



















Preview text:
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA MARKETING -------- --------
ĐỀ TÀI THẢO LUẬN
THƯƠNG MẠI ĐIỆN TỬ CĂN BẢN Đề tài:
PHÂN TÍCH MÔ HÌNH KINH DOANH CỦA TIKI. Nhóm: 2
Lớp học phần: 2191PCOM0111
Giáo viên hướng dẫn: Hoàng Hải Hà
Hà Nội, tháng 11 năm 2021 M c l c
LỜI MỞ ĐẦU.............................................................................................................................................3
CHƯƠNG I.................................................................................................................................................4
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TIKI...............................................................................................................4
1.1. Tiki là gì? Hệ sinh thái của Tiki..................................................................................................4
1.2. Lịch sử hình thành và phát triển................................................................................................4
1.3. Mặt hàng kinh doanh và phân khúc khách hàng......................................................................5
CHƯƠNG 2................................................................................................................................................6
MÔ HÌNH KINH DOANH CỦA TIKI.....................................................................................................6
2.1. Mục tiêu giá trị.............................................................................................................................6
2.2. Mô hình doanh thu của Tiki........................................................................................................7
2.2.1. Mô hình doanh thu bán hàng (Sales revenue model)......................................................7
2.2.2. Mô hình phí giao dịch (Transaction fee model)..............................................................7
2.3. Cơ hội thị trường.........................................................................................................................8
2.4. Môi trường cạnh tranh................................................................................................................9
2.4.1. Số lượng đối thủ cạnh tranh:............................................................................................9
2.4.2. Phạm vi hoạt động của đối thủ:......................................................................................10
2.4.3. Thị phần của đối thủ:......................................................................................................11
2.4.4. Mức giá bán của đối thủ cạnh tranh:.............................................................................12
2.5. Lợi thế cạnh tranh.....................................................................................................................12
2.5.1. Điểm mạnh của tiki trên sàn thương mại điện tử:........................................................12
2.5.2. Chính sách hỗ trợ người bán của tiki:...........................................................................14
2.5.3. Những lợi thế mà người mua hàng trên Tiki sẽ nhận được:........................................16
2.6. Chiến lược thị trường................................................................................................................17
2.6.1. Nâng cao trải nghiệm người dùng..................................................................................17
2.6.2. Chuyển đổi từ mô hình B2C sang mô hình Marketplace.............................................17
2.6.3. Chiến lược influence marketing.....................................................................................18
2.6.4. Những cơn sốt sales.........................................................................................................19
2.7. Cấu trúc tổ chức.........................................................................................................................19
2.8. Đội ngũ quản lý..........................................................................................................................20
BÀI HỌC KINH NGHIỆM VÀ ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP......................................................................21
1. Cải thiện kênh thương mại điện tử :...........................................................................................21
2. Cải thiện hệ thống Marketing điện tử:........................................................................................21
KẾT LUẬN...............................................................................................................................................22
TÀI LIỆU THAM KHẢO........................................................................................................................23
2Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI LỜI MỞ ĐẦU
Ngày nay, chúng ta đang được chứng kiến một sự chuyển biến to lớn của nhân
loại, khi mà Internet bùng nổ và trở thành một trong những nền tảng quan trọng trong
mọi hoạt động xã hội. Sự ra đời của internet là bước tiến vượt bậc của khoa học công
nghệ kỹ thuật, liên kết toàn bộ thế giới thông qua máy vi tính.
Theo ông Marc Andreessen, một trong những người tiên phong của thương mại
Internet, tính đến cuối năm 2004, trên thế giới có khoảng 800 triệu người sử dụng
Internet, con số này được dự đoán lên đến 3 tỷ trong thập kỷ tới. Như một tất yếu khách
quan, mọi mặt của đời sống xã hội sẽ có sự thay đổi đáng kể. Con người tiến đến việc
toàn cầu hoá nền kinh tế, điều đáng chú ý là họ tiến hành kinh doanh theo một phương
thức mới, nhất là trong việc quản lý và giao dịch, đó chính là thương mại điện tử.
Thương mại điện tử (Electronic-commerce) chính là công cụ hiện đại sử dụng các
phương tiện truyền thông điện tử và công nghệ xử lý thông tin số trong giao dịch kinh
doanh nhằm tạo giá trị giữa các tổ chức và giữa tổ chức với cá nhân.
Thương mại điện tử mang lại nhiều lợi ích giúp người tham gia thu được thông tin
phong phú về thị trường và đối tác, giảm được chi phí, mở rộng quy mô doanh nghiệp,
rút ngắn chu kỳ kinh doanh.
Bắt kịp với xu thế đó, mô hình kinh doanh thương mại điện tử cũng đã được áp
dụng vào Việt Nam trong những năm gần đây. Với sự tiện lợi trong trao đổi giữa người
mua và người bán, thương mại điện tử đang trở thành sự lựa chọn của nhiều người bận rộn, cư dân mạng.
Chính vì thế, nhóm đã đi tìm hiểu về đề tài: “Phân tích mô hình kinh doanh của
trang thương mại điện tử Tiki” để hiểu rõ loại hình kinh doanh mới mẻ này. NHÓM 2
3Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI CHƯƠNG I
GIỚI THIỆU CHUNG VỀ TIKI
1.1. Tiki là gì? Hệ sinh thái của Tiki
- Tiki.vn là một website thương mại điện tử có thành công khá nổi bật ở Việt
Nam, kinh doanh theo mô hình B2C (Business to Customer) và đang gây dựng ngày
càng nhiều lòng tin lớn trong cộng đồng mua sắm Việt.
- Đến ngày 19/03/2017, nhân ngày kỉ niệm 7 năm thành lập, Tiki đã chuyển mô
hình kinh doanh sang Marketplace. (Nguồn: Internet.)
- Tiki là viết tắt của “Tìm kiếm & Tiết kiệm” bởi nó xuất phát từ chính cách bán
hàng trực tuyến thay vì cửa hàng vật lý. Đây cũng là phương châm của công ti khi tạo
mọi thuận lợi cho khách hàng truy cập vào trang web tìm cái gì cũng có, tiết kiệm thời
gian, chi phí và công sức.
- Tiki.vn hiện đang là trang thương mại điện tử mua sắm trực tuyến lớn và đáng
tin cậy nhất tại Việt Nam.
- Tiki có một hệ sinh thái thương mại tất cả trong một. Gồm các công ty thành viên như:
TikiNOW cung cấp dịch vụ logistics đầu-cuối.
Ticketbox là dịch vụ mua vé sự kiện, vé xem phim.
Đơn vị Tiki Trading và Sàn Giao dịch cung cấp hơn 10 triệu sản phẩm
phục vụ toàn bộ người dân trên lãnh thổ Việt Nam.
1.2. Lịch sử hình thành và phát triển
Tiki.vn chính thức được sáng lập vào tháng 3/2010, bởi ông Trần Ngọc Thái Sơn.
