Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
124
Chuyeân ñeà 4: TÍCH PHAÂN
Vaán ñeà 1:
BIEÁN ÑOÅI VEÀ TOÅNG – HIEÄU CAÙC TÍCH PHAÂN CÔ BAÛN
A. PHÖÔNG PHAÙP GIAÛI
Söû duïng ba tích chaát sau ñeå bieán ñoåi tích phaân caàn tính thaønh toång – hieäu caùc
tích phaân cô baûn
1/

bb
aa
k.f(x)dx k f(x)dx
2/
b b b
a a a
f(x) g(x) dx f(x)dx g(x)dx
3/

b c b
a a c
f(x)dx f(x)dx f(x)dx
BAÛNG NGUYEÂN HAØM CÔ BAÛN
Nguyeân haøm cuûa caùc haøm soá sô caáp
Nguyeân haøm cuûa caùc haøm soá hôïp
1.
2.


1
x
x dx c, ( 1)
1
3.

dx
ln x c
x
4.

xx
e dx e c
5.
x
x
a
a dx c (0 a 1)
lna
6.

cosxdx sinx c
7.
sinxdx cosx c
8.

2
dx
tanx c
cos x
9.
2
dx
cotx c
sin x
10.
tanxdx ln cosx c
11.

cotxdx ln sinx c
(u = u(x))
1.


1
u
u u'dx c ; ( 1)
1
2.

u'
dx ln u c
u
3.

uu
e u'dx e c
4.
u
u
a
a u'dx c (0 a 1)
lna
5.

u'cosudx sinu c
6.
u'sinudx cosu c
7.

2
u'
dx tanu c
cos u
8.
2
u'
dx cot u c
sin u
9.
u'tanudx ln cosu c
10.

u'cotudx ln sinu c
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
125
Ñaëc bieät: u(x) = ax + b;

1
f(x)dx F(x) c f(ax b)dx F(ax b) c
a
1.


1
1 (ax b)
(ax b) dx c
a1
2.
dx 1
ln ax b c
ax b a
3.

ax b ax b
1
e dx e
a
4.

x
1
a dx ln x c
5.
1
cos(ax b)dx sin(ax b) c
a
6.
1
sin(ax b)dx cos(ax b) c
a
7.
2
dx 1
tan(ax b) c
a
cos (ax b)
2
dx 1
8. cot(ax b) c
a
sin (ax b)
1
9. tan(ax b)dx ln cos(ax b) c
a
1
10. cot(ax b)dx ln sin(ax b) c
a
11.

22
dx 1 x a
ln c
2a x a
xa
B – ÑEÀ THI
Baøi 1: CAO ÑAÚNG KHOÁI A, B, D NAÊM 2011
Tính tích phaân
2
1
2x 1
I dx
x(x 1)
Giaûi
I =
2
1
(x 1) x
dx
x(x 1)

=
2
1
11
dx
x 1 x



=
2
1
6
lnx(x 1) ln ln3
2
.
Baøi 2: CAO ÑAÚNG KHOÁI A, B, D NAÊM 2010
Tính tích phaân:
1
0
2x 1
I dx
x1
Giaûi
1
0
2x 1
I dx
x1
=



1
0
3
2 dx
x1
=

1
0
2x 3ln x 1
= 2 – 3ln2.
Baøi 3: CAO ÑAÚNG GTVT III KHOÁI A NAÊM 2007
Tính caùc tích phaân sau:
2
4 3 2
2
1
x x 3x 2x 2
I dx
xx
Giaûi
Chia töû cho maãu, ta ñöôïc:
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
126

