S p r
5
3
0
4
2
2
2
32
22
16 2 2
b
S
a
r
AB BC AC
b b b
a a a

2
3
4 1 1
8
b
r
b
a
a






Bài toán 7
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
( 0)y ax bx c a
có ba điểm
cực tạo thành tam giác có bán kính đường tròn ngoại tiếp là R.
Ta có:
..
4
ABC
AB BC CA
S
R
Gọi H là trung điểm của BC, khi đó AH là đường cao của tam giác ABC (hình vẽ).
Lúc này diện tch tam giác ABC sẽ là:
2
2 4 3
2
1 . .
. 2. .
24
8
2. .
4. 16 2 8. .
ABC
AB BC CA
S AH BC R AH AB
R
b b b b a
RR
a a a a b
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
47
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
Bài toán 8
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
( 0)y ax bx c a
có 3 điểm
cực tạo thành tam giác:
a. Nhận gốc tọa độ O làm trọng tâm.
b. Nhận gốc tọa độ O làm trực tâm.
c. Nhận gốc tọa độ O làm tâm đường tròn ngoại tiếp.
a. Nhận gốc tọa độ O làm trọng tâm.
Ta có:
0; ; ; ; ;
2 4 2 4
bb
A c B C
a a a a

với
2
4b ac
.
Nên với
;
GG
G x y
là trọng tâm tam giác ABC thì:
22
2
2
3.0 0
22
3
44
3.0
3
44
3 0 6 0
2
A B C
G
A B C
G
bb
xxx
x
aa
yyy
b ac b ac
y
c
aa
b
c b c
a










b. Nhận gốc tọa độ O làm trực tâm.
Do tam giác ABC cân tại A, mà A nằm trên trục Oy nên AO luôn vuông góc với BC. Do vậy để
O là trực tâm của tam giác ABC thì ta chỉ cần tìm điều kiện để
OB AC
hoặc:
  
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍

󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
󰇍
22
42
3
0 8 4 0
2 4 4
8 4 0
b b b
c b ab ab c
a a a
b a abc
c. Nhận gốc tọa độ O làm tâm đường tròn ngoại tiếp.
Để O làm tâm đường tròn ngoại tiếp thì
OA OB OC
. Mà
OB OC
nên để O là tâm đường
tròn ngoại tiếp thì
2
2 4 2
2
2
4 2 3
2
0
2 4 2 16 4
8 8 0 8 8 0
b b b b b c
OA OB c c
a a a a a
b ab c ab b a abc



Bài toán 9
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
( 0)y ax bx c a
có ba
điểm cực tạo thành tam giác sao cho trục hoành chia tam giác ABC thành hai phần có diện
tích bằng nhau.
Gọi M, N lần lượt là giao điểm của AB, AC với trục hoành.
Ta có:
AMN
đồng dạng
ABC
2
1
2
AMN
ABC
S
AO
S AH



(Do trục hoành chia tam giác ABC thành
hai phần có diện tích bằng nhau)
2
2. 4 2.AH AO b ac
Chú ý: Sau khi tìm được m cần thử lại xem ab<0 để đồ thị hàm số có 3 cực trị hay không.
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
48
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
b. Các bài toán minh họa
Ví dụ 113
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
4 2 2
83y x m x
có ba điểm cực
trị tạo thành tam giác vuông cân.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nhận xét: Rõ ràng việc nhớ công thức và làm nhanh hơn rất nhiều so với việc suy ra từng trường hợp
một.
Ví dụ 114
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
23y x mx
có ba điểm cực trị
tạo thành tam giác đều.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 115
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
2 3 5y x mx m
có ba điểm
cực trị tạo thành một tam giác có diện tích bằng 4.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 116
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
4 2 2
2 1 3 5y x m x m
có ba
điểm cực trị tạo thành một tam giác có diện tích lớn nhất.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 117
Cho hàm số
4 2 2
22y x mx m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị
của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có góc ở đỉnh cân bằng 45°.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
49
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 118
Cho hàm số
4 2 2
22y x mx m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị
của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có bán knh đường tròn nội tiếp là 1.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 119
Cho hàm số
4 2 2
22y x mx m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị
của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có bán knh đường tròn ngoại tiếp là 1.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 120
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
21y x x m
có ba điểm
cực trị tạo thành tam giác:
a. Nhận O làm trọng tâm
b. Nhận O làm trực tâm
c. Nhận O làm tâm đường tròn ngoại tiếp
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 121
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
21y x mx
có ba điểm cực tạo
thành tam giác sao cho trục hoành chia tam giác ABC thành hai phần có diện tích bằng nhau.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
c. Các bài toán trắc nghiệm tương tự
Ví dụ 122
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
50
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Cho hàm số
4 2 2
2y mx mx m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị của
đồ thị hàm số là ba đỉnh của một tam giác đều?
A.
3; 0mm
. B.
3m 
. C.
0m
. D.
3m
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 123
Cho hàm số
4 2 2
21y x m x m
. Tìm các giá trị của m để hàm số có 3 cực trị?
A.
1m
. B.
1m
. C.
1m
. D.
1m
Lời giải: ................................................................................................................................................
Ví dụ 124
Cho hàm số
4 2 2
2 17 18y x m x m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực
trị của đồ thị hàm số là ba đỉnh của một tam giác vuông?
A.
16m 
. B.
18m
. C.
18m 
. D.
16m
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 125
Cho hàm số
4 2 2
2y x mx m m
. Tìm các giá trị của m để hàm số có đúng một cực trị
A.
0m
. B.
0m
. C.
0m
. D.
0m
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 126
Cho hàm số
4 2 2
1
2 4 9 3
8
y x m x m m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm
cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có đường knh đường tròn nội tiếp là 4.
A.
1; 2.mm
B.
0; 1; 2.m m m
C.
1; 2; 4.m m m
D.
4.m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 127
Cho hàm số
4 2 2
9
3 2017 2018
8
y x m x m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các
điểm cực trị của đồ thị hàm số là ba đỉnh của một tam giác đều?
A.
2015m
. B.
2016m
. C.
2017m
. D.
2018m
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
51
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 128
Cho hàm số
4 2 2
49y mx m x
. Tìm tập các giá trị của m để hàm số có 2 cực đại và 1 cực
tiểu.
A.
; 2 2;
. B.
2;
. C.
;2
. D.
0;
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 129
Cho hàm số
4 2 2
22y x mx m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị của
đồ thị hàm số là ba đỉnh của một tam giác vuông?
A.
1m
. B.
1m 
. C.
2m
. D.
2m 
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 130
Cho hàm số
4 2 2
91y mx m x
. Tìm các giá trị của m để hàm số có 2 cực đại và 1 cực tiểu
A.
3m
. B.
30m
. C.
3m 
. D.
03m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 131
Cho hàm số
4 2 2
3 2 2017 2018y x mx m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các
điểm cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có diện tích bằng 3?
A.
3m
. B.
5
972m
. C.
3m 
. D.
4m 
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 132
Cho hàm số
4 2 2
2 2 5 5y x m x m m
.
Giá
trị
nào
của
m
để
đồ
thị
của hàm số đã cho có
các điểm cực đại, cực tiểu tạo thành một tam giác vuông cân thuộc khoảng nào sau đây?
A.
43
;
72



. B.
1
0;
2



. C.
3 21
;
2 10



. D.
1; 0
.
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
52
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 133
Cho hàm số
4 2 2
22y x mx m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị của
đồ thị hàm số là ba đỉnh của một tam giác đều?
A.
3
3m
. B.
3
3m 
. C.
3m
. D.
2m 
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 134
Cho hàm số
4 2 2
22y mx m x
. Tìm tập các giá trị của m để hàm số có 1 cực đại và 2 cực
tiểu
A.
;2
hoặc
0; 2
.B.
2;0
. C.
2;
. D.
0; 2
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 135
Cho hàm số
4 2 2
22y x mx m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị của
đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có diện tích bằng
42
?
A.
2m 
. B.
2m
C.
4m
. D.
4m 
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 136
Cho hàm số
4 2 2
2 2 4 9y x m m x m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các
điểm cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có diện tích lớn nhất?
A.
2m
B.
4m
C.
2m 
D.
4m 
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
53
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 137
Cho hàm số
4 2 2
2 1 9y x m x m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực
trị của đồ thị hàm số là ba đỉnh của một tam giác vuông?
A.
2m 
. B.
0m
. C.
1m 
. D.
1m
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 138
Cho hàm số
4 2 2
2 2 5 5y x m x m m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm
cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có góc ở đỉnh cân bằng 45°.
A.
3 2 2m 
B.
3
3 2 2m 
C.
3
3 2 2 2m
D.
3
2 3 2 2m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 139
Cho hàm số
4 2 2
29y x mx m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị của
đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có diện tích bằng 32?
A.
4m
. B.
0; 2mm
. C.
2; 0mm
. D.
4m 
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 140
Cho hàm số
42
22y x mx
.
Với giá
trị
nào
của
m
thì
đồ
thị
của hàm số đã cho có các điểm cực
đại, cực tiểu tạo thành một tam giác nhận O làm trực tâm.
A.
15
2
m
B.
2,3; 1mm
C.
15
1;
2
mm
D.
15
3;
2
mm

Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
54
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Ví dụ 141
Cho hàm số
4 4 2 2
2 2017 5 2018y x m x m m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và
các điểm cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có diện tích lớn nhất?
A.
2017m
B.
2017m
C.
2017m 
D.
0m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 142
Cho hàm số
4 2 2
2 2 5 5y x m x m m
.
Với giá
trị
nào
của
m
thì
đồ
thị
của hàm số đã cho
có các điểm cực đại, cực tiểu tạo thành một tam giác đều
A.
3
23m 
. B.
3
53m 
. C.
3
23m 
. D.
3
53m 
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 143
Cho hàm số
4 2 2
3
1
2017 2018
4
y x mx m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm
cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có góc ở đỉnh cân bằng 30°.
A.
14 8 3m 
B.
14 8 3m 
C.
14 8 3m
D.
14 8 3m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 144
Cho hàm số
4 2 2
2 8 25y x mx m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị
của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có bán knh đường tròn nội tiếp là 2
A.
0; 2 2 2.mm
B.
2 2 2.m
C.
2 2 2.m
D.
2 2 2.m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 145
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
55
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
Cho hàm số
4 2 2
1
2
4
y x mx m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị của
đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có có bán knh đường tròn ngoại tiếp là
3
2
A.
1; 2mm
B.
2m
C.
1m 
D.
1m
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 146
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
22y x mx m
có ba điểm cực
tạo thành tam giác sao cho trục hoành chia tam giác ABC thành hai phần có diện tích bằng
nhau
A.
0; 2mm
B.
0; 2mm
C.
2m 
D.
0; 2mm
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 147
Cho hàm số
4 2 2 2
2 1 9y x m m x m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm
cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có diện tích lớn nhất?
A.
1
2
m 
. B.
1
2
m
. C.
2m
. D.
2m 
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 148
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số
42
1
21
2
y x x m
có ba điểm
cực trị tạo thành tam giác sao cho trục hoành chia tam giác ABC thành hai phần có diện tích
bằng nhau.
A.
2m
B.
0; 2mm
C.
0m
D. Đáp án khác
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
56
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 149
Cho hàm số
4 2 2
2 2 5 5y x m x m m
. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm
cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có diện tích bằng 1?
A.
3m
. B.
2m
. C.
3m 
. D.
2m 
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
2.4.Dạng 4. Các bài toán cực trị hàm số phân thức, lượng giác vô tỉ, hàm bậc cao.
Phương pháp giải
Đây là dạng toán cơ bản nhất về cực trị, tuy nhiên xuất hiện rất nhiều trong các đề thi. Ở
dạng toán này ta chỉ áp dụng các tính chất sau đây.
Qui tắc 1: Dùng định lí 1
Bước 1. Tìm Tập xác định D
Bước 2. Tìm
()fx
. Tìm các điểm tại đó
( ) 0fx
hoặc
()fx
không xác định.
Bước 3. Lập bảng biến thiên
Từ bảng biến thiên suy ra các điểm cực trị.
Qui tắc 2: Dùng định lí 2
+)
0
x
là điểm cực đại của hàm số
0
0
'0
'' 0
fx
fx
+)
0
x
là điểm cực tiểu của hàm số
0
0
'0
'' 0
fx
fx
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
Ví dụ 150
Hàm số
25
1
x
y
x
có bao nhiêu điểm cực trị?
A.
1
. B.
2
. C.
3
. D.
0
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 151
Hàm số
2
3
2
x
y
x
đạt cực đại tại
A.
1x
. B.
2x
. C.
3x
. D.
0x
.
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
57
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 152
Hàm số
53
21y x x
có bao nhiêu điểm cực trị?
A.
3
. B.
2
. C.
0
. D.
1
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 153
Số cực trị của hàm số
2
5
y x x
là:
A.
1
. B.
2
. C.
3
. D.
0
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 154
Trên khoảng
0;
, hàm số
2cosf x x x
đạt cực tiểu tại
A.
6
x
. B.
3
x
. C.
5
6
x
. D.
2
3
x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 155
Giá trị cực đại của hàm số
sin2y x x
trên
0;
là:
A.
3
32
. B.
3
62
. C.
23
32
. D.
23
32
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
58
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Ví dụ 156
Hàm số
sin2y x x
đạt cực tiểu tại
A.
6
. B.
3
4
. C.
5
6
. D.
7
6
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
b. Các bài toán tự luận minh họa
Ví dụ 157
Biết rằng đồ thị hàm số
2
11
3
2
y x x
x
có ba điểm cực trị thuộc một đường tròn
C
. Tính
gần đúng bán knh của đường
C
?
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 158
Cho hàm số
sin 2yx
. Tìm giá trị cực đại của hàm số trên đoạn
;

.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 159
Cho hàm số
cos 2
cos 1
x
y
x
có bao nhiêu điểm cực trị trên đoạn
75
;
24




