Nghiên cứu Tình Huống M&A: Phân Tích Thương Vụ Sony-Columbia - BTTG môn Sáp nhập, mua lại và tái cấu trúc doanh nghiệp | Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh

Bài tập nghiên cứu tình huống:
Trả lời cho Cô câu hỏi"Hãyphântíchcácyếutốdẫnđếnsựthấtbạicủathươngvụnày.Từđó,
theoBạn,nhữngyếutốquyếtđịnhsựthànhcônghaythấtbạicủa1thươngvụM&Alàgì?Hãy
phântíchtheoquanđiểmcủaBạn. Bài làm:
1. Phân tích các yếu tố dẫn đến sự thất bại của thương vụ Sony mua lại Columbia Pictures:
ThươngvụSonymualạiColumbiaPictures(1989)Sonylàmộttrongnhữngcôngtyđiệntử
hàngđầuthếgiới,làmộttậpđoànđaquốcgiacủaNhậtBảnvớicácsảnphẩmnổibậtgồm:tivi,
máyảnh,máytínhxáchtay.ColumbiaPictureslànhàsảnxuấtphimnổitiếngcủaMỹ,đượcCoca-
Colamualạivàonăm1982.
Ngày 28 tháng 9 năm  1989, Sony đã công bố  mua lại hãng sảnxuất phim Columbia
Pictures,hìnhthànhnênhãngphimSonyPicturesEntertainment,khiếnchoSonytrởthànhmột
trongsốítcáccôngtyNhậtBảnmualạicáctàisảntừMỹ.Sựkiệnnàyđãgâyxônxaogiớikinh
doanhMỹvàthếgiới.VàSonyđãđạtđượcmứclợinhuậnkỷlụcvàonămđó.Tuynhiêntrong
nhữngnămsauđó,cóthểđánhgiáđâylàmộtthươngvụM&Athấtbại.
Những yếu tố dẫn đến sự thất bại của thương vụ:
-Thứ nhất là thất bại về tài chính: Sony  đã  trả  giá  quá  cao,  Sony  mua  lại  Columbia
Picturesvớigiá3,4tỷUSD–mộtconsốkhổnglồmàchưamộtcôngtyNhậtBảnnàodámbỏra
trướcđó–trongkhiColumbiaPicturesđangcómộtkhoảnnợlêntới1,4tỷUSD.MặcdùColumbia
PictureslàmộttrongnhữngcôngtyphimảnhhàngđầuthếgiớinhưngmứcgiámàSonytrảlàquá
caosovớigiátrịtàisảnlúcđócủaColumbiaPictures.Sonytrảgiácaonhưvậylàdohọtinrằng
nhữnglợiíchmàthươngvụnàysẽđemlạisauđólớnhơnrấtnhiều.Họkỳvọngthươngvụnàysẽ
giúpSonymởrộngsanglĩnhvựcgiảitrívàtiếpcậnhệthốngphânphốirộngrãiởMỹ,đồngthờicó
thểdùngcácbộphimvàchươngtrìnhgiảitríđểquảngcáochosảnphẩmcủamình.Trongbốicảnh
nềnkinhtếđangbướcvàosuythoáithìhànhđộngnàycủaSonyđãkhiếncácnhàđầutưnhậnđịnh
rằng“đólàmộtthảmhọachoSony”.
-Thứ hai là thất bại về lãnh đạo:lãnhđạothiếusángsuốt,khôngtínhtoánkỹlợinhuậnvà
chiphítrongtươnglaitrướckhiquyếtđịnh:Khôngchỉphảigánhkhoảnnợ1,4tỷUSDmàSony
cònphảibỏranhiềuchiphídịchvụ,thôngtin,tiệctùngđểđạtđượcthỏathuậnmuabánnày.Ban
lãnhđạoSonyđãquávộivàngđưaramứcgiáquáhờichothươngvụnày,sauđólạiramộtquyết
địnhkhôngchínhxác,đólàthuêcùnglúc2CEOlàJonPetersvàPeterGubervớimứcchitrảlên
đến2,7triệuUSD/năm,8%giátrịthịtrườnggiatăngthêmcủacôngtytrong5nămvà50triệu
USDtiềnthưởngsau5năm.TuynhiênPetersvàGubervẫncònthờihạnhợpđồngvớiWarnerBros
nênWarnerBrosđãtiếnhànhkiệnSonyvàSonyphảibồithường1tỷUSD.Nhưvậytổngcộng
Sonyđãbỏragần6tỷUSDđểcóđượcColumbiaPictures.Nhữngnămtiếptheo,mặcdùkếtquả
kinhdoanhkhôngtốtnhưnglãnhđạocôngtyvẫnchitiêuquánhiềuvìhọnghĩrằngSonyvẫncóđủ
khảnăngchitrảvàbùđắpđượctrongtươnglai.Mặcdùđãtốnmộtsốtiềnkhổnglồnhưvậynhưng
ởnhữngnămsauđó,Sonychỉthuvềkhoảnlợinhuậnítỏi,chưakểđểđảmbảohoạtđộngcủa
ColumbiaPicturesthìSonyphảichitừ500-700triệuUSDhàngnăm.Tháng11/1994,Sonyphải
xóasổmộtkhoảnnợtrịgiá2,7tỷUSDtàitrợvàoColumbiaPicturesmàkhôngthuhồilạiđược.
