Đưa ra giả định về một tình huống vi phạm pháp luật và những phân tích về yếu tố cấu thành hành vi vi phạm pháp luật | Bài thảo luận pháp luật đại cương

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA MARKETING --------------------
BÀI THẢO LUẬN
HỌC PHẦN: PHÁP LUẬT ĐẠI CƯƠNG
Nhóm thực hiện : Nhóm 1
Giáo viên hướng dẫn : Trần Hạnh Linh Chủ đề : 9
Lớp Học Phần : 241_MNLP0221_30
Hà Nội - 2024  
LỜI MỞ ĐẦU
Như chúng ta đã biết: “Pháp luật là để bảo đảm quyền tự do” , nhưng nếu
“Không có con đê pháp luật án ngữ thì tự do chỉ là một dòng sông phá hoại”.
Pháp luật là công cụ hữu hiệu của Nhà nước để quản lí 1 xã hội công bằng
và giá trị. Trong đó, những kiến thức về vi phạm pháp luật sẽ giúp chúng ta
nhận diện một cách chính xác và đầy đủ những hiện tượng lệch chuẩn gây
ra cho đời sống. Nhóm 1 chúng em đã chọn chủ đề 9 cho bài thảo luận bao
gồm đưa ra giả định về một tình huống vi phạm pháp luật và những phân
tích về yếu tố cấu thành hành vi vi phạm pháp luật; Chia thừa kế trong các
trường hợp khác nhau cho người kế thừa... nhằm nghiên cứu hành vi tâm lý
của người vi phạm pháp luật và khẳng định tầm quan trọng của pháp luật
trong cuộc sống con người. CHỦ ĐỀ 9:
1/ Lấy ví dụ một tình huống vi phạm pháp luật và phân tích các yếu tố cấu
thành vi phạm pháp luật trong tình huống đó.
2/ Ông Trung và bà Loan là hai vợ chồng, có con là Sơn và Mai. Sơn lấy Hiền và
có con là Ngọc và Toàn. Năm 2016, Sơn chết không để lại di chúc. Năm
2020,Ông Trung chết do tai nạn. Trước khi chết, ông Trung có di chúc hợp
pháp là để lại cho Ngọc và Toàn mỗi cháu ½ tài sản của mình. Biết:
- Tài sản chung của Sơn và Hiền là 800 triệu đồng
- Trước khi lấy Hiền, Sơn có tài sản riêng là 500 triệu đồng (không có thỏa
thuận gì cùng Hiền về khối tài sản này), Dũng (bạn làm ăn của Sơn) hiện đang
giữ số tài sản này. Dũng và Sơn có thỏa thuận
Dũng không lấy tiền quản lý di sản sau khi Sơn chết.
- Tài sản chung của ông Trung và bà Loan là 1,8 tỷ đồng - Chi phí mai táng cho
ông Trung hết 20tr - Khi ông Trung chết Mai chưa thành niên. a. Chia thừa kế
trong trường hợp trên.
b. Giả sử ông Trung và Sơn chết cùng thời điểm với nhau vào năm 2020 và đều
không để lại di chúc thì việc chia thừa kế có gì khác không? Hãy chia di sản
thừa kế nếu có sự khác biệt? Bài làm 1/
Tình huống vi phạm pháp luật:
Tạ Duy Khanh, 39 tuổi, làm dịch vụ môi giới, chuyên giới thiệu nhân viên nữ tiếp
khách ở Hà Nội. Qua công việc này, Khanh quen biết nạn nhân N là á khôi của
một cuộc thi. Khanh nhiều lần giới thiệu N với nhiều khách hàng với thù lao 22
triệu đồng/4 giờ, Khanh được hưởng 25%. Khoảng tháng 4 năm 2022, Khanh cho
nợ 60 triệu đồng, lãi suất 2 nghìn đồng/1 triệu đồng mỗi ngày. Cuối năm 2022, N
mới trả 5 triệu đồng. Khanh nhiều lần đòi tiền nhưng không thành công. Để đòi
tiền, chiều 10/10/2023, Khanh hẹn gặp N với lý do có khách hẹn gặp N, sau đó 2
bên xảy ra mâu thuẫn, Khanh lấy dao đâm nhiều nhát vào vùng ngực của N khiến
nạn nhân tự vong tại chỗ. Sau khi gây án, Khanh phân thi thể nạn nhân cho vào
thùng, dán kín bằng băng dính. Sau đó gọi taxi chở thùng xốp đi phi tang ở sông
Hồng (khu vực gần sông Hồng ở Bát Tràng, Gia Lâm, Hà Nội).