.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 160
Hàm số
66
sin cos
44
xx
y 
đạt cực đại tại các điểm nào?
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
59
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
..........................................................................................................................................................................
2.5.Dạng 5. Các bài toán cực trị hàm chứa trị tuyện đối
Phương pháp giải
1. Cực trị hàm
y f x
* Vẽ đồ thị hàm số
y f x
, quan sát đồ thị hàm số
y f x
ta tiến hành:
+) Giữ nguyên phần đồ thị của hàm số
y f x
nằm phía trên trục
Ox
gọi là phần
1
C
.
+) Lấy đối xứng phần đồ thị còn lại nằm pha dưới trục Ox qua trục
Ox
, đồng thời bỏ phần
đồ thị nằm pha dưới trục
Ox
gọi là phần
2
C
.
* Từ đó ta được đồ thị hàm số
y f x
gồm có 2 phần
1
C
và
2
C
đều nằm phía trên Ox:
+ Đồ thị đi xuống rồi đi lên khi qua x0 Kết luận hàm số đạt cực tiểu tại x0 tương ứng.
+ Đồ thị đi lên rồi đi xuống khi qua x0 Kết luận hàm số đạt cực đại tại x0 tương ứng.
+ Đồ thị chỉ đi xuống hoặc chỉ toàn đi lên khi qua điểm x0 Kết luận hàm số không đạt cực
tại tại x0.
2. Cực trị hàm
()y f x
+ Vẽ đồ thị hàm số
.y f x
Từ đồ thị
+ Lấy phần đồ thị (C1) nằm bên phải Oy.
+ Lấy phần (C2) là phần đối xứng phần bên phải Oy qua trục Oy.
+ Đồ thị đi xuống rồi đi lên khi qua x0 Kết luận hàm số đạt cực tiểu tại x0 tương ứng.
+ Đồ thị đi lên rồi đi xuống khi qua x0 Kết luận hàm số đạt cực đại tại x0 tương ứng.
+ Đồ thị chỉ đi xuống hoặc chỉ toàn đi lên khi qua điểm x0 Kết luận hàm số không đạt cực
tại tại x0.
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
Ví dụ 161
Đường cong trong hình sau là đồ thị của một hàm số trong bốn hàm số y = f(x). Kết luận đúng
về cực trị của hàm số
()y f x
là:
A. Hàm số có 1 cực đại và 2 cực tiểu B. Hàm số có 1 cực tiểu và 2 cực đại
C. Hàm số có 6 điểm cực trị D. Hàm số có 4 điểm cực trị
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
O
x
y
1
1
1
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
60
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Ví dụ 162
Hàm số y = f(x) có đồ thị là đường cong có dạng như hình vẽ sau đây. Kết luận đúng về cực
trị của hàm số
()y f x
là:
A. Hàm số có 1 cực đại và 2 cực tiểu. B. Hàm số có 1 cực tiểu và 2 cực đại.
C. Hàm số có 3 cực đại và 2 cực tiểu. D. Hàm số có 3 cực tiểu và 2 cực đại
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 163
Cho hàm số
32
3 1.y x x
Kết luận đúng về cực tiểu của hàm số
32
31y x x
là:
A. Hàm số đạt cực tiểu tại x = 0 B. Hàm số đạt cực tiểu tại x = 0 và x = 3.
C. Hàm số đạt cực tiểu tại x = 2 D. Hàm số đạt cực tiểu tại x = 1
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 164
Cho hàm số
y f x
có bảng biến thiên sau:
Tổng số điểm cực đại của hàm số
()y f x
là:
A. Có 2 điểm cực đại B. Có 5 điểm cực đại
C. Có 3 điểm cực đại D. Có 4 điểm cực đại
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
O
x
y
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
61
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
Ví dụ 165
Cho hàm số
32
3 5. y x x
Mệnh đề nào đúng về đồ thị hàm số
32
35y x x
?
A. Hàm số có 2 cực tiểu và 1 cực đại B. Hàm số có 1 cực đại và 1 cực tiểu
C. Hàm số có 1 cực tiểu và 2 cực đại D. Hàm số có 3 điểm cực tiểu
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 166
Cho hàm số
32
3 9 1y f x x x x
. Số điểm cực trị của hàm số
y f x
là
A. 7 B.
3
. C.
5
. D.
9
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 167
Cho hàm số
3
3 1.y x x
Số điểm cực trị của đồ thị hàm số
3
31y x x
là:
A. Hàm số có 3 điểm cực trị B. Hàm số có 1 điểm cực trị
C. Hàm số có 4 điểm cực trị D. Hàm số có 2 điểm cực trị
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 168
Cho hàm số
y f x
liên tục trên và có bảng biến thiên như hình bên dưới
Đồ thị của hàm số
y f x
có bao nhiêu điểm cực trị?
A.
2
. B.
3
. C.
4
. D.
1
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
62
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 169
Cho hàm số
y f x
có đạo hàm
fx
trên và đồ thị của hàm số
'y f x
như hình vẽ.
Hàm số
3
2
2
3
x
g x f x x x
đạt cực đại tại điểm nào?
A.
1x 
. B.
1x
. C.
0x
. D.
2x
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 170
Biết rằng hàm số
fx
có đồ thị được cho như hình vẽ bên. Tìm số điểm cực trị của hàm số
y f f x


.
A.
5
. B.
3
. C.
4
. D.
6
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 171
Cho hàm số
.y f x
Đồ thị hàm số
y f x
như hình bên dưới
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
63
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
Hỏi hàm số
2
1 2019g x f x
có mấy điểm cực trị?
A.
1
. B.
2
. C.
3
. D.
0
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 172
Cho hàm số
y f x
có đồ thị
fx
như hình vẽ. Tìm số điểm cực tiểu của hàm số
2
1
2
x
y f x x
.
A.
0
. B.
1
. C.
3
. D.
2
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 173
Cho đồ thị của hàm số
32
33y x x
như hình vẽ.
Số điểm cực trị của đồ thị hàm số
32
33y x x
là
A. 2. B. 3. C. 4. D. 5.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
64
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Ví dụ 174
Cho hàm số
32
f x x ax bx c
thỏa mãn
2019c
,
2018 0abc
. Tìm số điểm cực trị
của hàm số
2019y f x
A.
3
. B.
5
. C.
2
. D.
1
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 175
Số nguyên bé nhất của tham số
m
để hàm số
3
2
2 5 3 y x mx x
có
5
điểm cực trị là:
A.
2
. B.
2
. C.
5
. D.
0
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 176
Cho hàm số
y f x
có đồ thị như hình vẽ bên dưới.
Tính tổng bình phương tất cả các giá trị nguyên của tham số
m
để hàm số
2019 3 2g x f x m
có nhiều điểm cực trị nhất?
A.
1
. B.
5
. C.
10
. D.
13
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 177
Cho hàm số
3
32y f x x x
. Tìm số điểm cực trị của hàm số
y f x
.
A.
4
. B.
5
. C.
2
. D.
3
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
65
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 178
Cho
32
15
62
32
y f x x x x
. Tìm số điểm cực trị của hàm số
fx
.
A.
1
. B.
2
. C.
3
. D.
5
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 179
Cho hàm số
42
2 4 1y f x x x
. Tổng số cực trị của hàm số
y f x
.
A.
3
. B.
9
. C.
5
. D.
7
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 180
Cho hàm số
42
23y x x
. Hỏi hàm số
42
23y x x
có bao nhiêu cực trị.
A.
6
. B.
4
. C.
3
. D.
5
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 181
Tổng tất cả các giá trị nguyên của tham số
m
để hàm số
4 3 2
3 4 12 2y x x x m
có
7
điểm
cực trị bằng
A.
2
. B.
6
. C.
4
. D.
3
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 182
Cho hàm số
42
8y x x m
. Với những giá tri nào của tham số
m
hàm số có
5
điểm cực trị.
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
66
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
A.
0m
. B.
0m
. C.
0m
. D.
0m
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 183
Cho hàm số
y f x
liên tục trên và có đồ thị như hình bên dưới:
Đồ thị của hàm số
y f x
có bao nhiêu điểm cực trị?
A.
2
. B.
4
. C.
3
. D.
1
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 184
Cho hàm số
y f x
liên tục trên và có đồ thị như hình vẽ. Hỏi đồ thị hàm số
y f x
có
tất cả bao nhiêu điểm cực trị?
A.
5
. B.
3
. C.
2
. D.
4
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 185
Cho hàm số
y f x
liên tục trên và có bảng biến thiên như sau. Hỏi đồ thị hàm số
y
x
O
O
x
y
Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp “Thành công là nói không với lười biếng”
67
https://luyenthitracnghiem.vn
https://
toanvd.edu.vn
y f x
có tất cả bao nhiêu điểm cực trị?
A.
5
. B.
1
. C.
2
. D.
4
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 186
Cho hàm số
y f x
có bảng biến thiên như sau
Số điểm cực trị của hàm số
y f x
là
A.
3
. B.
5
. C.
9
. D.
7
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 187
Cho hàm số
42
y ax bx c
,,abc
có đồ thị như hình vẽ bên.
Số điểm cực trị của hàm số
42
y ax bx c
là
A.
5
. B.
6
. C.
7
. D.
3
.
Nhóm toán VD - VDC Cực trị của hàm số 2020
68
https://
toanvd.edu.vn
https://luyenthitracnghiem.vn
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
Ví dụ 188
Cho hàm số
y f x
liên tục trên , có bảng biến thiên như sau:
Hỏi hàm số
y f x
có bao nhiêu điểm cực trị?
A.
3
. B.
1
. C.
4
. D.
5
.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................

Preview text:

 Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 MỤC LỤC
Chuû ñeà ② Cöïc trò cuûa haøm soá ................ 2
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN h =I 2 ttp s://
1. Định nghĩa ............................................................................................................................................ 2 lu ye
2. Định lý, quy tắc .................................................................................................................................... 2 n
a. Điều kiện cần để hàm số đạt cực trị ............................................................................................................ 2 th it
b. Chú ý ................................................................................................................................................................. 2 rac
c. Điều kiện đủ để hàm số đạt cực trị ................................................................................................................... 2 n gh ie II.
CÁC VÍ DỤ MINH HỌA m.vn ........ 3 =I
1. CÁC DẠNG TOÁN CƠ BẢN ............................................................................................................. 3
1.1.Dạng 1.Tìm cực trị của hàm số dựa vào bảng xét dấu, bảng biến thiên. ....................................................... 3
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản ...................................................................................................................... 3
b. Các bài toán tự luận ......................................................................................................................................... 7
1.2.Dạng 2: Tìm điểm cực trị của hàm số dựa vào đồ thị hàm số ........................................................................ 8
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản ...................................................................................................................... 9 ht
b. Ví dụ minh họa: Tìm cực trị (nếu có) của các hàm số sau: ............................................................................. 12 tps://
1.3.Dạng 3.Tìm cực trị hàm số y f x đựa vào đồ thị hàm số y f ' x ................................................. 13 oant
Chú ý ................................................................................................................................................................... 13 vd.e
a. Các bài toán cơ bản ........................................................................................................................................ 13 du.
b. Các bài toán trắc nghiệm trong đề thi đại học ............................................................................................... 15 vn
1.4.Dạng 4.Tìm cực trị của hàm số y f udựa vào đồ thị hàm số y f  x. ......................................... 20
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản .................................................................................................................... 20
1.5.Dạng 5.Các bài toán cực trị hàm số bậc 3 ................................................................................................ 25
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản .................................................................................................................... 26
b. Các bài toán tự luận ....................................................................................................................................... 30
1.6.Dạng 6.Các bài toán cực trị hàm số bậc 4 ................................................................................................ 31
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản .................................................................................................................... 32
1.7.Dạng 7.Các bài toán cực trị hàm phân thức............................................................................................ 34
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản .................................................................................................................... 34
2. CÁC DẠNG TOÁN NÂNG CAO ..................................................................................................... 35
2.2.Dạng 6.Các bài toán cực trị hàm số bậc 3 chứa tham số ....................................................................... 36 0
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
a. Các bài toán cơ bản ........................................................................................................................................ 37
Chú ý ................................................................................................................................................................... 37
b. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản .................................................................................................................... 38
c. Các bài toán trắc nghiệm tương tự ................................................................................................................. 39
2.3.Dạng 3. Các bài toán cực trị hàm số bậc 4 chứa tham số ............................................................................. 44
Chú ý ................................................................................................................................................................... 44 m.vn
a. Các bài toán cơ bản ........................................................................................................................................ 45 ie
b. Các bài toán minh họa gh
.................................................................................................................................... 48 nc
c. Các bài toán trắc nghiệm tương tự ................................................................................................................. 49 arit
2.4.Dạng 4. Các bài toán cực trị hàm số phân thức, lượng giác vô tỉ, hàm bậc cao. .......................................... 56 th n
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản .................................................................................................................... 56 ye
b. Các bài toán tự luận minh họa ....................................................................................................................... 58 lu
2.5.Dạng 5. Các bài toán cực trị hàm chứa trị tuyện đối ................................................................................... 58 s://
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản .................................................................................................................... 59 ttp h vn du. vd.e oant s://tpht 1  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 Chuû ñeà ②
Cöïc trò cuûa haøm soá
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN h ttp =I 1. Định nghĩa s://
Giả sử hàm số y f (x) xác định trên tập hợp D D R và x D . o lu ye
x được gọi là một điểm cực đại của hàm số y f (x) nếu tồn tại một khoảng  ; a b chứa o n th
điểm x sao cho  ;
a b  D và o it ra
f (x)  f (x ) x   ; a b \ x . o    o cngh
Khi đó f x được gọi là giá trị cực đại của hàm số f (x) . o  ie
x được gọi là một điểm cực tiểu của hàm số y f (x) nếu tồn tại một khoảng  ; a b chứa o m.vn
điểm x sao cho  ;
a b  D và o
f (x)  f (x ) x   ;
a b \ x . o    o
Khi đó f x được gọi là giá trị cực tiểu của hàm số f (x) . o 
2. Định lý, quy tắc ht
a. Điều kiện cần để hàm số đạt cực trị tps:// Định lý 1
Giả sử hàm số y f (x) đạt cực trị tại điểm x . Khi đó, nếu f (x) có đạo hàm tại điểm x thì o o oant
f  x  0 . o  vd.e
b. Chú ý du.
f  x có thể bằng 0 tại điểm x nhưng hàm số f (x) không đạt cực trị tại điểm o  o vn x . o
Hàm số chỉ có thể đạt cực trị tại những điểm nằm trong tập xác định của hàm mà tại đó
đạo hàm của hàm số bằng 0 hoặc không có đạo hàm. Những điểm như thế gọi là những
“điểm tới hạn”.
x và nếu đồ thị hàm số có tiếp tuyến tại điểm  x ; f x thì tiếp o  o  o
tuyến đó song song với trục hoành.
c. Điều kiện đủ để hàm số đạt cực trị Định lý 2
Giả sử hàm số y f (x) liên tục trên khoảng  ;
a b chứa điểm x và có đạo hàm trên các o khoảng  ; a x
và  x ; b . Khi đó, o  o  2
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
 f x  0, x   ; a x o   o  ếu 
thì hàm số đạt cực tiểu tại điểm x .  f
  x  0, x   x ; b o o   o 
Nói một cách khác, nếu f  x đổi dấu từ âm sang dương khi x qua x thì hàm số đạt cực o  o tiểu tại x . o x a x b o m.vn y' 0 + ie f(a) f(b) gh y nc f(x a 0) r it
 f x  0, x   ; a x o   o  th ếu 
thì hàm số đạt cực đại tại điểm x . nf
  x  0, x   x ; b o o   o  yelu
Nói một cách khác, nếu f x đổi dấu từ dương sang âm khi x qua x thì hàm số đạt cực o  o s:// đại tại x . o ttp h x a x b o y' + 0 f(x0) y f(b) f(a) Định lý 3
Giả sử hàm số y f (x) có đạo hàm cấp một trên khoảng  ;
a b chứa điểm x , f  x  0 o  o
và f (x) có đạo hàm cấp hai khác 0 tại điểm x . o
ếu f  x  0 thì hàm số f (x) đạt cực đại tại điểm x . o  o vn
ếu f  x  0 thì hàm số f (x) đạt cực tiểu tại điểm x . o  du. o vd.e II.
CÁC VÍ DỤ MINH HỌA oant =I
s:// 1. CÁC DẠNG TOÁN CƠ BẢN tpht
1.1.Dạng 1.Tìm cực trị của hàm số dựa vào bảng xét dấu, bảng biến thiên. Phương pháp giải
Giả sử hàm số y f (x) có đạo hàm cấp một trên khoảng  ;
a b chứa điểm x , f  x  0 o  o
và f (x) có đạo hàm cấp hai khác 0 tại điểm x . o
ếu f  x  0 thì hàm số f (x) đạt cực đại tại điểm x . o  o
ếu f  x  0 thì hàm số f (x) đạt cực tiểu tại điểm x . o  o
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản Ví dụ 1
Cho hàm số f x có bảng biến thiên như hình vẽ 3  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
Điểm cực tiểu của hàm số đã cho là h A. x 3 . B. x 0 . C. x 1. D. x 2 . ttp
Lời giải: ................................................................................................................................................ s:// lu
.......................................................................................................................................................................... ye Ví dụ 2 n th
Cho hàm số f x xác định trên và có bảng xét dấu f  x như hình bên. Khẳng định nào it ra sau đây sai? cngh ie m.vn
A. Hàm số đạt cực tiểu tại x  2 .
B. Hàm số đạt cực đại tại x  3  .
C. x  1 là điểm cực trị của hàm số.
D. Hàm số có hai điểm cực trị.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 3 ht tp y f x s:// Cho hàm số
  có bảng biến thiên như sau: oant vd.e du. vn
Hàm số đạt cực đại tại điểm A. x  0 . B. 0;  3 . C. y  3  . D. x  3  .
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 4
Hàm số y f x xác định, liên tục trên và có bảng biến thiên như hình vẽ bên dưới. Khẳng
định nào sau đây đúng? 4
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng” m.vn
A. Hàm số đạt cực tiểu tại x  1  . ie
B. Hàm số có giá trị lớn nhất bằng 1 và giá trị nhỏ nhất bằng 1  . gh nc
C. Hàm số có đúng hai cực trị. ar
D. Hàm số đạt cực đại tại x  0 , x  1và đạt cực tiểu tại x  2 . it th
Lời giải: ................................................................................................................................................ n ye
.......................................................................................................................................................................... lu s://
.......................................................................................................................................................................... ttp h
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 5
Cho hàm số y f (x) liên tục trên
và có bảng xét dấu f  x như sau: x -∞ 1 2 3 4 +∞ f '(x) 0 + + 0 +
Kết luận nào sau đây đúng
A. Hàm số có 4 điểm cực trị.
B. Hàm số có 2 điểm cực đại.
C. Hàm số có 2 điểm cực trị.
D. Hàm số có 2 điểm cực tiểu.
Lời giải: ................................................................................................................................................ vn
du. ..........................................................................................................................................................................
vd.e ..........................................................................................................................................................................
oant .......................................................................................................................................................................... s:// Ví dụ 6 tpht  Cho hàm số y
f x có bảng biến thiên như hình vẽ:
Hỏi hàm số có bao nhiêu điểm cực trị?
A. Có một điểm.
B. Có ba điểm.
C. Có hai điểm. D. Có bốn điểm.
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 5  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 7
Cho hàm số f (x) liên tục trên các khoảng ( ;  1),(1; )
 và có bảng biến thiên như hình dưới h ttp s:// lu
Khẳng định nào sau đây đúng? ye
A. Hàm số đạt cực tại x  0 và đạt cực tiểu tại x  2 . n th
B. Hàm số có giá trị cực tiểu bằng 1. it x x r
C. Hàm số đạt cực tại
2 và đạt cực tiểu tại 0 . acn
D. Hàm số có giá trị lớn nhất bằng 1 và giá trị nhỏ nhất bằng 5. gh
Lời giải: ................................................................................................................................................ iem.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 8
Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như hình bên. ht tps:// oant vd.e
Mệnh đề nào dưới đây sai? du.
A. Hàm số có đúng một điểm cực trị.
B. Hàm số có giá trị cực tiểu bằng 2  . vn
C. Hàm số có giá trị nhỏ nhất bằng 2  .
D. Hàm số đạt cực đại tại x  0 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 9
Cho hàm số y f x xác định và liên tục trên
và có bảng biến thiên như sau: 6
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
Khẳng định nào sau đây là đúng? m.vn
A. Hàm số đạt cực đại tại x  0 . ie
B. Đồ thị của hàm số có đúng 2 điểm cực trị. gh nc
C. Hàm số có giá trị lớn nhất bằng 0 và giá trị nhỏ nhất bằng 4  . ar
D. Hàm số có giá trị cực tiểu bằng 3  hoặc 2 . it th n
Lời giải: ................................................................................................................................................ ye
.......................................................................................................................................................................... lu s://
.......................................................................................................................................................................... ttp h
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 10
Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như hình vẽ. Hàm số có bao nhiêu điểm cực trị. A. 5 . B. 3 . C. 4 D. 2 .
Lời giải: ................................................................................................................................................ vn
du. ..........................................................................................................................................................................
vd.e ..........................................................................................................................................................................
oant .......................................................................................................................................................................... s://tp
b. Các bài toán tự luận ht Ví dụ 11 Tìm hàm số 4 2 y ax bx c a
0 biết rằng hàm số có bảng biến thiên dưới đây:
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 7  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 12
Cho hàm số y f x có đạo hàm trên và có bảng xét dấu f  x như sau h ttp s://
Hỏi hàm số y f  2
x  2x có bao nhiêu điểm cực tiểu? lu ye
Lời giải: ................................................................................................................................................ nth
.......................................................................................................................................................................... it ra
.......................................................................................................................................................................... cngh
.......................................................................................................................................................................... ie m.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 13 ht
Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như sau. Hàm số y f x 3  có bao nhiêu điểm tps:// cực trị oant vd.e du. vn
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 8
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
1.2.Dạng 2: Tìm điểm cực trị của hàm số dựa vào đồ thị hàm số Phương pháp giả i y m.vn yCĐ ie gh ncar x it O CT x x th CĐ n yCT ye Hình vẽ minh hoạ lu s://
 Đồ thị đang đi lên sau đó đổi hướng đi xuống tại điểm x thì hàm số đạt cực đại tại điểm x o o ttp h .
Khi đó f x được gọi là giá trị cực đại của hàm số f xo
 Đồ thị đang đi xuống sau đó đổi hướng đi lên tại điểm x thì hàm số đạt cực tiểu tại điểm o x . o
Khi đó f x được gọi là giá trị cực trị của hàm số f xo
 Các điểm cực đại, cực tiểu của hàm số được gọi chung là điểm cực trị của hàm số
 Các điểm M x ; f (x ) của hàm số được gọi chung là điểm cực trị của hàm số trên đồ thị 0 0 
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản Ví dụ 14 vn
Cho hàm số y f x xác định, liên tục trên
và có đồ thị là đường cong như hình vẽ. Hàm du.
số đạt cực đại tại điểm nào dưới đây? vd.e y 1 oant 2 O x s://tpht 3 A. x  3  . B. x  1. C. x  0 . D. x  2 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 15 9  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
Cho hàm số y f x xác định, liên tục trên
, có đồ thị như hình vẽ. Mệnh đề nào dưới đây đúng? y 3 2 O x h 1 ttp s://
A. Hàm số đạt cực tiểu tại x  3.
B. Giá trị cực đại của hàm số bằng 0 . lu
C. Giá trị cực tiểu của hàm số bằng 1  .
D. Hàm số đạt cực tiểu tại x  1  . ye n
Lời giải: ................................................................................................................................................ thit
.......................................................................................................................................................................... racn
.......................................................................................................................................................................... gh ie
.......................................................................................................................................................................... m.vn
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 16
Cho hàm số y f x xác định, liên tục trên đoạn  1  ; 
3 và có đồ thị như hình vẽ. Khẳng định
nào sau đây đúng? y 2 O x ht 1 1 2 tps:// 2 oant
A. Hàm số đạt cực đại tại x  1  và x  2 . vd.e
B. Hàm số đạt cực tiểu tại x  0 , x  3. du.
C. Hàm số đạt cực tiểu tại x  0 , cực đại tại x  2 . vn
D. Hàm số đạt cực tiểu tại x  0 , cực đại tại x  1  .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 17
Cho hàm số y f x xác định, liên tục trên
, có đồ thị như hình vẽ. Mệnh đề nào dưới đây đúng? 10
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng” y 1 O x 1 1
A. Hàm số đạt cực tiểu tại x  0 .
B. Hàm số đạt cực đại tại x  1. m.vn ie
C. Hàm số đạt cực đại tại x  1  và tại x 1.
D. Hàm số đạt cực tiểu tại x  1  và tại gh x  1. nca r
Lời giải: ................................................................................................................................................ it th
.......................................................................................................................................................................... n ye
.......................................................................................................................................................................... lu
.......................................................................................................................................................................... s:// ttp
.......................................................................................................................................................................... h Ví dụ 18
Đường cong bên là đồ thị của hàm số 4 2
y ax bx c với a, ,
b c là số thực và a  0 . Mệnh đề
nào dưới đây đúng? y O x
A. Phương trình y  0 có ba nghiệm thực phân biệt. vn
B. Phương trình y  0 có đúng một nghiệm thực. du.
C. Phương trình y  0 có hai nghiệm thực phân biệt. vd.e
D. Phương trình y  0 có vô số nghiệm thực.
oant  Lời giải: ................................................................................................................................................
s://tp ..........................................................................................................................................................................
ht ..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 19
Đường cong bên (nét đậm) là đồ thị của hàm số y f x 2
x 3x  4 . Mệnh đề nào dưới đây đúng? 11  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 y 25 4 1 O 3 x 4 2 h ttp s:// lu ye 25 n
A. Hàm số đạt cực đại tại x  .
B. Hàm số đạt cực tiểu tại x  0 . th 4 it r 3 a
C. Giá trị cực đại bằng .
D. Giá trị cực tiểu bằng 0. c 2 n gh
Lời giải: ................................................................................................................................................ iem.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 20
Đường cong bên (nét đậm) là đồ thị của hàm số y f x 2
x  2x 1 . Xét các phát biểu sau
đây có bao nhiêu phát biểu đúng? ht tp
(1): Hàm số có một điểm cực đại và hai điểm cực tiểu s://
(2): Giá trị cực đại bằng f  
1  2 và giá trị cực tiểu f 1 2   f 1 2   0 . oant
(3): Hàm số chỉ có một điểm cực đại và không có điểm cực tiểu vd.e
(4): Hàm số đạt cực đại tại x  1 và đạt cực tiểu tại x 1 2  0 , loại điểm x 1 2  0 . du. y vn 2 1 O x 1 2 1+ 2
A. 1 phát biểu đúng.
B. 2 phát biểu đúng.
C. 3 phát biểu đúng. D. 4 phát biểu đúng.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 12
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
b. Ví dụ minh họa: Tìm cực trị (nếu có) của các hàm số sau: Ví dụ 21 1. 4 2 y  x  2x  1 2. 4 2 y  x  2x  1 m.vn
Lời giải: ................................................................................................................................................ ie gh
..........................................................................................................................................................................
ncar .......................................................................................................................................................................... it th
.......................................................................................................................................................................... n ye
.......................................................................................................................................................................... lu   s://
1.3.Dạng 3.Tìm cực trị hàm số y
f x đựa vào đồ thị hàm số y
f ' x ttp Phương pháp giải h
B1: Từ ĐTHS y f ' x xác định dấu của f ' x trên từng khoảng xác định
B2: Lập trục xét dấu của hàm f ' x hoặc bảng biến thiên của hàm số B3: Kết luận Chú ý
+) Điều kiện đủ để hàm số có cực trị Khi f (
x) đổi dấu từ dương sang âm qua x c thì x c được gọi là điểm cực đại của hàm số Khi f (