TrongnhữngnămđầutiênkhimớitiếnhànhmualạiColumbiaPictures,lợinhuậncủaSonyđã
tăngđángkểvàđạtmứccaonhấtvàonăm1992trướckhibịsuygiảmnhanhchóngvàocácnăm
sauđó.Mộttrongnhữngnguyênnhânlàdokhithươngvụmớiđượcthựchiện,cácnhàđầutưrất
kỳvọngvàomộtsựpháttriểnvượtbậccủaSony,tuynhiênsaumộtthờigianhoạtđộng,nóđãvận
hànhkhônghiệuquả,chiphíbỏvàoColumbiaPicturesquálớnsovớidoanhthu.
-Thứ ba là thất bại về đến vấn đề nhân sự:thiếusựchútrọngđếnvấnđềnhânsự:Việc
Sonybỏsốtiềnquálớnđểthuê2CEOđiềuhànhhãngphimđãlàmnảysinhmâuthuẫnvềlợiích
khinhữngngườilaođộngkhácchorằnghọkhôngđượcđánhgiáđúngnănglựccủamình,từđó
xảyrahiệntượngsuygiảmchấtlượnglaođộng.Họkhôngthựcsựcốnghiếnhếtmìnhđểcôngty
pháttriển.Đâycũnglàmộtnguyênnhângópphầnvàosựthấtbạicủathươngvụnày.
-Thứ tư là thất bại xung đột văn hóa:Mộtphầnsựsuygiảmnănglựclaođộnggâyrado
sựkhácbiệtvềvănhóagiữaSonyvàColumbiaPictures,giữanướcNhậtBảnvàNướcMỹ,giữa
cáckỹsưvớicácnghệsĩHollywood.Haicôngtyquákhácbiệtvềđặcđiểmkinhdoanhvàlãnhthổ
địalýnênsaukhithựchiệnM&Arấtkhóđểhòahợp,chiasẻvàbổtrợkinhnghiệmchonhau.
Côngtymớikhôngtrởthànhmộtthểthốngnhất,cósựtáchbiệtgiữahaicôngtybanđầuvớinhau,
đặcbiệtlàgiữađôingũcôngnhânviên.
-Thứ năm là thất bại về quản trị rủi ro:khônghiệuquảdẫnđếnkhôngthíchứngkịpvới
nhữngthayđổitrongmôitrườngkinhdoanh:Hoạtđộngkinhdoanhcủangànhsảnxuấtphimtrong
giaiđoạnnàykhôngổnđịnhdocóxuhướngchuyểnsangưathíchnhữngloạiphimdựngtrên
nhữngtiểuthuyếtnổitiếng,màthểloạiphimnàyđòihỏiphảicókinhphíđầutưlớnvàdàihạn.
Sonyđãkhôngcónhữngsuytínhđểđốiphóvớitìnhhuốngnày,haynóicáchkháchọkhôngcó
chiếnlượcquảntrịrủirophùhợp,mộtphầngâyrathấtbạichothươngvụ. -
2. Những yếu tố quyết định sự thành công hay thất bại của 1 thương vụ M&A
-Chiến lược và Mục tiêu rõ ràng:Mộttrongnhữngyếutốquantrọngnhấtlàxácđịnhmục
tiêucụthểcủathươngvụ.Nếucácbênthamgiakhôngcóchiếnlượcrõrànghoặckhônghiểurõlý
dotạisaohọthựchiệnM&A,thìrấtkhóđểđạtđượckếtquảnhưmongmuốn.Cácmụctiêuchiến
lượccóthểbaogồmmởrộngthịtrường,giatănglợinhuận,tiếtkiệmchiphí,hoặctăngtrưởng
thôngquađổimớisángtạo
-Đánh giá và Phân tích chính xác:Việcđịnhgiácôngtymộtcáchchínhxác,baogồmphân
tíchtàichính,giátrịthươnghiệu,nguồnlực,vàcácyếutốphitàichínhlàrấtquantrọng.Nếuviệc
địnhgiákhôngchínhxác,cóthểdẫnđếnviệctrảquánhiềutiềnhoặckhôngnhậnđượcgiátrịthực
sự.Mộtnghiêncứuthịtrườngkỹlưỡngcũngrấtcầnthiếtđểxácđịnhcácyếutốrủirovàcơhội trongthươngvụ.