Yếu tố cấu thành vi phạm pháp luật trong tình huống trên:
- Hành vi môi giới mại dâm: + Mặt khách quan: 1.
Cách thức vi phạm: làm dịch vụ môi giới, chuyên giới
thiệu nhân viên nữ tiếp khách ở Hà Nội. 2. Hậu quả:
Là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến buôn bán mại dâm.
Ảnh hưởng xấu đến trật tự xã hội, làm gia tăng tệ nạn mại dâm
và ảnh hưởng đến trật tự xã hội. + Mặt chủ quan: 1.
Lỗi: trực tiếp tham gia vào hoạt động môi giới và
nhận hoa hồng từ việc giới thiệu nhân viên nữ tiếp khách. 2.
Động cơ: xuất phát từ nhu cầu kiếm tiền và nhiều lợi ích khác 3.
Mục đích: thu lợi bất chính thông qua việc hưởng
phần trăm hoa hồng hoặc các lợi ích kinh tế khác từ việc môi giới mại dâm.
+ Chủ thể vi phạm pháp luật: Tạ Duy Khanh, 39 tuổi, về sức khỏe đủ
khả năng nhận thức được hành vi của mình. Theo quy định của pháp luật,
Tạ Duy Khanh sẽ phải chịu trách nhiệm về hành vi trái pháp luật của mình.
+ Khách thể vi phạm pháp luật: khách thể bị xâm phạm từ hành vi môi giới
mại dâm, ảnh hưởng đến trật tự công cộng, đạo đức xã hội, thuần phong
mỹ tục và ảnh hưởng đến trật tự quản lí nhà nước trong lĩnh vực an ninh xã hội,…
• Hành vi cho vay nặng lãi: + Mặt khách quan: 1.
Cách thức vi phạm: Khanh cho N vay 60 triệu đồng,
lãi suất 2 nghìn đồng/1 triệu đồng mỗi ngày. 2.
Hậu quả: người vay phải trả số tiền lãi cao vượt mức
lãi suất quy định, gây thiệt hại tài sản, ảnh hưởng kinh tế của người vay. 3.
Mối quan hệ nhân quả : Làm mất trật tự quản lí kinh tế xã hội.
Phát sinh các vẫn đề xã hội như nợ nần, tranh chấp tài chính. + Mặt chủ quan: 1.
Lỗi: Hành vi cho vay nặng lãi được thực hiện với lỗi cố
ý, nghĩa là người cho vay nhận thức rõ ràng mình đạt
mức lãi suất vượt qua quy định pháp luật, nhưng cố
tình thực hiện thu lợi bất chính. 2.
Động cơ: nhu cầu thu lợi bất chính. 3.
Mục đích: hưởng lợi nhuận cao từ khoản cho vay. +
Chủ thể vi phạm pháp luật: Tạ Duy Khanh, 39 tuổi, về
sức khỏe đủ khả năng nhận thức được hành vi của
mình. Theo quy định của pháp luật, Tạ Duy Khanh sẽ
phải chịu trách nhiệm về hành vi trái pháp luật của mình.
+ Khách thể vi phạm pháp luật: 1.
Trật tự quản lí kinh tế 2.