Hiện ông đang là người sáng lập đồng thời kiêm chức vụ tổng giám đốc của Tiki. Ông
từng tốt nghiệp và nhận bằng thạc sĩ về ngành thương mại điện tử ở trường Đại học
New South Wales, Úc. Đây chính là lý do các chương trình khuyến mãi lớn nhất năm
được Tiki triển khai vào dịp tháng 3 với mục đích mừng Sinh nhật Tiki. NHÓM 2
4Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI
Ông Trần Ngọc Thái Sơn (Nguồn: Internet).
Xuất phát điểm của Tiki không phải bán hàng đa ngành như hiện nay mà
Tiki.vn chỉ là website bán sách tiếng Anh trực tuyến được khơi nguồn cảm hứng từ
niềm đam mê với những cuốn sách của ông Sơn và nhận thấy nhu cầu rộng lớn của
người Việt với các loại sách ngoại ngữ. Khởi điểm này của ông nhận được đánh giá
tích cực của phần đông người mua, đặc biệt là chính sách chăm sóc khách hàng rất tốt.
Bước ngoặt của Tiki chính thức vào tháng 3/2012 khi nhận được vốn đầu tư của
ông Soichi Tajima Chủ tịch kiêm CEO của Quỹ đầu tư CyberAgent Ventures Inc. Với
số vốn đầu tư này, CyberAgent Ventures Inc nắm giữ 20% cổ phẩn của công ty Tiki.
Với khả năng khai thác tốt khoản đầu tư lớn này, ông Sơn đã phát triển được
mạng lưới khách hàng rộng lớn hớn. Tái cấu trúc lại hệ thống kho bãi và nhà cung cấp
hàng hóa. Công tác đào tạo và tuyển dụng nguồn nhân lực chất lượng cao được chú
trọng hơn rất nhiều. Để luôn giữ được vị trí dẫn đầu về chất lượng dịch vụ cũng như
sản phẩm do Tiki cung cấp. Và chỉ trong vài tháng, quy mô của công ty đã tăng lên 80
người vào tháng 8/2012. Đây là số lượng nhân lực làm việc tại tất cả các văn phòng giao dịch và kho chứa.
Vào năm 2016, công ty cổ phần Tiki được đầu tư số tiền 384 tỷ đồng tương
đương 38% cổ phần từ Công ty cổ phần VNG. Tiki đã sử dụng nguồn vốn đầu tư này
để nâng cấp hệ thống kho bãi, phát triển phần mềm và hệ thống thanh toán trực tuyến.
Nhằm mục tiêu đem đến trải nghiệm người dùng tốt hơn nữa.
Năm 2018, Tiki tiếp tục được đầu tư từ JDar Inc công ty bán lẻ lớn nhất của
Trung Quốc với số vốn 1000 tỷ đồng. Cùng năm Tiki cũng nhận được sự hỗ trợ một
vòng Series C trị giá 54 triệu USD của Công ty STIC Investment của Hàn Quốc nhằm
củng cố sự hiện diện của Tiki trên thị trường.
Hiện nay, Tiki.vn lọt TOP 5 công ti kinh doanh buôn bán lớn nhất nhì nước ta
với tốc độ phát triển chóng mặt. Website Tiki.vn có hơn 300.000 sản phẩm thuộc 12
lĩnh vực điện tử, phong cách sống và sách.
1.3. Mặt hàng kinh doanh và phân khúc khách hàng
Tuy được xây dựng trên nền tảng một trang bán sách tiếng Anh trực tuyến
nhưng đến hiện tại Công ty Tiki đã kinh doanh tổng cộng 26 ngành với khoảng 10
triệu sản phẩm tính trên toàn sàn. Đây chính là sự thành công đến từ những nguồn đầu
tư đúng thời điểm của các đối tác mà Tiki nhận được.
Với những nhận định chính xác và hợp thời của ông Sơn về tiệm năng thương
mại điện tử trên thị trường Việt Nam đã giúp Tiki từng bước phát triển mạnh mẽ như NHÓM 2
5Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI
hiện nay. Từ xuất phát chỉ bán sách tiếng Anh, Tiki mở rộng sang những ngành hàng
đa dạng như đồ điện tử, sản phẩm làm đẹp, chăm sóc sức khỏe…
Điểm đánh dấu bước ngoặt của Tiki là khi anh CEO - Trần Thái Sơn phát hiện
ra thị trường người mua chiếm 70% là nữ giới. Anh Sơn chia sẻ: “Khi kinh doanh thời
gian đầu, tôi lấy kinh nghiệm của bản thân để hiểu khách hàng. Tôi bán các đầu sách
tiếng anh kinh điển mà tôi thích nhưng lại nghiệm ra hầu hết đều là những người giống
như mình mua. Tôi đi nhà sách và phát hiện ra khách hàng nam đi mua sách rất nhanh
và họ chọn đúng sách cần mua, khách hàng nữ lại đi lâu hơn, mua nhiều và chọn đa
dạng các loại sách, họ không chỉ mua cho mình mà còn mua cho người thân, bạn bè.
Đặc biệt sách văn học luôn được chọn nhiều hơn sách kinh doanh”.
Điều này đã định hướng việc hoạt động marketing cho công ti. Từ việc chú
trọng đến dịch vụ bọc sách khi giao hàng và có những chương trình tặng kèm, giảm
giá hướng đến đối tượng khách hàng là nữ giới, hay các sản phẩm mở rộng như chăm
sóc da mặt, chăm sóc cơ thể,.. Từ đó, các mặt hàng và phân khúc thị trường được hình thành. CHƯƠNG 2
MÔ HÌNH KINH DOANH CỦA TIKI
Tiki trước đây vận hành theo mô hình B2C. Đây là mô hình giữa công ty với
khách hàng nhưng từ đầu năm 2017, Tiki đã tiến hành chuyển đổi mô hình kinh doanh
từ B2C sangmôhìnhMarketplace. Tức thay vì tự mình nhập hàng hóa về, giám sát
chất lượng và bán cho khách hàng, giờ đây Tiki sẽ đóng vai trò một sàn giao dịch trực
tuyến, nơi các nhà cung cấp khác nhau có thể đăng tải sản phẩm của mình. Chính vì lẽ
đó, số lượng các mặt hàng được cung cấp trên Tiki đã tăng lên nhanh chóng, thay vì
đơn thuần là sách như trước kia. Thế nên sẽ có 2 nhà sản xuất là Tiki Trading (sản
phẩm Tiki nhập về bán) và Tên nhà quản lý phân phối hợp tác cùng Tiki (nơi có những
cá nhân, doanh nghiệp hay những thương hiệu lớn tham gia bán hàng).
2.1. Mục tiêu giá trị
Mục tiêu giá trị của một doanh nghiệp hay giá trị cho khách hàng là điểm cốt
yếu của mô hình kinh doanh. Mục tiêu giá trị được hiểu là cách thức để sản phẩm hay
dịch vụ của doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu của khách hàng.