x) đổi dấu từ âm sang dương qua x c thì x c được gọi là điểm cực tiểu của hàm số.
+) Nếu x c là điểm cực trị của hàm y f (x) thì f (
c)  0 hoặc f (c) không xác định, nhưng vn nếu f (
c)  0 thì chưa chắc x c đã là điểm cực trị của hàm số. du. vd.e
a. Các bài toán cơ bản oant Ví dụ 22
Cho hàm số y f x có đạo hàm trên và đồ thị hàm số y f  x được cho như hình vẽ. s://tp
Xác định số điểm cực trị của hàm số y f x ht y 1 1  1 O x
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 13  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 23
Cho hàm số y f x có đạo hàm liên tục trên . Tìm số điểm cực trị của hàm số
y f x  5x biết đồ thị hàm số y f  x như hình vẽ sau: h ttp s:// lu ye n th it racngh ie m.vn
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 24 ht tp
Cho hàm số f x xác định trên và có đồ thị của hàm số f  x như hình vẽ. Hỏi hàm số s://
y f x đã cho có mấy điểm cực tiểu? oant y f  x vd.e du. vn O x
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 14
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng” Ví dụ 25
Cho hàm số y f x có đạo hàm trên . Biết rằng hàm số y f  x có đồ thị như hình vẽ dưới đây: m.vn ie gh ncaritth n
Đặt g x  f x  x . Hỏi hàm số có bao nhiêu điểm cực đại và bao nhiêu điểm cực tiểu? ye lu
Lời giải: ................................................................................................................................................ s://
.......................................................................................................................................................................... ttp h
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
b. Các bài toán trắc nghiệm trong đề thi đại học Ví dụ 26
(THPT Chuyên Trần Phú-Hải Phòng-lần 2 năm 2017-2018)
Cho hàm số y f x xác định trên
và hàm số y f  x có đồ thị như hình dưới: y vn du. vd.e O 1 2 3 x oant s://
Xét các khẳng định sau: tpht
y f x (I) Hàm số có 3 cực trị.
(II) Phương trình f x  m  2018 có nhiều nhất ba nghiệm.
(III) Hàm số y f x  
1 nghịch biến trên khoảng 0  ;1 .
Số khẳng định đúng là A. 1 . B. 3 . C. 2 . D. 0 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 15  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 27
(SGD Hà Tĩnh – Lần 2 năm 2017 – 2018)
Cho hàm số y f x có đạo hàm liên tục trên
. Đồ thị hàm số y f  x như hình vẽ sau.
Số điểm cực trị của hàm số y f x  2x là: h ttp s:// lu ye n th A. 4 . B. 1. C. 3 . D. 2 . it ra
Lời giải: ................................................................................................................................................ cngh
.......................................................................................................................................................................... ie m.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 28
Cho hàm số y f x . Hàm số y f  x có đồ thị trên một khoảng K như hình vẽ bên. ht tps:// oant vd.e
Trong các khẳng định sau, có tất cả bao nhiêu khẳng định đúng? du.  vn
I  . Trên K , hàm số y f x có hai điểm cực trị.
II  . Hàm số y f x đạt cực đại tại x3 .
III  . Hàm số y f x đạt cực tiểu tại x1. A. 3 . B. 0 . C. 1. D. 2 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 29 16
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
Cho hàm số y f x . Hàm số y f ' x có đồ thị như hình vẽ. m.vn ie gh
Mệnh đề nào sau đây sai? nc f xf xa A. có một cực tiểu. B. có hai cực đại. r it
C. f x có 3 điểm cực trị
D. f x có 2 điểm cực trị. th n
Lời giải: ................................................................................................................................................ ye lu
.......................................................................................................................................................................... s:// ttp
.......................................................................................................................................................................... h Ví dụ 30
Cho hàm số y f x xác định và liên tục trên
và hàm số y f  x có đồ thị như hình vẽ dưới đây y
y f  x 2  O 2 x
Khẳng định nào sau đây là đúng?
A. f x đạt cực đại tại x 1.
B. f x đạt cực đại tại x  0 . vn du.
C. f x đạt cực đại tại x  1  .
D. f x đạt cực đại tại x  2  .
vd.e  Lời giải: ................................................................................................................................................
oant ..........................................................................................................................................................................
s://tp ..........................................................................................................................................................................
ht .......................................................................................................................................................................... Ví dụ 31
(THPT Chuyên Lam-Thanh Hóa-lần 1-năm 2017-2018)
Cho hàm số y f x . Hàm số y f  x có đồ thị như hình vẽ:
Chọn mệnh đề đúng trong các mệnh đề sau? 17  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
A. Hàm số y f x đồng biến trên   ;1  .
B. Hàm số y f x đạt cực đại tại x 1.
C. Đồ thị hàm số y f x có một điểm cực tiểu.
D. Đồ thị hàm số y f x có hai điểm cực trị.
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... h ttp
.......................................................................................................................................................................... s://
.......................................................................................................................................................................... lu ye Ví dụ 32
(THPT Lục Ngạn-Bắc Ninh-lần 1 năm 2017-2018) n th
Đồ thị sau đây là của hàm số y f  x . Khi đó hàm số y f x có bao nhiêu điểm cực trị? it y racngh ie m.vn O x A. 0 . B. 1. C. 2 . D. 3 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ht tp
.......................................................................................................................................................................... s://
.......................................................................................................................................................................... oant Ví dụ 33 vd.e
Hàm số f (x) có đạo hàm trên
là hàm số f '(x) . Biết đồ thị hàm số f '(x) được cho như hình du.
vẽ. Hàm số f (x) đạt cực đại tại điểm nào? vn A. x  0 . B. x  1.
C. f x  0 .
D. f x  1. 0 0
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 18
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 34
(THPT Nguyễn Khuyến-TPHCM-năm 2017-2018)
Cho hàm số y f x có đạo hàm trên và đồ thị hàm số y f  x được cho như hình vẽ. y 1 m.vn ie 1  gh 1 nc O x aritthn ye lu Chọn khẳng định đúng s://
A. f x đạt cực đại tại x  0 .
B. f x đạt cực tiểu tại x  1  . ttp h
C. f x đạt cực tiểu tại x 1.
D. f x có ba điểm cực trị.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 35
(THPT Hoa Lư A-Ninh Bình-lần 1-năm 2017-2018)
Cho hàm số y f x có đạo hàm trên
và đồ thị hàm số y f  x trên như hình vẽ. Mệnh đề nào đúng? vn y du. vd.e oant s://tp O x ht
A. Hàm số y f x có 1 điểm cực đại và 1 điểm cực tiểu.
B. Hàm số y f x có 2 điểm cực đại và 2 điểm cực tiểu.
C. Hàm số y f x có 1 điểm cực đại và 2 điểm cực tiểu.
D. Hàm số y f x có 2 điểm cực đại và 1 điểm cực tiểu.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 19  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 36
(THPT Kiến An-Hải Phòng năm 2017-2018)
Cho hàm số y f x xác định trên và có đồ thị hàm số y f  x là đường cong ở hình bên.
Hỏi hàm số y f x có bao nhiêu điểm cực trị? h ttp s:// lu ye n th it racngh ie A. 6 . B. 5 . C. 4 . D. 3 . m.vn
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
1.4.Dạng 4.Tìm cực trị của hàm số y f udựa vào đồ thị hàm số y f  x. ht tp Phương pháp giải s:// oant vd.e du. vn
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản Ví dụ 37
Cho hàm số y f x xác định và liên tục trên và hàm số y f  x có đồ thị như hình vẽ.
Kết luận đúng về số điểm cực trị của hàm số y f x là: 20
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
A. Hai điểm cực đại và một điểm cực tiểu.
B. Một điểm cực đại và hai điểm cực tiểu
C. Hai điểm cực đại và hai điểm cực tiểu.
D. Một điểm cực đại và một điểm cực tiểu.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... m.vn
.......................................................................................................................................................................... ie gh
.......................................................................................................................................................................... nca Ví dụ 38
(THPT Nghèn – Hà Tĩnh – Lần 2 năm 2017 – 2018) r it
Cho hàm số y f x . Hàm số y f  x có đồ thị như hình dưới. Hàm sô   2 y f x  có bao th n nhiêu điểm cực đại? ye lu s:// ttp h A. 2 . B. 3 . C. 1. D. 0 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
vn .......................................................................................................................................................................... du. Ví dụ 39 vd.e
Cho hàm số y f x có đạo hàm y f  x liên tục trên
và có đồ thị như hình dưới. oant s://tpht
Hàm số y f (2x  2) có bao nhiêu điểm cực trị? A. 2 . B. 0 . C. 1. D. 3 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 21  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 40
Cho hàm số y f x. Đồ thị hàm số y f  x như hình bên dưới h ttp
Hỏi hàm số g x  f  2
1 x   2019 có mấy điểm cực trị? s:// A. 1. B. 2 . C. 3 . D. 0 . lu ye
Lời giải: ................................................................................................................................................ nth
.......................................................................................................................................................................... it ra
.......................................................................................................................................................................... cngh
.......................................................................................................................................................................... ie m.vn
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 41
Cho hàm số y f x có đồ thị f  x như hình vẽ. Tìm số điểm cực tiểu của hàm số    x 2 x y f 1   x . 2 ht tps:// oant vd.e du. vn A. 0 . B. 1. C. 3 . D. 2 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 42
(Trích câu hỏi dẫn THPT Chuyên Thái Bình-lần 1-năm 2017-2018)
Cho hàm số y f x có đạo hàm trên
. Đường cong trong hình vẽ bên là đồ thị hàm số
y f  x , ( y f  x liên tục trên
). Xét hàm số g x  f  2
x  2 . Mệnh đề nào dưới đây đúng? 22
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng” y 1  1 2 O x 2  4  m.vn ie
A. Hàm số g x có 2 điểm cực đại và 1 điểm cực tiểu. gh n
B. Hàm số g x có 1 điểm cực đại và 1 điểm cực tiểu. car
C. Hàm số g x có 2 điểm cực tiểu và 1 điểm cực đại. it th n
D. Hàm số g x 4 điểm cực trị. ye
Lời giải: ................................................................................................................................................ lu s://
.......................................................................................................................................................................... ttp h
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 43
(trích dẫn đề THPT Chuyên Tiền Giang-lần 1 năm 2017-2018)
Cho hàm số y f x có đạo hàm trên
. Đường cong trong hình vẽ bên y
là đồ thị của hàm số y f  x ( y f  x liên tục trên ). Xét hàm số 4
g x  f  2
x  3 . Kết luận đúng về cực đại của hàm số g(x) là? 2
A. Hàm số g x đạt cực đại tại x = - 1.
B. Hàm số g x đạt cực đại tại x = 1. 2  1  O 1 x vn
C. Hàm số g x đạt cực đại tại x = 0. du.
D. Hàm số g x đạt cực đại tại x = -2. vd.e oan  t
Lời giải: ................................................................................................................................................
s:// ..........................................................................................................................................................................
tpht ..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 44
(THPT Đặng Thúc Hứa-Nghệ An-lần 1 năm 2017-2018)
Biết rằng hàm số f x có đồ thị được cho như hình vẽ bên. Tìm số điểm cực trị của hàm số
y f f x   . 23  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 y O 2 x 4  A. 5 . B. 3 . C. 4 . D. 6 . h
Lời giải: ................................................................................................................................................ ttp s://
.......................................................................................................................................................................... lu
.......................................................................................................................................................................... ye n
.......................................................................................................................................................................... th it r
.......................................................................................................................................................................... acn Ví dụ 45
(Theo đề THPT Chuyên Hạ Long-Quãng Ninh lần 2 năm 2017-2018) gh ie
Cho hàm số y f x . Hàm số y f  x có đồ thị như hình bên. Kết luận đúng về cực trị àm m.vn số   2 y
f x x  là: y 3
A. Hàm số đạt cực tiểu tại x  . 2 2 1
B. Hàm số đạt cực tiểu tại x  . 2 O 1 2 x
C. Hàm số không có cực trị. 1
D. Hàm số đạt cực đại tại x  . 2 ht
Lời giải: ................................................................................................................................................ tps://
.......................................................................................................................................................................... oant
.......................................................................................................................................................................... vd.e
.......................................................................................................................................................................... du. vn
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 46
(THPT Hậu Lộc 2-Thanh Hóa năm 2017-2018)
Cho hàm số y f x có đạo hàm liên tục trên và có đồ thị hàm số y f '(x) như hình vẽ bên dưới. Xét hàm số 2
g(x)  f (x  3) và các mệnh đề sau:
I. Hàm số g(x) có 3 điểm cực trị.
II. Hàm số g(x) đạt cực tiểu tại x  0.
III. Hàm số g(x) đạt cực đại tại x  2.
IV. Hàm số g(x) đồng biến trên khoảng  2  ;0.
V. Hàm số g(x) nghịch biến trên khoảng  1   ;1 .
Có bao nhiêu mệnh đề đúng trong các mệnh đề trên? A. 1. B. 4 . C. 3 . D. 2 . 24
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... m.vn ie Ví dụ 47
(THPT Chuyên Vĩnh Phúc-lần 2-năm 2017-2018) gh f g x f x n
Cho hàm số f x xác định trên và có đồ thị
x như hình vẽ. Đặt     x . Hàm car
số g x đạt cực đại tại điểm nào sau đây? it y th n 2 ye 1 lu s:// 1  O 1 2 x ttp h 1  A. x  2 . B. x  0 . C. x  1  . D. x  1.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 48
(Trích theo đề THPT Chuyên Vĩnh Phúc-lần 2-năm 2017-2018) vn
Cho hàm số f x có đạo hàm liên tục trên
và có đồ thị của hàm y f  x như hình vẽ. Xét du.
hàm số g x f  2 ( )
x  2 . Số điểm cực trị của hàm số là? vd.e y oant s://tp O 1 x 1  2 ht 2  4 
A. Hàm số g(x) có 2 điểm cực trị.
B. Hàm số g(x) có 1 điểm cực trị.
C. Hàm số g(x) có 3 điểm cực trị.
D. Hàm số g(x) có 4 điểm cực trị.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 25  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
1.5.Dạng 5.Các bài toán cực trị hàm số bậc 3 Phương pháp giải
Bài toán 1: Xác định điểm cực trị, cực trị hàm số, điểm cực trị của đồ thị hàm số 3 2 y ax bx cx d. h
- Áp dụng quy tắc 1 tìm cực trị của hàm số ttp
Bài toán 2:Phương trình đường thẳng nối hai điểm cực trị hàm số 3 2 y ax bx cx d. s://
Cách 1: Tìm tọa độ các điểm cực đại và cực tiểu A, B. Viết phương trình đường thẳng qua lu ye A, B n th
Để viết phương trình đường thẳng nối 2 điểm cực trị của hàm số bậc ba, thường dùng it
phương pháp tách đạo hàm (phần dư bậc nhất trong phép chia y cho y ), nghĩa là: rac y h(x ) n y y y .q(x) h(x) gh
Phân tích (bằng cách chia đa thức y cho ) : 1 1 y h(x ) 2 2 ie m.vn
Đường thẳng qua 2 điểm cực trị là d : y ( h x).
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản Ví dụ 49 Cho hàm số 3 2
y x  3x  2 . Khẳng định nào sau đây đúng?
A. Hàm số đạt cực đại tại x  0 và cực tiểu tại x  2  .
B. Hàm số đạt cực tiểu tại x  2 và cực đại tại x  0 .
C. Hàm số đạt cực đại tại x  2
 và cực tiểu tại x  0 . x x  ht
D. Hàm số đạt cực đại tại 2 và cực tiểu tại 0 . tps://
Lời giải: ................................................................................................................................................ oant
.......................................................................................................................................................................... vd.e
.......................................................................................................................................................................... du.
.......................................................................................................................................................................... vn
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 50 Cho hàm số 3
y f (x)  x  3x  2 . Các giá trị cực đại và cực tiểu của hàm số là A. y  0; y  4  . B. y  4; y  4  . C. y  0; y  4. D. y  0; y  6  CĐ T C CĐ T C CĐ CT CĐ T C
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 51 26
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
Số điểm cực trị của hàm số 3 2
y  x  3x  4x  5 là A. 1. B. 2 . C. 3 . D. 0 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... m.vn ie
.......................................................................................................................................................................... gh n
.......................................................................................................................................................................... car Ví dụ 52 it
Tìm điểm cực đại x của hàm số 3 y x 3x 1. th 0 n A. x 2 . B. x 1. C. x 1 . D. x 3 . ye 0 0 0 0 lu
Lời giải: ................................................................................................................................................ s:// ttp
.......................................................................................................................................................................... h
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 53 1
Gọi x và x là hai điểm cực trị của hàm số f x 3 2
x  3x  2x . Giá trị của 2 2 x x bằng 1 2 3 1 2 A. 13 . B. 32 . C. 40 . D. 36 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
vn .......................................................................................................................................................................... du.
vd.e ..........................................................................................................................................................................
oant .......................................................................................................................................................................... s:// Ví dụ 54
tpht Hệ thức liên hệ giữa giá trị cực đại và giá trị cực tiểu của hàm số 3
y x  2x là A. yy  0 . B. yy . C. 2y  3y . D. y  2y . CT CD CD CT CD CT CD CT
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 55
Trong các hàm số sau, hàm số nào có cực đại, cực tiểu thỏa mãn xx . CD CT 27  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 A. 3 2
y x  2x  2x  3. B. 3 y  2
x  3x  4 . C. 3 2
y  x  2x  3x . D. 3 2
y  2x x  4x 1.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... h ttp
.......................................................................................................................................................................... s:// Ví dụ 56 lu ye
Tìm cực đại của hàm số 3 2
y x  3x m (với m là tham số thực). n th A. 0 . B. 4   m . C. 2 . D. m . it r
Lời giải: ................................................................................................................................................ acngh
.......................................................................................................................................................................... ie
.......................................................................................................................................................................... m.vn
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 57
Gọi Ax ; y , Bx ; y
y x x  . Giá trị y y 2 2  1 1 
là hai điểm cực trị của đồ thị hàm số 3 3 2 1 2 bằng A. 0 . B. 3 . C. 2  . D. 4  .
Lời giải: ................................................................................................................................................ ht tps://
.......................................................................................................................................................................... oant
.......................................................................................................................................................................... vd.e
.......................................................................................................................................................................... du.
.......................................................................................................................................................................... vn Ví dụ 58 Cho hàm số 3
y x 3x có giá trị cực đại và cực tiểu lần lượt là y , y . Mệnh đề nào sau đây 1 2 đúng?
A. 2y y  6 .
B. y y  4  .
C. 2y y  6  .
D. y y  4 . 1 2 1 2 1 2 1 2
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 59 28
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
Viết phương trình đường thẳng qua hai điểm cực trị của đồ thị hàm số 3 2
y  x  3x  2 .
A. 2x y  2  0 .
B. 2x y  2  0 . C. 2x y  2  0 .
D. 2x y  2  0 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... m.vn ie
.......................................................................................................................................................................... gh n
.......................................................................................................................................................................... car Ví dụ 60 it Đồ thị hàm số 3 2
y x  3x  9x 1 có hai điểm cực trị A và B . Điểm nào dưới đây thuộc th n
đường thẳng AB ? ye    lu A. M 0;  1 .
B. Q  1;10 .
C. P 1;0 .
D. N 1; 10 . s://
Lời giải: ................................................................................................................................................ ttp h
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 61
Đồ thị của hàm số y   3 x  2
3x  5 có hai điểm cực trị A và B . Tính diện tích S của tam
giác OAB với O là gốc tọa độ.
A. S  5
B. S  10
C. S  10 D. S  9 3  vn
Lời giải: ................................................................................................................................................
du. ..........................................................................................................................................................................