Công bằng trong giao dịch dân sự và trật tự tài chính xã hội. • Hành vi giết người: + Mặt khách quan: 1. Thời gian:10/10/2023. 2. Công cụ: dao 3.
Cách thức vi phạm: Hẹn gặp với lý do giả có khách hẹn
gặp N để đánh lừa gặp nạn nhân, sau khi gặp mặt xảy
ra mâu thuẫn, Khanh dùng dao đâm nhiều nhát vào
vùng ngực khiến nạn nhân tử vong. 4.
Hậu quả: thiệt hại về tính mạng. 5.
Mối quan hệ nhân quả : oLàm rúng động dư luận
oThiệt hại về tinh thần cho gia đình nạn nhân + Mặt chủ quan : 1.
Lỗi cố ý trực tiếp : có ý định giết người nhằm giải
quyết mâu thuẫn và che giấu hành vi phạm tội của mình. 2.
Động cơ : xích mích cá nhân, thù hận do nhiều lần
đòi nợ mà nạn nhân không trả. 3.
Mục đích : tước đoạt tính mạng của nạn nhân để giải quyết mâu thuẫn.
+ Chủ thể vi phạm pháp luật: Tạ Duy Khanh, 39 tuổi, về sức khỏe đủ
khả năng nhận thức được hành vi của mình. Theo quy định của pháp luật,
Tạ Duy Khanh sẽ phải chịu trách nhiệm về hành vi trái pháp luật của mình.
+ Khách thể vi phạm pháp luật : quyền sống của con người.
• Hành vi phi tang và tiêu hủy bằng chứng : + Mặt khách quan :
1. Cách thức vi phạm : Khanh phân thi thể nạn nhân cho vào
thùng, dán kín bằng băng dính. Sau đó gọi taxi chở thùng xốp đi
phi tang ở sông Hồng 2. Hậu quả:
oGây thiệt hại cho nạn nhân và gia đình. Khi vật chứng bị
tiêu hủy, nạn nhân và gia đình có thể mất đi quyền lợi của
mình. Không thể đòi lại công lý. Gây ra cảm giác bất công,
tổn thương tâm lí và mất lòng tin vào hệ thống pháp luật.
oCản trở quá trình điều tra và công lý phi tang vật chứng
mất đi các bằng chứng quan trọng gây khó khăn cho cơ quan
điều tra trong việc xác minh sự thật dẫn đến kéo dài quá trình điều tra. + Mặt chủ quan:
1. Lỗi: cố ý phi tang và che giấu xác nạn nhân.
2. Động cơ: che giấu hành vi phạm tội.
3. Mục đích: tránh ảnh hưởng đến cá nhân, các mối quan hệ và nghề nghiệp của mình.
+ Chủ thể vi phạm pháp luật: Tạ Duy Khanh, 39 tuổi, về sức khỏe đủ
khả năng nhận thức được hành vi của mình. Theo quy định của pháp luật,
Tạ Duy Khanh sẽ phải chịu trách nhiệm về hành vi trái pháp luật của mình.
+ Khách thể vi phạm pháp luật: Hành vi tiêu hủy chứng cứ xâm phạm đến
hoạt động tư pháp ảnh hưởng đến sự công bằng khách quan trong quá trình
điều tra, xét xử, truy tố của cơ quan có thẩm quyền. Điều này vi phạm trật
tự pháp luật làm ảnh hưởng đến niềm tin của xã hội vào tính minh bạch và
công bằng của hoạt động tư pháp.  2/
a. Năm 2016, Sơn chết không để lại di chúc. Năm 2020, ông Trung chết có để lại di chúc. 1.Tài sản của Sơn
Tài sản chung của anh Sơn và chị Hiền là 800 triệu đồng.
