SỞ GD&ĐT PHÚ YÊN
TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ
(Đề thi có 01 trang)
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
NĂM HỌC 2023-2024
Môn thi: TOÁN
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian phát đề)
Câu 1. (5,0 điểm)
a) Giải phương trình:
sin 2 3sin6 sin10 .x x x+ = −
b) Cho dãy số (u
n
) xác định như sau:
1
2
n 1 n n
u1
(n N*).
u 2023u u
+
=
=+
Tìm
1 2 3 n
2 3 4 n 1
u u u u
lim ... .
u u u u
+

+ + + +


Câu 2. (6,0 điểm)
a) Giải phương trình:
3 1 5 4 4.x x x+ + + = +
b) Giải hệ phương trình:
22
22
2 3 1 0
.
10
x y xy y
x y y
+ − + − =
+ − + =
Câu 3. (2,0 điểm) Cho tam giác ABC có
và có diện tích là
.S
Kí hiệu
, ,
abc
m m m
lần lượt là độ dài của các đường trung tuyến kẻ từ các đỉnh A, B, C. Biết rằng
2 2 2
2.
a b c
m m m+
Chứng minh
2
4 .cot .a S A
Câu 4. (3,0 điểm) Trong mặt phẳng tọa độ
,Oxy
cho tam giác ABC có phương trình đường thẳng chứa đường
cao kẻ từ các đỉnh A, B, C lần lượt có phương trình là
2 0, 2 0, 3 0x y x x y− = − = + − =
. Tìm tọa độ các đỉnh
A, B, C biết độ dài đường cao đỉnh A của tam giác ABC bằng
12
5
và đỉnh A có hoành độ âm.
Câu 5. (2,0 điểm) Cho hình bình hành ABCD tâm O và
2.AC AB=
Gọi BE là trung tuyến của tam giác ABO
và M là trung điểm của BC. Chứng minh EM vuông góc với BD.
Câu 6. (2,0 điểm) Cho ba số thực dương
,,abc
thỏa mãn
4ac b c=+
. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức:
( )( )
22
2
3 225
3
3 4 3
ac
P c b
b c c b

= + + +

++

.
-------------------- Hết -------------------
SỞ GD&ĐT PHÚ YÊN
TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ
ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
NĂM HỌC 2023-2024
Môn: TOÁN
Câu
Nội dung
Điểm
1
a) Giải phương trình:
sin 2 3sin 6 sin10x x x+ = −
2,5
sin 2 3sin6 sin10 sin 2 sin10 3sin 6 0
2sin6 .cos4 3sin6 0
x x x x x x
x x x
+ = − + + =
+ =
sin 6 (2cos4 3) 0
sin 6 0
2cos4 3 0 ( )
( ).
6
xx
x
x vn
x k k
+ =
=
+=
=
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
b) Cho dãy số (u
n
) xác định như sau:
1
2
n 1 n n
u1
(n N*).
u 2023u u
+
=
=+
Tìm
1 2 3 n
2 3 4 n 1
u u u u
lim ... .
u u u u
+

+ + + +


2,5
Ta có:
2
n 1 n n
u u 2023u 0, n *
+
− =
(u
n
) tăng
n
u 1, n *.
Giả sử dãy (u
n
) có giới hạn là a
2
a 2023a a a 0 1 = + =
(vô lý)
nên
n
limu = +
Ta có :
2
n n n 1 n
n 1 n 1 n n 1 n n n 1
u u (u u ) 1 1 1
u u u 2023u u 2023 u u
+
+ + + +

−
= = = −


1 2 3 n
2 3 4 n 1 1 n 1 n 1
u u u u 1 1 1 1 1
... 1 .
u u u u 2023 u u 2023 u
+ + +
+ + + + = − = −
Vậy:
1 2 3 n
2 3 4 n 1 n 1
u u u u 1 1 1
lim ... lim 1 .
u u u u 2023 u 2023
++