4 3 2
2
22
x x 3x 2x 2 x 2
x3
x x x x
=
2
12
x3
x 1 x



2
2
1
12
I x 3 dx
x 1 x




2
3
1
x
3x ln x 1 2ln x
3
I =
16 3
ln
38
Baøi 4: CAO ÑAÚNG KINH TEÁ – COÂNG NGHIEÄP TPHCM NAÊM 2007
Tính tích phaân:
x
1
dt
I(x)
t(t 1)
, vôùi x > 1. Töø ñoù tìm
x
lim I(x)
Giaûi
I(x) =






xx
11
dt 1 1
dt
t t 1 t t 1
=
x
x
1
1
t
lnt ln t 1 ln
t1
=
x1
ln ln
x 1 2
 



xx
x1
lim I x lim ln ln ln2
x 1 2
Baøi 5: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1 - ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2005
Tính tích phaân:
4
sinx
0
tanx e cosx dx
Giaûi
4 4 4
sinx sinx
0 0 0
I tanx e .cosx dx tanxdx sinx 'e dx
=
sinx
4
4
0
0
ln cosx + e
2
2
ln 2 e 1
.
Baøi 6: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2
Tính tích phaân:
3
3
1
dx
I
xx
Giaûi

22
3 3 3 3
3 2 2 2
1 1 1 1
dx 1 x x 1 x 1 1 2x
I dx dx dx
x x 2
x x x(1 x ) x 1 x 1
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
127






22
1
33
ln ln(x 1) lnx ln x 1
x
2
11
2
x 3 1 6
3
ln ln ln ln
22
12
1x
Baøi 7:
Tính tích phaân : I =
2
2
0
x xdx
.
Giaûi
Tính
2 1 2
2 2 2
0 0 1
I x x dx x x dx x x dx
Do : x 0 1 2
x
2
x 0 +
3 2 3 2
12
x x x x
I1
01
3 2 3 2
.
Baøi 8: ÑEÀ DÖÏ BÒ 3
Cho haøm soá: f(x) =
x
3
a
bxe
x1
.
Tìm a vaø b bieát raèng f’(0) = 22 vaø
1
0
f(x)dx 5
Giaûi
Ta coù:

x
3
a
f(x) bx.e
(x 1)

x
4
3a
f (x) be (x 1) f (0) 3a b 22 (1)
(x 1)



1
1 1 1
3 x x x
2
0 0 0
0
a 3a
f(x)dx a(x 1) dx b xe b(xe e ) b 5 (2)
8
2(x 1)
(1) vaø (2) ta coù heä:


3a b 22
a8
3a
b2
b5
8
.
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
128
Vaán ñeà 2:
TÍNH TÍCH PHAÂN BAÈNG PHÖÔNG PHAÙP ÑOÅI BIEÁN SOÁ
A. PHÖÔNG PHAÙP GIAÛI
ÑOÅI BIEÁN SOÁ LOAÏI I
1. Söû duïng coâng thöùc:

b
a
f[u(x)].u (x)dx f(u)du
2. Phöông phaùp: Xeùt tích phaân
b
a
I f(x)du
- Ñaët t = u(x) dt = u'(x)dx
- Ñoåi caän u(a) = t
1 ;
u(b) = t
2
- Suy ra:
t
2
t
2
t
1
t
1
I g(t)dt g(t)
(g(t) f[u(x)].u (x))
Thöôøng ñaët aån phuï t laø
caên thöùc, hoaëc muõ cuûa e, hoaëc maãu soá, hoaëc bieåu thöùc trong ngoaëc.
coù sinxdx ñaët t = cosx, coù cosxdx ñaët t = sinx, coù
dx
x
ñaët t = lnx.
ÑOÅI BIEÁN SOÁ LOAÏI II
Coâng thöùc:
;
x (t); ( ) a, ( ) b
Tính:
b
a
I f(x)dx
Ñaët
x (t) dx (t)dt
Ñoåi caän:
x (t); ( ) a, ( ) b
Khi ñoù:

b
a
I f( (t)). (t)dt f(x)dx
Caùc daïng thöôøng gaëp: 1.

b
22
a
a x dx ñaët x asint
2.
3.
b
22
a
dx
ñaët x atant
ax
B. ÑEÀ THI
Baøi 1: ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2011
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
129
Tính tích phaân :
4
0
xsinx x 1 cosx
I dx.
xsinx cosx