- Theo quy định tại Khoản 2 Điều 59 luật Hôn nhân & Gia đình năm 2014, tài sản
chung của anh Sơn và chị Hiền sẽ được chia đôi:
Hiền = Sơn = 800/2= 400 triệu đồng
Trước khi lấy Hiền, Sơn có tài sản riêng là 500 triệu đồng (không
có thỏa thuận gì cùng Hiền về khối tài sản này)
Tổng di sản của anh Sơn là: 400 + 500 = 900 triệu đồng
- Do anh Sơn không để lại di chúc nên theo Điều 650 Bộ luật Dân sự năm 2015
trường hợp không có di chúc sẽ thừa kế theo pháp luật, chia thừa kế theo pháp luật như sau:
- Căn cứ theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều 651 BLDS năm 2015 thì ông
Trung, bà Loan, chị Hiền, Ngọc, Toàn thuộc hàng thừa kế thứ nhất của anh Sơn.
- Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 651 BLDS năm 2015 thì những người
thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau nên di sản thừa kế của
anh Sơn được chia như sau:
Ông Trung, bà Loan, chị Hiền, Ngọc, Toàn mỗi người được nhận: 900/5= 180 triệu 2.Tài sản của ông Trung
Theo quy định tại Khoản 2 Điều 59 luật Hôn nhân & Gia đình năm
2014, tài sản chung của ông Trung và bà Loan sẽ được chia đôi:
Ông rung = bà Loan = 1,8 tỷ/2 = 900 triệu đồng
Ông Trung, bà Loan mỗi người nhận được 180 triệu từ di sản của Sơn vậy:
Ông Trung = bà Loan = 900 + 180 = 1,08 tỷ
Chi phí mai táng cho ông Trung hết 20 triệu, vậy di sản của ông Trung là
1,08 tỷ - 20 triệu = 1,06 tỷ
- Vì Sơn mất trước ông Trung nên khi ông Trung mất, di sản để lại cho người
thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc là Sơn sẽ được chia cho cháu
Ngọc, Toàn là người thừa kế thế vị căn cứ điều 652 Bộ luật Dân sự 2015.
- Căn cứ theo quy định tại Điều 644 Bộ luật Dân sự năm 2015 thì bà Loan, chị
Mai (trước khi ông Trung mất chưa thành niên) là người thừa kế không phụ thuộc
vào nội dung của di chúc được hưởng phần di sản bằng 2/3 suất của một người thừa kế.
+ Suất thừa kế mà một người được hưởng là: 1.06 tỷ/3 = 235,3 triệu đồng
+ Bà Loan, Mai sẽ nhận được là:2/3 x 353.3 = 235.56 triệu đồng
+ Di sản còn lại là: 1.06 tỷ – 471.1 = 588.9 triệu đồng
+ Theo di chúc, phần tài sản này chia đều cho Ngọc và Toàn, mỗi người nhận:
588.9 /2 = 294,5 triệu đồng Vậy:
-Bà Loan nhận được: 1080+ 235.56 = 1,32 (tỷ)
-Ngọc, Toàn mỗi người nhận được: 180+294.5= 474.5 (triệu)
-Chị Hiền nhận được: 400 + 180 =580 (triệu)
-Chị Mai nhận được: 235.56 (triệu) *Chú thích:
1)Điều 644 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định: Người thừa kế không phụ
thuộc vào nội dung của di chúc
1. Những người sau đây vẫn được hưởng phần di sản bằng hai phần ba suất của
một người thừa kế theo pháp luật nếu di sản được chia theo pháp luật, trong
trường hợp họ không được người lập di chúc cho hưởng di sản hoặc chỉ cho
hưởng phần di sản ít hơn hai phần ba suất đó: a) Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;
b) Con thành niên mà không có khả năng lao động
2. Quy định tại khoản 1 “Điều này không áp dụng đối với người từ chối nhận di
sản theo quy định tại Điều 620 hoặc họ là những người không có quyền hưởng di
sản theo quy định tại khoản 1 Điều 621 của Bộ luật này”
Điều 654 Bộ luật dân sự 2015 cũng đã quy định về điều này như sau: “Con riêng
và bố dượng, mẹ kế nếu có quan hệ chăm sóc, nuôi dưỡng nhau như cha con, mẹ
con thì được thừa kế di sản của nhau và còn được thừa kế di sản theo quy định tại
Điều 652 và Điều 653 của Bộ luật này”.
