PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 1/13
A. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM.
1.Đoạn thẳng tỉ lệ.
Hai đoạn thẳng AB và CD được gọi là tỉ lệ với hai đoạn thẳng
MN
và
PQ
nếu có tỉ lệ thức
Q
AB
CD
MN
P
.
2. Định lí Thales .
Định lí: Nếu một đường thẳng song song với một cạnh
của tam giác và cắt hai cạnh còn lại thì nó định ta trên
hai cạnh đó những đoạn thẳng tương ứng tỉ lệ
Trong hình vẽ, nếu MN // BC thì
.
Do đó
AM MB AM MB AB
AN NC AN NC AC
+
= = =
+
. Suy ra
;
Định lí: Nếu một đường thẳng cắt hai cạnh của một tam
giác và định ra trên hai cạnh này những đoạn thẳng tương
ứng tỉ lệ thì đường thẳng đó song song với cạnh còn lại
của tam giác.
Trong hình vẽ, nếu có một trong hai tỉ lệ thức :
,
AM AN MB NC
AB AC AB AC
= =
thì ta cũng có MN // BC;
4. Hệ quả của định lí Thales đảo
Hệ quả: Nếu một đường thẳng song song với một cạnh
của tam giác và cắt hai cạnh còn lại thì nó tạo thành một
tam giác mới có ba cạnh tương ứng tỉ lệ với ba cạnh của
tam giác đã cho.
Cho tam giác ABC, đường thẳng d song song với cạnh
BC lần lượt cắt các cạnh AB; AC tại M và N. Khi đó , ta
có :
AM AN MN
AB AC BC
= =
;
Hình học
phẳng
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 2/13
Chú ý: Hệ quả trên vẫn đúng cho trường hợp đường thẳng d song song với một cạnh của
tam giác và cắt phần kéo dài của hai cạnh còn lại.
B. CÁC DẠNG BÀI TẬP VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI
Dạng 1: Viết tỉ số các cặp đoạn thẳng hoặc tính tỉ số của hai đoạn thẳng
Sử dụng định nghĩa đoạn thẳng tỉ lệ.
Ví dụ 1.
Đoạn thẳng
AB
gấp
5
lần đoạn thẳng
CD
, đoạn thẳng
AB
′′
gấp
7
lần đoạn thẳng
CD
.
a) Tính tỉ số của hai đoạn thẳng
AB
và
AB
′′
. ĐS:
5
7
.
b) Cho biết đoạn thẳng
55MN =
cm và
77MN
′′
=
cm; hỏi hai đoạn thẳng
AB
và
AB
′′
có tỉ lệ
với đoạn thẳng
MN
và
MN
′′
không? ĐS: Có tỉ lệ.
Lời giải
a)
55
77
AB CD
A B CD
= =
′′
.
b)
55 5
77 7
MN AB MN
MN AB MN
= = = =
′′ ′′ ′′
. Vậy hai đoạn thẳng
AB
và
AB
′′
tỉ lệ với đoạn thẳng
MN
và
MN
′′
.
Dạng 2: Tính độ dài đoạn thẳng hoặc chứng minh đoạn thẳng tỉ lệ
Bước 1: Xác định các cặp đoạn thẳng tỉ lệ có được nhờ định lí Ta-lét.
Bước 2: Sử đụng độ dài các đoạn thẳng đã có và vận dụng các tính chất của tỉ
lệ thức để tìm độ dài đoạn thẳng.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 3/13
Ví dụ 2. Tính
x
trong các trường hợp sau.
a) b) c)
ĐS:
2x =
. ĐS:
6,8x =
. ĐS:
2,8x =
.
Lời giải
a)
4
5 10
2
AM AN
MB NC
x
x
=
=
=
.
b)
45
5 3, 5
6,8
KN KO
KL KM
x
x
=
=
+
=
.
c)
45
8,5 5
2,8
PS PT
SQ TR
x
x
=
=
−
=
.
Ví dụ 2. Cho hình thang
ABCD
có
()AB CD
và
AB CD<
. Đường thẳng song song với đáy
AB
cắt các cạnh bên
AD
,
BC
theo thứ tự tại
M
,
N
. Chứng minh
a)
MA NB
AD BC
=
; b)
MA NB
MD NC
=
; c)
MD NC
DA CB
=
.
Lời giải
Gọi giao điểm của
AD
và
BC
là
E
.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 4/13
a) Vì
AB CD
nên
EA EB
AD BC
=
và
AB MN
nên
EA EB
AM BN
=
.
Từ
2
điều trên suy ra
MA NB
AD BC
=
.
b) Theo ý a) ta có
MA AD EA AM
NB BC EB BN
= = =
nên theo tính chất
của tỉ lệ thức suy ra
MA AD AM MD
NB BC BN NC
−
= =
−
. Vậy
MA NB
MD NC
=
.
c) Theo ý b) ta có
MD DA MA
NC CB NB
= =
nên theo tính chất của tỉ lệ thức suy ra
MD MD MA AD
NC NC NB BC
+
= =
+
.
Vậy
MD NC
DA CB
=
.
Dạng 3: Sử dụng hệ quả của định lý Ta-lét để tính độ dài đoạn thẳng
Bước 1: Xác định các cặp đoạn thẳng tỉ lệ nhờ hệ quả của định lý Ta-lét.
Bước 2: Sử dụng độ dài các đoạn thẳng đã có và vận dụng các tính chất của tỉ
lệ thức để tìm độ dài đoạn thẳng cần tìm.
Ví dụ 3. Tính
x
trong các trường hợp sau
a) b)
Lời giải
a)
2 22
6,5 2, 6
32 5 5
MN AM
MN BC
BC AB
= = ⇒ − =⋅=
+
(đvđd).
b)
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 5/13
5, 2
23
dd)
52
(dv
15
OP PQ
ON MN
x
x
=
=
=
Ví dụ 4. Cho tam giác
ABC
vuông tại
A
,
(,)
MN BC M AB N AC∈∈
,
24AB =
cm,
16AM =
cm,
12AN =
cm. Tính độ dài của các đoạn thẳng
NC
và
NB
.
Lời giải
Theo định lí Ta-lét thì
AM AN
AB AC
=
.
24 12
18(cm)
16
AB AN
AC
AM
⋅⋅
⇒= = =
,
6NC AC AN⇒=−=
cm.
Lại có tam giác
ANB
vuông tại
A
. Tính được
22
12 5.NB AN AB= +=
Dạng 4: Sử dụng định lý Ta-lét đảo để chứng minh các đường thẳng song song
Bước 1: Xác định cặp đoạn thẳng tỉ lệ trong tam giác.
Bước 2: Sử dụng định lý đảo của định lý Ta-lét để chứng minh các đoạn thẳng
song song.
Ví dụ 5. Cho hình thang
()
ABCD AB CD
. Gọi trung điểm của các đường chéo
AC
và
BD
lần
lượt là
,MN
. Chứng minh rằng
MN
,
AB
và
CD
song song với nhau.
Lời giải
Gọi giao điểm của hai đường chéo là
O
. Vì
AB CD
nên
OC OD
OA OB
=
OC OA OD OB
OA OB
++
⇒=
.
Suy ra
AC BD
OA OB
=
.
Từ
2AC AM=
và
2BD BN=
.
Suy ra
22AM BN AM BN
OA OB OA OB
= ⇒=
.
Theo tính chất của tỉ lệ thức ta có
AM OA BN OB
OA OB
−−
=
hay
OM ON
OA OB
=
.
Áp dụng định lý Ta-lét đảo suy ra
MN AB
mà
AB CD
(do
ABCD
là hình thang) nên
MN AB CD
.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 6/13
Dạng 5: Sử dụng hệ quả của định lý Ta-lét để chứng minh hệ thức, các đoạn thẳng
bằng nhau
Bước 1: Xét đường thẳng song song với một cạnh của tam giác, sử dụng hệ
quả để lập các đoạn thẳng tỉ lệ.
Bước 2: Sử dụng các tỉ số đã có, cùng với các tính chất của tỉ lệ thức, các tỉ số
trung gian (nếu cần) để tính độ dài các đoạn thẳng hoặc chứng minh các hệ
thức có được từ hệ quả, từ đó suy ra các đoạn thẳng bằng nhau.
Ví dụ 6. Cho tam giác
ABC
có
15BC =
cm. Trên đường cao
AH
lấy các điểm
,
IK
sao cho
AK KI IH= =
. Qua
,
IK
vẽ các đường thẳng
,EF BC MN BC
.
a) Tính độ dài các đoạn thẳng
EF
và
MN
.
b) Tính diện tích tứ giác
MNEF
, biết rằng diện tích của tam giác
ABC
là
270
cm
2
.
Lời giải
a) Ta có
1
3
EF AE AK
BC AB AH
= = =
.
Suy ra
1
5
3
EF BC
= =
(cm).
Ta có
2
3
MN AM AI
BC AB AH
= = =
.
Suy ra
2
10
3
MN BC= =
(cm).
b) Vì
270
ABC
S =
nên
540AH BC⋅=
.
Suy ra
36AH =
nên
12IK =
.
Suy ra
2
()
90(cm ).
2
ABCD
IK EF MN
S
+
= =
Ví dụ 7. Cho hình thang
()ABCD AB CD
. Đường thẳng song song với đáy
AB
cắt các cạnh bên
,AD BC
và các đường chéo
,BD AC
lần lượt tại
, ,,M N PQ
. Chứng minh
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 7/13
a)
MD CQ
AD BC
=
. b)
MN PQ=
.
Lời giải
a) Ta có
MD DN CQ
AD DB CB
= =
.
b) Ta có
MN MD CQ PQ
AB AD CB AB
= = =
.
C. BÀI TẬP VẬN DỤNG
Bài 1. Cho biết độ dài của
MN
gấp
5
lần độ dài của
PQ
và độ dài đoạn thẳng
MN
′′
gấp
12
lần
độ dài của
PQ
.
a) Tính tỉ số của hai đoạn thẳng
MN
và
MN
′′
. ĐS:
5
12
.
b) Cho biết đoạn thẳng
9DE =
cm và
dm, hỏi hai đoạn thẳng
MN
và
MN
′′
có tỉ lệ
với đoạn thẳng
DE
và
DE
′′
không? ĐS: Không tỉ lệ.
Lời giải
a)
55
12 12
MN PQ
M N PQ
= =
′′
.
b)
9 15
108 12 12
DE MN
DE MN
= =≠=
′′ ′′
.
Vậy hai đoạn thẳng
MN
và
MN
′′
không tỉ lệ với đoạn thẳng
DE
và
DE
′′
.
Bài 2. Tính
x
trong các trường hợp sau.
a) b)
ĐS:
3, 25x =
. ĐS:
6,3x =
.
Lời giải
a)
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 8/13
6,5 4
2
3, 25
AF AE
FB EC
x
x
=
=
=
.
b)
9
10,5 24 9
6,3
DI DK
IE KF
x
x
=
=
−
=
.
Bài 3. Cho góc
xAy
khác góc bẹt. Trên tia
Ax
lấy các điểm
B
,
C
. Qua
B
và
C
vẽ hai đường
thẳng song song, cắt
Ay
lần lượt tại
D
và
E
. Qua
E
vẽ đường thẳng song song với
CD
cắt tia
Ax
tại
F
.
a) So sánh
AB
AC
và
AD
AE
;
AC
AF
và
AD
AE
. ĐS:
AB AD
AC AE
=
;
AC AD
AF AE
=
.
b) Chứng minh
2
AC AB AF= ⋅
.
Lời giải
a) Theo định lí Ta-lét ta có
AB AD
AC AE
=
;
AC AD
AF AE
=
.
b) Từ a) ta có
AB AC
AC AF
=
suy ra
2
AC AB AF= ⋅
.
Bài 4. Tính
x
trong các trường hợp sau.
a) b)
ĐS:
15,3x =
. ĐS:
28x =
.
Lời giải
a)
17
15,3
10 9
AD AE x
x
DB EC
= ⇔ = ⇔=
.
b)
16 20
28
20 15
MI MK
x
MN MP x
= ⇔ = ⇔=
+
.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 9/13
Bài 5. Cho tam giác
ABC
, đường thẳng
d
cắt
AB
,
AC
lần lượt tại
B
′
,
C
′
sao cho
.
Chứng minh
a)
AB AC
BB CC
′′
=
′′
; b)
BB CC
AB AC
′′
=
.
Lời giải
Từ
AB AC
B B AC
′′
=
′
suy ra
d BC
(theo định lí Ta-lét đảo).
a) Vì
B C BC
′′
nên theo định lí Ta-lét ta có
AB AC
BB CC
′′
=
′′
;
b) Vì
B C BC
′′
nên theo định lí Ta-lét ta có
BB CC
AB AC
′′
=
.
Bài 6: Cho góc
xOy
. Trên tia
Ox
, lấy theo thứ tự
2
điểm
A,B
sao cho
OA 2cm, AB 3cm.= =
Trên tia
Oy
, lấy điểm
C
với
OC 3cm=
. Từ
B
, kẻ đường thẳng song song với
AC
cắt
Oy
tại
D
. Tính độ dài
CD
.
Lời giải
Xét
OBD∆
có:
AC / /BD
(gt)
AO OC
AB CD

(định lí Ta-let trong tam giác)
. 3.3
4, 5( )
2
AB OC
CD cm
OA
 
Bài 7: Tìm x trong hình
Biết
//MN PQ
Hình 1
Hình 2
Hình 3
Lời giải
Hình 1. Trong tam giác ABC,
, //OPQ MN PQ∆
ta có:
OP PQ
ON MN
=
( hệ quả của định lí Ta-let)
( )
5, 2 5, 2.2 52
2 3 3 15
x
x cm⇔ = ⇔= =
Hình 2. Ta có:
;D⊥⊥EF AB EF Q
Suy ra
// DAB Q
.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 10/13
Trong
, //OQF QF EB∆
suy ra:
OF FQ
OE EB
=
( hệ quả của định lí Ta-let)
(
)
3, 5 3.3, 5
5, 25
32 2
x
x cm⇔ = ⇔= =
Hình 3.Áp dụng định lí Pytago trong
0
, 90AMN A∆=
ta có:
( )
2 2 2 22
16 12 400 20= + =+⇒ = =MN AM AN MN cm
Trong
, //
AMN MN BC∆
suy ra:
AM AN
AB AC
=
( hệ quả của định lí Ta-let)
(
)
16 12 24.12
18
24 16
AC cm
AC
⇔= ⇔ = =
;
( )
18 12 6
NC cm
=−=
Trong
, //AMN MN BC∆
suy ra:
AM MN
AB BC
=
( hệ quả của định lí Ta-let)
(
)
16 20 24.20
30
24 16
BC cm
BC
⇔= ⇔ = =
Bài 8. Cho tam giác
ABC
có cạnh
BC a=
. Trên cạnh
AB
lấy điểm
D
và
E
sao cho
AD DE EB= =
. Từ
,DE
kẻ các đường thẳng song song với
BC
cắt
AC
theo thứ tự tại
,MN
.
Tính theo
a
độ dài các đoạn thẳng
DM
và
EN
.
Lời giải
Áp dụng định lý Ta-lét ta có
1
33
AD DM a
DM
AB BC