vd.e ..........................................................................................................................................................................
oant ..........................................................................................................................................................................
s://tpht .......................................................................................................................................................................... Ví dụ 62 ho hàm số 3 2
y  2x  3x 12x  2019 . Gọi x và x lần lượt là điểm cực đại và cực tiểu của 1 2
hàm số. Kết luận nào sau đây là đúng?
A. x x 2  8 .
B. x x  3. C. x x  3  .
D. x x  4 . 1 2 2 1 1 2 1 2
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 29  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 63 Biết rằng hàm số 3 2
y x  2x x 1 đạt cực trị tại hai điểm x , x . Tích x x bằng 1 2 1 2 1 4 4 1 A. . B. . C.  . D.  . 3 3 3 3
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... h ttp
.......................................................................................................................................................................... s:// lu
.......................................................................................................................................................................... ye
.......................................................................................................................................................................... n th Ví dụ 64 it ra
Tìm giá trị thực của tham số m để đường thẳng d : y  3m  
1 x  3  m vuông góc với đường cngh
thẳng đi qua hai điểm cực trị của đồ thị hàm số 3 2
y x  3x 1. ie 1 1 1 1 A. . B.  . C. m  . D.  . m.vn 3 6 6 3
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 65 ht tp
Tìm tất cả các giá trị của tham số m để đồ thị hàm số 3 2
y x  2x  m  
3 x m có hai điểm cực s://
trị và điểm M 9; 
5 nằm trên đường thẳng đi qua hai điểm cực trị của đồ thị. oant A. m  1.  B. m  5. 
C. m  3.
D. m  2. vd.e
Lời giải: ................................................................................................................................................ du.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 66
Tìm giá trị thực của tham số m để đường thẳng y  2m  
1 x m  3 song song với đường
thẳng đi qua các điểm cực trị của đồ thị hàm số 3 2
y x  3x 1 3 1 3 1 A. m  . B. m  .
C. m   .
D. m   . 4 2 4 2
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 30
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
b. Các bài toán tự luận Ví dụ 67 m.vn
Xác định các điểm cực trị của hàm số 3 2
y x  6x  9x  2 . ie
Lời giải: ................................................................................................................................................ gh
nca
.......................................................................................................................................................................... r it
.......................................................................................................................................................................... th n
.......................................................................................................................................................................... ye lu
.......................................................................................................................................................................... s:// Ví dụ 68 ttp 3 h
Tính khoảng cách giữa hai điểm cực trị của đồ thị hàm số y  x  3x 1.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 69
Tìm giá trị thực của tham số m để đường thẳng d : y  2m  
1 x  3  m vuông góc với đường
thẳng đi qua hai điểm cực trị của đồ thị hàm số 3 2
y x  3x 1.
vn  Lời giải: ................................................................................................................................................
du. .......................................................................................................................................................................... vd.e
oant ..........................................................................................................................................................................
s:// ..........................................................................................................................................................................
tpht ..........................................................................................................................................................................
1.6.Dạng 6.Các bài toán cực trị hàm số bậc 4 Phương pháp giải
1. Tìm cực trị hàm số qua dấu của đạo hàm y’ + Tìm TXĐ hàm số + Tìm y’
+ Lập bảng xét dấu y’
+ Dựa vào sự đổi dấu của y’ để kết luận cực đại; cực tiểu.
2. Tìm cực trị hàm số qua bảng biến thiên
+ Quan sát bảng biến thiên (chiều chuyển động đi lên, đi xuống hoặc sự thay đổi dấu y’) 31  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
+ y’ đổi dấu từ “ – ” sang dấu “ + ” khi qua x0  Kết luận hàm số đạt cực tiểu tại x0 tương ứng.
+ y’ đổi dấu từ “ + ” “ sang dấu “ – ” khi qua x0  Kết luận hàm số đạt cực đại tại x0 tương ứng.
+ y’ không đổi dấu khi qua điểm x0  Kết luận hàm số không đạt cực tại tại x0 tương ứng.
3. Tìm cực trị hàm số qua đồ thị hàm y = f(x)
+ Quan sát đồ thị hàm số (chiều chuyển động đi lên, đi xuống hoặc đi xuống và đi lên) h ttp
+ Đồ thị đi xuống rồi đi lên khi qua x0  Kết luận hàm số đạt cực tiểu tại x0 tương ứng. s://
+ Đồ thị đi lên rồi đi xuống khi qua x0  Kết luận hàm số đạt cực đại tại x0 tương ứng. lu
+ Đồ thị chỉ đi xuống hoặc chỉ toàn đi lên khi qua điểm x0  Kết luận hàm số không đạt cực ye tại tại x0. n th
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản it ra Ví dụ 70 cngh 1
Điểm cực tiểu của hàm số: 4 2 y
x  2x  3 là: ie 2 m.vn A. x = 0 B. x =  2 C. x =  2 D. x = 2
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 71 1 1 Cho hàm số: 4 2 y   x 
x 10 . Khẳng định nào là đúng? 4 2
A. Hàm số đạt cực tiểu tại x  1 
B. Hàm số đạt cực đại tại x  0 ht
C. Hàm số đạt cực đại tại x  1 
D. Hàm số có một cực trị tại x  0 tps://
Lời giải: ................................................................................................................................................ oant
.......................................................................................................................................................................... vd.e Ví dụ 72 du.
Giá trị cực đại của hàm số 4 2
y x  2x  3là: vn A. y  3  B. x  3  C. y  4  D. x  4  CD CD CD CD
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 73 Cho hàm số: 4 2
y  x  2x  3. Điểm cực tiểu của đồ thị hàm số là? A. x  1  B. x  0 C. y  3 D. A(0;3) CT CT CT
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 74 Cho hàm số: 4 2
y  x  2x . Khẳng định nào là đúng? 32
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
A. x  0 là điểm cực tiểu
B. x  0 là điểm cực đại
C. Hàm số có cực đại và cực tiểu
D. Hàm số không có cực tiểu, có cực đại
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 75 m.vn
Cho hàm số y = f(x) có bảng biến thiên như hình vẽ: ie gh ncar it th n ye
Kết luận đúng về cực trị của hàm số là: lu s://
A. Có 1 cực tiểu, có 2 cực đại.
B. Có 2 cực tiểu, có 1 cực đại. ttp
C. Có 1 cực tiểu. D. Có 2 cực đại. h
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 76
Cho hàm số y = f(x) có đồ thị như hình vẽ. Kết luận đúng về cực trị của hàm số là: A. y  0. B. x  1  . C. x  1  D. y  2 . CD CT CD CD  vn
Lời giải: ................................................................................................................................................
du. .......................................................................................................................................................................... vd.e Ví dụ 77
oant Cho hàm số yf x có đồ thị như hình vẽ bên. Hàm số đã cho có điểm cực đại là? s:// y tpht 1  1 O x 1  2  A.  1  ;2 . B. 1; 2 . C.  1   ;1 . D. 0; 1  .
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 78
(Mã đề 103 BGD&ĐT NĂM 2018) 4 2
Cho hàm số y ax bx c ( a , b , c  ) có đồ thị như hình vẽ bên. 33  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
Số điểm cực trị của hàm số đã cho là h ttp A. 2 B. 3 C. 0 D. 1 s://
Lời giải: ................................................................................................................................................ luye
.......................................................................................................................................................................... n Ví dụ 79 th it
Giá trị tham số m để hàm số: 4
y mx  m   2 2
1 x  (m 1)x đạt cực tiểu tại x =1 là: rac   n
A. m  1
B. m  3
C. m  3 D. m  1 gh
Lời giải: ................................................................................................................................................ iem.vn
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 80
Số điểm cực trị của hàm số:    2 y x x 1 (x 1) là: A. 1 B. 2 C. 3 D. 0
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ht
1.7.Dạng 7.Các bài toán cực trị hàm phân thức tps://
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản oant Ví dụ 81 vd.e 2x  5 Hàm số y
có bao nhiêu điểm cực trị?  du. x 1 vn A. 1. B. 2 . C. 3 . D. 0 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 82
Hàm số nào dưới đây có hai điểm cực trị? 2 2x  2x 1 x 1 A. 4 2
y x x  3 . B. y  . C. 3 2
y x  3x  3x 1. D. y  . x 1 x 1
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 34
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 83 x  4
Cho hàm số y f x có đạo hàm f  x 2  , x
  0 . Số điểm cực trị của hàm số đã cho là 2 3x A. 3. B. 5. C. 2. D. 1. m.vnie
Lời giải: ................................................................................................................................................ gh n
..........................................................................................................................................................................
carit .......................................................................................................................................................................... th n
.......................................................................................................................................................................... ye Ví dụ 84 lu 3 2
(x 1) (x  2) s://
Hàm số y f (x) xác định và liên tục trên R có đạo hàm f '(x)  , . x Số điểm cực 3 x ttp h
trị của hàm số y f (x) là A. 3 . B. 1. C. 0 . D. 2 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
2. CÁC DẠNG TOÁN NÂNG CAO
2.1.Dạng 1. Cực trị hàm số f (u) dựa vào đồ thị hàm số f '(x) Ví dụ 85 vn
Cho hàm số y f x có bảng xét dấu của f  x du. vd.e oan t x s://
Hỏi hàm số g x  f   x 3 2 1 
x  3x đạt cực tiểu tại điểm nào dưới đây? tp 3 ht A. x  1  .
B. x  3.
C. x  2 . D. x  3  .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 86
Cho hàm số y f (x) có đạo hàm liên tục trên
. Đồ thị hàm số y f (
x) như hình vẽ sau: 35  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 h ttp s:// lu
Số điểm cực trị của hàm số y f (x)  5x là ye n A. 3 . B. 4 . C. 1. D. 2 . th it
Lời giải: ................................................................................................................................................ rac
.......................................................................................................................................................................... n gh
.......................................................................................................................................................................... ie m.vn
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 87
Cho hàm số y f x là hàm số bậc bốn. Hàm số y f  x có đồ thị như hình bên. Số điểm
cực trị của hàm số f  2
x  2x  2019  là y ht tps:// -1 O 1 3 x oant vd.e du. vn A. 3. B. 2. C. 1. D. 4.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
2.2.Dạng 6.Các bài toán cực trị hàm số bậc 3 chứa tham số Phương pháp giải
Đây là dạng toán cơ bản nhất về cực trị, tuy nhiên xuất hiện rất nhiều trong các đề thi. Ở
dạng toán này ta áp dụng các quy tắc sau đây.
Qui tắc 1: Dùng định lí 1 36
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
Bước 1. Tìm Tập xác định D Bước 2. Tìm f (
x). Tìm các điểm tại đó f (x)  0 hoặc f (x) không xác định.
Bước 3. Lập bảng biến thiên
Từ bảng biến thiên suy ra các điểm cực trị.
Qui tắc 2: Dùng định lí 2  f '   x  0 0 
+) x là điểm cực đại của hàm số   m.vn 0  f '   x  0 0  ie ghf '   x  0 0  nc
+) x là điểm cực tiểu của hàm số  0 af '   x  0 0  r it       th
Chú ý: Hàm số bậc ba dạng 3 2 y f (x) ax bx cx d (a 0) n 2
y  3ax  2bx c  0 ye Ta có lu
Để hàm số bậc ba có cực trị thì phương trình f  x  0 có hai nghiệm phân biệt s:// 2  
  0  b 3ac  0 ttp h
Ngược lại, để hàm số không có cực trị thì phương trình f  x  0 vô nghiệm hoặc có một nghiệm duy nhất 2
b 3ac  0
a. Các bài toán cơ bản Bài toán 1
Tìm điều kiện để hàm số đạt cực trị tại 1 điểm Bài toán 2
Viết phương trình đi qua 2 điểm cực đại, cực tiểu của đồ thị hàm số 3 2
y f (x)  ax bx cx d (a  0) vn
Giả sử hàm bậc ba dạng 3 2
y f (x)  ax bx cx d (a  0) có hai điểm cực trị là x ; x . Khi đó du. 1 2
ta thực hiện phép chia f (x) cho f (  x) ta được vd.e
 y f x Ax B 1  1 oant Khi đó ta có 1 
y f x Ax B  2  2 2
s://tp Suy ra các điểm cực trị x;y ; x ;y của đồ thị hàm số thuộc đường thẳng yAxB 1 1   2 2 ht
Vậy để viết phương trình đi qua 2 điểm cực đại, cực tiểu của đồ thị hàm số y f x ta làm như sau: B1: Tính y '
B2: Thực hiện phép chia y cho y ' được phần dư là Ax B
B3: KL các điểm cực trị  x ; y ; x ; y
của đồ thị hàm số thuộc đường thẳng y Ax B 1 1   2 2 Chú ý
Sau khi thực hienj phép chia trong trường hớp tổng quát thì phương trình đường thẳng đi qua 2  2c 2b bc      
2 điểm cựa trị của hàm số bận 3 có dạng: y x d  3 9a  9a 37  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 Bài toán 3
Tìm điều kiện để 2 điểm cực đại, cực tiểu của đồ thị hàm số 3 2
y f (x)  ax bx cx d (a  0) nằm về hai phía của trục tung
Để hàm số có 2 điểm cực trị thì 2
y  3ax  2bx c  0 có hai nghiệm phân biệt là x ; x khi và 1 2 chỉ khi 2 
  0  b 3ac  0
Để 2 điểm cực đại, cực tiểu của đồ thị hàm số 3 2
y f (x)  ax bx cx d (a  0) nằm về hai h c ttp
phía của trục tung thì x .x   0  . a c  0 1 2 3a s:// Bài toán 4 lu
Tìm điều kiện để 2 điểm cực đại, cực tiểu của đồ thị hàm số ye 3 2
y f (x)  ax bx cx d (a  0) n
thỏa mãn điều kiện K liên quan đến định lí Viet th it r Bài toán 5 acn
Tìm điều kiện để 2 điểm cực đại, cực tiểu của đồ thị hàm số gh 3 2
y f (x)  ax bx cx d (a  0) đối xứng nhau qua đường thẳng y kx c ie
Do đồ thị hàm số bậc ba nhận điểm uốn I x ; y làm tâm đối xứng nên 2 điểm cực đại, cực 1 1  m.vn
tiểu của đồ thị hàm số 3 2
y f (x)  ax bx cx d (a  0) đối xứng nhau qua đường thẳng d I d
y kx c 2
   2c 2b k.      1    3 9 
b. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản Ví dụ 88 Cho hàm số 3 2 2
y f (x)  3x  6mx  3m x . Tìm các giá trị của m để hàm số đạt cực đại tại x  1. ht tp
Lời giải: ................................................................................................................................................ s://oant
.......................................................................................................................................................................... vd.e
.......................................................................................................................................................................... du.
.......................................................................................................................................................................... vn Ví dụ 89 Cho hàm số 3 2
y f (x)  x mx  3x  2 . Tìm các giá trị của m để hàm số đạt cực tiểu tại x  2 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 90 Cho hàm số 3 2
y x  3mx  3m 1. Tìm các giá trị của m để hàm số có 2 điểm cực trị.
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 38
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 91 Cho hàm số 3 2
y x  3x  31 mx 1 3m tìm m sao cho đồ thị hàm số có điểm cực đại, cực
tiểu, đồng thời tìm đường thẳng đi qua hai điểm cực trị của đồ thị hàm số đã cho.
Lời giải: ................................................................................................................................................ m.vn ie
.......................................................................................................................................................................... gh
nc
..........................................................................................................................................................................
arit .......................................................................................................................................................................... th n Ví dụ 92 ye Cho hàm số 3
y  x   m   2 x   2 3 9
m  3m  2 x  4 có đồ thị C .Tìm m để đồ thị hàm số có m lu
hai điểm cực trị nằm về hai phía của trục tung s://
Lời giải: ................................................................................................................................................ ttp h
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 93
Tìm giá trị m để 2 điểm cực trị x ; x của hàm số 3
y f x x  m   2 ( )
1 x x  2 thỏa mãn 1 2
3 x x  2 1 2 
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... vn
du. .......................................................................................................................................................................... vd.e Ví dụ 94
Tìm m để đồ thị hàm số 3 2 3
y x  3mx  4m có cực đại, cực tiểu và hai điểm cực trị đối xứng oant
nhau qua đường thẳng d  : y x
s://tp  Lời giải: ................................................................................................................................................
ht ..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
c. Các bài toán trắc nghiệm tương tự Ví dụ 95 1 Cho hàm số 3 2 y
x mx   2 m m  
1 x 1. Tìm các giá trị của m để hàm số đạt cực đại tại 3 x  1. A. m  0 B. m  1 C. m  2
D. m  2; m 1 39  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 96 Cho hàm số 3 2
y x  3mx  6mx m . Tìm các giá trị của m để hàm số có cực trị h ttp A. 0;2 B.  ;  08;
C. 0;8 D.  ;  02; s://
Lời giải: ................................................................................................................................................ luye
.......................................................................................................................................................................... n th
.......................................................................................................................................................................... it rac
.......................................................................................................................................................................... n gh Ví dụ 97 ie 1 3 2 m.vn
Cho hàm số y x mx  2m  
1 x 1. Khẳng định nào sau đây sai 3 A. m
 1 thì hàm số có 2 điểm cực trị.
B. Hàm số luôn có cực đại và cực tiểu. C. m
 1 thì hàm số có cực đại và cực tiểu. D. m
 1 thì hàm số có cực trị.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ht tp Ví dụ 98 s://
Cho hàm số y f x  m   3 2 ( )
3 x  2mx  3 . Tìm các giá trị của m để hàm số không có cực trị oant A. m  0 B. m  3 C. m  2
D. m  0;m  3 vd.e
Lời giải: ................................................................................................................................................ du.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 99 Đồ thị hàm số 3 2
y x  3x mx m có đường thẳng đi qua hai điểm cực trị song song với đường
thẳng d : y  2x 1khi: 1 3 A. m B. m C. m  6 D. m  2 2
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 40
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 100 Cho hàm số 3 2
y f (x)  x  2x mx 1. Tìm các giá trị của m để hàm số đạt cực tiểu tại x  1. A. m  1  B. m  1 C. m  2 D. m  2 
Lời giải: ................................................................................................................................................ m.vn
.......................................................................................................................................................................... ie
.......................................................................................................................................................................... gh
nca
.......................................................................................................................................................................... r it Ví dụ 101 th n 1 1 Cho hàm số 3
y f (x)  x  2m  2 1 x   2
m  2 x m . Với giá trị nào của m thì hàm số có 2 ye 3 2 lu
điểm cực trị x ; x thỏa mãn 8 2 2 x x  81 1 2  1 2 s:// 7 15 7 15 ttp A. m  hoặc m   B. m C. m  
D. Không tồn tại m h 4 4 4 4
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 102 Cho hàm số 3 2
y f (x)  mx  2mx  m  2 x  5 . Tìm các giá trị của m để hàm số không có cực trị A.  ;  06; B.  ;  06; C. 0;6 D. 0;6
vn  Lời giải: ................................................................................................................................................
du. .......................................................................................................................................................................... vd.e
oan .......................................................................................................................................................................... t
s:// .......................................................................................................................................................................... tpht Ví dụ 103 Đồ thị hàm số 3
y x  m   2 2 3
1 x  6mx có đường thẳng đi qua hai điểm cực trị vuông góc với
đường thẳng d : y x  2 khi: A. m  0 B. m  2 C. m  2
hoặc m  0 D. m  2 v m  0
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 104 41  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 Cho hàm số 3 2
y x mx   2 m   3 3 3
1 x m m . Phương trình đường thẳng đi qua hai điểm cực
trị của đồ thị hàm số đã cho có dạng
A. 2mx y  2m  2  0 B. 2x y  0 C. 2
x y  0
D. 2mx y  0
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... h
.......................................................................................................................................................................... ttp
.......................................................................................................................................................................... s:// Ví dụ 105 lu ye Cho hàm số 3 2
y  x x   2
m  3mx  4 có đồ thị C .Tìm m để đồ thị hàm số có hai điểm m n th
cực trị nằm về hai phía của trục tung it r
A. 0  m  3
B. 0  m  3 C. m  3
D. 0  m  3 acn
Lời giải: ................................................................................................................................................ gh ie
.......................................................................................................................................................................... m.vn
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 106 1
Tìm giá trị m để 2 điểm cực trị x ; x của hàm số 3 2
y f (x)  