Mục tiêu giá trị chủ yếu của Tiki.vn là đem lại những trải nghiệm toàn diện và
tốt nhất khi mua sắm cho khách hàng, Tiki luôn cố gắng và nỗ lực không ngừng nhằm
nâng cao chất lượng dịch vụ và sự thuận tiện trong giao dịch.
Ông Richard Kiều Phạm – Phó tổng giám đốc tài chính tập đoàn Tiki chia sẻ:
“Thực tế, các sàn trên thị trường đang đầu tư khá nhiều vào các chương trình khuyến
mãi và giảm giá. Vì đó là những chiến thuật có thể thực hiện một cách nhanh chóng và
dễ dàng để tăng trưởng số lượng khách hàng. Tuy nhiên, đó không phải là cách phát
triển bền vững về dài hạn nếu doanh nghiệp không thật sự tạo ra giá trị khác biệt” ( Theo báo dautu.vn).
Chính vì vậy, bên cạnh các chương trình khuyến mãi, giảm giá, Tiki còn tập
trung đầu tư ở nhiều mảng khác nhằm tạo ra được trải nghiệm toàn diện và tốt nhất
cho khách hàng. Ngoài giá cả cạnh tranh, đó còn là sản phẩm luôn đảm bảo chính
hãng, dịch vụ giao nhanh và đáng tin cậy, chính sách đổi trả dễ dàng… Mục tiêu của
chúng tôi là xây dựng lòng tin và gắn kết dài hạn với khách hàng.” NHÓM 2
6Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI
So với Lazada.vn, chotot.vn hay vatgia.com, Tiki.vn có những điểm cộng và
điểm trừ nhất định. Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn làm Tiki trở thành sự lựa chọn của
khách hàng mà không phải các doanh nghiệp khác là giao diện và tốc độ kết nối. Giao
diện dễ nhìn, thiết kế phù hợp với hầu hết người tiêu dùng tìm đến tiki chủ yếu với
mục đích mua sách. Tiki đã thực sự thu hút được khách hàng nhờ sự uy tín, tiện lợi,
dịch vụ tốt, giá cả phải chăng và đa dạng nhờ sự làm mới các nhà cung cấp mang đến nhiều sự lựa chọn. (Nguồn: Internet.)
Tiki thu hút khách hàng bằng sự đảm bảo: Tiki hỗ trợ khách hàng đổi trả hàng
miễn phí và hoàn tiền 111% giá trị đơn hàng nếu có lỗi xảy ra. Giữ chân khách hàng
bằng các chiến lược dịch vụ tốt.
2.2. Mô hình doanh thu của Tiki
Mô hình doanh thu là cách thức để doanh nghiệp có doanh thu, tạo ra lợi nhuận.
2.2.1. Mô hình doanh thu bán hàng (Sales revenue model)
Ở mô hình B2C của Tiki, tất cả các sản phẩm được phân phối đều được kiểm tra
chất lượng kỹ càng trước khi đến tay khách hàng, và đơn vị nào muốn phân phối thì
đều phải đưa hàng đến kho của Tiki, nó cũng như Tiki nhập về bán.
Tiki Trading là hình thức Tiki tự cung cấp, nhập hàng và phân phối sản phẩm,
hàng hóa trên website của mình tới các khách hàng. Các hàng hóa có nhãn này đều
được chứng nhận là các sản phẩm chính hãng 100%, được cam kết là hàng thật, rõ
nguồn gốc xuất xứ và được Tiki đảm bảo.
2.2.2. Mô hình phí giao dịch (Transaction fee model)
Khi Tiki chuyển sang mô hình Marketplace - nơi kết nối giữa các nhãn hàng và
khách hàng, Tiki tạo ra một thị trường giao dịch và thu một khoản phí khi các đối tác
thực hiện giao dịch thông qua website của công ty. - Phí bán hàng:
Phí thanh toán : 1%/sản phẩm.
Phí quản lý hoạt động trả góp: 3%/ sản phẩm. NHÓM 2
7Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI
Phí cố định, Phí chiết khấu Mô hình Qua kho Tiki (ODF) và Mô hình Lưu kho Tiki (FBT). - Phí vận hành.
2.3. Cơ hội thị trường
Cơ hội thị trường nhằm để chỉ tiềm năng thị trường của một doanh nghiệp và
toàn bộ cơ hội tài chính tiềm năng mà doanh nghiệp có khả năng thu được từ thị
trường đó. Trong lịch sử 7 năm phát triển, Tiki dốc lực tập trung vào thị trường Việt Nam.
Theo ông Richard Triều Phạm, Phó tổng giám đốc tài chính Tập đoàn Tiki, với
“một thị trường mới như thương mại điện tử (TMĐT) Việt Nam với cơ hội đạt mức
tăng trưởng lên đến 35 tỷ USD trong năm 2025, điều chúng ta cần là nhiều vốn đầu tư,
các hoạt động đổi mới sáng tạo và những nhà đồng đầu tư. Bởi thế, chúng tôi luôn xem
các công ty cùng ngành là những nhà đồng đầu tư để cùng Tiki khai phá và phát triển
thị trường này, từ đó thúc đẩy tạo ra nhiều giá trị hơn cho khách hàng và doanh
nghiệp Việt” (Theo báo dautu.vn).
Điều khiến Tiki thực sự khác biệt trên thị trường chính là công ty tập trung toàn
lực cho thị trường Việt Nam. Việt Nam là thị trường duy nhất của Tiki.
Chiến lược của Tiki là trở thành sàn TMĐT tốt nhất của người Việt, dành cho
người Việt. Vì vậy, tổng công ty đã tập trung đầu tư hàng chục triệu đô la Mỹ mỗi năm
vào hệ thống logistics, phát triển công nghệ, nguồn nhân lực. Những gì tốt nhất cho
Việt Nam cũng chính là tốt nhất cho Tiki. (Nguồn: Internet.)
Trong năm 2016, website bán lẻ đa ngành Tiki.vn đã có sự phát triển nhanh với
nhiều dấu ấn nổi bâ •t để khŽng định vị thế và tham vọng trở thành nhà dẫn đầu trong
lĩnh vực thương mại điện tử Việt Nam.
- Thời lượng sử dụng Internet của người Việt Nam cao. Trung bình 1 ngày, người
Việt sử dụng Internet lên đến 4 tiếng. Đây là một cơ hội lớn để phát triển kinh doanh online.
- Xu hướng mua hàng online đang tăng mạnh.
- Với sự phát triển vũ bão của kinh doanh online, người tiêu dùng đang có xu
hướng mua hàng online ngày càng nhiều, đây là một cơ hội lớn để phát triển của Tiki
nói riêng và các sàn thương mại điện tử nói chung.
- Được sự tín nhiệm, cộng hưởng lớn từ Google, Facebook. NHÓM 2
8Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI
- Tiki kết hợp với Google làm Thành phố Tết, còn mấy năm trước làm với
Facebook. Facebook có Facebook store. Cứ mỗi năm, Tiki sẽ cử nhân viên của mình
qua trụ sở Facebook, mình học cách xây dựng hệ thống dữ liệu khách hàng – build
customer database, đây là một dự án lớn của Tiki, để hiểu khách hàng hơn, giúp họ có
sự lựa chọn đúng đắn.