-Quản lý văn hóa và con người:M&Akhôngchỉlàviệchợpnhấttàisảnvàtàichính,mà
cònlàviệchợpnhấtconngườivàvănhóacôngty.Sựkhácbiệttrongvănhóatổchứcgiữahaibên
cóthểtạoraxungđột,làmgiảmhiệuquảhoạtđộngvàảnhhưởngtiêucựcđếnsựpháttriểnlâudài
củacôngtymới.Việcquảnlýtốtsựthayđổitrongtổchứcvàduytrìmộtmôitrườnglàmviệctích
cựclàyếutốquantrọngđểđảmbảosựthànhcông.
-Tính tương thích của các hệ thống và quy trình:cầnđánhgiátínhtươngthíchcủacáchệ
thốngcôngnghệ,quytrìnhvậnhành,cũngnhưcácchínhsáchnhânsự.Sựkhácbiệtlớnvềquy
trìnhvàcôngnghệcóthểgâykhókhăntrongviệctíchhợp,làmgiảmhiệuquảvàtăngchiphí.
-Quản lý tài chính và điều kiện tài chính:Quảnlýnguồntàichínhhợplýtrongquátrình
thựchiệnM&Arấtquantrọng.Nếukhôngcóđủnguồnvốnhoặckhôngcósựchuẩnbịtàichính
hợplý,việcthựchiệnthươngvụcóthểgặpkhókhăn.Cácquyếtđịnhvềtàitrợ,cấutrúctàichính
củathươngvụ(nhưnợvàvốnchủsởhữu)sẽảnhhưởnglớnđếnkhảnăngpháttriểncủacôngty sauM&A
-Phê duyệt pháp lý và quy định:M&Aphảituânthủcácquyđịnhpháplývàsựchấpthuận
củacáccơquanchứcnăng.Quátrìnhnàycóthểkéodàivàphứctạpnếukhôngtuânthủđúngcác
quyđịnh,dẫnđếntrìhoãnhoặchủybỏthươngvụ.
-Quản lý rủi ro:MỗithươngvụM&Ađềucónhữngrủironhấtđịnh,baogồmrủirovềtài
chính,pháplý,hoặccácyếutốbênngoài(nhưthayđổitrongmôitrườngkinhtế,chínhtrị).Quảnlý
vàgiảmthiểucácrủironàylàmộtphầnquantrọngcủaquátrìnhM&A.
-Đàm phán và Thương lượng:Kỹnăngđàmphángiữacácbênlàmộtyếutốquyếtđịnh.
MộtthươngvụM&Athànhcôngthườngđikèmvớicáccuộcđàmphánkỹlưỡngđểđạtđượccác
điềukhoảntốtnhấtchotấtcảcácbênthamgia.Việcthươnglượngkhôngchỉgiớihạnởgiátrịtài
chínhmàcònbaogồmcácđiềukhoảnhợpđồng,cấutrúccủacôngtymới,vàcáccamkếtsau thươngvụ.
-Quản lý quá trình tích hợp:Mộttrongnhữngyếutốquantrọngnhấtquyếtđịnhsựthành
côngcủaM&Achínhlàquátrìnhtíchhợpcáccôngtylạivớinhau.Việcquảnlýsựtíchhợpcácbộ
phận,nguồnlực,vàhệthốngcóthểgiúptăngcườnggiátrịcủathươngvụhoặcngượclại,nếuthực
hiệnkém,sẽdẫnđếnsựthấtbại.Đảmbảorằngcácyếutốnhưhệthốngcôngnghệ,quảnlýnhân
sự,chiếnlượcmarketingđềuđượctíchhợpmộtcáchmượtmàvàhiệuquả.
-Sự cam kết và lãnh đạo mạnh mẽ:Lãnhđạocủacáccôngtythamgiaphảicamkếtmạnh
mẽvàoquátrìnhM&Avàcókhảnănglãnhđạohiệuquảtrongsuốtthờigiantíchhợp.Lãnhđạocó
thểtạoramộttầmnhìnchung,giảiquyếtcácvấnđềphátsinhvàduytrìtinhthầnđoànkếttrongtổ chức.
SựthànhcônghaythấtbạicủamộtthươngvụM&Akhôngchỉphụthuộcvàomộtyếutố
duynhấtmàlàsựkếthợpcủanhiềuyếutố.Mộtchiếnlượcrõràng,sựchuẩnbịkỹlưỡng,và
quảnlýhiệuquảtrongsuốtquátrìnhđềurấtquantrọng.