.
Tương tự ta có
12
2
23
AD DM
EN DM a
AE EN

.
Bài 9. Cho hình thang cân
()
ABCD AB CD
có hai đường chéo
AC
và
BD
cắt nhau tại
O
. Gọi
,MN
lần lượt là trung điểm của
BD
và
AC
. Biết rằng
2MD MO=
, đáy lớn
5, 6CD
=
cm.
a) Tính độ dài đoạn thẳng
MN
. b) Chứng minh
2
CD AB
MN
−
=
.
Lời giải
a) Vì
AB CD
nên
22
OD OC OD OC OD OC
DB AC MD NC MD NC
=⇒ = ⇒=
.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 11/13
Suy ra
MN CD
nên
1
3
MN OM
CD OD
= =
.
Vậy
1 28
3 15
MN CD=⋅=
.
b) Vì
OB MB OM MD OM OM=−=−=
nên
1
33
AB OB MO
CD OD MO

suy ra
3
CD AB=
.
Vậy
11111 1
3( )
326 26 2
MN CD CD CD CD AB CD AB= = − = −⋅ = −
.
Bài 10. Cho hình thang cân
ABCD
()AB CD
. Đường thẳng song song với đáy
AB
cắt các cạnh
bên
,
AD BC
và các đường chéo
,BD AC
lần lượt tại
,,,
MQNP
. Chứng minh
a)
DN CP
BD AC
=
. b)
MN PQ
=
.
Lời giải
a) Ta có
DN DM CP
BD DA AC
= =
.
b) Ta có
MN DN CP PQ
AB DB CA AB
= = =
suy ra
MN PQ=
.
Bài 11. Tam giác
ABC
, đường cao
AH
. Đường thẳng
d
song song với
BC
, cắt các cạnh
AB
,
AC
và đường cao
AH
theo thứ tự tại các điểm
B
′
,
C
′
,
H
′
. Chứng minh
a)
AH B C
AH BC
′ ′′
=
; b)
2
AB C
ABC
S
BC
S BC
′′
′′

=


.
Lời giải
a)
AH B H AB B C
AH BH AB BC
′′′ ′′′
= = =
.
b)
2
AB C
ABC
S
AH BC BC
S AH BC BC
′′
′ ′′ ′′
⋅

= =

⋅

.
Bài 12. Tính
x
trong các trường hợp sau
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 12/13
a) b)
Lời giải
a)
8 (9,5 28) 600
9,5 19
IK DI IK DE
x
x DE DI
⋅ ⋅+
= ⇔= = =
(đvđd).
b)
3 4, 2
8, 4
6
OB AB
x
OC CD x
= ⇔= ⇔=
(đvđd).
Bài 13. Cho tam giác
ABC
,
( , ), 25MN BC M AB N AC AB∈∈ =
cm,
16AM =
cm,
45BC =
cm,
12AN =
cm. Tính độ dài của các đoạn thẳng
MN
và
AC
.
Lời giải
Theo định lí Ta-lét thì
AM AN MN
AB AC BC
= =
. Suy ra
16 45
28,8
25
AM BC
MN
AB
⋅⋅
= = =
cm.
25 12
18,75
16
AB AN
AC
AM
⋅⋅
= = =
cm.
Bài 14. Cho tam giác
ABC
có điểm
M
trên cạnh
BC
sao cho
4BC CM=
. Trên cạnh
AC
lấy
điểm
N
sao cho
1
3
CN
AN
=
. Chứng minh
MN
song song với
AB
.
Lời giải
Theo tính chất của tỉ lệ thức ta có
1 11
3 31 4
CN CN CN
AN AN CN AC
=⇒ = ⇒=
++
.
Mặt khác
1
4
CM
BC
=
.
Suy ra
CM CN
BC AC
=
. Vậy
MN AB
.
Bài 15. Cho tam giác
ABC
, đường cao
AH
. Đường thẳng
d
song song với
BC
, cắt các cạnh
,AB AC
và đường cao
AH
theo thứ tự tại các điểm
,,BCH
′′ ′
.
a) Chứng minh
AH B C
AH BC
′ ′′
=
.
b) Cho
1
3
AH AH
′
=
và diện tích tam giác
ABC
là
67,5
cm
2
. Tính diện tích tam giác
AB C
′′
.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 13/13
Lời giải
a) Ta có
AH AB B C
AH AB BC
′ ′ ′′
= =
.
b) Vì
1
3
AH AH
′
=
nên
1
3
B C BC
′′
=
.
Suy ra
2
1 11 1 1
7,5cm
2 23 3 9
AB C ABC
S AH B C AH BC S
′′
′ ′′
= ⋅ ⋅ = ⋅⋅ ⋅⋅ = =
.
Bài 16. Cho hình thang
ABCD
với
AB CD
có hai đường chéo
AC
,
BD
cắt nhau tại
O
và
đường thẳng qua
O
song song với đáy cắt các cạnh bên tại
AD
và
BC
theo thứ tự tại
M
và
N
. Chứng minh
OM ON=
.
Lời giải
Xét
ADC
có
MO DC
nên
theo định lí Ta-lét ta có
OM OA
DC AC
=
. (1)
Xét
BCD
có
ON CD
nên theo định lí Ta-lét ta có
ON BN
CD BC
=
. (2)
Xét
CAB
có
ON CD
nên theo định lí Ta-lét ta có
BN AO
BC AC
=
. (3)
Từ
(1)
,
(2)
,
(3)
suy ra
OM OA BN ON
DC AC BC CD
= = =
.
Suy ra
OM ON=
.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 1/5
BÀI TẬP THỰC HÀNH
Bài 1. Người ta tiến hành đo đạc các yếu tố cần thiết để tính chiều
rộng của một khúc sông mà không cần phải sang bờ bên kia sông
(hình vẽ bên). Biết
20BB
′
=
m,
30BC
=
m và
40BC
′
=
m. Tính độ
rộng
x
của khúc sông.
Lời giải
Dùng hệ quả của định lý Ta-let, ta có
30
60
20 40
AB BC x
x
AB B C x
= ⇒ = ⇒=
′ ′′
+
m.
Bài 2.
Người ta dùng máy ảnh để chụp một người có chiều
cao AB = 1,5 m (như hình vẽ). Sau khi rửa phim thấy
ảnh CD cao 4 cm. Biết khoảng cách từ phim đến vật
kính của máy ảnh lúc chụp là ED = 6 cm. Hỏi người
đó đứng cách vật kính máy ảnh một đoạn BE bao
nhiêu cm ?
Lời giải
Đổi đơn vị : 1,5 m = 150 cm.
Ta có AB // CD (cùng vuông góc BD)
EB AB
ED DC
⇒=
(Talet)
1,5m
4cm
Vật
kính
?
6cm
E
A
C
B
D
ỨNG DỤNG CỦA ĐỊNH LÍ
THALES TRONG TAM GIÁC.
Hình học
phẳng
1,5m
4cm
Vật
kính
?
6cm
E
A
C
B
D
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 2/5
(cm)
Vậy người đứng cách vật kính máy ảnh là 225 cm.
Bài 3.
Bóng (AK) của một cột điện (MK) trên mặt đất dài 6m. Cùng lúc đó một cột đèn giao thông
(DE) cao 3m có bóng (AE) dài 2m. Tính chiều cao của cột điện (MK).
Lời giải
Ta có : DE // MK
Tính MK = 9 m
Bài 4.
Để đo chiều cao AC của một cột cờ, người ta cắm một cái cọc
ED có chiều cao 2m vuông góc với mặt đất. Đặt vị trí quan sát
tại B, biết khoảng cách BE là 1,5m và khoảng cách AB là 9m.
Tính chiều cao AC của cột cờ.
Lời giải
Xét ∆ ABC có
AC // ED ( AC ⊥ AB , ED ⊥ AB)
(hệ quả của định lí Ta – lét)
⇒ AC = 12 (m)
Vậy chiều cao AC của cột cờ là 12m.
6 m
>
<
?
2 m
3 m
E
K
M
D
A
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 3/5
Bài 5. Tính chiều cao AB của ngôi nhà. Biết cái cây có
chiều cao ED = 2m và khoảng cách AE = 4m, EC = 2,5m.
Lời giải
Ta có: ED//AB
AB AC
=
ED EC
AB 4 2,5
2 2,5
AB 6,5
2 2,5
6,5.2
AB = = 5,2m
2,5
⇒
+
⇒=
⇒=
⇒
Vậy ngôi nhà cao 5,2m
Bài 6.
Một cột đèn cao 10m chiếu sáng một cây xanh như hình bên dưới. Cây cách cột đèn 2m và có
bóng trải dài dưới mặt đất là 4,8m. Tìm chiều cao của cây xanh đó (làm tròn đến mét).
Lời giải
MC = MA+AC = 4,8+2 = 6,8 (m)
Xét ∆DCM có AB // CD nên :
Bài 7.
B
C
D
M
10m
4,8m
2m
48
10 6 8
7
AB MA
CD MC
AB ,
,
AB ( m )
=
⇒=
⇒≈
(Hệ quả của định lý Ta-let )
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 4/5
Một nhóm các bạn học sinh lớp 8 đã thực hành đo chiều cao AB
của một bức tường như sau: Dùng một cái cọc CD đặt cố định
vuông góc với mặt đất, với CD = 3 m và CA = 5 m. Sau đó, các
bạn đã phối hợp để tìm được điểm E trên mặt đất là giao điểm của
hai tia BD, AC và đo được CE = 2,5 m (Hình vẽ bên).
Tính chiều cao AB của bức tường. (Học sinh không cần vẽ lại
hình)
Lời giải
Xét tam giác EAB có CD//AB (do CD và AB cùng vuông góc với CA).
Theo hệ quả định lí Ta-lét có
CD EC
AB EA
=
(1)
Mà CA = 5m; EC = 2,5m
1
2
3
EC
CA EC
EA
⇒= ⇒ =
và CD = 3m
Thay vào (1), ta được
31
3AB
=
9( )AB m⇒=
. Vậy bức tường cao 9 mét.
Bài 8.
Một người cắm một cái cọc vuông góc với mặt đất sao cho bóng của đỉnh cọc trùng với bóng
của ngọn cây. Biết cọc cao 1,5m so với mặt đất, chân cọc cách gốc cây 8m và cách bóng của
đỉnh cọc 2m. Tính chiều cao của cây. (Kết quả làm tròn đến chữ số thập phân thứ nhất).
Lời giải
Xét tam giác ABE có CD // AB (cùng vuông góc với mặt đất)
CD EC
AB EA
⇒=
(hệ quả của định lí Ta-lét)
1, 5 2
28AB
⇒=
+
7,5AB⇒=
(m)
Vậy chiều cao của cây là 7,5 (m).
1,5m
2m
8m
D
A
E
C
B
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 5/5
Bài 9: Bóng của một tháp trên mặt đất có độ dài
BC = 63 mét. Cùng thời điểm đó, một cây cột DE
cao 2 mét cắm vuông góc với mặt đất có bóng dài 3
mét. Tính chiều cao của tháp?
Lời giải
*DE / /AB (
DE CE
(
AB CB
23
AB 63
AB 42m
cuøng vuoâng goùc BC)
Heä quaû Talet)⇒=
⇒=
⇒=
Vậy chiều cao của Tháp là 42m
Bài 10:
Giữa hai điểm B và C có một cái ao. Để đo khoảng cách BC người ta
đo được các đoạn thẳng AD = 2m, BD = 10m và DE = 5m. Biết DE // BC,
tính khoảng cách giữa hai điểm B và C.
Lời giải
Xét tam giác ABC có DE // BC
⇒


=


(HQ của đl Ta-lét)
⇒  = 30.
Vậy khoảng cách giữa hai điểm B và C là 30m
Bài 11: Để đo khoảng cách giữa hai điểm A và B (không
thể đo trực tiếp). Người ta xác định các điểm C, D, E như
hình vẽ. Sau đó đo được khoảng cách giữa A và C là AC =
6m, khoảng cách giữa C và E là EC = 2m; khoảng cách giữa
E và D là DE = 3m. Tính khoảng cách giữa hai điểm A và
B.
Lời giải
Ta có: AB // ED
=>
AB
ED
=
AC
CE
=>
AB
3
=
6
2
=>
AB
=
m9
2
3.
6
=
Vậy chiều rộng AB của khúc sông khoảng 9m
10m
5m
2m
E
B
A
C
D
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 1/15
A. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM
1. Định nghĩa
Đường trung bình của tam giác là đoạn thẳng nối trung điểm hai
cạnh của tam giác.
laø trung ñieåm cuûa
laø ñöôøng trung bình cuûa
laø trung ñieåm cuûa
M AB
MN ABC
N AC

.
Mỗi tam giác có ba đường trung bình.
2. Tính chất
Đường trung bình của tam giác thì song song với cạnh thứ ba và bằng một nửa cạnh ấy.
Theo hình bên,
MN
là đường trung bình của
1
.
2
MN BC
ABC
MN BC

3. Định lý đường trung bình của tam giác
Trong một tam giác, nếu một đường thẳng đi qua trung điểm của một cạnh và song song
với cạnh thứ hai thì đi qua trung điểm của cạnh thứ ba của tam
giác đó.
ABC
MA MB M AB NA NC
MN BC N AC

.
ĐƯỜNG TRUNG BÌNH CỦA TAM GIÁC
Hình học
phẳng
N
M
P
B
C
A
N
M
B
C
A
MN
BC
N
M
B
C
A
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 2/15
B. CÁC DẠNG BÀI TẬP VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI
Dạng 1: Tính độ dài đoạn thẳng
Dựa vào tính chất đường trung bình của tam giác để tính độ dài đoạn thẳng.
Ví dụ 1. Tìm độ dài
x
trong các hình sau
a) b)
Lời giải
a) Xét tam giác ABC, ta có
M là trung điểm của AB;
N là trung điểm của AC.
MN
là đường trung bình của
ABC
.
1
7
2
MN BC x cm 
.
b) Xét tam giác ABC, ta có
M là trung điểm của AB;
N là trung điểm của AC.
MN
là đường trung bình của
ABC
.
1
7, 5
2
MN BC x cm 
.
Ví dụ 2. Cho tam giác
ABC
vuông tại
A
,
5AB
,
13BC
. Qua trung điểm
M
của
AB
, vẽ
một đường thẳng song song với
AC
cắt
BC
tại
N
. Tính độ dài
MN
.
Lời giải
Xét
ABC
có
MA MB
và
MN A C
nên
NB NC
. Do
đó,
MN
là đường trung bình. Suy ra
1
2
MN AC
.
Vì
ABC
vuông tại
A
nên
2 2 2 22
13 5 144AC BC AB 
12AC
.
Vậy
12 : 2 6MN 
.
Dạng 2: Chứng minh hai đoạn thẳng bằng nhau; hai đường thẳng song song.
Sử dụng tính chất đường trung bình của tam giác.
x
3,5cm
N
M
B
C
A
x
15cm
N
M
B
C
A
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 3/15
Sử dụng dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song, hai đoạn thẳng bằng
nhau như đã học ở lớp 7.
Ví dụ 3. Cho tam giác
ABC
, các đường trung tuyến
BD
,
CE
. Gọi
M
,
N
theo thứ tự là trung
điểm của
BE
và
CD
. Gọi
I
,
K
theo thứ tự là giao điểm của
MN
với
BD
và
CE
. Chứng minh
MI IK KN