x x  m  2 x  2 thỏa mãn 1 2 3
x .x 10  0 1 2 A. m  12  B. m  8 C. m 12 D. m  8  ht
Lời giải: ................................................................................................................................................ tps://
.......................................................................................................................................................................... oant
.......................................................................................................................................................................... vd.e
.......................................................................................................................................................................... du. Ví dụ 107 vn 2 Cho hàm số 3 2
y f (x) 
x mx  2 2
1 3m x 1. Với giá trị nào của m thì hàm số có 2 điểm 3
cực trị x ; x thỏa mãn 2 x x x .x 1 1 2  1 2 1 2 2 2
A. m  0 hoặc m B. m C. m  0
D. Không tồn tại m 3 3
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 108 42
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng” 1 Cho hàm số 3 2
y f (x) 
x mx x . Với giá trị nào của m thì hàm số có 2 điểm cực trị x ; x 1 2 3 thỏa mãn  2 2 x xx .x  7 1 2  1 2 A. m  2  B. m  3  C. m  1  D. m  4 
Lời giải: ................................................................................................................................................ m.vn
.......................................................................................................................................................................... ie
.......................................................................................................................................................................... gh
nca
.......................................................................................................................................................................... r it Ví dụ 109 th n
Cho hàm số y    m 3 2 1
x  3x  3x  5 . Tìm các giá trị của m để hàm số có 2 điểm cực trị. ye A. m  1 B. m  1 
C. 0  m  1 D. m  0 lu s://
Lời giải: ................................................................................................................................................ ttp h
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 110 2 1 Cho hàm số 3 y x  3m  2 1 x   2
m m  6 x có đồ thị C .Tìm m để đồ thị hàm số có hai m  3 2
điểm cực trị nằm về hai phía của trục tung A. m  2 B. 2   m  3 C. 2   m 1
D. m  4
Lời giải: ................................................................................................................................................
vn ..........................................................................................................................................................................
du. .......................................................................................................................................................................... vd.e
oan .......................................................................................................................................................................... t Ví dụ 111
s://tp Tìm tập hợp tất cả các giá trị của m để hàm số 3 2 3
y x  3mx  4m có cực đại, cực tiểu và hai
ht điểm cực trị của đồ thị hàm số cùng với gốc tọa độ O tạo thành một tam giác có diện tích bằng 4. 1 A. m   B. m  1 
C. m  1
D. m  0 4 2
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 112 43  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 Cho đồ thị hàm số 3 2
y ax bx c có hai điểm cực trị là A0;  1 và B  1
 ;2. Tính giá trị của
a b c A. 0 B. 2 C. 4 D. 6
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... h ttp
.......................................................................................................................................................................... s:// lu
2.3.Dạng 3. Các bài toán cực trị hàm số bậc 4 chứa tham số ye Phương pháp giải n th
Đây là dạng toán cơ bản nhất về cực trị, tuy nhiên xuất hiện rất nhiều trong các đề thi. Ở it
dạng toán này ta chỉ áp dụng các tính chất sau đây. rac
Qui tắc 1: Dùng định lí 1 n gh
Bước 1. Tìm Tập xác định D ie Bước 2. Tìm f (
x). Tìm các điểm tại đó f (x)  0 hoặc f (x) không xác định. m.vn
Bước 3. Lập bảng biến thiên
Từ bảng biến thiên suy ra các điểm cực trị.
Qui tắc 2: Dùng định lí 2  f '   x  0 0 
+) x là điểm cực đại của hàm số   0  f '   x  0 0   f '   x  0 0 
+) x là điểm cực tiểu của hàm số   0  f '   x  0 0  ht tp Chú ý s://
Xét hàm bậc bốn trùng phương dạng 4 2
y ax bx c (a  0) oant  x  0 3
y  4ax  2bx  0   2 vd.e
2ax b  0 du.
Số điểm cực trị phụ thuộc vào nghiệm của phương trình 2
2ax b  0 . vn b Nếu 
 0 tức là a, b cùng dấu hoặc b  0thì phương trình vô nghiệm hoặc có nghiệm 2a
x  0 . Khi đó, hàm số chỉ có một điểm cực trị x  0 . b b Nếu 
 0tức là a, b trái dấu thì phương trình có hai nghiệm phân biệt là x    . 2a 2a b
Khi đó, hàm số có ba điểm cực trị là x  0; x    . 2a
Đến đây ta có thể suy ra, nếu hệ số của a, b khác dấu thì hàm số bậc bốn trùng phương có ba cực trị b
Tức là nếu ab  0 thì hàm số có ba điểm cực trị là x  0; x    . 2a
Khi đó đồ thị hàm số đã cho sẽ có ba điểm cực trị là: 44
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”   b    b  
A 0; c; B    ;  ; C   ;       với 2
  b  4ac . 2a 4a 2a 4a     (Chứng minh: 4 2 2 2  b   b   b ab b f     a    b    c    c 2       2a 2a 2a 4a 2a       2 2 2 2 2 2
ab  2ab  4a cab  4a c b   4ac m.vn    (dpcm ) 2 2  ie 4a 4a 4a gh 4 n b b b       c AB AC ; BC 2 2 a 16a 2a 2a r it th n
a. Các bài toán cơ bản ye lu Bài toán 1     s://
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2 y ax bx c (a 0) có ba điểm ttp
cực trị tạo thành tam giác vuông h
Với ab  0 thì hàm số có ba điểm cực trị.
Do điểm A0;c luôn nằm trên trục Oy và cách đều hai điểm B, C nên tam giác ABC là tam giác vuông cân tại
A. Điều này tương đương với AB AC ( do AB=AC sẵn có) 2  b b  2  b b  Mặt khác 𝐴𝐵 ⃗⃗⃗ =   ;     ; 𝐴𝐶 ⃗⃗⃗ =   ;   2a 4a     2a 4a  
Do AB AC nên 4 3 b b b 𝐴𝐵 ⃗⃗⃗ . 𝐴𝐶 ⃗⃗⃗ = 0    0   8  2 2a 16a a Bài toán 2
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2
y ax bx c (a  0) có ba điểm vn
cực tạo thành tam giác đều. du.
Với ab  0 thì hàm số có ba điểm cực trị. vd.e
Do AB=AC, nên ta chỉ cần tìm điều kiện để AB=BC oan 4 t b b b
Mặt khác AB AC   ; BC  2  2 s:// 16a 2a 2a tp 4 3 ht b b 2b b
Do vậy AB BC       24  2 16a 2a a a Bài toán 3
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2
y ax bx c (a  0) có ba
điểm cực tạo thành tam giác có diện tích bằng S0.
Gọi H là trung điểm của BC thì H nằm trên đường thẳng chứa đoạn BC (hình vẽ).    2  b  Lúc này H 0;     𝐴𝐻 ⃗⃗⃗  0 ;  .  4a  4a  
Diện tích tam giác ABC sẽ là: 45  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 2 2 2 1 1  b   b  2 S
AH.BC S  .  2   ABC 0   2 4 4a 2a     4 5 1 b 2  b b 2 2  S  . .  S   0 2 0 3 4 16a a 32a Bài toán 4
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2
y ax bx c (a  0) có ba điểm h
cực tạo thành tam giác có diện tích lớn nhất. ttp 5 b s:// Ở bài toán 3 ta có 2 S   . 0 3 32a lu 5 yeb
Do vậy ta chỉ tìm Max    3 n 32a   th it Bài toán 5 ra     c
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2 y ax bx c (a 0) có ba điểm n gh
cực tạo thành tam giác có góc ở đỉnh cân bằng α. ie 𝐴𝐵 ⃗⃗ ⃗ .𝐴𝐶 ⃗⃗⃗ Ta có: cos 𝛼 = m.vn |𝐴𝐵 ⃗⃗ ⃗ |.|𝐴𝐶 ⃗⃗⃗ | 4 4 b bb b       .cos =0 2 2 2a 16a 2a 16a ⇔ 𝐴𝐵 ⃗⃗⃗ . 𝐴𝐶
⃗⃗⃗ − 𝐴𝐵2. cos 𝛼   b a
 8a1 cos   b 1 cos  3 8 3  0  cos  3 b  8a Bài toán 6
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2
y ax bx c (a  0) có ba điểm
cực tạo thành tam giác có bán kính đường tròn nội tiếp là r. Ta có: S  . p r 0 ht tp 5 b s:// 2  3 2S0 32ar   oant 4
AB BC AC b b b 2   2  vd.e 2 16a 2a 2a 2 du. br  vn 3  b  4 a 1 1   8a    Bài toán 7
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2
y ax bx c (a  0) có ba điểm
cực tạo thành tam giác có bán kính đường tròn ngoại tiếp là R. A . B BC.CA Ta có: SABC 4R
Gọi H là trung điểm của BC, khi đó AH là đường cao của tam giác ABC (hình vẽ).
Lúc này diện tích tam giác ABC sẽ là: 1 A . B BC.CA 2 SAH.BC   2. . R AH AB ABC 2 4R 2 4 3 b b b b  8a  2. . R    R  2 4. a 16a 2a 8. a .b 46
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng” Bài toán 8
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2
y ax bx c (a  0) có 3 điểm
cực tạo thành tam giác:
a. Nhận gốc tọa độ O làm trọng tâm.
b. Nhận gốc tọa độ O làm trực tâm.
c. Nhận gốc tọa độ O làm tâm đường tròn ngoại tiếp. m.vn
a. Nhận gốc tọa độ O làm trọng tâm. ie Ta có: gh n       cb b A 0; ca ; B    ;  ; C   ;   với 2
  b  4ac . r     2a 4a 2a 4a     it th
Nên với G x ; y là trọng tâm tam giác ABC thì: G G n ye   b b
x x x lu A B C   3.0  0        x    G 2a 2  3 a    s://      2 2 y y y         A B C b 4ac b 4ac ttp y G 3.0  c           h 3 4a 4a      2 b 2  
 3c  0  b  6c  0 2a
b. Nhận gốc tọa độ O làm trực tâm.
Do tam giác ABC cân tại A, mà A nằm trên trục Oy nên AO luôn vuông góc với BC. Do vậy để
O là trực tâm của tam giác ABC thì ta chỉ cần tìm điều kiện để OB AC hoặc: 2 2 bb   b  4 2   c   
  0  b  8ab  4ab c  0
𝑂𝐵 ⊥ 𝐴𝐶 ⇔ 𝑂𝐵 ⃗⃗⃗ . 𝐴𝐶 ⃗⃗⃗ = 0 2a 4a 4a    3
b  8a  4abc  0
c. Nhận gốc tọa độ O làm tâm đường tròn ngoại tiếp.    vn
Để O làm tâm đường tròn ngoại tiếp thì OA OB OC . Mà OB OC nên để O là tâm đường du. tròn ngoại tiếp thì 2 vd.e 2 4 2 bb b b 2b c 2
OA OB c    c        0 2 oan 2a 4a 2a 16a 4a   t 4 2 3
b 8ab c 8ab  0  b 8a 8abc  0 s://tpht Bài toán 9
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2
y ax bx c (a  0) có ba
điểm cực tạo thành tam giác sao cho trục hoành chia tam giác ABC thành hai phần có diện tích bằng nhau.
Gọi M, N lần lượt là giao điểm của AB, AC với trục hoành. 2 SAO  1 Ta có: A
MN đồng dạng ABCAMN     
(Do trục hoành chia tam giác ABC thành SAH  2 ABC
hai phần có diện tích bằng nhau) 2
AH  2.AO b  4 2. ac
Chú ý: Sau khi tìm được m cần thử lại xem ab<0 để đồ thị hàm số có 3 cực trị hay không. 47  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
b. Các bài toán minh họa Ví dụ 113
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2 2
y x  8m x  3 có ba điểm cực
trị tạo thành tam giác vuông cân.
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... h
.......................................................................................................................................................................... ttp
.......................................................................................................................................................................... s://
Nhận xét: Rõ ràng việc nhớ công thức và làm nhanh hơn rất nhiều so với việc suy ra từng trường hợp lu ye một. n Ví dụ 114 th it
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2
y x  2mx  3 có ba điểm cực trị ra
tạo thành tam giác đều. cngh
Lời giải: ................................................................................................................................................ iem.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 115
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2
y x  2mx  3m  5 có ba điểm
cực trị tạo thành một tam giác có diện tích bằng 4.
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ht tps://
.......................................................................................................................................................................... oant
.......................................................................................................................................................................... vd.e Ví dụ 116
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 y x   2  m  2 2 1
x  3m  5 có ba du. vn
điểm cực trị tạo thành một tam giác có diện tích lớn nhất.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 117 Cho hàm số 4 2 2
y x  2mx m  2 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị
của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có góc ở đỉnh cân bằng 45°.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 48
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 118 Cho hàm số 4 2 2
y x  2mx m  2 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị
của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có bán kính đường tròn nội tiếp là 1.
Lời giải: ................................................................................................................................................ m.vn
.......................................................................................................................................................................... ie gh
..........................................................................................................................................................................
ncar .......................................................................................................................................................................... it Ví dụ 119 th n Cho hàm số 4 2 2
y x  2mx m  2 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị ye
của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có bán kính đường tròn ngoại tiếp là 1. lus://
Lời giải: ................................................................................................................................................ ttp h
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 120
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2
y x  2x  1 m có ba điểm
cực trị tạo thành tam giác: a. Nhận O làm trọng tâm b. Nhận O làm trực tâm
c. Nhận O làm tâm đường tròn ngoại tiếp
Lời giải: ................................................................................................................................................ vn
du. ..........................................................................................................................................................................
vd.e ..........................................................................................................................................................................
oant .......................................................................................................................................................................... s:// tpht Ví dụ 121
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2
y x  2 mx 1 có ba điểm cực tạo
thành tam giác sao cho trục hoành chia tam giác ABC thành hai phần có diện tích bằng nhau.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
c. Các bài toán trắc nghiệm tương tự Ví dụ 122 49  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 Cho hàm số 4 2 2
y  mx  2mx m . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị của
đồ thị hàm số là ba đỉnh của một tam giác đều?
A. m   3; m  0 .
B. m   3 . C. m  0 . D. m  3 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... h ttp Ví dụ 123 s:// Cho hàm số 4
y x  m   2 2 2
1 x m . Tìm các giá trị của m để hàm số có 3 cực trị? lu ye A. m  1. B. m  1. C. m  1. D. m  1 nth
Lời giải: ................................................................................................................................................ itr acn Ví dụ 124 gh 4 2 2      ie Cho hàm số y x 2m 17 x m
18 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực m.vn
trị của đồ thị hàm số là ba đỉnh của một tam giác vuông? A. m  16  . B. m 18 . C. m  18  . D. m 16 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 125 Cho hàm số 4 2 2
y x  2mx m m . Tìm các giá trị của m để hàm số có đúng một cực trị ht A. m  0 . B. m  0 . C. m  0 . D. m  0 . tps://
Lời giải: ................................................................................................................................................ oant
.......................................................................................................................................................................... vd.e Ví dụ 126 du. 1 4 2 2 vn
Cho hàm số y x  m  2 x  4m  9m  3. Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm 8
cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có đường kính đường tròn nội tiếp là 4. A. m  1  ; m  2.
B. m  0; m  1
 ; m  2.C. m 1; m  2; m  4. D. m  4.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 127 9 Cho hàm số 4 y
x  3m  2017 2 2
x m  2018 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các 8
điểm cực trị của đồ thị hàm số là ba đỉnh của một tam giác đều? A. m  2015. B. m  2016 . C. m  2017 . D. m  2018.
Lời giải: ................................................................................................................................................ 50
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 128 Cho hàm số 4
y mx   2 m   2
4 x  9 . Tìm tập các giá trị của m để hàm số có 2 cực đại và 1 cực tiểu. A.  ;  2
 2; . B. 2; . C.  ;  2   . D. 0; .  m.vn
Lời giải: ................................................................................................................................................ ie
.......................................................................................................................................................................... gh nc Ví dụ 129 ar     it Cho hàm số 4 2 2 y x 2mx m
2 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị của th
đồ thị hàm số là ba đỉnh của một tam giác vuông? n   ye A. m  1. B. m  1. C. m  2 .
D. m  2 lu
Lời giải: ................................................................................................................................................ s:// ttp
.......................................................................................................................................................................... h
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 130 Cho hàm số 4
y mx   2 m   2
9 x 1. Tìm các giá trị của m để hàm số có 2 cực đại và 1 cực tiểu A. m  3 . B. 3   m  0. C. m  3  .
D. 0  m  3
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
vn .......................................................................................................................................................................... du. Ví dụ 131 vd.e Cho hàm số 4 2 2
y  3x  2mx  2017m  2018 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các
oant điểm cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có diện tích bằng 3? s:// A. m  3 . B. 5 m  972 . C. m  3  . D. m  4  .
tpht  Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 132 Cho hàm số 4
y x  m   2 2 2
2 x m  5m  5 .Giá trị nào của m để đồ thị của hàm số đã cho có
các điểm cực đại, cực tiểu tạo thành một tam giác vuông cân thuộc khoảng nào sau đây?  4 3   1   3 21 A. ;   . B. 0 ;   . C. ;   . D.  1  ; 0 .  7 2   2   2 10  51  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 133 Cho hàm số 4 2 2
y x  2mx m  2 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị của h ttp
đồ thị hàm số là ba đỉnh của một tam giác đều? s:// A. 3 m  3 . B. 3 m   3 . C. m  3 . D. m  2  . lu ye
Lời giải: ................................................................................................................................................ nth
.......................................................................................................................................................................... it ra
.......................................................................................................................................................................... cngh
.......................................................................................................................................................................... ie Ví dụ 134 m.vn Cho hàm số 4
y mx   2 m   2
2 x  2 . Tìm tập các giá trị của m để hàm số có 1 cực đại và 2 cực tiểu A.  ;
  2 hoặc 0; 2.B.  2;0. C.  2; . D. 0; 2 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ht tp
.......................................................................................................................................................................... s:// Ví dụ 135 oant Cho hàm số 4 2 2
y x  2mx m  2 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị của vd.e
đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có diện tích bằng 4 2 ? du. A. m  2  . B. m  2 C. m  4 . D. m  4  . vn 
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 136 Cho hàm số 4
y  x    m m 2 2 2 2 4
x m  9 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các
điểm cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có diện tích lớn nhất? A. m  2 B. m  4 C. m  2  D. m  4 
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 52
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 137 Cho hàm số 4
y x  m   2 2 2
1 x m  9 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực
trị của đồ thị hàm số là ba đỉnh của một tam giác vuông? A. m  2  . B. m  0 . C. m  1  . D. m  1. m.vn ie
Lời giải: ................................................................................................................................................ gh
nc
..........................................................................................................................................................................
arit .......................................................................................................................................................................... th n
.......................................................................................................................................................................... ye Ví dụ 138 lu 4 2 2        s:// Cho hàm số y x 2m 2 x m
5m 5 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm ttp
cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có góc ở đỉnh cân bằng 45°. h
A. m  3  2 2 B. 3 m  3  2 2 C. 3 m  3  2 2  2 D. 3 m  2  3  2 2
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 139 Cho hàm số 4 2 2
y x  2mx m  9 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị của
đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có diện tích bằng 32? A. m  4 .
B. m  0; m  2  .
C. m  2; m  0 . D. m  4  . vn
du.  Lời giải: ................................................................................................................................................
vd.e ..........................................................................................................................................................................
oant ..........................................................................................................................................................................
s://tp .......................................................................................................................................................................... ht Ví dụ 140 Cho hàm số 4 2
y x  2mx  2 .Với giá trị nào của m thì đồ thị của hàm số đã cho có các điểm cực
đại, cực tiểu tạo thành một tam giác nhận O làm trực tâm. 1 5 1 5 1 5 A. m
B. m  2,3;m  1  C. m  1  ; m
D. m  3; m  2 2 2
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 53  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 Ví dụ 141 Cho hàm số 4
y  x   4  m  2 2 2 2017
x m  5m  2018 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và
các điểm cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có diện tích lớn nhất? A. m  2017 B. m  2017
C. m   2017
D. m  0
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... h ttp
.......................................................................................................................................................................... s://
.......................................................................................................................................................................... lu ye Ví dụ 142 n 4 2 2       th Cho hàm số y x 2m 2 x m
