Cấu trúc Thị Trường trong Kinh Tế Vi Mô | Microeconomics | Trường Đại học Quốc tế, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh

Nội dung buổi 5 Kinh tế Vi mô
Chương 6: Cấu trúc thị trường
1. Khái niệm và phân loại thị trường
- Thị trường: là sự tương tác giữa người mua và người bán nhằm thực hiện trao đổi hàng hóa và dịch vụ.
- Cấu trúc thị trường: phụ thuộc vào cách thức tổ chức của thị trường
- Phân loại thị trường:
Phân loại thị trường Cạnh tranh hoàn Thị trường độc Cạnh tranh độc Độc quyền tập đoàn hảo quyền quyền
2. Thị trường cạnh tranh hoàn hảo
Ví dụ: thị trường nông sản
- Đặc điểm của thị trường:
+ Có vô số người bán và người mua
+ Sản phẩm của các hãng là đồng nhất, hầu như không có sự khác biệt + Thông tin hoàn hảo
+ Rào cản gia nhập thị trường ko đáng kể
- Đặc điểm của hãng cạnh tranh hoàn hảo:
+ Quy mô rất nhỏ so với thị trường
+ Sản phẩm của các hãng là đồng nhất
=> Hãng cthh là người chấp nhận giá =>Hãng không có sức mạnh thị trường
- Đường cầu của thị trường và của hãng cạnh tranh hoàn hảo:
+ Đường cầu hãng CTHH là đường nằm ngang
Ví dụ: Đường cầu của thị trường CTHH là một đường nằm ngang? => Sai bởi vì đường
cầu của hãng trong thị trường cthh mới là đường nằm ngang.
- Doanh thu cận biên: doanh thu tăng lên do bán thêm 1 đơn vị sp ∆ TR MR = = TR’ ∆Q
TR = P.Q , MR= TR’ = (P.Q)’= P MR = P
- Sản lượng tối đa hóa lợi nhuận: MR = MC  MC = P
Ví dụ: Một hãng cạnh tranh hoàn hảo có hàm chi phí là TC = 2
Q + Q + 169. Nếu giá thị
trường là P = 55 thì hãng sẽ sản xuất tại mức sản lượng tối đa hóa lợi nhuận là bao nhiêu?
MR = MC  2Q + 1= 55 => Q = 27 MC = TC’= 2Q + 1
- Lợi nhuận của hãng cạnh tranh hoàn hảo:
Điểm a là điểm hãng tối đa hóa lợi nhuận TR= P.Q= afhg TC = bchg
π = TR – TC = abcf = ab . bc = (P – ATC). Q
 π = (P – ATC) . Q
P = MC: tối đa hóa lợi nhuận
P > MC: tăng Q sẽ tăng lợi nhuận
P < MC: giảm Q sẽ tăng lợi nhuận
- Điểm hòa vốn, điểm đóng cửa của hãng cạnh tranh hoàn hảo:
Tại điểm a: TR = P.Q = abcd TC= abcd π = 0  Điểm hòa vốn
ở điểm a AVC min < P < ATC min
π = (P – ATC).Q <0 => HÃng đang chịu lỗ
Hãng tiếp tục sản xuất
P.Q > AVC min.Q TR > VC => Tổng doanh thu vẫn bù đắp được toàn bộ chi phí bi  ến
đổi và 1 phần chi phí cố định
MR = P = MC (Điểm tối thiểu thua lỗ) Điều kiện Đặc điểm Quyết định của hãng P > ATC min Lợi nhuận kinh tế > 0
HÃng tiếp tục sản xuất P = ATC min
Lợi nhuận kinh tế bằng 0 Tiếp tục sản xuất ở điểm hòa vốn P < ATC min
P > AVC min Tổng doanh thu vẫn bù
Hãng chịu lỗ và tiếp tục
đắp được toàn bộ chi phí sản xuất
biến đổi và 1 phần chi phí cố định
P < AVC min Không bù đắp được hết Đóng cửa sản xuất VC và FC Điểm P = AVC min gọi là điểm đóng cửa
Ví dụ: Một hãng cạnh tranh hoàn hảo có chi phí biến đổi bình quân là AVC = 2Q +
4. Khi giá thị trường là 24 mặc dù tối đa hóa lợi nhuận nhưng hãng vẫn lỗ 150. Tính
chi phí cố định của hãng?