.
Lời giải
Xét
BED
có
MI ED
ID IB
ME BM

.
Xét
CED
có
NK ED
KE KC
NC ND

.
Suy ra
1
2
MI ED
;
1
2
NK ED
;
1
2
ED B C
.
11 1 1
22 2 2
IK MK MI BC DE DE DE DE
.
Vậy
MI IK KN
.
Ví dụ 4. Cho tam giác
ABC
, điểm
D
,
E
thuộc
AC
sao cho
AD DE EC
. Gọi
M
là trung
điểm của
BC
,
I
là giao điểm của
BD
và
AM
. Chứng minh :
a)
ME BD
; b)
AI IM
.
Lời giải
a) Xét
CBD
có
EC ED
ME BD
MC MB
.
b) Xét
AEM
có
ID ME
IA IM
AD DE

.
Ví dụ 5. Cho tam giác
ABC
, các đường trung tuyến
BD
,
CE
cắt nhau tại
G
. Gọi
M
,
N
lần
lượt là trung điểm
BG
,
CG
. Chứng minh tứ giác
MNDE
có các cặp cạnh đối song song và
bằng nhau.
Lời giải
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 4/15
Xét
ABC
có
(1).
1
2
ED BC
ED BC
Xét
GBC
có
(2).
1
2
MN BC
MN BC
Từ
(1)
và
(2)
ED MN
ED MN
.
Xét
BAG
có
(3).
1
2
EM AG
EM AG
Xét
CAG
có
(4).
1
2
DN AG
DN AG
Từ
(3)
và
(4)
EM DN
EM DN
.
Vậy tứ giác
MNDE
có các cặp cạnh đối song song và bằng nhau.
Ví dụ 6. Cho
BD
là đường trung tuyến của tam giác
ABC
,
E
là trung điểm của đoạn thẳng
AD
,
F
là trung điểm đoạn thẳng
DC
,
M
là trung điểm cạnh
AB
,
N
là trung điểm cạnh
BC
.
Chứng minh
ME NF
và
ME NF
.
Lời giải
Xét
ABD
có
(1)
1
2
ME BD
MA MB
EA ED
ME BD



.
Xét
CBD
có
(2)
1
2
NF BD
NB NC
FC FD
NF BD



.
Từ
(1)
và
(2)
.
ME NF
ME NF
Dạng 3: Sử dụng tính chất đường trung bình của tam giác để chứng minh tứ giác
hình thoi; hình bình hành; hình chữ nhật; hình vuông.
Vận dụng định nghĩa, tính chất và định lý đường trung bình của tam giác để
chứng minh bài toán liên quan.
Ví dụ 5. Cho tứ giác
ABCD
. Gọi
M
,
N
,
P
,
Q
lần lượt là trung điểm của các cạnh
AB
,
BC
,
CD
,
DA
. Chứng minh tứ giác
MNPQ
là hình bình hành.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 5/15
Lời giải
Xét tam giác
DAC
có
PQ
là đường trung bình
(1)
1
.
2
PQ AC
PQ AC
Xét tam giác
BAC
có
MN
là đường trung bình
(2)
1
.
2
MN AC
MN AC
Từ
1
và
2
suy ra
.
MN PQ
MN PQ
Tứ giác
MNPQ
là hình bình hành.
Ví dụ 6. Cho tứ giác
ABCD
có hai đường chéo vuông góc với nhau. Gọi
E
,
F
,
G
,
H
theo thứ
tự là trung điểm của các cạnh
AB
,
BC
,
CD
,
DA
. Chứng minh tứ giác
HEFG
là hình chữ nhật.
Lời giải
Xét
ABD
có EH là đường trung bình.
⇒
EH BD
và
1
2
EH BD=
. (1)
Xét
CBD
có
FG
là đường trung bình.
⇒
FG BD
và
1
2
FG BD=
. (2)
Từ (1) và (2)
⇒
EFGH
là hình bình hành.(3)
Xét
BAC
có
EF
là đường trung bình.
⇒
EF AC
.
Mà
AC BD⊥
và
BD FG
⇒
EF FG⊥
. (4)
Từ (3) và (4)
⇒
EFGH
là hình chữ nhật.
Ví dụ 7. Cho tứ giác
ABCD
có
AC BD=
, gọi
E
,
F
,
G
,
H
lần lượt là trung điểm các cạnh
AB
,
BC
,
CA
,
DA
. Chứng minh rằng
EFGH
là hình thoi.
Lời giải
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 6/15
ABD
có
EH
là đường trung bình nên
2
BD
EH =
.
Hoàn toàn tương tự, xét các tam giác
BCD
,
ACD
,
ABC
, ta được
;; .
22 2
BD AC AC
GF EF GH= = =
Lại có
AC BD
=
nên
EH EF GF GH= = =
.
Do đó
EFGH
là hình thoi.
Ví dụ 8. Cho tam giác
ABC
vuông cân tại
A
. Gọi
M
,
N
là trung điểm
AB
,
AC
. Qua
M
kẻ
đường thẳng song song
AC
và cắt
BC
tại
P
. Chứng minh rằng
AMPN
là hình vuông.
Lời giải
Ta có
M
là trung điểm của
AB
,
MP AC
⇒
MP
là đường trung bình
của
ABC
⇒
P
là trung điểm của
BC
.
Mà
N
là trung điểm của
AC
⇒
NP
là đường trung bình của
ABC
⇒
NP AB
⇒
AMPN
là hình bình hành.
Mà
90MAN AMPN
°
= ⇒
là hình chữ nhật. Mà
22
AB AC
AM AN= = =
⇒
AMPN
là hình vuông.
Dạng 4: Bài toán thực tế liên quan đường trung bình tam giác.
Vận dụng định nghĩa, tính chất và định lý đường trung bình giải quyêt bài toán
liên quan.
Ví dụ 9.
Khi thiết kế một cái thang gấp, để đảm bảo an toàn người thợ đã
làm thêm một thanh ngang để giữ cố định ở chính giữa hai bên
thang (như hình vẽ bên) sao cho hai chân thang rộng một khoảng
là 80 cm. Hỏi người thợ đã làm thanh ngang đó dài bao nhiêu
cm ?
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 7/15
Lời giải
Gọi MN là thanh ngang ; BC là độ rộng giữa hai bên thang.
MN nằm chính giữa thang nên M; N là trung điểm AB và AC.
Suy ra MN là đường trung bình của tam giác ABC.
Suy ra MN =
11
.80 40 ( )
22
BC cm
= =
.
Vậy người thợ đã làm thanh ngang đó dài 40 cm.
Ví dụ 10.
Giữa hai điểm
B
và
C
bị ngăn cách bởi hồ nước (như hình dưới). Hãy xác định độ dài
BC
mà
không cần phải bơi qua hồ. Biết rằng đoạn thẳng
KI
dài
25m
và
K
là trung điểm của
AB
,
I
là
trung điểm của
AC
.
Lời giải
Xét tam giác ABC, có:
K là trung điểm AB
I là trung điểm AC
⇒
KI là đường trung bình của tam giác ABC
⇒
1
2
KI BC=
Hay
1
25 .
2
BC=
( )
50BC m=
C. BÀI TẬP VẬN DỤNG
Bài 1. Cho tam giác
MNP
,
K
là trung điểm
NP
,
Q
là một điểm nằm trên cạnh
MN
sao cho
2NQ QM
. Gọi
I
là giao điểm của
PQ
và
MK
. Chứng minh
I
là trung điểm của
MK
.
Lời giải
Gọi
E
là trung điểm
QN KE PQ
và
Q
là trung điểm
ME
.
IQ
là đường trung bình của
MEK I
là trung điểm của
MK
.
A
B
C
M
N
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 8/15
Bài 2. Cho tam giác
ABC
, trung tuyến
AM
. Gọi
I
là trung điểm
AM
,
D
là giao điểm của
BI
và
AC
.
a) Chứng minh
1
2
AD DC
; b) So sánh độ dài
BD
và
ID
.
Lời giải
a) Kẻ
MN BD
,
N AC
.
MN
là đường trung bình trong
CBD
N
là trung điểm của
(1)
CD
.
IN
là đường trung bình trong
AMN
D
là trung điểm của
(2)
AN
.
Từ
(1)
và
(2)
suy ra
1
2
AD DC
.
Có
1
2
ID MN
;
1
2
MN BD
, nên
BD ID
.
Bài 3: Cho tam giác
ABC
, đường trung tuyến
AD
. Gọi
M
là một điểm trên cạnh
AC
sao
cho
1
2
AM MC
. Gọi
O
là giao điểm của
BM
và
AD
. Chứng minh rằng
a)
O
là trung điểm của
AD
. b)
1
4
OM BM
.
Lời giải
AC
a) Qua
D
vẽ một đường thẳng song song với
BM
cắt
tại
N
.
Xét
MBC
có
DB DC
và
DN BM
nên
1
2
MN NC MC
(định lý đường trung bình của tam giác).
Mặt khác
1
2
AM MC
, do đó
1
2
AM MN MC
.
Xét
AND
có
AM MN
và
BM DN
nên
OA OD
hay O là trung điểm của AD.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 9/15
b) Xét
AND
có
OM
là đường trung bình nên
1
2
OM DN
. (1)
Xét
MBC
có
DN
là đường trung bình nên
1
2
DN BM
. (2)
Từ (1) và (2) suy ra
1
4
OM BM
.
Bài 4. Cho tam giác
ABC
, hai đường trung tuyến
BM
và
CN
cắt nhau tại
G
. Gọi
D
và
E
lần
lượt là trung điểm của
GB
và
GC
. Chứng minh rằng
a)
MN DE
. b)
ND ME
.
Lời giải
a) Vì
BM
,
CN
là các đường trung tuyến của
ABC
nên
MA MC
,
NA NB
.
Do đó
MN
là đường trung bình của
ABC
, suy ra
MN BC
. (1)
Ta có
DE
là đường trung bình của
GBC
nên
DE BC
. (2)
Từ (1) và (2) suy ra
MN DE
.
b) Xét
ABG
, ta có
ND
là đường trung bình.
Xét
ACG
, ta có
ME
là đường trung bình. Do đó
ND AG
,
ME AG
. Suy ra
ND ME
.
Bài 5. Cho tam giác
ABC
, đường trung tuyến
AM
. Gọi
D
,
E
,
F
lần lượt là trung điểm của
AB
,
AC
và
AM
. Chứng minh rằng
a) Ba điểm
D
,
E
,
F
thẳng hàng. b)
F
là trung điểm của
DE
.
Lời giải
a) Xét
ABM
có
DF
là đường trung bình nên
DF BM
hay
DF BC
. (1)
Xét
ABC
có
DE
là đường trung bình nên
DE BC
, (2)
Từ (1) và (2) suy ra
D
,
E
,
F
thẳng hàng.
b) Chứng minh
DE FE
(bằng
1
2
của hai đoạn thẳng bằng
nhau).
Bài 6. Cho tam giác
ABC
vuông tại
A
, đường cao
AH
. Gọi
M
và
N
lần lượt là trung điểm
của
HA
và
HC
. Chứng minh rằng
BM AN
.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 10/15
Lời giải
Xét
HAC
có
MN
là đường trung bình nên
MN A C
MN AB