5m 5 .Với giá trị nào của m thì đồ thị của hàm số đã cho it
có các điểm cực đại, cực tiểu tạo thành một tam giác đều rac A. 3 m  2  3 . B. 3 m  5  3 . C. 3 m  2  3 . D. 3 m  5  3 . n gh
Lời giải: ................................................................................................................................................ iem.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 143 1 Cho hàm số 4 3 2 2 y  
x mx  2017m  2018 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm 4
cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có góc ở đỉnh cân bằng 30°. ht
A. m 14  8 3
B. m 14  8 3 C. m  1  4 8 3 D. m  1  4 8 3 tps://
Lời giải: ................................................................................................................................................ oant
.......................................................................................................................................................................... vd.e
.......................................................................................................................................................................... du.
.......................................................................................................................................................................... vn Ví dụ 144 Cho hàm số 4 2 2
y x  2mx  8m  25 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị
của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có bán kính đường tròn nội tiếp là 2
A. m  0; m  2
  2 2. B. m  2   2 2. C. m  2   2 2. D. m  2   2 2.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 145 54
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng” 1 Cho hàm số 4 2 2 y
x mx m  2 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm cực trị của 4 3
đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có có bán kính đường tròn ngoại tiếp là 2     A. m 1; m 2 B. m  2 C. m  1
D. m  1
Lời giải: ................................................................................................................................................ m.vn ie
.......................................................................................................................................................................... gh n
..........................................................................................................................................................................
car .......................................................................................................................................................................... it th Ví dụ 146 n ye
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2 y
2x  2mx m có ba điểm cực lu
tạo thành tam giác sao cho trục hoành chia tam giác ABC thành hai phần có diện tích bằng s:// nhau ttp
A. m  0; m  2
B. m  0; m  2  C. m  2 
D. m  0; m  2  h
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 147 Cho hàm số 4
y x   2
m m   2 2 2
1 x m  9 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm
cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có diện tích lớn nhất? 1 1 A. m   . B. m  . C. m  2 . D. m  2  . 2 2 vn
du.  Lời giải: ................................................................................................................................................
vd.e ..........................................................................................................................................................................
oant ..........................................................................................................................................................................
s://tp .......................................................................................................................................................................... ht Ví dụ 148 1
Tìm tất cả các giá trị thực của tham số m để đồ thị hàm số 4 2 y
x  2x  1 m có ba điểm 2
cực trị tạo thành tam giác sao cho trục hoành chia tam giác ABC thành hai phần có diện tích bằng nhau. A. m  2
B. m  0; m  2 C. m  0 D. Đáp án khác
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 55  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 149 Cho hàm số 4
y  x  m   2 2 2
2 x m  5m  5 . Tìm m để hàm số có ba điểm cực trị và các điểm
cực trị của đồ thị hàm số tạo thành một tam giác có diện tích bằng 1? A. m  3 . B. m  2 . C. m  3  . D. m  2  .
Lời giải: ................................................................................................................................................ h
.......................................................................................................................................................................... ttp s://
.......................................................................................................................................................................... lu
.......................................................................................................................................................................... ye n th
2.4.Dạng 4. Các bài toán cực trị hàm số phân thức, lượng giác vô tỉ, hàm bậc cao. it Phương pháp giải rac
Đây là dạng toán cơ bản nhất về cực trị, tuy nhiên xuất hiện rất nhiều trong các đề thi. Ở n gh
dạng toán này ta chỉ áp dụng các tính chất sau đây. ie
Qui tắc 1: Dùng định lí 1 m.vn
Bước 1. Tìm Tập xác định D    
Bước 2. Tìm f (x) . Tìm các điểm tại đó f (x) 0 hoặc f (x) không xác định.
Bước 3. Lập bảng biến thiên
Từ bảng biến thiên suy ra các điểm cực trị.
Qui tắc 2: Dùng định lí 2  f '   x  0 0 
+) x là điểm cực đại của hàm số   0  f '   x  0 0  ht  f '   x  0 0  tp
+) x là điểm cực tiểu của hàm số   0 s://  f '   x  0 0  oant
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản vd.e du. Ví dụ 150 vn 2x  5 Hàm số y
có bao nhiêu điểm cực trị? x 1 A. 1. B. 2 . C. 3 . D. 0 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 151 2 x  3 Hàm số y  đạt cực đại tại x  2 A. x  1. B. x  2 . C. x  3. D. x  0 . 56
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 152 m.vn    ie Hàm số 5 3 y x 2x
1 có bao nhiêu điểm cực trị? gh A. 3 . B. 2 . C. 0 . D. 1.
nca Lời giải: ................................................................................................................................................ r it th
.......................................................................................................................................................................... n ye
.......................................................................................................................................................................... lu
.......................................................................................................................................................................... s:// Ví dụ 153 ttp h
Số cực trị của hàm số 5 2 y
x x là: A. 1. B. 2 . C. 3 . D. 0 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 154
Trên khoảng 0;  , hàm số f x  x  2cos x đạt cực tiểu tại   5 2 vn A. x  . B. x  . C. x  . D. x  . 6 3 6 3
du.  Lời giải: ................................................................................................................................................ vd.e
oan .......................................................................................................................................................................... t
s:// ..........................................................................................................................................................................
tpht .......................................................................................................................................................................... Ví dụ 155
Giá trị cực đại của hàm số y x  sin 2x trên 0;  là:  3  3 2 3 2 3 A.  . B.  . C.  . D.  . 3 2 6 2 3 2 3 2
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 57  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 Ví dụ 156
Hàm số y  sin 2x x đạt cực tiểu tại  3 5 7 A. . B. . C. . D. . 6 4 6 6
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... h
.......................................................................................................................................................................... ttp s://
.......................................................................................................................................................................... lu ye
b. Các bài toán tự luận minh họa n Ví dụ 157 th 1 1 it
Biết rằng đồ thị hàm số 2 y x  3x
có ba điểm cực trị thuộc một đường tròn C  . Tính r 2 x acn
gần đúng bán kính của đường C  ? gh
Lời giải: ................................................................................................................................................ iem.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 158
Cho hàm số y  sin x  2 . Tìm giá trị cực đại của hàm số trên đoạn    ; .
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ht tp
.......................................................................................................................................................................... s:// oant
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 159 vd.e cos x  2  7 5  Cho hàm số y
có bao nhiêu điểm cực trị trên đoạn  ; . du.   cos x 1  2 4  vn
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 160 x x Hàm số 6 6 y  sin  cos
đạt cực đại tại các điểm nào? 4 4
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 58
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
..........................................................................................................................................................................
2.5.Dạng 5. Các bài toán cực trị hàm chứa trị tuyện đối Phương pháp giải
1. Cực trị hàm y f x
* Vẽ đồ thị hàm số y f x , quan sát đồ thị hàm số y f x ta tiến hành: m.vn
+) Giữ nguyên phần đồ thị của hàm số y f x nằm phía trên trục Ox gọi là phần C . 1  ie
+) Lấy đối xứng phần đồ thị còn lại nằm phía dưới trục Ox qua trục Ox , đồng thời bỏ phần gh nc
đồ thị nằm phía dưới trục Ox gọi là phần C . 2  arit
* Từ đó ta được đồ thị hàm số y f x gồm có 2 phần C và C đều nằm phía trên Ox: 2  1  th n
+ Đồ thị đi xuống rồi đi lên khi qua x0  Kết luận hàm số đạt cực tiểu tại x0 tương ứng. ye
+ Đồ thị đi lên rồi đi xuống khi qua x0  Kết luận hàm số đạt cực đại tại x0 tương ứng. lu
+ Đồ thị chỉ đi xuống hoặc chỉ toàn đi lên khi qua điểm x0  Kết luận hàm số không đạt cực s:// tại tại x0. ttp h
2. Cực trị hàm y f ( x )
+ Vẽ đồ thị hàm số y f x. Từ đồ thị
+ Lấy phần đồ thị (C1) nằm bên phải Oy.
+ Lấy phần (C2) là phần đối xứng phần bên phải Oy qua trục Oy.
+ Đồ thị đi xuống rồi đi lên khi qua x0  Kết luận hàm số đạt cực tiểu tại x0 tương ứng.
+ Đồ thị đi lên rồi đi xuống khi qua x0  Kết luận hàm số đạt cực đại tại x0 tương ứng.
+ Đồ thị chỉ đi xuống hoặc chỉ toàn đi lên khi qua điểm x0  Kết luận hàm số không đạt cực tại tại x0.
a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản vn Ví dụ 161 du.
Đường cong trong hình sau là đồ thị của một hàm số trong bốn hàm số y = f(x). Kết luận đúng vd.e
về cực trị của hàm số y f (x) là: oant y s:// 1  1 tpht O x 1 
A. Hàm số có 1 cực đại và 2 cực tiểu
B. Hàm số có 1 cực tiểu và 2 cực đại
C. Hàm số có 6 điểm cực trị
D. Hàm số có 4 điểm cực trị
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 59  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 Ví dụ 162
Hàm số y = f(x) có đồ thị là đường cong có dạng như hình vẽ sau đây. Kết luận đúng về cực
trị của hàm số y f (x) là: y h ttp O x s://
A. Hàm số có 1 cực đại và 2 cực tiểu.
B. Hàm số có 1 cực tiểu và 2 cực đại. lu ye
C. Hàm số có 3 cực đại và 2 cực tiểu.
D. Hàm số có 3 cực tiểu và 2 cực đại n th
Lời giải: ................................................................................................................................................ itra
.......................................................................................................................................................................... cngh
.......................................................................................................................................................................... ie m.vn
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 163 Cho hàm số 3 2
y  x  3x 1. Kết luận đúng về cực tiểu của hàm số 3 2
y  x  3x 1 là:
A. Hàm số đạt cực tiểu tại x = 0
B. Hàm số đạt cực tiểu tại x = 0 và x = 3.
C. Hàm số đạt cực tiểu tại x = 2
D. Hàm số đạt cực tiểu tại x = 1
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ht
.......................................................................................................................................................................... tps://
.......................................................................................................................................................................... oant Ví dụ 164 vd.e
Cho hàm số y f x có bảng biến thiên sau: du. vn
Tổng số điểm cực đại của hàm số y f (x) là:
A. Có 2 điểm cực đại
B. Có 5 điểm cực đại
C. Có 3 điểm cực đại
D. Có 4 điểm cực đại
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 60
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng” Ví dụ 165 Cho hàm số 3 2
y x  3x  5. Mệnh đề nào đúng về đồ thị hàm số 3 2
y x  3x  5 ?
A. Hàm số có 2 cực tiểu và 1 cực đại
B. Hàm số có 1 cực đại và 1 cực tiểu
C. Hàm số có 1 cực tiểu và 2 cực đại
D. Hàm số có 3 điểm cực tiểu
Lời giải: ................................................................................................................................................ m.vn
.......................................................................................................................................................................... ie gh
..........................................................................................................................................................................
nca .......................................................................................................................................................................... r it Ví dụ 166 th n
Cho hàm số y f x 3 2
x 3x 9x 1. Số điểm cực trị của hàm số y f x  là ye lu A. 7 B. 3 . C. 5 . D. 9 . s://
Lời giải: ................................................................................................................................................ ttp h
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 167 Cho hàm số 3
y x  3x 1. Số điểm cực trị của đồ thị hàm số 3
y x  3 x 1 là:
A. Hàm số có 3 điểm cực trị
B. Hàm số có 1 điểm cực trị
C. Hàm số có 4 điểm cực trị
D. Hàm số có 2 điểm cực trị
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... vn
du. ..........................................................................................................................................................................
vd.e .......................................................................................................................................................................... oan Ví dụ 168 t  s:// Cho hàm số y
f x liên tục trên
và có bảng biến thiên như hình bên dưới tpht
Đồ thị của hàm số y f x  có bao nhiêu điểm cực trị? A. 2 . B. 3 . C. 4 . D. 1.
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 61  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 169
Cho hàm số y f x có đạo hàm f  x trên và đồ thị của hàm số y f ' x như hình vẽ. x
Hàm số g x  f x 3 2 
x x  2 đạt cực đại tại điểm nào? 3 h ttp s:// lu ye n th it ra A. x  1  . B. x  1. C. x  0 . D. x  2 . cngh
Lời giải: ................................................................................................................................................ iem.vn
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 170
Biết rằng hàm số f x có đồ thị được cho như hình vẽ bên. Tìm số điểm cực trị của hàm số
y f f x   . ht tps:// oant vd.e du. vn A. 5 . B. 3 . C. 4 . D. 6 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 171
Cho hàm số y f x. Đồ thị hàm số y f  x như hình bên dưới 62
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
Hỏi hàm số g x  f  2
1 x   2019 có mấy điểm cực trị? A. 1. B. 2 . C. 3 . D. 0 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... m.vn ie
.......................................................................................................................................................................... gh Ví dụ 172 nca   r Cho hàm số y
f x có đồ thị f x như hình vẽ. Tìm số điểm cực tiểu của hàm số it th    x 2 x y f 1   x . n 2 ye lu s:// ttp h A. 0 . B. 1. C. 3 . D. 2 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
vn .......................................................................................................................................................................... du. Ví dụ 173 vd.e
Cho đồ thị của hàm số 3 2
y x  3x  3 như hình vẽ. oant s://tpht
Số điểm cực trị của đồ thị hàm số 3 2
y x  3x  3 là A. 2. B. 3. C. 4. D. 5.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 63  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 Ví dụ 174 Cho hàm số   3 2
f x x ax bx c thỏa mãn c  2019 , a b c  2018  0 . Tìm số điểm cực trị
của hàm số y f x  2019 A. 3 . B. 5 . C. 2 . D. 1.
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... h ttp
.......................................................................................................................................................................... s://
.......................................................................................................................................................................... lu ye Ví dụ 175 n 3 2 th
Số nguyên bé nhất của tham số m để hàm số y x  2mx  5 x  3 có 5 điểm cực trị là: it r A. 2  . B. 2 . C. 5 . D. 0 . acn
Lời giải: ................................................................................................................................................ gh ie
.......................................................................................................................................................................... m.vn
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 176
Cho hàm số y f x có đồ thị như hình vẽ bên dưới. ht tps:// oant
Tính tổng bình phương tất cả các giá trị nguyên của tham số m để hàm số vd.e
g x  f x  2019  3  2m có nhiều điểm cực trị nhất? du. A. 1. B. 5 . C. 10 . D. 13 . vn
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 177
Cho hàm số y f x 3
x 3x  2 . Tìm số điểm cực trị của hàm số y f x . A. 4 . B. 5 . C. 2 . D. 3 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... 64
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 178 1 5      Cho y f x 3 2 x x 6x
2 . Tìm số điểm cực trị của hàm số f x  . 3 2 A. 1. B. 2 . C. 3 . D. 5 . m.vn ie
Lời giải: ................................................................................................................................................ gh n
..........................................................................................................................................................................
car .......................................................................................................................................................................... it th n
.......................................................................................................................................................................... ye Ví dụ 179 lu
Cho hàm số y f x 4 2
 2x  4x 1. Tổng số cực trị của hàm số y f x . s:// ttp A. 3 . B. 9 . C. 5 . D. 7 . h
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 180 Cho hàm số 4 2
y x  2x  3 . Hỏi hàm số 4 2
y x  2x  3 có bao nhiêu cực trị. A. 6 . B. 4 . C. 3 . D. 5 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
vn ..........................................................................................................................................................................
du. ..........................................................................................................................................................................
vd.e .......................................................................................................................................................................... oant Ví dụ 181
s://tp Tổng tất cả các giá trị nguyên của tham số m để hàm số 4 3 2
y  3x  4x 12x  2m có 7 điểm ht cực trị bằng A. 2 . B. 6 . C. 4 . D. 3 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 182 Cho hàm số 4 2
y x  8x m . Với những giá tri nào của tham số m hàm số có 5 điểm cực trị. 65  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020 A. m  0 . B. m  0 . C. m  0 . D. m  0 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 183 h ttp
Cho hàm số y f x liên tục trên
và có đồ thị như hình bên dưới: s:// y lu ye n th it racngh x ie O m.vn
Đồ thị của hàm số y f x có bao nhiêu điểm cực trị? A. 2 . B. 4 . C. 3 . D. 1.
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ht tp Ví dụ 184 s://
Cho hàm số y f x liên tục trên và có đồ thị như hình vẽ. Hỏi đồ thị hàm số y f x có oant
tất cả bao nhiêu điểm cực trị? vd.e y du. vn O x A. 5 . B. 3 . C. 2 . D. 4 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 185
Cho hàm số y f x liên tục trên
và có bảng biến thiên như sau. Hỏi đồ thị hàm số 66
 Nguyễn Hoàng Việt tổng hợp
“Thành công là nói không với lười biếng”
y f x  có tất cả bao nhiêu điểm cực trị? m.vn ie A. 5 . B. 1. C. 2 . D. 4 . gh
nc
Lời giải: ................................................................................................................................................
arit .......................................................................................................................................................................... th n
.......................................................................................................................................................................... ye lu
.......................................................................................................................................................................... s:// Ví dụ 186 ttp h
Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như sau
Số điểm cực trị của hàm số y f x là A. 3 . B. 5 . C. 9 . D. 7 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
vn ..........................................................................................................................................................................
du. ..........................................................................................................................................................................
vd.e .......................................................................................................................................................................... oant Ví dụ 187 s://     , a , b c   tp Cho hàm số 4 2 y ax bx c
có đồ thị như hình vẽ bên. ht
Số điểm cực trị của hàm số 4 2
y ax bx c là A. 5 . B. 6 . C. 7 . D. 3 . 67  Nhóm toán VD - VDC
Cực trị của hàm số 2020
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... Ví dụ 188 Cho hàm số y f x liên tục trên
, có bảng biến thiên như sau: h ttp s:// lu ye n th it racngh ie Hỏi hàm số y
f x có bao nhiêu điểm cực trị? m.vn A. 3 . B. 1. C. 4 . D. 5 .
Lời giải: ................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................... ht tps:// oant vd.e du. vn 68
Document Outline