+ + + + = − =




0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
2
a) Giải phương trình:
2 2 3 6 4 (1)x x x+ + + = +
3,0
ĐK:
1x−
( ) ( )
3(1) 2 2 2 3 6 1x x x− + − + + = −
2( 1) 3( 1)
1
2 2 2 3 6 3
xx
x
xx
+
−−
= −
+ + + +
1( )
23
1 (*)
2 2 2 3 6 3
x nhan
xx
+
=
=
+ + + +
Với
1x =
thì VT(*) = 1.
Với
1x
thì VT(*) < 1.
Với
11x−
thì VT(*) > 1.
Phương trình (*) có nghiệm duy nhất
1.x =
Vậy phương trình đã cho có nghiệm duy nhất
1.x =
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
b) Giải hệ phương trình:
( )
( )
22
22
2 3 1 0 1
1 0 2
x y xy y
x y y
+ − + − =
+ − + =
3,0
ĐK:
1y −
( )
22
1 3 2 1 0x yx y y − + + − =
,
2 2 2
( 3 ) 4(2 1) ( 2)
x
y y y y = − − + − = −
1
(1)
21
xy
xy
=+
=−
Với
1xy=+
thay vào (2) ta được
2 2 2
01
( 1) 1 0 2 0
11
22
yx
y y y y y
yx
= =
+ + − + = + =
= − =
(thoả ĐK)
Với
21xy=−
thay vào (2) ta được
2 2 2
01
(2 1) 1 0 5 5 0
11
yx
y y y y y
yx
= = −
− + − + = − =
= =
(thoả ĐK)
Vậy hệ có 4 nghiệm là:
( ) ( ) ( )
11
1;0 , 1;0 , 1;1 , ; .
22

−−


0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
3
Cho tam giác ABC có
,,BC a CA b AB c= = =
và có diện tích là
.S
Kí hiệu
, ,
abc
m m m
lần lượt là độ dài của các đường trung tuyến kẻ từ các đỉnh A, B, C.
Biết rằng
2 2 2
2.
a b c
m m m+
Chứng minh
2
4 .cot .a S A
2,0
Ta có
cos
4 .cot 2 .sin .
sin
A
S A bc A
A
2 2 2
2 .cos (1)bc A b c a
2 2 2
2 2 2 2 2 2 2
22
2 2 2 2 2 2 2
2
2 2 4 2 4
2 (2)
a b c
m m m
a c a b a b c
bc
b c a b c a a
+
++
+ − − + −
+ + −
Từ (1) và (2) suy ra
2
4 .cot .S A a
0,5
0,5
0,5
0,5
4
Trong mặt phẳng tọa độ
,Oxy
cho tam giác ABC có phương trình đường thẳng
chứa đường cao kẻ từ các đỉnh A, B, C lần lượt có phương trình là
2 0,xy−=
2 0,x −=
3 0.xy+ − =
Tìm tọa độ các đỉnh A, B, C biết độ dài đường cao đỉnh A
của tam giác ABC bằng
12
5
và đỉnh A có hoành độ âm.
3,0
Do BC vuông góc với đường cao kẻ từ A nên pt BC có dạng
20x y c+ + =
.
Tọa độ đỉnh B là nghiệm của hệ
( )
2 0 2
2; 4 .
2 0 4
x y c x
Bc
x y c
+ + = =

− −

− = = − −

0,5
0,5
Tọa độ đỉnh C là nghiệm của hệ
( )
2 0 3
3; 6
3 0 6
x y c x c
C c c
x y y c
+ + = = − −

− − +

+ − = = +

.
Phương trình của cạnh AB:
( ) ( )
1. 2 1. 4 0 6 0x y c x y c− − + + = − − − =
.
Tọa độ đỉnh A là nghiệm của hệ
( )
6 0 2 12
2 12; 6
2 0 6
x y c x c
A c c
x y y c
− − − = = +