.
Xét
BAN
có
AH
và
NM
là hai đường cao cắt nhau tại
M
.
Do đó
.BM AN
Bài 7. Cho hình chữ nhật
ABCD
. Gọi
E
,
F
,
G
,
H
lần lượt là
trung điểm của
AB
,
BC
,
CD
,
DA
. Chứng minh:
a)
EFGH
là hình thoi. b)
AC
,
BD
,
EG
,
FH
đồng quy.
Lời giải
a)
ABC
có
EF
là đường trung bình nên
EF AC
và
2
AC
EF =
.
ACD
có
GH
là đường trung bình nên
GH AC
và
2
AC
GH =
.
Suy ra
EF GH
và
EF GH
=
. Do đó
EFGH
là hình bình hành.
Hơn nữa,
ABD
có
EH
là đường trung bình nên
2
BD
EH =
.
Mà
AC BD=
(hình chữ nhật
ABCD
) nên
EF EH=
, suy ra
EFGH
là hình thoi.
b) Vì
ABCD
là hình chữ nhật nên
AE CG
và
AE CG
=
.
Do đó tứ giác
AECG
là hình bình hành.
Mà
O
là trung điểm của đường chéo
AC
(trong hình chữ nhật
ABCD
).
Nên
O
cũng là trung điểm của đường chéo
EG
.
Hoàn toàn tương tự, ta cũng chứng minh được
AHCF
là hình bình hành.
Và suy ra
O
cũng là trung điểm của đường chéo
HF
.
Vậy
AC
,
BD
,
CD
,
DA
đồng quy tại
O
.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 11/15
Bài 8.
Để làm cây thông noel, người thợ sẽ dùng một cái khung sắt
hình tam giác cân như hình vẽ bên, sau đó gắn mô hình cây
thông lên. Cho biết thanh BC = 120cm. Tính độ dài các thanh
GF; HE; ID.
Bài 9. Để thiết kế mặt tiền cho căn nhà cấp bốn mái thái, sau
khi xác định chiều dài mái PQ = 1,5m. Chú thợ nhẩm tính chiều dài mái DE biết Q là trung
điểm EC, P là trung điểm của DC. Em hãy tính giúp chú thợ xem chiều dài mái DE bằng bao
nhiêu (xem hình vẽ minh họa) ?
Lời giải
Vì Q là trung điểm EC, P là trung điểm của DC nên PQ là đường trung bình của tam giác CDE
1
2
2 2.1,5 3
QP DE
DE QP m
=
⇒= = =
Vậy chiều dài mái DE bằng 3m
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 12/15
Bài 10.
a/ Giữa 2 điểm A và B là một hồ nước. Biết A, B lần lượt là
trung điểm của MC và MD (như hình vẽ). Bạn Mai đi từ C đến
D hết 120 bước chân, trung bình mỗi bước chân của Mai đi được
4dm.
Hỏi khoảng cách từ A đến B là bao nhiêu mét?
Lời giải
AB là đường trung bình của ΔMCD
AB =
1
2
CD = > AB = 60 (bước chân)
Khoảng cách từ A đến B là: 60 . 4 = 240 ( dm) = 24m.
b/ Để đo khoảng cách hai điểm B và C bị chắn bởi 1 cái hồ sâu, người ta thực hiện đo như
hình 1. Biết khoảng cách giữa hai điểm D và E đo được là 53m. Hỏi B và C cách nhau bao
nhiêu m ?
Hình 1
Hình 2
c/ Để đo khoảng cách giữa hai điểm A và B bị ngăn cách bởi một hồ nước người ta đóng các
cọc tại các vị trí A, B, M, N, O như hình 2 và đo được
MN 45m=
. Tính khoảng cách AB biết
M, N lần lượt là điểm chính giữa OA và OB.
Bài 11.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 13/15
Toán thực tế đường trung bình: Nhà tâm lý học Abraham Maslow (1908 – 1970) được xem
như một trong những người tiên phong trong trường phái Tâm lý học nhân văn. Năm 1943,
ông đã phát triển Lý thuyết về Thang bậc nhu cầu của con người (như hình vẽ bên). Trong đó,
BK = 6cm. Hãy tính đoạn thẳng CJ; EH?
Bài 12.
Để đo khoảng cách giữa hai điểm
A
và
B
bị ngăn cách bởi một hồ nước
người ta đóng các cọc ở vị trí
, , , ,
ABCDE
như hình vẽ. Người ta đo được
350m
DE
=
. Tính khoảng cách giữa hai điểm
A
và
B
.
Lời giải
* C/m:
DE
là đường trung bình
ABC∆
*
1
2
DE AB
=
2. 2.350 700( )AB DE m⇒= = =
E
D
C
B
A
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 14/15
Bài 13. Một cáp treo di chuyển giữa hai địa điểm A và B của một hồ nước (hình bên). Biết M,
N lần lượt là trung điểm của OA, OB và MN = 85m. Hỏi quãng đường di chuyển của cáp treo
từ A sang B dài bao nhiêu mét?
Lời giải
Vì M, N lần lượt là trung điểm của OA và OB.
Nên MN là đường trung bình của tam giác OAB
1
.
2
MN AB=
Suya ra AB = 2. MN = 2. 85 = 170m
Bài 14. Giữa 2 điểm A và N là một một hồ
nước sâu. Để tính khoảng cách giữa 2 điểm A
và N, một học sinh đã lấy M làm mốc và lấy H,
G lần lượt là trung điểm của MA, MN.
a)Chứng minh HG là đường trung bình.
b)Hỏi A và N cách nhau bao nhiêu mét. Biết
khoảng cách giữa 2 điểm H và G là 62m.
Lời giải
Xét
∆
AMN ta có:
H là trung điểm AM(gt)
G là trung điểm MN(gt)
⇒
HG là đường trung bình
∆
AMN
1
2
2 2.62 124
HG AN
AN HG m
⇒=
⇒= = =
Vậy AN=124m
Bài 15. Người ta xây dựng mô hình như hình dưới để đo bề rộng MN của một cái hồ nước
mà không cần phải đo trực tiếp. Em hãy tính xem độ rộng của hồ nước trong hình vẽ là bao
nhiêu?
40m
C
B
A
M
N
A
H
G
N
M
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 15/15
Lời giải
Xét ∆AMN, Ta có:
B là trung điểm của AM
C là trung điểm của AN
⇒ BC là đường trung bình của ∆AMN
2
MN
BC⇒=
80MN m⇒=
Vậy độ rộng của hồ nước là 80 (m)
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 1/8
A. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM.
1. Định lí.
Trong tam giác, đường phân giác của một góc chia cạnh đối diện thành
hai đoạn thẳng tỉ lệ với hai cạnh kề hai đoạn thẳng ấy.
Ta có
GT
;ABC AD∆
là tia phân giác của
()BAC D BC∈
KL
DB AB
DC AC
=
.
2. Chứng minh định lý trên.
Qua
B vẽ đường thẳng song song với AC, cắt đường thẳng
AD tại E . Ta có 
�
=

�
(gt). Vì BE // AC nên 
�
=

�
(hai góc so le trong). Suy
ra 
�
=
�
. Do đó tam giác ABE cân tại B, suy ra BE =
AB (1).
Áp dụng
hệ quả của định lí Thales đối với tam giác ACD, ta
có
(2)
DB BE
DC AC
=
Từ (1); (2) suy ra
(dpcm)
DB AB
DC AC
=
B. CÁC DẠNG BÀI TẬP VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI
Dạng 1: Sử dụng tính chất đường phân giác của tam giác để tính độ dài đoạn thẳng
Bước 1: Xác định đường phân giác và lập các đoạn thẳng tỉ lệ.
Bước 2: Sử dụng các đoạn thẳng tỉ lệ đó để tính độ dài đoạn thẳng chưa biết.
Ví dụ 1. Tính
x
trong hình và làm tròn kết quả đến hàng phần mười.
a) b)
TÍNH CHẤT ĐƯỜNG PHÂN
GIÁC CỦA TAM GIÁC .
Hình học
phẳng
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 2/8
Lời giải
Hình a: Do
AD
là đường phân giác trong của góc
A
nên ta có
.
DC AC AC
DC DB
DB AB AB
=⇒=⋅
Thay số ta có
8,5
3 5,1
5
DC
= ⋅=
. Khi đó
3 5,1 8,1
x DB DC= + =+=
.
Hình b: Với
12,5KL x= −
và do
IL
là đường phân giác trong của góc
I
nên theo tính chất đường phân giác
ta có
Theo tính chất đường phân giác ta có
12,5 6,2 2175
7,3
8,7 298
KL IK x
x
LJ IJ x
−
= ⇒ = ⇔= ≈
.
Dạng 2: Sử dụng tính chất đường phân giác của tam giác để tính tỉ số, chững minh các hệ thức,
các đoạn thẳng bằng nhau, các đường thẳng song song
Bước 1: Xác định đường phân giác và lập các đoạn thẳng tỉ lệ.
Bước 2: Sử dụng các tỉ số đã có, cùng với các tính chất của tỉ lệ thức, các tỉ số trung gian
(nến cần) và định lí đảo của định lí Ta-lét để tính tỉ số đoạn thẳng hoặc chứng minh các hệ
thức. Từ đó suy ra các đoạn thẳng bằng nhau hay các đường thẳng song song.
Ví dụ 2. Cho tam giác cân
ABC
, có
BA BC a= =
,
AC b=
. Đường phân giác của góc
A
cắt
BC
tại
M
,
đường phân giác góc
C
cắt
BA
tại
N
.
a) Chứng minh
MN AC
.
b) Tính
MN
theo
a
,
b
. ĐS:
ab
MN
ab
=
+
.
Lời giải
a) Theo tính chất đường phân giác trong của góc
A
và góc
C
ta có
BM AB a
CM AC b
= =
; (1)
BN CB a
AN CA b
= =
. (2)
Từ
(1)
và
(2)
suy ra
BM BN
CM AN
=
. Theo định lý Thales đảo ta được
//MN AC
.
b) Tính
MN
theo
a
,
b
.
Theo
(2)
có
.
BN a AB a b AN b BN a
AN b AN b AB a b AB a b
+
=⇒= ⇔= ⇒=
++
Do
MN AC
nên
BN MN BN a ab
MN AC b
BA AC BA a b a b
= ⇔ = ⋅ = ⋅=
++
.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 3/8
Ví dụ 3. Cho tam giác
ABC
có
12
AB =
cm,
20AC =
cm,
28BC =
cm. Đường phân giác góc
A
cắt
BC
tại
D
. Qua
D
kẻ
//DE AB
(
E AC∈
).
a) Tính độ dài các đoạn thẳng
BD
,
DC
và
DE
. ĐS:
10,5DB =
;
17,5
DC =
;
7,5
DE =
.
b) Cho biết diện tích tam giác
ABC
là
S
. Tính diện tích các tam giác
ABD
,
ADE
,
DCE
theo
S
.
ĐS:
3
8
ABD
SS=
,
15
64
ADE
SS=
,
25
64
DCE
SS=
.
Lời giải
a) Theo tính chất đường phân giác trong góc
A
ta có
33
55
DB AB DB
DB DC
DC AC DC
= ⇒ =⇔=
; (1)
Mặt khác
28
DB DC BC
+==
. (2)
Từ
(1)
và
(2)
ta tính được
10,5
DB
=
cm và
17,5DC =
cm.
Vì
DE AB
nên ta có
17,5
12 7,5
28
DE DC DC
DE AB
AB BC BC
= ⇒ = ⋅ = ⋅=
cm.
b) Gọi
AH
là đường cao kẻ từ
A
của
ABC
. Ta có
1
2
ABC
S AH BC=⋅⋅
;
1
2
ABD
S AH BD=⋅⋅
và
1
2
ADC
S AH CD=⋅⋅
.
Suy ra
3
8
ABD
BD
S SS
BC
= ⋅=
và
5
8
ADC
CD
S SS
BC
= ⋅=⋅
.
Chứng minh tương tự bằng cách trong
ADC
ta kẻ đường cao
DF
ta được
1
2
ADC
S DF AC
=⋅⋅
;
1
2
ADE
S DF AE=⋅⋅
và
1
2
DCE
S DF EC=⋅⋅
.
Suy ra
15
64
ADE ADC ADC
AE BD
S SSS
AC BC
=⋅=⋅ =⋅

. và
25
64
DCE ADC ADC
EC DC
S S SS
AC BC
=⋅ =⋅=⋅

.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 4/8
C. BÀI TẬP VẬN DỤNG
Bài 1. Cho tam giác
ABC
vuông tại
A
. Kẻ phân giác trong
AD
của
BAC
(với
D BC∈
), biết
15DB =
cm,
20DC =
cm. Tính độ dài các đoạn thẳng
AB
,
AC
.
ĐS:
3, 5
AB
≈
cm;
4,7
AC ≈
cm.
Lời giải
Theo tính chất đường phân giác ta có
33
44
AB DB
AB AC
AC DC
= =⇒=
. (1)
Mặt khác, tam giác
ABC
vuông tại
A
nên theo định lý Py- ta-go
ta có
222 2 22
( ) 1225
AB AC BC BD DC AB AC+==+ ⇔+=
.
(2)
Từ
(1)
và
(2)
ta có hệ
22
3
3, 5 cm
4
4, 7 cm.
1225
AB AC
AB
AC
AB AC
=
≈
⇔

≈
+=
Bài 2. Cho tam giác
ABC
, trung tuyến
AM
. Phân giác của
AMB
cắt
AB
ở
D
, phân giác của
AMC
cắt
AC
ở
E
.
a) Chứng minh
DE
song song với
BC
.
b) Gọi
I
là giao điểm của
DE
và
AM
. Chứng minh
I
là trung điểm của
DE
.
Lời giải
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 5/8
a) Theo tính chất đường phân giác ta có
DA MA
DB MB
=
và
EA MA
EC MC
=
.
Mặt khác
MB MC=
nên
DA EA
DB EC
=
. Theo định lý Ta-lét đảo ta được
//DE BC
.
b) Theo câu a) ta có
DE BC
nên
AD AE
AB AC
=
.
Xét định lý Ta-lét cho
ABM
và
ACM
ta có
AD DI
AB BM
=
và
AE IE
AC CM
=
.
Từ đó, suy ra
DI IE
BM CM
=
mà
MB CM=
nên
DI IE=
hay
I
là trung điểm của
DE
.
Bài 3. Cho tam giác
ABC
vuông tại
A
và
12AB =
cm,
16
AC
=
cm. Đường phân giác góc
A
cắt
BC
tại
D
.
a) Tính
BC
,
BD
và
CD
. ĐS:
20BC =
cm;
8, 6BD
≈
cm;
11, 4DC
≈
cm.
b) Vẽ đường cao
AH
. Tính
AH
,
HD
và
AD
. ĐS:
9,6
AH ≈
cm,
1, 4HD ≈
cm,
9,7
AD ≈
cm.
Lời giải
a) Áp dụng định lý Py-ta-go ta có
22
20 cm.BC AB AC= +=
Theo tính chất đường phân giác trong của góc
A
ta có
33
44
DB AB
DB DC
DC AC
= =⇒=
.
Mặt khác ta lại có
3
20 20 11,4
4
BD DC BC DC DC DC+==⇒ +=⇔≈
cm.
Do đó
20 11,4 8,6BD BC DC=−=− =
cm.
b) Ta có
1
96
2
ABC
S AB AC=⋅⋅ =
cm.
Mặt khác
2
1
9,6
2
ABC
ABC
S
S AH BC AH
BC
⋅
=⋅⋅⇒ = ≈
cm.
Áp dụng định lý Py-ta-go cho tam giác vuông
AHC
ta có
22
12,8
CH AC AH= −≈
cm.
Suy ra
12, 8 11, 4 1, 4HD HC DC=−= − ≈
cm.
Áp dụng định lý Py-ta-go cho tam giác vuông
AHD
ta có
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 6/8
22
9,7AD AH HD= +≈
cm.
Bài 4. Cho tam giác cân
ABC
(
AB AC=
), đường phân giác góc
B
cắt
AC
tại
D
và cho biết
15AB =
cm,
10BC =
cm.
a) Tính
AD
,
DC
. ĐS:
9AD =
cm;
6DC =
cm.
b) Đường vuông góc với
BD
tại
B
cắt đường thẳng
AC
kéo dài tại
E
. Tính
EC
. ĐS:
30EC =
cm.
Lời giải
a) Ta có
15AD DC AC AB+===
cm. (1)
và
15 3
10 2
AD AB
DC BC
= = =
. (2)
Từ (1) và (2) suy ra
15
3
2
AD DC
AD DC
+=
= ⋅
.
Từ đó suy ra
9AD =
cm,
6DC =
cm.
b) Vì
BD BE⊥
nên
BE
là phân giác ngoài của góc
B
của tam giác
ABC
.
Khi đó ta có
AE AB
EC BC
=
. Suy ra
10 2
15 3
AE BC AE AE
EC
AB
⋅ ⋅⋅
= = =
.
Suy ra
3 2( )CE AC CE⋅=⋅ +
hay
2CE AC= ⋅
. Do đó
30CE =
cm.
D. BÀI TẬP VỀ NHÀ
Bài 5. Tính
x
trong hình và làm tròn kết quả đến chữ số thập phân thứ nhất.
a) b)
Lời giải
Hình a: Ta có
25BD x= −
.
Theo tính chất đường phân giác trong ta có
25 20 75
10, 7
15 7
DB AB x
x
DC AC x
−
= ⇒ = ⇔= ≈
.
Hình b: Ta có
28LJ x= −
.
Theo tính chất phân giác trong ta có
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 7/8
20 35
17,5
28 12 2
LK IK x
x
LJ IJ x
= ⇒ = ⇔= =
−
.
Bài 6. Cho tam giác
ABC
, trung tuyến
AM
. Tia phân giác góc
AMB
cắt
AB
tại
D
, tia phân giác góc
AMC
cắt cạnh
AC
tại
E
. Chứng minh
DE BC
.
Lời giải
Theo tính chất đường phân giác ta có
DA MA
DB MB
=
và
EA MA
EC MC
=
.
Mặt khác
MB MC=
nên
DA EA
DB EC
=
.
Theo định lý Ta-lét đảo ta được
DE BC
.
Bài 7. Cho tam giác
ABC
có
15AB =
cm,
20AC =
cm,
25BC =
cm. Đường phân giác góc
A
cắt
BC
tại
D
.
a) Tính độ dài các đoạn thẳng
BD
,
DC
. ĐS:
10, 7DB
≈
cm;
14,3DC ≈
cm.
b) Tính tỉ số diện tích hai tam giác
ABD
và
ACD
. ĐS:
107
143
.
Lời giải
a) Áp dụng tính chất đường phân giác trong góc
A
. Ta có
33
44
DB AB DB
DB DC
DC AC DC
= ⇒ =⇔=
; (1)
Mặt khác
25DB DC BC+==
. (2)
Từ
(1)
và
(2)
ta có tính được
10, 7DB ≈
cm và
14,3DC ≈
cm.
b) Gọi
AH
là đường cao kẻ từ
A
của
ABC
và
S
là diện tích
ABC
. Ta có
1
2
ABC
S AH BC=⋅⋅
;
1
2
ABD
S AH BD=⋅⋅
và
1
2
ADC
S AH CD=⋅⋅
.
Suy ra
107
250
ABD
BD
S SS
BC
= ⋅= ⋅
và
143
250
ADC
CD
S SS
BC
= ⋅= ⋅
.
Do đó
107
143
ABD
ADC
S
S
=
.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8
Trang 8/8