- Việc hợp tác với các với các công ty lớn, đã mang lại thêm kinh nghiệm và
nâng cao vị thế về thương hiệu cho Tiki.
- Thuộc top các ngành nghề được chính phủ khuyến khích và ưu tiên phát triển.
2.4. Môi trường cạnh tranh
Môi trường cạnh tranh của doanh nghiệp (Competitive Environment) là khả năng
tương tác giữa các đối thủ cạnh tranh trong cùng một đoạn thị trường.
2.4.1. Số lượng đối thủ cạnh tranh:
-Khi còn nhà chuyên phân phối sách Tiki.VN có hai đối thủ lớn trong việc bán
sách trực tuyến: Vinabook và Nhà Sách Phương Nam: Mekong Corp. (Vinabook).
Được thành lập vào tháng 12 năm 2004, Vinabook.com được vận hành bởi
Mekongcom Corp với hơn 30.000 đầu sách, đưa nó trở thành nhà sách trực tuyến hàng
đầu tại Việt Nam. Theo IDG Ventures, Vinabook cũng cung cấp các sản phẩm bán lẻ
khác như phần mềm, nhạc và phim.
Quá trình đặt hàng và thực hiện của Vinabook diễn ra nhanh chóng, dễ dàng và
thuận tiện. Các đơn đặt hàng đã được vận chuyển trong nước và quốc tế, và có nhiều
lựa chọn thanh toán để giải quyết vấn đề đang phát triển của Việt Nam thị trường
thương mại điện tử, bao gồm thẻ tín dụng, Giao hàng tận nơi (COD), chuyển khoản
ngân hàng và ví điện tử các dịch vụ như Vinapay. Công ty đặt mục tiêu trở thành cổng
thương mại điện tử lớn nhất Việt Nam, tương tự như mô hình Amazon cho thị trường nội địa. Nhà sách Phương Nam.
Nhà Sách Phương Nam là một phần của Công ty Cổ phần Tên Phương (PNC),
nhà sách đã thành lập lâu đời và cửa hàng văn phòng phẩm với hơn 30 chi nhánh nhà
sách bán lẻ trên các tỉnh thành lớn của Việt Nam. Kế thừa giá trị cốt lõi của công ty
mẹ, NhaSachPhuongNam.com tiếp tục cung cấp các loại sách, văn phòng phẩm, nhạc,
phim và quà tặng trực tuyến với việc giao hàng miễn phí cho các đơn hàng trên 5
USD. Công ty chấp nhận thanh toán bằng thẻ tín dụng, dịch vụ chuyển tiền khi giao
hàng (COD), chuyển khoản ngân hàng, thẻ ghi nợ và ví điện tử. Nhà sách Phương
Nam hỗ trợ khách hàng từ 8h00-21h00 qua điện thoại, email và trò chuyện trực tuyến
từ Thứ Hai đến Thứ Sáu. Trang web đưa ra đề xuất giá trị trực tuyến của họ bao gồm
giao hàng miễn phí, đảm bảo hoàn tiền, chính sách đổi trả hàng trong 7 ngày, đảm bảo
đáp ứng 24/24 và giao dịch trực tuyến an toàn và bảo mật.
- Khi trở thành nhà phân phối tổng hợp, cửa hàng online:
Trong thời đại công nghệ 4.0 hiện nay, thương mại điện tử phải triển mạnh như
vũ bão, khiến Tiki không chỉ đổi mặt với nhiều đối thủ cạnh tranh cũ mà còn phải đối
mặt với đối thủ cạnh tranh mang có tiềm năng lớn trên Internet. Trong đó, phải kể đến
các sàn thương mại điện tử lớn như Sendo, Shopee, Lazada,… Ban đầu, Tiki là sàn
thương mại điện tử chuyên cung cấp sách, sau đó chuyển sang nhà phân phối tổng
hợp, cửa hàng online nên còn gặp nhiều khó khăn trong môi trường cạnh tranh với các
sàn thương mại điện tử khác. NHÓM 2
9Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI (Nguồn: Internet.)
2.4.2. Phạm vi hoạt động của đối thủ:
Phạm vi hoạt động của các sàn thương mại điện tử rất rộng bao gồm nhiều lĩnh
vực chủ yếu tập trung vào các lĩnh vực sau:
-Việc thiết lập mối quan hệ ban đầu: giữa các khách hàng và người cung cấp tiềm năng.
-Trao đổi thông tin:Các dịch vụ hỗ trợ trước và sau khi bán hàng (cung cấp các
chi tiết về các sản phẩm và dịch vụ có mặt trên thị trường, sách hướng dẫn sử dụng,
giải đáp các thắc mắc của khách hàng...).
-Bán hàng:Thanh toán qua mạng (bao gồm di chuyển vốn điện tử, thẻ tín dụng
điện tử, séc điện tử, tiền điện tử).
-Phân phối: Bao gồm cả việc phân phối các sản phẩm "vật thể" như hàng nông
sản, hàng công nghiệp... và các sản phẩm có thể phân phối qua mạng như hình ảnh, âm
thanh... và các hàng hoá dịch vụ "số" khác, các công nghệ thông tin liên lạc như thư
điện tử (e-mail), fax, trao đổi dữ liệu điện tử (electronic data interchange - EDI), di chuyển vốn điện tử. NHÓM 2
10 Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI
2.4.3. Thị phần của đối thủ:
Năm 2018 là một năm đại thành công cho các công ty thương mại điện tử Việt
Nam, các công ty TMĐT Việt Nam liên tục được rót các khoảng tiền khủng từ các quỹ đầu tư quốc tế.
- Chỉ trong 6 tháng đầu năm 2018, Shopee Việt Nam cũng được công ty mẹ là
Tập đoàn SEA (Singapore) bơm thêm hơn 1.200 tỷ đồng vốn điều lệ.
- Tháng 3/2018, tập đoàn Alibaba quyết định đổ thêm 2 tỷ USD vào Lazada để
tăng khả năng cạnh tranh.
- Trong năm 2018, sàn TMĐT Sendo cũng kêu gọi được tổng cộng 51 triệu USD
từ SBI Holdings (Nhật Bản) và một số công ty khác.
Dòng tiền đầu tư này đã ngay lập tức đem lại sức mạnh cho các công ty TMĐT
Việt Nam và tạo ra nhiều biến động cho thị trường. (Nguồn: Internet.)
Trong quá trình phát triển, Shopee tiếp tục dẫn đầu là nền tảng thương mại điện
tử có lượt truy cập cao nhất trên nền tảng website, là sàn TMĐT duy nhất giữ được sự
tăng trưởng lượt truy cập xuyên suốt trong năm 2020.