+ +

− = = +

.
Theo giả thiết
3
2(2 12) 6
12 12
( , ) 5 2
7
5 5 5
c
c c c
d A BC c
c
=−
+ + + +
= = + =
=−
Nếu
( )
3 6;3cA= −
không thỏa mãn hoành độ A âm.
Nếu
( ) ( ) ( )
7 2; 1 , 2;3 , 4; 1c A B C= − − − −
.
Vậy
( ) ( ) ( )
2; 1 , 2;3 , 4; 1A B C− − −
.
0,5
0,5
0,5
0,5
5
Cho hình bình hành ABCD tâm O và
2AC AB=
. Gọi BE là trung tuyến của tam
giác ABO, M là trung điểm của BC. Chứng minh EM vuông góc với BD.
2,0
Vì ABCD hình bình hành nên
.OA OC=
Mà
1
2
AE AO=
và
1
2.
2
AC AB AE AB= =
Xét hai tam giác AEB và ABC, ta có
BAE
là góc chung và
1
2
AE AB
AB AC
==
1
2
EB
AEB ABC BE BM BEM
BC
= =
cân tại B.
Xét
BEC
có
BE OE
BC OC
=
BO là phân giác của góc
EBM
BEM
cân tại B có BO là phân giác nên BO cũng là đường cao.
Vậy
.EM BD⊥
(Học sinh có thể chứng minh BO là đường trung trực của đoạn EM hoặc sử dụng
phương pháp vecto).
0,5
0,5
0,5
0,5
6
Cho ba số thực dương
,,abc
thỏa mãn
4ac b c=+
. Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu
thức:
( )( )
22
2
3 225
3
3 4 3
ac
P c b
b c c b

= + + +

++

.
2,0
Áp dụng bất đẳng thức Cauchy cho hai số:
2 2 2 2
33
2.
3 4 3 4
a c a c
ac+ =
( )( )
2
22
15
3
3
P ac b
b c c b
+ +
++
Từ giả thiết:
43ac b c ac b b c= + − = +
( ) ( )
2 2 2 2
3 3 3 3 3 3ac b ac bc b bc ac b c b b c + = − + + = − + +
( ) ( ) ( )( )
33b c c b b c b c c b= + + + = + +
( )( )
( )( )
2
15
3
3
P b c c b
b c c b
+ + +
++
Sử dụng Cauchy cho hai số:
( )( )
( )( )
2
15
3
3
b c c b
b c c b
+ + +
++
( )( )
( )( )
2
15
23
3
b c c b
b c c b
++
++
30=
30P
.
Dấu
""=
xảy ra khi và chỉ khi
( )( )
( )( )
22
2
3
34
15
3
3
4
ac
b c c b
b c c b
ac b c
=
+ + =
++
=+
3
1.
2
a
b
c
=
=
=
Vậy min
30P =
khi
3, 1, 2.a b c= = =
0,5
0,5
0,5
0,5
-------------------- Hết -------------------

Preview text:

SỞ GD&ĐT PHÚ YÊN
ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ NĂM HỌC 2023-2024
(Đề thi có 01 trang) Môn thi: TOÁN
Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian phát đề) Câu 1. (5,0 điểm)
a) Giải phương trình: sin 2x + 3sin 6x = − sin10 . x u =1
b) Cho dãy số (un) xác định như sau: 1  (n  N*). 2 u = 2023u + u  n 1+ n n  u u u u  Tìm 1 2 3 n lim + + + ... + . u u u u  2 3 4 n 1 +  Câu 2. (6,0 điểm)
a) Giải phương trình: 3x +1 + 5x + 4 = x + 4. 2 2
x + 2y − 3xy + y −1 = 0 
b) Giải hệ phương trình:  . 2 2
x + y − y +1 = 0 
Câu 3. (2,0 điểm) Cho tam giác ABC có BC = , a CA = ,
b AB = c và có diện tích là S. Kí hiệu m , m , m a b c
lần lượt là độ dài của các đường trung tuyến kẻ từ các đỉnh A, B, C. Biết rằng 2 2 2
2m m + m . Chứng minh a b c 2 a 4S.cot . A
Câu 4. (3,0 điểm) Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, cho tam giác ABC có phương trình đường thẳng chứa đường
cao kẻ từ các đỉnh A, B, C lần lượt có phương trình là x − 2 y = 0, x − 2 = 0, x + y − 3 = 0 . Tìm tọa độ các đỉnh 12
A, B, C biết độ dài đường cao đỉnh A của tam giác ABC bằng
và đỉnh A có hoành độ âm. 5
Câu 5. (2,0 điểm) Cho hình bình hành ABCD tâm O và AC = 2A .
B Gọi BE là trung tuyến của tam giác ABO
và M là trung điểm của BC. Chứng minh EM vuông góc với BD.
Câu 6. (2,0 điểm) Cho ba số thực dương a, b, c thỏa mãn ac = 4b + c . Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: 2 2  a 3c  225 2 P =  + c + 3b + .  3 4 
(b+c)(c +3b)
-------------------- Hết ------------------- SỞ GD&ĐT PHÚ YÊN
ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP TRƯỜNG
TRƯỜNG THPT NGÔ GIA TỰ NĂM HỌC 2023-2024 Môn: TOÁN Câu Nội dung Điểm
a) Giải phương trình: sin 2x + 3sin 6x = − sin10x 2,5
sin 2x + 3sin 6x = − sin10x  sin 2x + sin10x + 3sin 6x = 0 0,5  2sin 6 .
x cos 4x + 3sin 6x = 0 0,5
 sin 6x(2cos 4x + 3) = 0 0,5 sin 6x = 0  0,5
2cos 4x + 3 = 0 (vn) x = k (k  ). 0,5 1 6 u =1
b) Cho dãy số (un) xác định như sau: 1  (n  N*). 2 u = 2023u + u  n 1+ n n  u u u u  2,5 Tìm 1 2 3 n lim  + + + ... + . u u u u  2 3 4 n 1 +  Ta có: 2 u − u = 2023u  0, n   * (u  u 1, n   *. 0,5 n 1 + n n n ) tăng n Giả sử dãy (u  = +  = 
n ) có giới hạn là a 2 a 2023a a a 0 1 (vô lý) 0,5 nên limu = + n 2 u u (u − u ) 1  1 1  Ta có : n n n 1 + n = = =  −  0,5 u u u 2023u u 2023 u u n 1 + n 1 + n n 1 + n  n n 1 +  u u u u 1  1 1  1  1  1 2 3 n  + + + ... + =  −  = 1− . 0,5 u u u u 2023 u u 2023 u 2 3 4 n 1 +  1 n 1 +   n 1 +   u u u u  1  1  1 Vậy: 1 2 3 n lim + + + ... +  = lim 1−  = . 0,5 u u u u 2023 u 2023  2 3 4 n 1 +   n 1 + 
a) Giải phương trình: 2x + 2 + 3x + 6 = x + 4 (1) 3,0 ĐK: x  1 − 0,5
(1)  ( 2x + 2 −2)+( 3x +6 −3) = x −1 0,5 2(x −1) 3(x −1)  + = x −1 2x + 2 + 2 3x + 6 + 3 0,5 x =1 (nhan)   2 3  + =1 (*)  0,5 2x + 2 + 2 3x + 6 + 3 x = 2 Với 1 thì VT(*) = 1.
Với x 1 thì VT(*) < 1. 0,5 Với 1
−  x 1 thì VT(*) > 1.
Phương trình (*) có nghiệm duy nhất x =1.
Vậy phương trình đã cho có nghiệm duy nhất x = 1. 0,5 2 2
x + 2y − 3xy + y −1 = 0  ( ) 1
b) Giải hệ phương trình:  3,0 2 2
x + y − y +1 = 0  (2) ĐK: y  1 − 0,5 ( ) 2 2
1  x − 3yx + 2y + y −1 = 0 , 0,5 2 2 2  = ( 3
− y) − 4(2y + y −1) = ( y − 2) xx = y +1 0,5 (1)   x = 2y −1
Với x = y +1 thay vào (2) ta được