Preview text:

PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 1/13 Hình học phẳng
A. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM. 1.Đoạn thẳng tỉ lệ.
Hai đoạn thẳng AB và CD được gọi là tỉ lệ với hai đoạn thẳng MN và PQ nếu có tỉ lệ thức AB MN  . CD Q P
2. Định lí Thales .
Định lí: Nếu một đường thẳng song song với một cạnh
của tam giác và cắt hai cạnh còn lại thì nó định ta trên
hai cạnh đó những đoạn thẳng tương ứng tỉ lệ
 Trong hình vẽ, nếu MN // BC thì AM AN = . MB NC
Do đó AM MB AM + MB AB = = = . Suy ra AM AN = ; AN NC AN + NC AC AB AC
Định lí: Nếu một đường thẳng cắt hai cạnh của một tam
giác và định ra trên hai cạnh này những đoạn thẳng tương
ứng tỉ lệ thì đường thẳng đó song song với cạnh còn lại của tam giác.
 Trong hình vẽ, nếu có một trong hai tỉ lệ thức : AM AN = , MB NC = thì ta cũng có MN // BC; AB AC AB AC
4. Hệ quả của định lí Thales đảo
Hệ quả: Nếu một đường thẳng song song với một cạnh
của tam giác và cắt hai cạnh còn lại thì nó tạo thành một
tam giác mới có ba cạnh tương ứng tỉ lệ với ba cạnh của tam giác đã cho.
Cho tam giác ABC, đường thẳng d song song với cạnh
BC lần lượt cắt các cạnh AB; AC tại M và N. Khi đó , ta có : AM AN MN = = ; AB AC BC
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 2/13
Chú ý: Hệ quả trên vẫn đúng cho trường hợp đường thẳng d song song với một cạnh của
tam giác và cắt phần kéo dài của hai cạnh còn lại.
B. CÁC DẠNG BÀI TẬP VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI
Dạng 1: Viết tỉ số các cặp đoạn thẳng hoặc tính tỉ số của hai đoạn thẳng
 Sử dụng định nghĩa đoạn thẳng tỉ lệ.
Ví dụ 1.
Đoạn thẳng AB gấp 5 lần đoạn thẳng CD, đoạn thẳng A′B′ gấp 7 lần đoạn thẳng CD.
a) Tính tỉ số của hai đoạn thẳng AB và A′B′. ĐS: 5 . 7
b) Cho biết đoạn thẳng MN = 55 cm và M N′′ = 77 cm; hỏi hai đoạn thẳng AB và A′B′ có tỉ lệ
với đoạn thẳng MN và M N′′ không? ĐS: Có tỉ lệ. Lời giải a) AB 5CD 5 = = .
A′B′ 7CD 7 b) MN 55 5 AB MN = = = =
. Vậy hai đoạn thẳng AB và A′B′ tỉ lệ với đoạn thẳng MN và M N
′ ′ 77 7 A′B′ M N ′ ′ M N ′ ′.
Dạng 2: Tính độ dài đoạn thẳng hoặc chứng minh đoạn thẳng tỉ lệ
 Bước 1: Xác định các cặp đoạn thẳng tỉ lệ có được nhờ định lí Ta-lét.
 Bước 2: Sử đụng độ dài các đoạn thẳng đã có và vận dụng các tính chất của tỉ
lệ thức để tìm độ dài đoạn thẳng.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 3/13
Ví dụ 2
. Tính x trong các trường hợp sau. a) b) c) ĐS: x = 2 . ĐS: x = 6,8. ĐS: x = 2,8. Lời giải a) AM AN = MB NC x 4 = . 5 10 x = 2 b) KN KO = KL KM 4 5 = . x 5 + 3,5 x = 6,8 c) PS PT = SQ TR 4 5 = . x 8,5 − 5 x = 2,8
Ví dụ 2. Cho hình thang ABCD có (AB CD) và AB < CD . Đường thẳng song song với đáy AB
cắt các cạnh bên AD , BC theo thứ tự tại M , N . Chứng minh a) MA NB = ; b) MA NB = ; c) MD NC = . AD BC MD NC DA CB Lời giải
Gọi giao điểm của AD và BC là E .
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 4/13
a) Vì AB CD nên EA EB =
và AB MN nên AD BC EA EB = . AM BN
Từ 2 điều trên suy ra MA NB = . AD BC
b) Theo ý a) ta có MA AD EA AM = = = nên theo tính chất NB BC EB BN
của tỉ lệ thức suy ra MA AD − AM MD = = . Vậy MA NB = . NB BC − BN NC MD NC
c) Theo ý b) ta có MD DA MA = =
nên theo tính chất của tỉ lệ thức suy ra NC CB NB MD MD + MA AD = = . NC NC + NB BC Vậy MD NC = . DA CB
Dạng 3: Sử dụng hệ quả của định lý Ta-lét để tính độ dài đoạn thẳng
 Bước 1: Xác định các cặp đoạn thẳng tỉ lệ nhờ hệ quả của định lý Ta-lét.
 Bước 2: Sử dụng độ dài các đoạn thẳng đã có và vận dụng các tính chất của tỉ
lệ thức để tìm độ dài đoạn thẳng cần tìm.
Ví dụ 3. Tính x trong các trường hợp sau a) b) Lời giải a) MN AM 2 2 2 = =
⇒ MN − BC = ⋅6,5 = 2,6 (đvđd). BC AB 3+ 2 5 5 b)
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 5/13 OP PQ = ON MN x 5,2 = 2 3 52 x = (dvdd) 15
Ví dụ 4. Cho tam giác ABC vuông tại A, MN BC (M ∈ AB, N ∈ AC), AB = 24 cm, AM =16 cm,
AN =12 cm. Tính độ dài của các đoạn thẳng NC và NB . Lời giải
Theo định lí Ta-lét thì AM AN = . AB AC
AB ⋅ AN 24⋅12 ⇒ AC = = = 18(cm), AM 16
⇒ NC = AC − AN = 6 cm.
Lại có tam giác ANB vuông tại A. Tính được 2 2
NB = AN + AB =12 5.
Dạng 4: Sử dụng định lý Ta-lét đảo để chứng minh các đường thẳng song song
 Bước 1: Xác định cặp đoạn thẳng tỉ lệ trong tam giác.
 Bước 2: Sử dụng định lý đảo của định lý Ta-lét để chứng minh các đoạn thẳng song song.
Ví dụ 5. Cho hình thang ABCD (AB CD). Gọi trung điểm của các đường chéo AC và BD lần
lượt là M, N . Chứng minh rằng MN , AB và CD song song với nhau. Lời giải
Gọi giao điểm của hai đường chéo là O. Vì AB CD nên OC OD = OA OB
OC + OA OD + OB ⇒ = . OA OB Suy ra AC BD = . OA OB
Từ AC = 2AM và BD = 2BN . Suy ra 2AM 2BN AM BN = ⇒ = . OA OB OA OB
Theo tính chất của tỉ lệ thức ta có AM −OA BN −OB = hay OM ON = . OA OB OA OB
Áp dụng định lý Ta-lét đảo suy ra MN AB mà AB CD (do ABCD là hình thang) nên
MN AB CD .
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 6/13
Dạng 5: Sử dụng hệ quả của định lý Ta-lét để chứng minh hệ thức, các đoạn thẳng bằng nhau
 Bước 1: Xét đường thẳng song song với một cạnh của tam giác, sử dụng hệ
quả để lập các đoạn thẳng tỉ lệ.
 Bước 2: Sử dụng các tỉ số đã có, cùng với các tính chất của tỉ lệ thức, các tỉ số
trung gian (nếu cần) để tính độ dài các đoạn thẳng hoặc chứng minh các hệ
thức có được từ hệ quả, từ đó suy ra các đoạn thẳng bằng nhau.
Ví dụ 6. Cho tam giác ABC có BC =15 cm. Trên đường cao AH lấy các điểm I,K sao cho
AK = KI = IH . Qua I, K vẽ các đường thẳng EF BC, MN BC .
a) Tính độ dài các đoạn thẳng EF và MN .
b) Tính diện tích tứ giác MNEF , biết rằng diện tích của tam giác ABC là 270 cm 2 . Lời giải a) Ta có EF AE AK 1 = = = . BC AB AH 3 Suy ra 1
EF = BC = 5 (cm). 3 Ta có MN AM AI 2 = = = . BC AB AH 3 Suy ra 2
MN = BC =10 (cm). 3 b) Vì S =
nên AH ⋅BC = 540. ABC 270
Suy ra AH = 36 nên IK =12. Suy ra IK(EF MN) 2 S + = = ABCD 90(cm ). 2
Ví dụ 7. Cho hình thang ABCD(AB CD) . Đường thẳng song song với đáy AB cắt các cạnh bên
AD, BC và các đường chéo BD, AC lần lượt tại M , N, P,Q . Chứng minh
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 7/13 a) MD CQ = . b) MN = PQ . AD BC Lời giải a) Ta có MD DN CQ = = . AD DB CB b) Ta có MN MD CQ PQ = = = . AB AD CB AB C. BÀI TẬP VẬN DỤNG
Bài 1.
Cho biết độ dài của MN gấp 5 lần độ dài của PQ và độ dài đoạn thẳng M N′′ gấp 12 lần độ dài của PQ.
a) Tính tỉ số của hai đoạn thẳng MN và M N′′. ĐS: 5 . 12
b) Cho biết đoạn thẳng DE = 9 cm và D E
′ ′ =10,8 dm, hỏi hai đoạn thẳng MN và M N ′ ′ có tỉ lệ
với đoạn thẳng DE và D E ′ ′ không? ĐS: Không tỉ lệ. Lời giải a) MN 5PQ 5 = = . M N ′ ′ 12PQ 12 b) DE 9 1 5 MN = = ≠ = . D E ′ ′ 108 12 12 M N ′ ′
Vậy hai đoạn thẳng MN và M N′′ không tỉ lệ với đoạn thẳng DE và D E ′ ′ .
Bài 2. Tính x trong các trường hợp sau. a) b) ĐS: x = 3,25. ĐS: x = 6,3. Lời giải a)
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 8/13 AF AE = FB EC 6,5 4 = . x 2 x = 3,25 b) DI DK = IE KF x 9 = . 10,5 24 − 9 x = 6,3
Bài 3. Cho góc xAy khác góc bẹt. Trên tia Ax lấy các điểm B , C . Qua B và C vẽ hai đường
thẳng song song, cắt Ay lần lượt tại D và E . Qua E vẽ đường thẳng song song với CD cắt tia Ax tại F .
a) So sánh AB và AD ; AC và AD . ĐS: AB AD = ; AC AD = . AC AE AF AE AC AE AF AE b) Chứng minh 2
AC = AB ⋅ AF . Lời giải
a) Theo định lí Ta-lét ta có AB AD = ; AC AD = . AC AE AF AE b) Từ a) ta có AB AC = suy ra 2
AC = AB ⋅ AF . AC AF
Bài 4. Tính x trong các trường hợp sau. a) b) ĐS: x =15,3. ĐS: x = 28 . Lời giải a) AD AE 17 x = ⇔ = ⇔ x =15,3. DB EC 10 9 b) MI MK 16 20 = ⇔ = ⇔ x = 28 . MN MP x 20 +15
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 9/13
Bài 5. Cho tam giác ABC , đường thẳng d cắt ′ ′
AB , AC lần lượt tại B′, C′ sao cho AB AC = . AB AC Chứng minh a) AB′ AC′ ′ ′ = ; b) BB CC = . B B ′ C C ′ AB AC Lời giải Từ AB′ AC′ =
suy ra d BC (theo định lí Ta-lét đảo). B B ′ AC a) Vì ′ ′ B C
′ ′  BC nên theo định lí Ta-lét ta có AB AC = ; B B ′ C C ′ b) Vì ′ ′ B C
′ ′  BC nên theo định lí Ta-lét ta có BB CC = . AB AC
Bài 6: Cho góc xOy . Trên tia Ox , lấy theo thứ tự 2 điểm A,B sao cho OA = 2cm,AB = 3cm.
Trên tia Oy, lấy điểm C với OC = 3cm. Từ B , kẻ đường thẳng song song với AC cắt Oy tại D . Tính độ dài CD. Lời giải Xét O ∆ BD có: AC / /BD (gt) AO OC  
(định lí Ta-let trong tam giác) AB CD AB.OC 3.3  CD    4,5(cm) OA 2
Bài 7: Tìm x trong hình Biết MN//PQ Hình 2 Hình 1 Hình 3 Lời giải
Hình 1. Trong tam giác ABC, O
∆ PQ, MN / /PQ ta có: OP PQ =
( hệ quả của định lí Ta-let) ON MN x 5,2 5,2.2 52 ⇔ = ⇔ x = = (cm) 2 3 3 15
Hình 2.
Ta có: EF ⊥ A ; B EF ⊥ D
Q Suy ra AB / / D Q .
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 10/13 Trong OQF ∆
,QF / /EB suy ra: OF FQ =
( hệ quả của định lí Ta-let) OE EB x 3,5 3.3,5 ⇔ = ⇔ x = = 5,25(cm) 3 2 2
Hình 3.Áp dụng định lí Pytago trong ∆  0
AMN, A = 90 ta có: 2 2 2 2 2
MN = AM + AN =16 +12 ⇒ MN = 400 = 20(cm) Trong A
∆ MN, MN / /BC suy ra: AM AN =
( hệ quả của định lí Ta-let) AB AC 16 12 24.12 ⇔ = ⇔ AC =
= 18(cm) ; NC =18 −12 = 6(cm) 24 AC 16 Trong A
∆ MN, MN / /BC suy ra: AM MN =
( hệ quả của định lí Ta-let) AB BC 16 20 24.20 ⇔ = ⇔ BC = = 30(cm) 24 BC 16
Bài 8. Cho tam giác ABC có cạnh BC = a . Trên cạnh AB lấy điểm D và E sao cho
AD = DE = EB . Từ D, E kẻ các đường thẳng song song với BC cắt AC theo thứ tự tại M , N .
Tính theo a độ dài các đoạn thẳng DM và EN . Lời giải
Áp dụng định lý Ta-lét ta có AD DM 1 a    DM  . AB BC 3 3
Tương tự ta có AD DM 1 2 
  EN  2DM a . AE EN 2 3
Bài 9. Cho hình thang cân ABCD(AB CD) có hai đường chéo
AC và BD cắt nhau tại O . Gọi M , N lần lượt là trung điểm của BD và AC . Biết rằng MD = 2MO
, đáy lớn CD = 5,6 cm.
a) Tính độ dài đoạn thẳng MN . b) Chứng minh CD AB MN − = . 2 Lời giải
a) Vì AB CD nên OD OC OD OC OD OC = ⇒ = ⇒ = . DB AC 2MD 2NC MD NC
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 11/13
Suy ra MN CD nên MN OM 1 = = . CD OD 3 Vậy 1 28 MN = ⋅CD = . 3 15
b) Vì OB = MB −OM = MD −OM = OM nên AB OB MO 1  
 suy ra CD = 3AB . CD OD 3MO 3 Vậy 1 1 1 1 1 1
MN = CD = CD − CD = CD − ⋅3AB = (CD − AB) . 3 2 6 2 6 2
Bài 10. Cho hình thang cân ABCD (AB CD) . Đường thẳng song song với đáy AB cắt các cạnh
bên AD,BC và các đường chéo BD, AC lần lượt tại M,Q, N,P. Chứng minh a) DN CP = . b) MN = PQ . BD AC Lời giải a) Ta có DN DM CP = = . BD DA AC b) Ta có MN DN CP PQ = = =
suy ra MN = PQ . AB DB CA AB
Bài 11.
Tam giác ABC , đường cao AH . Đường thẳng d song song với BC , cắt các cạnh AB ,
AC và đường cao AH theo thứ tự tại các điểm B′, C′ , H′ . Chứng minh 2 a) AH′ B C ′ ′ S  ′ ′ ′ ′ B C  = ; b) ABC = . AH BC S   BC ABCLời giải a) AH′ B H ′ ′ AB′ B C ′ ′ = = = . AH BH AB BC 2 b) S ′⋅ ′ ′  ′ ′ ′ ′ AH B C B C AB C  = = . S AH BC   BC  ⋅ ABC
Bài 12.
Tính x trong các trường hợp sau
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 12/13 a) b) Lời giải a) IK DI
IK ⋅ DE 8⋅(9,5 + 28) 600 = ⇔ x = = = (đvđd). x DE DI 9,5 19 b) OB AB 3 4,2 = ⇔ = ⇔ x = 8,4 (đvđd). OC CD 6 x
Bài 13. Cho tam giác ABC , MN BC (M ∈ AB, N ∈ AC), AB = 25 cm, AM =16 cm, BC = 45 cm,
AN =12 cm. Tính độ dài của các đoạn thẳng MN và AC . Lời giải
Theo định lí Ta-lét thì AM AN MN = = . Suy ra AB AC BC
AM ⋅ BC 16⋅45 MN = = = 28,8 cm. AB 25
AB ⋅ AN 25⋅12 AC = = = 18,75 cm. AM 16
Bài 14. Cho tam giác ABC có điểm M trên cạnh BC sao cho BC = 4CM . Trên cạnh AC lấy
điểm N sao cho CN 1
= . Chứng minh MN song song với AB . AN 3 Lời giải
Theo tính chất của tỉ lệ thức ta có CN 1 CN 1 CN 1 = ⇒ = ⇒ = . AN 3 AN + CN 3+1 AC 4 Mặt khác CM 1 = . BC 4 Suy ra CM CN =
. Vậy MN AB . BC AC
Bài 15. Cho tam giác ABC , đường cao AH . Đường thẳng d song song với BC , cắt các cạnh
AB, AC và đường cao AH theo thứ tự tại các điểm B ,′C ,′ H′.
a) Chứng minh AH′ B C ′ ′ = . AH BC b) Cho 1
AH′ = AH và diện tích tam giác ABC là 67,5 cm 2 . Tính diện tích tam giác AB C ′ ′. 3
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 13/13 Lời giải
a) Ta có AH′ AB′ B C ′ ′ = = . AH AB BC b) Vì 1
AH′ = AH nên 1 B C ′ ′ = BC . 3 3 Suy ra 1 1 1 1 1 2 S = ⋅ ′⋅ ′ ′ = ⋅ ⋅ ⋅ ⋅ = = . ′ ′ AH B C AH BC S AB C ABC 7,5cm 2 2 3 3 9
Bài 16. Cho hình thang ABCD với AB CD có hai đường chéo AC , BD cắt nhau tại O và
đường thẳng qua O song song với đáy cắt các cạnh bên tại AD và BC theo thứ tự tại M và N
. Chứng minh OM = ON . Lời giải
Xét ADC có MO DC nên
theo định lí Ta-lét ta có OM OA = . (1) DC AC
Xét BCD có ON CD nên theo định lí Ta-lét ta có ON BN = . (2) CD BC Xét C
AB có ON CD nên theo định lí Ta-lét ta có BN AO = . (3) BC AC
Từ (1) , (2) , (3) suy ra OM OA BN ON = = = . DC AC BC CD
Suy ra OM = ON .
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 1/5 Hình học ỨNG DỤ NG CỦA ĐỊNH LÍ phẳng THALES TRONG TAM GIÁC.
BÀI TẬP THỰC HÀNH
Bài 1. Người ta tiến hành đo đạc các yếu tố cần thiết để tính chiều
rộng của một khúc sông mà không cần phải sang bờ bên kia sông
(hình vẽ bên). Biết BB′ = 20 m, BC = 30 m và B C ′ = 40 m. Tính độ
rộng x của khúc sông. Lời giải
Dùng hệ quả của định lý Ta-let, ta có AB BC x 30 = ⇒ = ⇒ x = 60 m. AB′ B C ′ ′ x + 20 40 Bài 2.
Người ta dùng máy ảnh để chụp một người có chiều Vật kính A
cao AB = 1,5 m (như hình vẽ). Sau khi rửa phim thấy
ảnh CD cao 4 cm. Biết khoảng cách từ phim đến vật 1,5m
kính của máy ảnh lúc chụp là ED = 6 cm. Hỏi người 6cm D B ? E
đó đứng cách vật kính máy ảnh một đoạn BE bao 4cm nhiêu cm ? C Lời giải Vật kính A 1,5m 6cm D B ? E 4cm C
Đổi đơn vị : 1,5 m = 150 cm.
Ta có AB // CD (cùng vuông góc BD) EB AB ⇒ = (Talet) ED DC
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 2/5 (cm)
Vậy người đứng cách vật kính máy ảnh là 225 cm. Bài 3.
Bóng (AK) của một cột điện (MK) trên mặt đất dài 6m. Cùng lúc đó một cột đèn giao thông
(DE) cao 3m có bóng (AE) dài 2m. Tính chiều cao của cột điện (MK). Lời giải Ta có : DE // MK M ? D Tính MK = 9 m 3 m A 2 m E K Bài 4. < > 6 m
Để đo chiều cao AC của một cột cờ, người ta cắm một cái cọc
ED có chiều cao 2m vuông góc với mặt đất. Đặt vị trí quan sát
tại B, biết khoảng cách BE là 1,5m và khoảng cách AB là 9m.
Tính chiều cao AC của cột cờ. Lời giải Xét ∆ ABC có
AC // ED ( AC ⊥ AB , ED ⊥ AB)
(hệ quả của định lí Ta – lét) ⇒ AC = 12 (m)
Vậy chiều cao AC của cột cờ là 12m.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 3/5
Bài 5. Tính chiều cao AB của ngôi nhà. Biết cái cây có