Ngoài Shopee, Lazada cũng có được sự tăng trưởng nhẹ so với đầu năm 2020
với khoảng 20,8 triệu lượt truy cập trong quý IV.
Năm 2020 là năm Lazada có sự đầu tư rất mạnh trong hoạt động kinh doanh và
marketing bằng việc hợp tác với các KOLs nổi tiếng. NHÓM 2
11 Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI (Nguồn: Internet.)
2.4.4. Mức giá bán của đối thủ cạnh tranh:
Các sàn thương mại điện tử đều có mức giá bán khác nhau nhằm giành lại thị
phần và thu hút khách hàng, như sàn thương mại điện tử Shopee "Ngay từ đầu, Shopee
nhắm đến chi phí thấp. Nhắc đến Shopee, người dùng nghĩ đến giao hàng miễn phí",
Nguyen Ngoc, một người bán áo và ví ở TP HCM chia sẻ với Nikkei. Miễn phí giao
hàng và phí trung gian thấp là một phần trong chiến lược marketing của Shopee ở Việt
Nam. Điều này giúp công ty trở thành sàn thương mại điện tử phổ biến nhất tại Việt
Nam, sau một thời gian ngắn gia nhập thị trường. Shopee đồng thời tăng trưởng mạnh
mẽ bất chấp Covid-19. Kết thúc quý 3/2020, Shopee có 62 triệu lượt truy cập hàng
tháng, tăng 80% so với cùng kỳ.
2.5. Lợi thế cạnh tranh
2.5.1. Điểm mạnh của tiki trên sàn thương mại điện tử:
a.Cólịchsửhìnhthànhlâuđời:
Vào tháng 03/2010, Tiki.vn được thành lập bởi ông Trần Ngọc Thái Sơn. Ông
Sơn là thạc sĩ ngành thương mại điện tử ở Đại học New South Wales, Úc. Khi mới
thành lập, Tiki chỉ là trang web bán sách tiếng Anh online cho người Việt.
Năm 2011-2012, Tiki.vn là đơn vị bán sách online số 1 tại Việt Nam. Với 89%
khách hàng hài lòng và đã nhận được giải thưởng Thương mại điện tử: đơn vị giao
hàng nhanh nhất và được khách hàng hài lòng nhất. Vào tháng 03/2012, Tiki cũng
được Quỹ đầu tư CyberAgent Ventures Inc rót vốn và chiếm 20% cổ phần.
Giai đoạn 2013-2014, Tiki mở rộng các ngành hàng kinh doanh như hàng điện
tử, hàng tiêu dùng, thời trang, mỹ phẩm, chăm sóc sức khỏe sắc đẹp,… Giai đoạn này,
Tiki cũng đã mở trung tâm xử lý đơn hàng đầu tiên với diện tích 3000m2. Đồng thời
nhận thêm được 2 triệu đô từ quỹ đầu tư Sumitomo của Nhật Bản.
Vào năm 2015-2016, Tiki lọt TOP 5 doanh nghiệp thương mại điện tử tại Việt
Nam. Sở hữu 2 trung tâm xử lý đơn hàng tại Hà Nội và Hồ Chí Minh. Triển khai dịch
vụ giao hàng trong vòng 24h. Và được Công ty Cổ phần VNG đầu tư 15 triệu đô.
Năm 2017, Tiki tiếp tục lọt TOP 10 doanh nghiệp có sức ảnh hưởng đến sự phát
triển internet tại Việt Nam. Nhận được khoản đầu tư lớn khoảng 1000 tỷ đồng từ tập
đoàn JD của Trung Quốc. Tiki đã triển khai dịch vụ giao hàng nhanh trong 2h
TikiNOW và mô hình sàn TMĐT MarketPlace. NHÓM 2
12 Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI
Năm 2018-2019, Tiki vẫn duy trì vị thế dẫn đầu. Mở rộng 6 trung tâm xử lý đơn
hàng. Cung cấp dịch vụ TikiNOW tại 6 tỉnh thành trên cả nước. Thử nghiệm mô hình
bán hàng xuyên biên giới.
b.Nhậndiệnthươnghiệutốt:
Sau 11 năm hoạt động kinh doanh, Tiki đã trở thành một nhà bán lẻ trực tuyến đa
ngành với 9 ngành hàng tiêu dùng cơ bản; trong đó sách vẫn là sản phẩm “nhận diện” tốt cho Tiki. (Nguồn:Internet.)
c.Chiếmthịphầncaotrongthịtrườngthươngmạiđiệntử:
Hiện nay, Tiki đang đứng top 2 sàn thương mại điện tử có số lượt truy cập khủng. (Nguồn: Internet.) NHÓM 2
13 Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI
d.Cónguồntàichínhlớn,mạnh,rótvốnliêntục:
Trong các năm qua, Tiki luôn nhận được nhiều nguồn vốn đầu tư lớn. Nhất là
đầu năm 2018 vừa qua, tập đoàn JD đã bổ sung 44 triệu USD và tháng 9/2018 là 122 tỷ đồng từ VNG.
Theo dữ liệu của Crunchbase, tháng 3/2012, Tiki được quỹ CyberAgent Ventures
của Nhật Bản đầu tư 500.000USD, sau đó tiếp tục được một tập đoàn Nhật Bản khác
là Sumitomo rót vốn 1.000.000USD vào tháng 8/2013.
Tháng 5/2016, Tiki nhận khoản đầu tư 17 triệu USD (khoảng 384 tỷ đồng) từ
VNG đổi lấy 38% cổ phần. Tính đến cuối năm 2019, VNG đang nắm 24,6% cổ phần
của Tiki và là một trong 2 cổ đông lớn nhất của sàn thương mại điện tử này.
Hồi cuối năm 2017, đầu năm 2018, một số nguồn tin cho biết Tiki đã huy động
thành công 54,5 triệu USD từ "đại gia" thương mại điện tử Trung Quốc JD.com, STIC
từ Hàn Quốc và VNG. Con số này chưa được Tiki xác nhận.
Hồi tháng 1/2018, Sparklabs Ventures, công ty liên doanh vốn đầu tư mạo hiểm
của Sparklabs Group cho biết đã đầu tư vào Tiki nhằm mở rộng sự hiện diện của mình
tại Đông Nam Á. Số tiền cụ thể không được tiết lộ.
Trong một thông cáo báo chí phát đi hồi tháng 9 năm ngoái, Innoven Capital –
một công ty cho vay mạo hiểm chuyên tập trung vào thị trường Đông Nam Á và Ấn
Độ – cho biết đã hoàn thành 2 thoả thuận đầu tiên tại Việt Nam. Theo đó, công ty này
cung cấp cho Tiki và startup chia sẻ văn phòng UP Co-working một khoản vay nợ mạo
hiểm nhưng không tiết lộ giá trị của các khoản đầu tư.
e.Sảnphẩmtiệndụng,gầngũivớiđốitượngkháchhàng:
Một nghiên cứu đã chỉ ra:
-85% khách hàng hài lòng với chất lượng và dịch vụ của Tiki
-tỉ lệ đổi trả hàng tháng là 0,95%
-Số khách hàng hàng tháng lên tới 400.000.
f.Chínhsáchđổitrảhàngtheoquyđịnh,tạođiềukiệnthuậnlợichongườimua.
g.Mạnglướiphânphốirộnglớn,nhanhchóng.