2) Điều 650 Bộ luật Dân sự năm 2015: Những trường hợp thừa kế theo pháp luật
1. Thừa kế theo pháp luật được áp dụng trong trường hợp sau đây: a) Không có di chúc;
b) Di chúc không hợp pháp;
c) Những người thừa kế theo di chúc chết trước hoặc chết cùng thời điểm với
người lập di chúc; cơ quan, tổ chức được hưởng thừa kế theo di chúc không
còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế;
d) Những người được chỉ định làm người thừa kế theo di chúc mà không có
quyền hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
2. Thừa kế theo pháp luật cũng được áp dụng đối với các phần di sản sau đây:
a) Phần di sản không được định đoạt trong di chúc;
b) Phần di sản có liên quan đến phần của di chúc không có hiệu lực pháp luật;
c) Phần di sản có liên quan đến người được thừa kế theo di chúc nhưng họ không
có quyền hưởng di sản, từ chối nhận di sản, chết trước hoặc chết cùng thời
điểm với người lập di chúc; liên quan đến cơ quan, tổ chức được hưởng di sản
theo di chúc, nhưng không còn tồn tại vào thời điểm mở thừa kế.
3) Điều 651 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về người thừa kế theo pháp luật như sau:
1. Những người thừa kế theo pháp luật được quy định theo thứ tự sau đây: a)
Hàng thừa kế thứ nhất gồm: vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi,
con đẻ, con nuôi của người chết. b)
Hàng thừa kế thứ hai gồm: ông nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại, anh ruột,
chị ruột, em ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người chết là ông
nội, bà nội, ông ngoại, bà ngoại; c)
Hàng thừa kế thứ ba gồm: cụ nội, cụ ngoại của người chết; bác ruột, chú
ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột của người chết; cháu ruột của người chết mà người
chết là bác ruột, chú ruột, cậu ruột, cô ruột, dì ruột; chắt ruột của người chết mà
người chết là cụ nội, cụ ngoại.
2. Những người thừa kế cùng hàng được hưởng phần di sản bằng nhau.
3. Những người ở hàng thừa kế sau chỉ được hưởng thừa kế, nếu không còn ai ở
hàng thừa kế trước do đã chết, không có quyền hưởng di sản, bị truất quyền
hưởng di sản hoặc từ chối nhận di sản.
4) Khoản 2 Điều 59 Luật hôn nhân & gia đình năm 2014
2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:
a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;
b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối
tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;
c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề
nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;
d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.
5) Theo Điều 652 Bộ luật Dân sự 2015 về thừa kế thế vị được quy định như sau:
- Trường hợp con của người để lại di sản chết trước hoặc cùng một thời điểm
vớingười để lại di sản thì cháu được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của
cháu được hưởng nếu còn sống;
- Trường hợp nếu cháu cũng chết trước hoặc cùng một thời điểm với người để lại
di sản thì chắt được hưởng phần di sản mà cha hoặc mẹ của chắt được hưởng nếu còn sống. 
b.Ông Trung và Sơn chết cùng thời điểm với nhau vào năm 2020 và đều
không để lại di chúc. 1.Tài sản của Sơn
Tài sản chung của anh Sơn và chị Hiền là 800 triệu đồng.