chiều cao ED = 2m và khoảng cách AE = 4m, EC = 2,5m. Lời giải Ta có: ED//AB AB AC ⇒ = ED EC AB 4 + 2,5 ⇒ = 2 2,5 AB 6,5 ⇒ = 2 2,5 6,5.2 ⇒ AB = = 5,2m 2,5 Vậy ngôi nhà cao 5,2m Bài 6.
Một cột đèn cao 10m chiếu sáng một cây xanh như hình bên dưới. Cây cách cột đèn 2m và có
bóng trải dài dưới mặt đất là 4,8m. Tìm chiều cao của cây xanh đó (làm tròn đến mét). D B 10m C 2m 4,8m M Lời giải
MC = MA+AC = 4,8+2 = 6,8 (m) AB MA
Xét ∆DCM có AB // CD nên : =
(Hệ quả của định lý Ta-let ) CD MC AB 4 8 , ⇒ = 10 6 8 ,
⇒ AB ≈ 7 ( m ) Bài 7.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 4/5
Một nhóm các bạn học sinh lớp 8 đã thực hành đo chiều cao AB
của một bức tường như sau: Dùng một cái cọc CD đặt cố định
vuông góc với mặt đất, với CD = 3 m và CA = 5 m. Sau đó, các
bạn đã phối hợp để tìm được điểm E trên mặt đất là giao điểm của
hai tia BD, AC và đo được CE = 2,5 m (Hình vẽ bên).
Tính chiều cao AB của bức tường. (Học sinh không cần vẽ lại hình) Lời giải
Xét tam giác EAB có CD//AB (do CD và AB cùng vuông góc với CA).
Theo hệ quả định lí Ta-lét có CD EC = (1) AB EA Mà CA = 5m; EC = 2,5m EC 1 ⇒ CA = 2EC ⇒ = và CD = 3m EA 3 Thay vào (1), ta được 3 1
= ⇒ AB = 9(m). Vậy bức tường cao 9 mét. AB 3 Bài 8.
Một người cắm một cái cọc vuông góc với mặt đất sao cho bóng của đỉnh cọc trùng với bóng
của ngọn cây. Biết cọc cao 1,5m so với mặt đất, chân cọc cách gốc cây 8m và cách bóng của
đỉnh cọc 2m. Tính chiều cao của cây. (Kết quả làm tròn đến chữ số thập phân thứ nhất). B D 1,5m A 8m
C 2m E Lời giải
Xét tam giác ABE có CD // AB (cùng vuông góc với mặt đất) CD EC ⇒ =
(hệ quả của định lí Ta-lét) AB EA 1,5 2 ⇒ = AB 2 + 8 ⇒ AB = 7,5 (m)
Vậy chiều cao của cây là 7,5 (m).
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 5/5
Bài 9:
Bóng của một tháp trên mặt đất có độ dài
BC = 63 mét. Cùng thời điểm đó, một cây cột DE
cao 2 mét cắm vuông góc với mặt đất có bóng dài 3
mét. Tính chiều cao của tháp? Lời giải
*DE / /AB (cuøng vuoâng goùc BC) DE CE ⇒ = ( Heä quaû Talet) AB CB 2 3 ⇒ = AB 63 ⇒ AB = 42m
Vậy chiều cao của Tháp là 42m A 2m
Bài 10: Giữa hai điểm B và C có một cái ao. Để đo khoảng cách BC người ta E D 5m
đo được các đoạn thẳng AD = 2m, BD = 10m và DE = 5m. Biết DE // BC, 10m
tính khoảng cách giữa hai điểm B và C. Lời giải B C
Xét tam giác ABC có DE // BC
⇒ 𝐴𝐴𝐴𝐴 = 𝐴𝐴𝐷𝐷 (HQ của đl Ta-lét) 𝐴𝐴𝐴𝐴 𝐴𝐴𝐵𝐵
⇒ 𝐵𝐵𝐵𝐵 = 30𝑚𝑚.
Vậy khoảng cách giữa hai điểm B và C là 30m
Bài 11: Để đo khoảng cách giữa hai điểm A và B (không
thể đo trực tiếp). Người ta xác định các điểm C, D, E như
hình vẽ. Sau đó đo được khoảng cách giữa A và C là AC =
6m, khoảng cách giữa C và E là EC = 2m; khoảng cách giữa
E và D là DE = 3m. Tính khoảng cách giữa hai điểm A và B. Lời giải Ta có: AB // ED
=> ED = CE AB AC => 3 = 2 AB 6 => AB = . 6 3 = 9m 2
Vậy chiều rộng AB của khúc sông khoảng 9m
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 1/15 Hình học
ĐƯỜNG TRUNG BÌNH CỦA TAM GIÁC phẳng
A. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM 1. Định nghĩa A
 Đường trung bình của tam giác là đoạn thẳng nối trung điểm hai N cạnh của tam giác. M
M laø trung ñieåm cuûa AB B C
  MN laø ñöôøng trung bình cuûa . P laø trung ñieåm cuûa ABC N AC 
 Mỗi tam giác có ba đường trung bình. 2. Tính chất
 Đường trung bình của tam giác thì song song với cạnh thứ ba và bằng một nửa cạnh ấy. Theo hình bên, A MN   BC
MN là đường trung bình của ABC     N 1 M MN   BC.  2
3. Định lý đường trung bình của tam giác B C
 Trong một tam giác, nếu một đường thẳng đi qua trung điểm của một cạnh và song song
với cạnh thứ hai thì đi qua trung điểm của cạnh thứ ba của tam A giác đó. ABC  N M  MA MB M AB  
  NA NC .  B C
MN BC N AC   MN BC 
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 2/15
B. CÁC DẠNG BÀI TẬP VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI

Dạng 1: Tính độ dài đoạn thẳng
 Dựa vào tính chất đường trung bình của tam giác để tính độ dài đoạn thẳng.
Ví dụ 1. Tìm độ dài x trong các hình sau A C 15cm N 3,5cm N M x x B A B C M a) b) Lời giải
a) Xét tam giác ABC, ta có
b) Xét tam giác ABC, ta có
 M là trung điểm của AB;
 M là trung điểm của AB;
 N là trung điểm của AC.
 N là trung điểm của AC.
MN là đường trung bình của ABC .
MN là đường trung bình của ABC . 1 1
MN BC x  7cm.
MN BC x  7,5cm. 2 2
Ví dụ 2.
Cho tam giác ABC vuông tại A, AB  5, BC  13. Qua trung điểm M của AB , vẽ
một đường thẳng song song với AC cắt BC tại N . Tính độ dài MN . Lời giải Xét A
BC có MA MB và MN AC nên NB NC . Do
đó, MN là đường trung bình. Suy ra 1 MN AC . 2 Vì A
BC vuông tại A nên 2 2 2 2 2
AC BC AB  13  5  144  AC  12 .
Vậy MN  12 : 2  6.
Dạng 2: Chứng minh hai đoạn thẳng bằng nhau; hai đường thẳng song song.
 Sử dụng tính chất đường trung bình của tam giác.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 3/15
 Sử dụng dấu hiệu nhận biết hai đường thẳng song song, hai đoạn thẳng bằng
nhau như đã học ở lớp 7.
Ví dụ 3. Cho tam giác ABC , các đường trung tuyến BD , CE . Gọi M , N theo thứ tự là trung
điểm của BE và CD . Gọi I , K theo thứ tự là giao điểm của MN với BD và CE . Chứng minh
MI IK KN . Lời giải  Xét  B
ED có MI ED   ID IB . ME   BM   Xét  C
ED có NK ED   KE KC . NC   ND  Suy ra 1 MI ED ; 1 NK ED ; 1 ED BC . 2 2 2 1 1 1 1
IK MK MI BC DE DE DE DE . 2 2 2 2
Vậy MI IK KN .
Ví dụ 4. Cho tam giác ABC , điểm D , E thuộc AC sao cho AD DE EC . Gọi M là trung
điểm của BC , I là giao điểm của BD và AM . Chứng minh : a) ME BD ; b) AI IM . Lời giải  a) Xét  CBD có EC ED   ME BD . MC   MB   b) Xét  A
EM có ID ME   IA IM . AD DE 
Ví dụ 5.
Cho tam giác ABC , các đường trung tuyến BD , CE cắt nhau tại G . Gọi M , N lần
lượt là trung điểm BG , CG . Chứng minh tứ giác MNDE có các cặp cạnh đối song song và bằng nhau. Lời giải
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 4/15 ED   BC Xét  ABC có  (1). 1 ED   BC  2 MN   BC Xét  GBC có  (2). 1 MN   BC  2  Từ ED MN (1) và (2)    . ED   MN  EM   AG Xét  BAG có  (3). 1 EM   AG  2 DN   AG Xét  CAG có  (4). 1 DN   AG  2  Từ EM DN (3) và (4)    . EM   DN 
Vậy tứ giác MNDE có các cặp cạnh đối song song và bằng nhau.
Ví dụ 6. Cho BD là đường trung tuyến của tam giác ABC , E là trung điểm của đoạn thẳng
AD , F là trung điểm đoạn thẳng DC , M là trung điểm cạnh AB , N là trung điểm cạnh BC .
Chứng minh ME NF và ME NF . Lời giải ME    BD Xét MA   MBABD có      (1) 1 . EA   EDME     BD  2 N   F BD Xét NB   NCCBD có      (2) 1 . FC   FDN    F BD  2  Từ ME NF (1) và (2)    ME   NF. 
Dạng 3: Sử dụng tính chất đường trung bình của tam giác để chứng minh tứ giác
hình thoi; hình bình hành; hình chữ nhật; hình vuông.
 Vận dụng định nghĩa, tính chất và định lý đường trung bình của tam giác để
chứng minh bài toán liên quan.
Ví dụ 5. Cho tứ giác ABCD . Gọi M , N , P , Q lần lượt là trung điểm của các cạnh AB , BC ,
CD , DA . Chứng minh tứ giác MNPQ là hình bình hành.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 5/15 Lời giải
Xét tam giác DAC có PQ là đường trung bình PQ   AC    (1) 1 PQ   AC.  2
Xét tam giác BAC có MN là đường trung bình MN   AC    (2) 1 MN   AC.  2  Từ   MN PQ 1 và 2 suy ra  MN PQ. 
 Tứ giác MNPQ là hình bình hành.
Ví dụ 6. Cho tứ giác ABCD có hai đường chéo vuông góc với nhau. Gọi E , F , G , H theo thứ
tự là trung điểm của các cạnh AB , BC , CD, DA . Chứng minh tứ giác HEFG là hình chữ nhật. Lời giải
Xét ABD có EH là đường trung bình.
⇒ EH BD và 1 EH = BD . (1) 2 Xét C
BD có FG là đường trung bình.
⇒ FG BD và 1 FG = BD . (2) 2
Từ (1) và (2) ⇒ EFGH là hình bình hành.(3)
Xét BAC có EF là đường trung bình.
⇒ EF AC .
Mà AC ⊥ BD và BD FG
⇒ EF ⊥ FG . (4)
Từ (3) và (4) ⇒ EFGH là hình chữ nhật.
Ví dụ 7. Cho tứ giác ABCD có AC = BD, gọi E , F , G , H lần lượt là trung điểm các cạnh AB
, BC , CA , DA. Chứng minh rằng EFGH là hình thoi. Lời giải
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 6/15 BD
ABD có EH là đường trung bình nên EH = . 2
Hoàn toàn tương tự, xét các tam giác BCD, ACD , ABC , ta được BD = ; AC = ; AC GF EF GH = . 2 2 2
Lại có AC = BD nên EH = EF = GF = GH .
Do đó EFGH là hình thoi.
Ví dụ 8. Cho tam giác ABC vuông cân tại A. Gọi M , N là trung điểm AB , AC . Qua M kẻ
đường thẳng song song AC và cắt BC tại P . Chứng minh rằng AMPN là hình vuông. Lời giải
Ta có M là trung điểm của AB , MP AC ⇒ MP là đường trung bình
của ABC ⇒ P là trung điểm của BC .
Mà N là trung điểm của AC ⇒ NP là đường trung bình của ABC ⇒
NP AB ⇒ AMPN là hình bình hành. Mà  MAN 90° =
⇒ AMPN là hình chữ nhật. Mà AB AC AM = = = AN ⇒ 2 2
AMPN là hình vuông.
Dạng 4: Bài toán thực tế liên quan đường trung bình tam giác.
 Vận dụng định nghĩa, tính chất và định lý đường trung bình giải quyêt bài toán liên quan. Ví dụ 9.
Khi thiết kế một cái thang gấp, để đảm bảo an toàn người thợ đã
làm thêm một thanh ngang để giữ cố định ở chính giữa hai bên
thang (như hình vẽ bên) sao cho hai chân thang rộng một khoảng
là 80 cm. Hỏi người thợ đã làm thanh ngang đó dài bao nhiêu cm ?
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 7/15 Lời giải
Gọi MN là thanh ngang ; BC là độ rộng giữa hai bên thang. A
MN nằm chính giữa thang nên M; N là trung điểm AB và AC.
Suy ra MN là đường trung bình của tam giác ABC. Suy ra MN = 1 1
BC = .80 = 40 (cm) . 2 2 M N
Vậy người thợ đã làm thanh ngang đó dài 40 cm. C B Ví dụ 10.
Giữa hai điểm B và C bị ngăn cách bởi hồ nước (như hình dưới). Hãy xác định độ dài BC mà
không cần phải bơi qua hồ. Biết rằng đoạn thẳng KI dài 25m và K là trung điểm của AB, I là trung điểm của AC. Lời giải Xét tam giác ABC, có: K là trung điểm AB I là trung điểm AC
⇒ KI là đường trung bình của tam giác ABC ⇒ 1 KI = BC 2 Hay 1 25 = .BC 2 BC = 50 (m)
C. BÀI TẬP VẬN DỤNG
Bài 1. Cho tam giác MNP , K là trung điểm NP , Q là một điểm nằm trên cạnh MN sao cho
NQ  2QM . Gọi I là giao điểm của PQ và MK . Chứng minh I là trung điểm của MK . Lời giải
Gọi E là trung điểm QN KE PQ và Q là trung điểm ME .
IQ là đường trung bình của M
EK I là trung điểm của MK .
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 8/15
Bài 2. Cho tam giác ABC , trung tuyến AM . Gọi I là trung điểm AM , D là giao điểm của BI và AC . a) Chứng minh 1 AD DC ;
b) So sánh độ dài BD và ID . 2 Lời giải
a) Kẻ MN BD , N AC .
MN là đường trung bình trong CBD
N là trung điểm của CD (1) .
IN là đường trung bình trong AMN
D là trung điểm của AN (2). Từ (1) và (2) suy ra 1 AD DC . 2 Có 1 ID MN ; 1
MN BD , nên BD ID . 2 2
Bài 3: Cho tam giác ABC , đường trung tuyến AD . Gọi M là một điểm trên cạnh AC sao cho 1
AM MC . Gọi O là giao điểm của BM và AD . Chứng minh rằng 2
a) O là trung điểm của AD . b) 1 OM BM . 4 Lời giải
a) Qua D vẽ một đường thẳng song song với BM cắt AC tại N . Xét MB
C có DB DC và DN BM nên 1
MN NC MC (định lý đường trung bình của tam giác). 2 Mặt khác 1
AM MC , do đó 1
AM MN MC . 2 2 Xét AND
có AM MN và BM DN nên OA OD hay O là trung điểm của AD.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 9/15 b) Xét AND
có OM là đường trung bình nên 1 OM DN . (1) 2 Xét MB
C có DN là đường trung bình nên 1 DN BM . (2) 2 Từ (1) và (2) suy ra 1 OM BM . 4
Bài 4. Cho tam giác ABC , hai đường trung tuyến BM và CN cắt nhau tại G . Gọi D và E lần
lượt là trung điểm của GB và GC . Chứng minh rằng a) MN DE . b) ND ME . Lời giải
a) Vì BM , CN là các đường trung tuyến của A
BC nên MA MC , NA NB .
Do đó MN là đường trung bình của A
BC , suy ra MN BC . (1)
Ta có DE là đường trung bình của GBC nên DE BC . (2)
Từ (1) và (2) suy ra MN DE . b) Xét A
BG , ta có ND là đường trung bình. Xét A
CG , ta có ME là đường trung bình. Do đó
ND AG , ME AG . Suy ra ND ME .
Bài 5. Cho tam giác ABC , đường trung tuyến AM . Gọi D , E , F lần lượt là trung điểm của
AB , AC và AM . Chứng minh rằng
a) Ba điểm D , E , F thẳng hàng.
b) F là trung điểm của DE . Lời giải a) Xét A
BM có DF là đường trung bình nên DF BM hay DF BC . (1) Xét A
BC có DE là đường trung bình nên DE BC , (2)
Từ (1) và (2) suy ra D , E , F thẳng hàng.
b) Chứng minh DE FE (bằng 1 của hai đoạn thẳng bằng 2 nhau).
Bài 6. Cho tam giác ABC vuông tại A, đường cao AH . Gọi M và N lần lượt là trung điểm
của HA và HC . Chứng minh rằng BM AN .
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 10/15 Lời giải Xét HAC
có MN là đường trung bình nên MN AC MN AB . Xét BA
N có AH và NM là hai đường cao cắt nhau tại M .
Do đó BM AN.
Bài 7. Cho hình chữ nhật ABCD. Gọi E , F , G , H lần lượt là
trung điểm của AB , BC , CD, DA. Chứng minh:
a) EFGH là hình thoi.
b) AC , BD, EG , FH đồng quy. Lời giải
a) ABC có EF là đường trung bình nên EF AC và AC EF = . 2
ACD có GH là đường trung bình nên GH AC và AC GH = . 2
Suy ra EF GH và EF = GH . Do đó EFGH là hình bình hành. Hơn nữa, BD
ABD có EH là đường trung bình nên EH = . 2
Mà AC = BD (hình chữ nhật ABCD) nên EF = EH , suy ra EFGH là hình thoi.
b) Vì ABCD là hình chữ nhật nên AE CG và AE = CG .
Do đó tứ giác AECG là hình bình hành.
Mà O là trung điểm của đường chéo AC (trong hình chữ nhật ABCD).
Nên O cũng là trung điểm của đường chéo EG .
Hoàn toàn tương tự, ta cũng chứng minh được AHCF là hình bình hành.
Và suy ra O cũng là trung điểm của đường chéo HF .
Vậy AC , BD, CD, DA đồng quy tại O.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 11/15 Bài 8.
Để làm cây thông noel, người thợ sẽ dùng một cái khung sắt
hình tam giác cân như hình vẽ bên, sau đó gắn mô hình cây
thông lên. Cho biết thanh BC = 120cm. Tính độ dài các thanh GF; HE; ID.
Bài 9.
Để thiết kế mặt tiền cho căn nhà cấp bốn mái thái, sau
khi xác định chiều dài mái PQ = 1,5m. Chú thợ nhẩm tính chiều dài mái DE biết Q là trung
điểm EC, P là trung điểm của DC. Em hãy tính giúp chú thợ xem chiều dài mái DE bằng bao
nhiêu (xem hình vẽ minh họa) ? Lời giải
Vì Q là trung điểm EC, P là trung điểm của DC nên PQ là đường trung bình của tam giác CDE 1 QP = DE 2
⇒ DE = 2QP = 2.1,5 = 3m
Vậy chiều dài mái DE bằng 3m
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 12/15 Bài 10.
a/ Giữa 2 điểm A và B là một hồ nước. Biết A, B lần lượt là
trung điểm của MC và MD (như hình vẽ). Bạn Mai đi từ C đến
D hết 120 bước chân, trung bình mỗi bước chân của Mai đi được 4dm.
Hỏi khoảng cách từ A đến B là bao nhiêu mét? Lời giải
AB là đường trung bình của ΔMCD
AB = 1 CD = > AB = 60 (bước chân) 2
Khoảng cách từ A đến B là: 60 . 4 = 240 ( dm) = 24m.
b/ Để đo khoảng cách hai điểm B và C bị chắn bởi 1 cái hồ sâu, người ta thực hiện đo như
hình 1. Biết khoảng cách giữa hai điểm D và E đo được là 53m. Hỏi B và C cách nhau bao nhiêu m ? Hình 1 Hình 2
c/ Để đo khoảng cách giữa hai điểm A và B bị ngăn cách bởi một hồ nước người ta đóng các
cọc tại các vị trí A, B, M, N, O như hình 2 và đo được MN = 45m . Tính khoảng cách AB biết
M, N lần lượt là điểm chính giữa OA và OB. Bài 11.
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 13/15
Toán thực tế đường trung bình: Nhà tâm lý học Abraham Maslow (1908 – 1970) được xem
như một trong những người tiên phong trong trường phái Tâm lý học nhân văn. Năm 1943,
ông đã phát triển Lý thuyết về Thang bậc nhu cầu của con người (như hình vẽ bên). Trong đó,
BK = 6cm. Hãy tính đoạn thẳng CJ; EH? Bài 12.
Để đo khoảng cách giữa hai điểm A và B bị ngăn cách bởi một hồ nước C
người ta đóng các cọc ở vị trí ,
A B, C, D, E như hình vẽ. Người ta đo được
DE = 350m . Tính khoảng cách giữa hai điểm A và B . Lời giải D E
* C/m: DE là đường trung bình A ∆ BC A B * 1 DE = AB 2
⇒ AB = 2.DE = 2.350 = 700(m)
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 14/15
Bài 13.
Một cáp treo di chuyển giữa hai địa điểm A và B của một hồ nước (hình bên). Biết M,
N lần lượt là trung điểm của OA, OB và MN = 85m. Hỏi quãng đường di chuyển của cáp treo
từ A sang B dài bao nhiêu mét? Lời giải
Vì M, N lần lượt là trung điểm của OA và OB.
Nên MN là đường trung bình của tam giác OAB 1 MN = .AB 2
Suya ra AB = 2. MN = 2. 85 = 170m
Bài 14.
Giữa 2 điểm A và N là một một hồ
nước sâu. Để tính khoảng cách giữa 2 điểm A A
và N, một học sinh đã lấy M làm mốc và lấy H, N
G lần lượt là trung điểm của MA, MN.
a)Chứng minh HG là đường trung bình. H G
b)Hỏi A và N cách nhau bao nhiêu mét. Biết
khoảng cách giữa 2 điểm H và G là 62m. M Lời giải Xét ∆AMN ta có: H là trung điểm AM(gt) G là trung điểm MN(gt)
⇒ HG là đường trung bình ∆ AMN 1 ⇒ HG = AN 2
⇒ AN = 2HG = 2.62 =124m Vậy AN=124m
Bài 15.
Người ta xây dựng mô hình như hình dưới để đo bề rộng MN của một cái hồ nước
mà không cần phải đo trực tiếp. Em hãy tính xem độ rộng của hồ nước trong hình vẽ là bao nhiêu? A
B 40m C M N
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 15/15 Lời giải Xét ∆AMN, Ta có: B là trung điểm của AM C là trung điểm của AN
⇒ BC là đường trung bình của ∆AMN MN ⇒ BC = 2 ⇒ MN = 80m
Vậy độ rộng của hồ nước là 80 (m)
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 1/8 Hình học
TÍNH CHẤT Đ ƯỜNG PHÂN phẳng GIÁC CỦ A TAM GIÁC .
A. KIẾN THỨC TRỌNG TÂM. 1. Định lí.