Với mạng lưới phân phối rộng khắp toàn quốc; theo tính toán của Tiki, thời gian
giao hàng trung bình toàn quốc là 1,6 ngày. Đồng thời, khách hàng có thể nhận được
hàng ngay trong 2 giờ tại Hà Nội và TP.HCM; đảm bảo chất lượng hàng hóa khi đến tay người tiêu dùng.
Ngoài ra, trong năm 2018 và đầu năm 2019, Tiki đã tiến hành mở rộng thêm
nhiều kho hàng để phục vụ hoạt động bán hàng và giao hàng nhanh chóng.
h.Bắtkịpxuhướngvànhucầukháchhàng,liêntụcthayđổimìnhđểtươngtáctốt
vớikháchhàng:
Để hỗ trợ và thu hút thêm nhiều khách hàng; Tiki luôn tung ra nhiều chương
trình khuyến mãi và truyền thông đặc biệt để đẩy mạnh nhận diện thương hiệu; nhất là
đối với các loại sản phẩm mới: đồ gia dụng, công nghệ…
2.5.2. Chính sách hỗ trợ người bán của tiki:
a.ChínhsáchlưukhohỗtrợnhàbánhàngTiki:
Với mô hình này, bạn chỉ cần mang hàng tới kho của Tiki; Tiki sẽ hỗ trợ bạn từ
quản lý tồn kho, xử lý đơn hàng, bàn giao hàng hóa đến tiếp nhận và xử lý các vấn đề
liên quan đến dịch vụ hậu mãi. Với chính sách này, bạn không cần phải lo tới việc
quản lý hàng tồn kho và không cần mất tiền cho hoạt động kho bãi. NHÓM 2
14 Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI (Nguồn: Internet.)
b.Hỗtrợbánhàngvớimôhình“QuakhoTiki”:
Nếu bạn muốn tự quản lý kho hàng của mình, bạn có thể sử dụng mô hình này.
Khi có đơn hàng phát sinh, hàng hóa sẽ được chuyển về kho Tiki; Tiki sẽ tiếp nhận, xử
lý đơn hàng và các vấn đề phát sinh liên quan tới dịch vụ hậu mãi. Mô hình này
thường được áp dụng cho các sản phẩm có giá trị cao. (Nguồn: Internet.)
c.ChínhsáchchiếtkhấuvàtrảhàngcủaTiki:
- Chiết khấu: Tùy từng danh mục hàng hóa mà Tiki sẽ có các mức hoa hồng khác nhau.
- Thanh toán: Theo công bố mới nhất của Tiki, với mỗi hóa đơn thành công, các
shop sẽ phải chịu 1% phí trên 1 đơn hàng. Có thể nói, đây là khoản phí giao dịch thẻ
hay COD trên mọi hóa đơn. Đây là khoản phí ngang bằng với các khoản phí tại các
trang thương mại điện tử khác: Lazada, Shopee, Sendo… NHÓM 2
- Phí chuyển hoàn: 20.000VND/ sản phẩm là mức phí mà bạn sẽ thanh toán cho
Tiki khi đơn hàng của bạn thuộc danh mục hàng cồng kềnh. Có thể thấy, đây là mức
giá ưu đãi hơn so với các trang thương mại khác.
- Chính sách đổi trả hàng tại Tiki.vn: Tiki đảm bảo sản phẩm được bán tại Tiki là
sản phẩm mới 100%. Nếu khách hàng mua và nhận lại sản phẩm có khiếm khuyết, hư
hỏng hoặc không như mô tả, Tiki cam kết bảo vệ khách hàng bằng chính sách đổi trả và bảo hành.
Đối với các sản phẩm bánh trung thu, nếu có phát sinh lỗi, khách hàng liên hệ
Tiki Care trong vòng 3 ngày kể từ khi nhận hàng để được hỗ trợ tốt nhất. Các chính
sách trên được áp dụng cho hầu hết các sản phẩm trên Tiki, ngoại trừ một số trường hợp:
Đơn hàng có sản phẩm yêu cầu đổi – trả do lỗi ngoại quan nhưng đã có biên
bản kiểm giữa bên vận chuyển và khách hàng.
Sản phẩm nằm trong danh mục hạn chế do nhu cầu của khách hàng nhưng có yêu cầu trả do nhu cầu.
2.5.3. Những lợi thế mà người mua hàng trên Tiki sẽ nhận được:
a.Chínhsáchbánhàngkhắtkhe:
Tất cả các gian hàng đều được kiểm định kỹ lưỡng về quy cách, nguồn gốc và
chất lượng sản phẩm, đảm bảo hàng chính hãng, được lưu hành trên thị trường. Do đó,
niềm tin mua sắm trên Tiki cũng sẽ cao hơn so với các sàn thương mại khác. Đồng
thời, doanh nghiệp cũng không cần lo lắng về việc hàng giả, hàng nhái thương hiệu và
cạnh tranh giá bán tại đây.
b.Tỉlệđổitrả,hoànhàngthấp: Dưới 1% (theo công bố của Tiki.)
c.Chiếtkhấuchocácmặthàngcao: Từ 1-20% (tùy từng danh mục sản phẩm). Riêng
mặt hàng sách, chiết khấu có thể lên tới 30-35%.
d.Chínhsáchđổitrảhàng: Theo quy định, tạo điều kiện thuận lợi cho người mua.
e.Dịchvụgiaohàngưuđãi: Tạo động lực mua sắm cho người mua, dịch vụ giao hàng nhanh là TikiNow .1
1 Dịch vụ giao hàng nhanh, được Tiki cho ra mắt vào nửa cuối năm 2017. Dịch vụ này gồm giao nhanh 2H – 3H
hoặc giao ngay trong ngày tại 2 tỉnh thành lớn trên cả nước. Số lượng sản phẩm được áp dụng dịch vụ giao
hàng nhanh TikiNow là khoảng 500.000 sản phẩm, thuộc tất cả các ngành hàng trên Tiki. NHÓM 2
2.6. Chiến lược thị trường
Với sự phát triển của công nghệ 4.0, xu hướng tiếp thị và mua bán cũng dần
thay đổi. Thay vì trực tiếp ra đến cửa hàng, thanh toán trực tiếp thì bây giờ chỉ cần một
cú click chuột người bán và người mua có thể tìm đến nhau thông qua các trang
website cung cấp dịch vụ thương mại điện tử. Sự phát triển ấy giúp người tiêu dùng có
vô vàn sự lựa chọn để đáp ứng nhu cầu của bản thân khiến cho sự cạnh tranh của các
mô hình thương mại điện tử trở nên gay gắt hơn trong đó có mô hình kinh doanh của
Tiki. Chính vì vậy Tiki luôn đem đến những chiến lược thị trường sáng tạo, nắm bắt
xu hướng phát triển để đưa ra những kế hoạch xúc tiến sản phẩm, dịch vụ để thu hút
khách hàng lựa chọn mình.