- Theo quy định tại Khoản 2 Điều 59 luật Hôn nhân & Gia đình năm 2014, tài sản
chung của anh Sơn và chị Hiền sẽ được chia đôi:
Hiền = Sơn = 800/2= 400 triệu đồng
Trước khi lấy Hiền, Sơn có tài sản riêng là 500 triệu đồng (không
có thỏa thuận gì cùng Hiền về khối tài sản này)
Tổng di sản của anh Sơn là: 400 + 500 = 900 triệu đồng
Do ông Trung mất cùng thời điểm với anh Sơn nên ông Trung sẽ
không được nhận phần thừa kế, số di sản của anh Sơn sẽ chia đều cho 4
người thuộc hàng thừa kế thứ nhất là: chị Hiền (vợ), Ngọc (con), Toàn
(con), bà Loan (mẹ).Mỗi người sẽ nhận được:
900 triệu/4 = 225 triệu đồng 2.Tài sản của ông Trung
Tài sản của ông Trung bao gồm 900 triệu từ tài sản chung 1,8 tỷ
với bà Hiền, trừ đi chi phí mai táng 20 triệu ông Trung còn 880 triệu.
Thừa kế của ông Trung: Hàng thừa kế thứ nhất của ông
Trung bao gồm bà Loan (vợ), Mai, và các cháu Ngọc, Toàn ( Sơn là
con trai của ông Trung nhưng chết cùng thời điểm nên không nhận
được di sản – theo Điều 619, BLDS 2015 ).
Mai vẫn là người chưa thành niên tại thời điểm này.
Theo nguyên tắc chia thừa kế theo pháp luật, di sản của ông Trung sẽ
được chia đều cho bà Loan, Mai, Ngọc và Toàn số phần di sản của ông
Trung: 880 triệu/4 = 220 triệu Vậy: Bà Loan nhận: 220 triệu. Mai nhận: 220 triệu. Ngọc nhận: 220 triệu. Toàn nhận: 220 triệu.
Kết quả chia thừa kế khi ông Trung và Sơn chết cùng lúc vào năm 2020
Hiền nhận: 225 triệu từ di sản của Sơn.
Bà Loan nhận: 220 triệu từ di sản của ông Trung + 225 triệu từ Sơn
Mai nhận: 220 triệu từ di sản của ông Trung.
Ngọc nhận: 225 triệu từ di sản của Sơn + 220 triệu từ di sản của ông Trung = 445 triệu.
Toàn nhận: 300 triệu từ di sản của Sơn + 220 triệu từ di sản của ông Trung = 445 triệu.
Như vậy, khi ông Trung và Sơn mất cùng lúc và đều không để lại di chúc, phần di
sản được phân chia lại theo luật thừa kế khác so với tình huống đầu tiên, với
Ngọc và Toàn nhận một phần từ cả hai ông bố và ông nội, trong khi Hiền và bà
Loan nhận phần từ Sơn và ông Trung tương ứng.
LỜI KẾT THÚC
Nhóm 1 xin được gửi lời tri ân sâu sắc đến cô Trần Hạnh Linh, giảng viên bộ
môn Pháp Luật Đại cương cũng là người dẫn dắt đầu tiên của chúng em khi
bước chân vào cánh Trường Đại học Thương Mại. Nhờ sự chỉ dẫn tận tình
của cô mà chúng em đã được tiếp cận với những kiến thức mới mẻ và sâu
rộng của bộ môn Pháp luật Đại cương có thể áp dụng vào thực tiễn cũng
như trong kết thúc học phần. Ngoài ra, chúng em chân thành xin lỗi cô vì
chậm hạn nộp bài thảo luận do còn nhiều bỡ ngỡ và chưa quen với môi
trường đại học, tập thể chúng em xin nhận lỗi mong cô thông cảm. Với chủ
đề 9, các thành viên nhóm 1 đã cùng nhau đóng góp ý phân chia công việc để
tạo dựng tình huống pháp luật và phân chia tài sản thừa kế cho bài thảo
luận. Tuy vậy vẫn còn những sai sót vì hạn chế về kiến thức mới, chúng em
mong sẽ nhận được lời nhận xét của cô để bài thảo luận để hoàn chỉnh nhất.
Chúng em xin chân thành cảm ơn cô!