Ví dụ 2: Hàm tổng chi phí của một hãng cạnh tranh hoàn hảo là: TC = 𝐐*Q + Q + 144.
Tính giá và sản lượng hòa vốn của hãng.
Điểm hòa vốn: P = ATC min 144 MC = ATC  2Q + 1= Q + 1 + => Q = 12 Q 144 P = ATC min = Q + 1 + = 25 Q
Vậy mức giá hòa vốn của hãng là P = 25, sản lượng hòa vốn của hãng là Q =12
Ví dụ 3: Một doanh nghiệp cạnh tranh hoàn hảo có hàm tổng chi phí: TC = Q*Q + Q +
100. Nếu giá thị trường là 19$ thì doanh nghiệp sẽ quyết định như thế nào? ATC min = 21 AVC min = 1
AVC min < P < ATC min => HÃng chịu lỗ và tiếp tục sản xuất
− Đường cung ngắn hạn của hãng cạnh tranh hoàn hảo: là đường MC nằm trên điểm đóng cửa AVC min
- Lợi nhuận lớn nhất trong dài hạn của hãng CTHH bằng 0.
- Thua lỗ lớn nhất trong dài hạn mà hãng cthh chịu bằng 0.
3. Thị trường độc quyền Ví dụ: điện
- Đặc điểm của thị trường:
+ Chỉ có duy nhất 1 hãng trên thị trường
+ Hàng hóa không có hh thay thế gần gũi.
+ Rào cản gia nhập vô cùng lớn
- Nguyên nhân dẫn đến độc quyền:
+ Độc quyền yếu tố đầu vào
+ Do chính phủ quy định: chính phủ cấp giấy phép cho duy nhất 1 người bán hoặc là liên
quan đến luật độc quyền, bằng phát minh.
* Các chính phủ có thể hạn chế việc ra nhấp bằng cách trao cho một công ty độc
quyền bán một hàng hoá cụ thể ở 1 số thị trường nhất định. (Chính phủ Mỹ trao độc
quyền cho Network Solutions – tổ chức quản lý csdl của tất cả các địa chỉ
Internet: .com, .net,… vì người ta cho rằng những dữ liệu như vậy cần được tập trung hoá và đầy đủ) 
Luật bằng sáng chế và bản quyền là hai ví dụ quan trọng về cách chính phủ tạo
ra độc quyền để phục vụ lợi ích công cộng (BẰng phát minh của Bill Gates với
Microsoft tập đoàn Microsoft trở thành t 
ập đoàn độc quyền trong việc cung
cấp phần mềm này ở Mỹ)
+ Độc quyền tự nhiên: hình thành theo tính kinh tế theo quy mô (đạt được tính kinh tế theo quy mô)
- Đặc điểm hãng độc quyền:
+ Hãng là người ấn định giá =>Hãng có sức mạnh thị trường
- Đường cầu hãng độc quyền: đường cầu là đường dốc xuống, ít co giãn a/2b a/b
(D¿ : P=a – bQ
TR = P.Q = (a-bQ).Q= aQ – bQ^2 MR = TR’ = a – 2bQ
- Doanh thu cận biên của hãng độc quyền (MR): luôn nhỏ hơn giá bán do đường MR nằm dưới đường cầu.
- Hãng độc quyền tối đa hóa lợi nhuận: MR = MC sau đó hãng sẽ sử dụng đường cafaau
để xác định mức giá cao nhất.
Ví dụ: Một nhà độc quyền có đường cầu Q = 12 – P (P = 12 – Q) và có hàm chi phí biển
đổi bình quân là AVC = Q và chi phí cố định FC = 4. Để tối đa hóa lợi nhuận nhà độc
quyền sản xuất tại mức giá và sản lượng bao nhiêu?