 Trong tam giác, đường phân giác của một góc chia cạnh đối diện thành
hai đoạn thẳng tỉ lệ với hai cạnh kề hai đoạn thẳng ấy.  Ta có GT A
∆ BC; AD là tia phân giác của 
BAC (D∈ BC) DB AB KL = . DC AC
2. Chứng minh định lý trên.
Qua B vẽ đường thẳng song song với AC, cắt đường thẳng
AD tại E . Ta có 𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵 � =𝐶𝐶𝐵𝐵𝐵𝐵 �
(gt). Vì BE // AC nên 𝐶𝐶𝐵𝐵𝐵𝐵 � =𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵
� (hai góc so le trong). Suy ra 𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵 � =𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵𝐵
�. Do đó tam giác ABE cân tại B, suy ra BE = AB (1).
Áp dụng hệ quả của định lí Thales đối với tam giác ACD, ta có DB BE = (2) DC AC
Từ (1); (2) suy ra DB AB = (dpcm) DC AC
B. CÁC DẠNG BÀI TẬP VÀ PHƯƠNG PHÁP GIẢI
Dạng 1: Sử dụng tính chất đường phân giác của tam giác để tính độ dài đoạn thẳng
 Bước 1: Xác định đường phân giác và lập các đoạn thẳng tỉ lệ.
 Bước 2: Sử dụng các đoạn thẳng tỉ lệ đó để tính độ dài đoạn thẳng chưa biết.
Ví dụ 1. Tính x trong hình và làm tròn kết quả đến hàng phần mười. a) b)
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 2/8 Lời giải
Hình a: Do AD là đường phân giác trong của góc A nên ta có DC AC AC = ⇒ DC = ⋅ . DB DB AB AB Thay số ta có 8,5 DC =
⋅3 = 5,1. Khi đó x = DB + DC = 3+ 5,1 = 8,1. 5
Hình b: Với KL =12,5 − x và do IL là đường phân giác trong của góc I nên theo tính chất đường phân giác ta có
Theo tính chất đường phân giác ta có KL IK 12,5 − x 6,2 2175 = ⇒ = ⇔ x = ≈ 7,3 . LJ IJ x 8,7 298
Dạng 2: Sử dụng tính chất đường phân giác của tam giác để tính tỉ số, chững minh các hệ thức,
các đoạn thẳng bằng nhau, các đường thẳng song song
 Bước 1: Xác định đường phân giác và lập các đoạn thẳng tỉ lệ.
 Bước 2: Sử dụng các tỉ số đã có, cùng với các tính chất của tỉ lệ thức, các tỉ số trung gian
(nến cần) và định lí đảo của định lí Ta-lét để tính tỉ số đoạn thẳng hoặc chứng minh các hệ
thức. Từ đó suy ra các đoạn thẳng bằng nhau hay các đường thẳng song song.
Ví dụ 2. Cho tam giác cân ABC , có BA = BC = a , AC = b . Đường phân giác của góc A cắt BC tại M ,
đường phân giác góc C cắt BA tại N .
a) Chứng minh MN AC .
b) Tính MN theo a , b . ĐS: ab MN = . a + b Lời giải
a) Theo tính chất đường phân giác trong của góc A và góc C ta có BM AB a = = ; (1) CM AC b BN CB a = = . (2) AN CA b
Từ (1) và (2) suy ra BM BN =
. Theo định lý Thales đảo ta được CM AN MN //AC .
b) Tính MN theo a , b . + Theo BN a AB a b AN b BN a (2) có = ⇒ = ⇔ = ⇒ = . AN b AN b AB a + b AB a + b
Do MN AC nên BN MN BN a ab = ⇔ MN = ⋅ AC = ⋅b = . BA AC BA a + b a + b
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 3/8
Ví dụ 3.
Cho tam giác ABC có AB =12 cm, AC = 20 cm, BC = 28 cm. Đường phân giác góc A cắt BC
tại D . Qua D kẻ DE//AB ( E ∈ AC ).
a) Tính độ dài các đoạn thẳng BD , DC và DE .
ĐS: DB =10,5 ; DC =17,5; DE = 7,5 .
b) Cho biết diện tích tam giác ABC là S . Tính diện tích các tam giác ABD , ADE , DCE theo S . ĐS: 3 S = S , 15 S = S , 25 S = S .  ABD 8  ADE 64 DCE 64 Lời giải
a) Theo tính chất đường phân giác trong góc A ta có DB AB DB 3 3 = ⇒ = ⇔ DB = DC ; (1) DC AC DC 5 5
Mặt khác DB + DC = BC = 28. (2)
Từ (1) và (2) ta tính được DB =10,5 cm và DC =17,5 cm. Vì DE DC DC
DE AB nên ta có 17,5 = ⇒ DE = ⋅ AB = ⋅12 = 7,5 cm. AB BC BC 28
b) Gọi AH là đường cao kẻ từ A của ABC . Ta có 1 S
= ⋅ AH ⋅ BC ;  ABC 2 1 S
= ⋅ AH ⋅ BD và  ABD 2 1 S
= ⋅ AH ⋅CD .  ADC 2 Suy ra BD 3 S = ⋅ S = S và CD 5 S = ⋅ S = ⋅ S .  ABD BC 8  ADC BC 8
Chứng minh tương tự bằng cách trong ADC ta kẻ đường cao DF ta được 1 S
= ⋅ DF ⋅ AC ;  ADC 2 1 S
= ⋅ DF ⋅ AE và  ADE 2 1 S
= ⋅ DF ⋅ EC . DCE 2 Suy ra AE BD 15 S = ⋅ S = ⋅ S = ⋅ S . và  ADE ADCADC AC BC 64 EC DC 25 S = ⋅ S = ⋅ S = ⋅ S . DCEADC ADC AC BC 64
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 4/8 C. BÀI TẬP VẬN DỤNG
Bài 1.
Cho tam giác ABC vuông tại A . Kẻ phân giác trong AD của 
BAC (với D∈ BC ), biết DB =15 cm,
DC = 20 cm. Tính độ dài các đoạn thẳng AB , AC .
ĐS: AB ≈ 3,5 cm; AC ≈ 4,7 cm. Lời giải
Theo tính chất đường phân giác ta có AB DB 3 3 = = ⇒ AB = AC . (1) AC DC 4 4
Mặt khác, tam giác ABC vuông tại A nên theo định lý Py- ta-go ta có 2 2 2 2 2 2
AB + AC = BC = (BD + DC) ⇔ AB + AC =1225. (2) Từ (1) và (2) ta có hệ  3 AB = ACAB ≈ 3,5 cm  4 ⇔   2 2 AC ≈ 4,7 cm. AB + AC =1225
Bài 2. Cho tam giác ABC , trung tuyến AM . Phân giác của 
AMB cắt AB ở D , phân giác của  AMC cắt AC ở E .
a) Chứng minh DE song song với BC .
b) Gọi I là giao điểm của DE và AM . Chứng minh I là trung điểm của DE . Lời giải
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 5/8
a) Theo tính chất đường phân giác ta có DA MA = và EA MA = . DB MB EC MC
Mặt khác MB = MC nên DA EA =
. Theo định lý Ta-lét đảo ta được DB EC DE//BC .
b) Theo câu a) ta có DE BC nên AD AE = . AB AC
Xét định lý Ta-lét cho ABM và ACM ta có AD DI = và AE IE = . AB BM AC CM Từ đó, suy ra DI IE =
mà MB = CM nên DI = IE hay I là trung điểm của DE . BM CM
Bài 3. Cho tam giác ABC vuông tại A và AB =12 cm, AC =16 cm. Đường phân giác góc A cắt BC tại D .
a) Tính BC , BD và CD .
ĐS: BC = 20 cm; BD ≈ 8,6 cm; DC ≈11,4 cm.
b) Vẽ đường cao AH . Tính AH , HD và AD . ĐS: AH ≈ 9,6 cm, HD ≈1,4 cm, AD ≈ 9,7 cm. Lời giải
a) Áp dụng định lý Py-ta-go ta có 2 2
BC = AB + AC = 20 cm.
Theo tính chất đường phân giác trong của góc A ta có DB AB 3 3 = = ⇒ DB = DC . DC AC 4 4 Mặt khác ta lại có 3
BD + DC = BC = 20 ⇒ DC + DC = 20 ⇔ DC ≈11,4 cm. 4
Do đó BD = BC − DC = 20 −11,4 = 8,6 cm. b) Ta có 1 S
= ⋅ AB ⋅ AC = cm. ABC 96 2 ⋅ Mặt khác 1 2 SABC S
= ⋅ AH ⋅ BC ⇒ AH = ≈ cm. ABC 9,6 2 BC
Áp dụng định lý Py-ta-go cho tam giác vuông AHC ta có 2 2
CH = AC − AH ≈12,8 cm.
Suy ra HD = HC − DC =12,8 −11,4 ≈1,4 cm.
Áp dụng định lý Py-ta-go cho tam giác vuông AHD ta có
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 6/8 2 2
AD = AH + HD ≈ 9,7 cm.
Bài 4. Cho tam giác cân ABC ( AB = AC ), đường phân giác góc B cắt AC tại D và cho biết AB =15 cm, BC =10 cm.
a) Tính AD , DC .
ĐS: AD = 9 cm; DC = 6 cm.
b) Đường vuông góc với BD tại B cắt đường thẳng AC kéo dài tại E . Tính EC . ĐS: EC = 30 cm. Lời giải
a) Ta có AD + DC = AC = AB =15 cm. (1) và AD AB 15 3 = = = . (2) DC BC 10 2 Từ (1) và (2) suy ra AD + DC =15   3 . AD = ⋅  DC  2
Từ đó suy ra AD = 9 cm, DC = 6 cm.
b) Vì BD ⊥ BE nên BE là phân giác ngoài của góc B của tam giác ABC . ⋅ ⋅ ⋅ Khi đó ta có AE AB = . Suy ra AE BC AE 10 AE 2 EC = = = . EC BC AB 15 3
Suy ra 3⋅CE = 2⋅(AC + CE) hay CE = 2⋅ AC . Do đó CE = 30 cm. D. BÀI TẬP VỀ NHÀ
Bài 5.
Tính x trong hình và làm tròn kết quả đến chữ số thập phân thứ nhất. a) b) Lời giải
Hình a: Ta có BD = 25 − x .
Theo tính chất đường phân giác trong ta có DB AB 25 − x 20 75 = ⇒ = ⇔ x = ≈10,7 . DC AC x 15 7
Hình b: Ta có LJ = 28 − x .
Theo tính chất phân giác trong ta có
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 7/8 LK IK x 20 35 = ⇒ = ⇔ x = =17,5 . LJ IJ 28 − x 12 2
Bài 6. Cho tam giác ABC , trung tuyến AM . Tia phân giác góc AMB cắt AB tại D , tia phân giác góc AMC
cắt cạnh AC tại E . Chứng minh DE BC . Lời giải
Theo tính chất đường phân giác ta có DA MA = và EA MA = . DB MB EC MC
Mặt khác MB = MC nên DA EA = . DB EC
Theo định lý Ta-lét đảo ta được DE BC .
Bài 7. Cho tam giác ABC có AB =15 cm, AC = 20 cm, BC = 25 cm. Đường phân giác góc A cắt BC tại D .
a) Tính độ dài các đoạn thẳng BD , DC .
ĐS: DB ≈10,7 cm; DC ≈14,3 cm.
b) Tính tỉ số diện tích hai tam giác ABD và ACD . ĐS: 107 . 143 Lời giải
a) Áp dụng tính chất đường phân giác trong góc A . Ta có DB AB DB 3 3 = ⇒ = ⇔ DB = DC ; (1) DC AC DC 4 4
Mặt khác DB + DC = BC = 25. (2)
Từ (1) và (2) ta có tính được DB ≈10,7 cm và DC ≈14,3 cm.
b) Gọi AH là đường cao kẻ từ A của ABC và S là diện tích ABC . Ta có 1 S
= ⋅ AH ⋅ BC ;  ABC 2 1 S
= ⋅ AH ⋅ BD và  ABD 2 1 S
= ⋅ AH ⋅CD .  ADC 2 Suy ra BD 107 S = ⋅ S = ⋅ S và CD 143 S = ⋅ S = ⋅ S .  ABD BC 250  ADC BC 250 SABD 107 Do đó = . SADC 143
PHIẾU BÀI TẬP TOÁN 8 Trang 8/8
Document Outline

  • 1 Định lý Thales trong tam giác
  • 2 ứng dụng của định lý Thales trong tam giác
  • 3 Đường trung bình của tam giác
  • 4 Tính chất đường phân giác của tam giác