y = 0  x =1 2 2 2 ( y 1) y y 1 0 2 y y 0  + + − + =  + =  1 1 0,5  (thoả ĐK) y = −  x =  2 2
Với x = 2 y −1 thay vào (2) ta được
y = 0  x = 1 − 2 2 2
(2 y −1) + y −
y +1 = 0  5y − 5y = 0   (thoả ĐK)  0,5 y = 1  x = 1  
Vậy hệ có 4 nghiệm là: ( ) (− ) ( ) 1 1 1; 0 , 1; 0 , 1;1 , ; − .    2 2  0,5
Cho tam giác ABC có BC = , a CA = ,
b AB = c và có diện tích là S. Kí hiệu 2,0
m , m , m lần lượt là độ dài của các đường trung tuyến kẻ từ các đỉnh A, B, C. a b c Biết rằng 2 2 2
2m m + m . Chứng minh 2 a 4S.cot . A a b c 3 cos A Ta có 4S.cot A 2b . c sin . A 2 2 2 2b . c cos A b c a (1) 0,5 sin A 2 2 2
2m m + m a b c 2 2 2 2 2 2 2 a c + a b a + b c 2 2  b + c −  − + − 0,5 2 2 4 2 4 2 2 2 2 2 2 2
b + c  2a b + c − a a (2) 0,5 2
Từ (1) và (2) suy ra 4S.cotA a . 0,5
Trong mặt phẳng tọa độ Oxy, cho tam giác ABC có phương trình đường thẳng
chứa đường cao kẻ từ các đỉnh A, B, C lần lượt có phương trình là x − 2 y = 0,
x − 2 = 0, x + y − 3 = 0. Tìm tọa độ các đỉnh A, B, C biết độ dài đường cao đỉnh A 3,0 12
của tam giác ABC bằng
và đỉnh A có hoành độ âm. 5 4
Do BC vuông góc với đường cao kẻ từ A nên pt BC có dạng 2x + y + c = 0 . 0,5
Tọa độ đỉnh B là nghiệm của hệ
2x + y + c = 0 x = 2   
B(2;− c − 4). 0,5 x − 2 = 0
y = −c − 4
Tọa độ đỉnh C là nghiệm của hệ
2x + y + c = 0
x = −c − 3 0,5   
C (−c −3;c + 6) .
x + y − 3 = 0 y = c + 6
Phương trình của cạnh AB:
1.( x − 2) −1.( y + c + 4) = 0  x − y − c − 6 = 0.
Tọa độ đỉnh A là nghiệm của hệ
x − y − c − 6 = 0 x = 2c +12     0,5
A(2c +12;c + 6) . x − 2y = 0 y = c + 6 Theo giả thiết 0,5 12
2(2c +12) + c + 6 + c 12 c = 3 − d ( , A BC) =  =  c + 5 = 2   5 5 5 c = 7 − Nếu c = 3 −  A(6; )
3 không thỏa mãn hoành độ A âm. Nếu c = 7 −  A( 2 − ;− ) 1 , B(2; ) 3 ,C (4;− ) 1 . 0,5 Vậy A( 2 − ;− ) 1 , B(2; ) 3 ,C (4;− ) 1 .
Cho hình bình hành ABCD tâm O và AC = 2AB . Gọi BE là trung tuyến của tam 2,0
giác ABO, M là trung điểm của BC. Chứng minh EM vuông góc với BD. = 0,5 5
Vì ABCD hình bình hành nên OA O . C 1 1 Mà AE =
AO và AC = 2AB AE = A . B 2 2
Xét hai tam giác AEB và ABC, ta có AE AB 1 0,5
BAE là góc chung và = = AB AC 2 EB 1  AEB ABC
=  BE = BM B
EM cân tại B. 0,5 BC 2 BE OE Xét BEC  có =
 BO là phân giác của góc EBM BC OC
BEM cân tại B có BO là phân giác nên BO cũng là đường cao. 0,5 Vậy EM ⊥ . BD
(Học sinh có thể chứng minh BO là đường trung trực của đoạn EM hoặc sử dụng phương pháp vecto).
Cho ba số thực dương a, b, c thỏa mãn ac = 4b + c . Tìm giá trị nhỏ nhất của biểu thức: 2 2  2,0 a 3c  225 2 P =  + c + 3b + .  3 4 
(b+c)(c +3b) 2 2 2 2 a 3c a 3c
Áp dụng bất đẳng thức Cauchy cho hai số: +  2 . = ac 3 4 3 4 2 6 15 2 2
P ac + 3b +
(b + c)(c + 3b) 0,5
Từ giả thiết: ac = 4b + c ac − 3b = b + c 2 2 2 2
ac +3b = ac −3bc +3b +3bc = (ac −3b)c +3b(b +c) 0,5
= (b + c)c + 3b(b + c) = (b + c)(c + 3b)
P  (b + c)(c + b) 2 15 3 +
(b + c)(c + 3b)
Sử dụng Cauchy cho hai số: 0,5 ( 2 15
b + c)(c + b) 2 15 3 + (
 2 (b + c)(c +3b) = 30
b + c)(c + 3b)
(b+c)(c +3b) P  30 . 2 2 a 3c =  3 4   a = 3 2  15 
Dấu " = " xảy ra khi và chỉ khi (
b + c)(c + 3b) =  b  =1 .
(b + c)(c +3b)  c = 2 
ac = 4b + c  0,5
Vậy min P = 30 khi a = 3, b = 1, c = 2.
-------------------- Hết -------------------