Mức sản lượng tối đa hóa lợi nhuận: MR = MC
TR = P. Q= (12 – Q).Q = 12Q - 2 Q MR = TR’ = 12 – 2Q AVC = Q => VC= 2 Q MC = VC’ = 2Q
MR = MC  12 – 2Q = 2Q => Q = 3 P= 12 – Q = 9
π = TR – TC = P . Q – ( 2 Q + 4) = 14
- Hệ số Lerner về sức mạnh độc quyền (Chỉ số đo lường sức mạnh độc quyền) −1 L = P−MC = với 0 < L < 1 P EDP
Khi L càng gần 1 thì sức mạnh của nhà độc quyền càng lớn
Sức mạnh của nhà độc quyền cho biết hãng thu được nhiều hay ít lợi nhuận
Ví dụ: Một nhà độc quyền có hàm tổng chi phí TC = Q*Q + 2Q + 100 và đối diện với
hàm cầu P = 122 - Q. Tính chỉ số sức mạnh độc quyền ? Tính P vs MC MC = TC’ = 2Q + 2 Q =30, P = 92, MC = 62 92−62 L= P−MC = = 0.33 P 92
- So sánh hãng độc quyền và hãng trong thị trường CTHH Thị trường độc quyền Thị trường CTHH CS = HBC CS= EHI PS= ABCG PS= EIG NSB= CS + PS = ABHG NSB= EHG NSB lợi ích ròng xã hội Phần mất không DWL = ABE
Ví dụ: Một nhà độc quyền có hàm tổng chi phí TC = 100Q và đối diện với hàm cầu P =
200 - 0,5Q. Tính phần mất không mà nhà độc quyền gây ra đối với xã hội (DWL)?
- Đường cung của hãng độc quyền: hãng độc quyền không có đường cung
- Phân biệt giá hoàn hảo: Thanh sẵn sàng trả 10k để mua 1 số điện. Nhưng mà Lan anh
lại chỉ sẵn sàng trả 5k để mua 1 số điện. => thặng dư tiêu dùng = 0 (người bán chiếm đoạt
toàn bộ thặng dư tiêu dùng).
Thặng dư tiêu dùng: phần chênh lệch giữa lợi ích mà người tiêu dùng nhận được (số tiền
mà mình sẵn sàng chi ra để mua hh) với số tiền thực tế bỏ ra để mua sản phẩm.
- Đánh thuế với hãng độc quyền:
+ Thuế đánh cố định: TC = TC trước thuế + T
MC sau thuế = (TC sau thuế)’ = (TC trước thuế + T)’= (TC trước thuế)’ = MC trước thuế
 P, Q cân bằng không đổi. Lợnhuận thay đổi
+ Đánh thuế trên sp: TC = TC trước thuế + t.Q
MC sau thuế = MC trước thuế + t
 P, Q cân bằng thay đổi, lợi nhuận thay đổi.
Ví dụ: Nhà độc quyền có hàm cầu về sản phẩm của mình là P = 500 - Q. Hàm tổng chi phí TC = Q*Q + 4Q + 8000.
a.Tính mức giá và sản lượng tối đa hóa lợi nhuận của doanh nghiệp. Tính lợi nhuận tối đa
b. Giá, sản lượng và lợi nhuận trên thị trường thay đổi như nào khi (1) Nhà nước đánh
thuế t = 8$/sản phẩm, (2) Nhà nước đánh thuế T= 100$? Giải:
a. Q=124 , P =376 , π = 22752
b. Khi đánh thuế 8$/sp: TC = Q*Q + 4Q + 8000 + 8Q= Q*Q + 12Q + 8000
Q =122, P=378, π = 21768
c. Khi đánh thuế T = 100: tC = Q*Q + 4Q + 8000 + 100 = Q*Q + 4Q + 8100
Q= 124, P = 376, π= 22652
Ví dụ: Một hãng độc quyền tối đa hóa lợi nhuận tại mức giá P= 38$ và Q= 12 thì EDP= -
38/12. Hãng độc quyền theo đuổi mục tiêu tối đa hóa tổng doanh thu thì sẽ lựa chọn mức
giá và sản lượng bao nhiêu?
4. Thị trường cạnh tranh độc quyền
- Đặc điểm thị trường cạnh tranh độc quyền
- Đường cầu hãng Cạnh tranh độc quyền
- Hãng tối đa hóa lợi nhuận:
-Sản phẩm khác biệt nhưng có khả năng thay thế cho nhau
- Phân biệt sp của hãng so với hãng đối thủ