  • 1. Định nghĩa
  • 2. Định lý, quy tắc
    • a. Điều kiện cần để hàm số đạt cực trị
    • b. Chú ý
    • c. Điều kiện đủ để hàm số đạt cực trị
  • 1. CÁC DẠNG TOÁN CƠ BẢN
    • 1.1.Dạng 1.Tìm cực trị của hàm số dựa vào bảng xét dấu, bảng biến thiên.
    • a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
    • b. Các bài toán tự luận
    • 1.2.Dạng 2: Tìm điểm cực trị của hàm số dựa vào đồ thị hàm số
    • a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
    • b. Ví dụ minh họa: Tìm cực trị (nếu có) của các hàm số sau:
    • 1.3.Dạng 3.Tìm cực trị hàm số đựa vào đồ thị hàm số
    • Chú ý
    • a. Các bài toán cơ bản
    • b. Các bài toán trắc nghiệm trong đề thi đại học
    • 1.4.Dạng 4.Tìm cực trị của hàm số dựa vào đồ thị hàm số .
    • a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
    • 1.5.Dạng 5.Các bài toán cực trị hàm số bậc 3
    • a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
    • b. Các bài toán tự luận
    • 1.6.Dạng 6.Các bài toán cực trị hàm số bậc 4
    • a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
    • 1.7.Dạng 7.Các bài toán cực trị hàm phân thức
    • a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
  • 2. CÁC DẠNG TOÁN NÂNG CAO
    • 2.2.Dạng 6.Các bài toán cực trị hàm số bậc 3 chứa tham số
    • a. Các bài toán cơ bản
    • Chú ý
    • b. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
    • c. Các bài toán trắc nghiệm tương tự
    • 2.3.Dạng 3. Các bài toán cực trị hàm số bậc 4 chứa tham số
    • Chú ý
    • a. Các bài toán cơ bản
    • b. Các bài toán minh họa
    • c. Các bài toán trắc nghiệm tương tự
    • 2.4.Dạng 4. Các bài toán cực trị hàm số phân thức, lượng giác vô tỉ, hàm bậc cao.
    • a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản
    • b. Các bài toán tự luận minh họa
    • 2.5.Dạng 5. Các bài toán cực trị hàm chứa trị tuyện đối
    • a. Các bài toán trắc nghiệm cơ bản