2.6.1. Nâng cao trải nghiệm người dùng
So với thời kì Tiki thành lập (2010), Thị trường thương mại điện tử đã có sự
thay đổi mạnh mẽ. Theo số liệu thống kê, tỉ lệ người dùng internet tham gia mua sắm
trực tuyến năm 2020 ở Việt nam chiếm 88% trong khi đó năm 2019 là 77% . Theo họ,
việc mua sắm trực tuyến giúp họ tiết kiệm thời gian hơn rất nhiều, dễ dàng trong việc
lựa chọn, thanh toán. Hơn nữa, có thể so sánh các mức giá khác nhau của một mặt hàng.
Thu nhập của người tiêu dùng ngày càng nâng cao chính vì thế việc mua sắm
trên nền tảng trực tuyến phát triển vượt trội. Hiểu và biết tận dụng điều đó Tiki đã có
những giải pháp tiếp thị đa thiết bị: Thói quen mua hàng trên tiki.vn đang dần chuyển
sang App trên thiết bị di động. Người dùng có thể mua hàng ở mọi lúc mọi nơi. Chỉ
với một chiếc điện thoại thông minh có kết nối internet, người dùng có thể đáp ứng
cho việc mua sắm của mình ở bất cứ đâu, bất cứ thời gian nào. Chính bởi biết áp dụng
công nghệ Tiki đã tăng 184% tỷ lệ chuyển đổi trên ứng dụng, 67% giá trị đơn hàng
trung bình và 64% doanh thu. (Nguồn: Internet.)
2.6.2. Chuyển đổi từ mô hình B2C sang mô hình Marketplace
Trước đây, Tiki áp dụng hình thức B2C để hoạt động, tức các sản phẩm sẽ được
họ lấy về, lưu kho đồng thời chịu trách nhiệm trong việc kiểm tra chất lượng, giao
hàng, hỗ trợ khách hàng… Sau đó Tiki đã chuyển sang mô hình marketplace tức là NHÓM 2
17 Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI
Tiki chỉ đóng vai trò là một sàn giao dịch trực tuyến. Các nhà cung cấp sẽ đăng tải sản
phẩm của mình lên đó và tự giám sát chất lượng. Điều này đã giúp các sản phẩm trên
Tiki trở nên đa dạng hơn nhiều. Tuy nhiên, việc chuyển đổi sang mô hình Marketplace
làm cho Tiki phải đối mặt với việc kiểm định chất lượng và nguồn gốc hàng hóa để
duy trì mục tiêu giá trị của mình như chia sẻ của quản lý truyền thông và thương hiệu
của Tiki : “Mục tiêu của Tiki là hướng tới người tiêu dùng và giúp họ có trải nghiệm
tốt hơn. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả là người tiêu dùng phải mua được sản
phẩm có chất lượng tốt nhất với giá tốt nhất”.
2.6.3. Chiến lược influence marketing
Khi lazada và Shopee đang lần lượt chạy đua nhau trong việc quảng bá thương
hiệu thông qua việc làm việc cùng những người nổi tiếng có ảnh hưởng lớn đến người
tiêu dùng. Tiki cũng không thể làm ngơ trước sự hiệu quả mà nó mang lại. Nắm bắt
tâm lý của khách hàng Tiki cũng đã bắt kịp trong việc thực hiện dự án “Tiki đi cùng
sao Việt” kéo dài gần 2 năm hợp tác cùng với các nghệ sĩ nổi tiếng như Đức Phúc,
Min, Bích phương .. bằng việc lồng ghép thương hiệu của mình một cách khéo léo vào
trong những video ca nhạc thu hút giới trẻ nhưng không khiến người xem cảm thấy
quá khó chịu về các hình ảnh quảng cáo. Chiến dịch này đã tạo ra những hiệu ứng
mạnh mẽ, khiến Tiki nổi bật với hướng đi riêng là đầu tư vào định vị thương hiệu và
nuôi dưỡng yếu tố tinh thần, chứ không chỉ là cuộc chạy đua doanh số. Rõ ràng, đây là
một nước đi thông minh của một người “người đến sau” trong “miếng bánh” thương
mại điện tử đang bị xâu xé. Sự thành công của chiến dịch một phần khŽng định tầm
nhìn của Tiki, khi chọn đồng hành và nuôi dưỡng những tài năng âm nhạc trẻ của
showbiz Việt. Tiki xây dựng lợi thế cạnh tranh cho mình ở chất lượng sản phẩm và
hướng tới người Việt. Như vậy, việc hợp tác với KOLS là chiến lược vô cùng hợp với
định vị Tiki và mang tính viral cao trong việc đưa Tiki đến với rộng rãi những tập khách hàng khác nhau. (Nguồn: Internet.)
Với những chiến lược được ví là "đốt tiền thông minh" này của Tiki đã giúp
nhà bán lẻ này dần đạt được những mục tiêu đặt ra, từng bước chiếm lĩnh thị trường,
tăng độ phủ sóng và vượt mặt các "ông lớn" trong ngành thương mại điện tử để đứng thứ 2 tại Việt Nam. NHÓM 2
Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI
2.6.4. Những cơn sốt sales
Nắm bắt tâm lý khách hàng hiệu quả, cũng giống như các sàn thương mại điện
từ khác liên tục tổ chức các chương trình sales ưu đãi để thu hút và khuyến khích mua
hàng của người tiêu dùng, “ông lớn” Tiki cũng không ngoại lệ. Tiki luôn tổ chức các
đợt sales trong mỗi tháng: 9-9, 10-10,... và điều đó đã đem lại cho Tiki một khoản lợi nhuận lớn.
Theo số liệu thống kê vào ngày siêu mua sắm (9-9) năm nay, Tiki đã chứng
kiến sự tăng trưởng vượt trội với số lượng đơn hàng và giá trị đơn hàng trung bình đã
tăng gấp đôi so với cùng kỳ năm ngoái. Tiki tập trung chủ yếu thực hiện các mini
game tương tác người dùng như Minigame “chinh phục vũ trụ-rinh 39 triệu xu” và các
hoạt động chia sẻ chiến dịch trong “Group mê Tiki” được thành viên thảo luận tích
cực. Để có được thành công lớn trong các chương trình siêu mua sắm ấy, theo ông
Ngô Hoàng Gia Khánh, Phó Tổng giám đốc Phát triển Doanh nghiệp Tiki, Công ty tập
trung đẩy mạnh 3 chiến lược mũi nhọn, bao gồm giá bán cực kỳ cạnh tranh, ưu đãi
miễn phí vận chuyển, và xây dựng ứng dụng Tiki trở thành một nền tảng tích hợp đa
trải nghiệm. Trong 3 chiến lược mũi nhọn ấy, Tiki nhận được sự quan tâm lớn của
khách hàng về trải nghiệm “giao nhận hàng” của họ. Kết quả là Tiki có 86 tin (40.7 %
tích cực và 44.19 % tiêu cực), là sản có tỉ lệ thảo luận tích cực cao nhất, nội dung chủ
yếu xoay quanh đánh giá tích cực về tốc độ vận chuyển nhanh, chất lượng giao hàng tốt.
Chính những lợi ích của những cơn sốt sales mang lại, Tiki ngày càng đẩy
mạnh các chiến dịch đánh vào tâm lý của khách hàng. Từ đó giúp Tiki trở thành một
trong những sàn Thương mại điện tử đáng được mọi người ghé thăm và trải nghiệm,
những cơn sốt sales đồng thời cũng mang cái tên Tiki trở nên viral hơn. Vì vậy, không
thể phủ nhận được sự nhanh nhạy của Tiki trong việc thực hiện các chiến lược thu hút khách hàng.
2.7. Cấu trúc tổ chức
Trong lĩnh vực kinh doanh nói chung hay thương mại điện tử nói riêng bất cứ
nhà đầu tư nào muốn “đổ” tiền vào một doanh nghiệp nào họ luôn lựa chọn những
doanh nghiệp với một cấu trúc tổ chức chặt chẽ rõ ràng hơn là việc lựa chọn một
doanh nghiệp chỉ với những cá thể riêng lẻ. Nếu chỉ có mình họ thì quá khó trong việc
biến các ý tưởng của mình trở thành các doanh nghiệp hàng triệu đô “ bạn có thể thất
bại khi có cả một đội ngũ giỏi, nhưng bạn chắc chắn bạn sẽ không thành công nếu
không có họ”. Chính vì thế “ bí quyết” giúp Tiki từ một trang web bán sách trực tuyến
Tiki đã vươn mình trở thành top 5 doanh nghiệp thương mại điện tử đa dạng ở Việt
Nam là việc xây dựng một cấu trúc tổ chức vững mạnh, chặt chẽ bao gồm :
- CEO: giám đốc kinh doanh ( chăm sóc khách hàng,quản lý kho), giám đốc
hành chính (tài chính– kinh tế, nhân sự), giám đốc marketing (truyền thông, phân tích
thị trường ), giám đốc kỹ thuật ( dự án , kiểm tra vận hành,lập trình cơ sở dữ liệu )..
- Chuyên môn hóa công việc: chia thành các phòng ban khác nhau phối hợp vì
công việc chung.Bao gồm các phòng ban : tài chính kế toán, chăm sóc khách hàng,
phân tích thị trường, quản lý kho,dự án ; kiểm tra vận hành…Tất cả tập trung giúp
Tiki thực hiện cơ chế kiểm tra, xây dựng sàn thương mại điện tử, triển khai, duy trì
và xúc tiến quảng bá sản phẩm. Kiểm soát được thông tin về nhà cung cấp, sản phẩm
và người mua hàng để đưa ra được các chỉ tiêu đánh giá phù hợp cho mọi đối tượng trên sàn TMĐT tiki.vn . NHÓM 2
19 Phân tích mô hình kinh doanh của TIKI
- Tiki tổ chức theo cơ cấu phi tập trung: các nhà quản lý cấp cao trao cho người
cấp dưới quyền ra quyết định,hành động và tự chịu trách nhiệm cho những phạm vi nhất định.
- Cấp quản lý: đứng đầu là CEO kiêm chủ tịch hội đồng quản trị Trần Ngọc
Thái sơn. Tiếp đến là 15 giám đốc theo từng lĩnh vực.
- Tầm quản lý của Tiki: là tầm quản lý hẹp, đặc trưng của mô hình cơ cấu tổ
chức hình tháp. Lý do vì hoạt động quản lý quá phức tạp, thay đổi thường xuyên và
cần nhiều sự sáng tạo, đổi mới để Tiki luôn bắt kịp những xu hướng, nhu cầu của khách hàng.
- Tổ chức phối hợp với nhau giữa các bộ phần để đẩy mạnh quản lý kho hàng
nhanh chóng, khoa học với một số lượng lớn. Duy trì sự bền vững của Sàn TMĐT Tiki.vn.
2.8. Đội ngũ quản lý
Đội ngũ quản lý là một trong những nhân tố quan trọng của bất kì mô hình kinh
doanh nào và thương mại điện tử cũng không phải là ngoại lệ. Chịu trách nhiệm trong
việc xây dựng các mẫu công việc trong doanh nghiệp. Là “ông lớn” trong ngành
thương mại điện tử Tiki cũng có đội ngũ quản lý có những kinh nghiệm và kỹ năng
quan trọng trong việc điều hành doanh nghiệp như CEO Trần Ngọc Thái Sơn – nhà
sáng lập kiêm chủ tịch HĐQT Tiki, ông Ngô Hoàng Gia Khánh – Phó tổng giám đốc
phát triển doanh nghiệp của Tiki. Đã có kinh nghiệm làm việc nhiều về vị trí
marketing và thiết kế ở nhiều công ty lớn khác,ông Nguyễn Hoàng Việt – Tổng giám
đốc công nghệ ( CTO ) của Ticketbox…. Với những kinh nghiệm, tầm nhìn tiềm năng
của những người đứng đầu Tiki từ nhà bán sách trực tuyến đang không ngừng lớn
mạnh trở thành một sàn thương mại điện tử với đa dạng các loại hàng hóa dịch vụ, đáp
ứng nhu cầu mua sắm trực tuyến của người tiêu dùng. Một đội ngũ quản lý với những
kinh nghiệm và kỹ năng như vậy của tiki góp phần tạo sự tin tưởng chắc chắn đối với
các nhà đầu tư bên ngoài, có khả năng nắm bắt nhanh nhạy những diễn biến thị trường
và có kinh nghiệm trong việc thực thi kinh doanh: Tiki nhận 258 triệu USD gọi vốn
vòng Series E, nâng giá trị startup tiếp cận ngưỡng kỳ lân bất chấp ảnh hưởng mạnh
mẽ từ dịch bệnh Covid-19 đang gây ảnh hưởng lớn cho nhiều quốc gia. Đội ngũ quản
lý giỏi có thể đưa ra các quyết định thay đổi hoặc tái cấu trúc mô hình kinh doanh khi
cần thiết như việc tiki đã chuyển đổi mô hình kinh doanh của mình từ B2C sang
Marketplace, thay đổi phương thức quảng bá thương hiệu.. Hiện nay, khi xu hướng
mua sắm ngày càng quen thuộc. Tiki không ngừng nâng cao chất lượng đội ngũ quản
lý của mình bằng cách đòi hỏi kinh nghiệm khá cao trong việc tuyển chọn nhân viên
hoặc có những kiến thức nền tảng với tinh thần học hỏi cao để có thể đáp ứng, hỗ trợ
nhu cầu, chăm sóc khách hàng tốt nhất. NHÓM 2