Giaûi
Ta coù:
4
0
xsinx cosx xcosx
I dx
xsinx cosx

4
0
xcosx
1 dx
xsinx cosx




44
4
0
00
xcosx xcosx
x dx dx
xsinx cosx 4 xsinx cosx



Ñaët t = xsinx + cosx dt = xcosxdx.
Khi x = 0 thì t = 1, x =
4
thì t =
2
1
24



Suy ra:




2
1
24
1
dt
I
4t




2
1
24
1
ln t
4




2
ln 1
4 2 4
.
Baøi 2: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2011
Tính tích phaân:
4
0
4x 1
I dx.
2x 1 2

Giaûi
Ñaët:
t 2x 1 2
2x 1 t 2
2
2x 1 t 4t 4
2
t 4t 3
x
2

dx = (t – 2)dt.
x = 0 t = 3, x = 4 t = 5.
Suy ra:
2
5
3
t 4t 3
41
2
I t 2 dt
t


=
2
5
3
2t 8t 5 t 2
dt
t
=
5
32
3
2t 12t 21t 10
dt
t
=
5
2
3
10
2t 12t 21 dt
t



=
5
3
2
3
2t
6t 21t 10ln t
3




=
34 3
10ln
35
.
Baøi 3: ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2010
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
130
Tính tích phaân: I =
e
2
1
lnx
dx
x(2 lnx)
Giaûi
Ñaët
1
u lnx du dx
x
, x = 1 u = 0, x = e u = 1






22
11
00
u 1 2
I du du
2u
2 u 2 u



1
0
2
ln 2 u
2u



2
ln3 ln2 1
3




31
ln
23
.
Baøi 4: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2009
Tính tích phaân:
3
x
1
dx
I
e1
.
Giaûi
Ñaët t = e
x
dx =
dt
t
; x = 1 t = e; x = 3 t = e
3





33
ee
ee
dt 1 1
I dt
t t 1 t 1 t
33
ee
ee
ln t 1 ln t
2
ln e e 1 2
Baøi 3: ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2008
Tính tích phaân:
64
0
tan x
I dx
cos2x
Giaûi
Caùch 1: Ñaët t = tanx dt = (1 + tan
2
x)dx
2
dt
dx
1t
2
2
1t
cos2x
1t
Ñoåi caän: x = 0 t = 0;
3
xt
63
Khi ñoù:





33
3 4 3
2
22
00
t1
I dt t 1 dt
1 t 1 t
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
131





3
3
t 1 1 t 1 3 1 10
t ln ln
3
3 2 1 t 2
3 1 9 3
0
Caùch 2:
Ta coù:

6 4 6 4 6 4
2 2 2 2
0 0 0
tan x tan x tan x
I dx dx dx
cos2x
cos x sin x cos x(1 tan x)
Ñaët: t = tanx
2
dx
dt
cos x
Ñoåi caän: x = 0 t = 0;
3
xt
63
Khi ñoù:
3
34
2
0
t 1 3 1 10
I dt ln
2
3 1 9 3
1t
Baøi 4: ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2008
Tính tích phaân:



4
0
sin x dx
4
I
sin2x 2(1 sinx cosx)
Giaûi
Tính tích phaân:



4
0
sin x dx
4
I
sin2x 2(1 sinx cosx)
Ñaët t = sinx + cosx



dt (cosx sinx)dx 2sin x dx
4
Ñoåi caän: x = 0 t = 1;
x t 2
4
Ta coù: t
2
= sin
2
x + cos
2
x + 2sinxcosx = 1 + sin2x sin2x = t
2
– 1
Khi ñoù:

22
22
11
2 dt 2 dt
I
22
t 1 2(1 t) (t 1)



2 1 2 1 1 4 3 2
2
.
2 t 1 2 2 4
1 2 1
.
Baøi 5: ÑAÏI HOÏC SAØI GOØN KHOÁI B NAÊM 2007
Tính tích phaân:

1
2
0
1
I dx
x x 1
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
132
Giaûi
I =




1
2
0
1
dx
13
x
24
Ñaët
2
1 3 3
x tant, t ; dx 1 tan t dt
2 2 2 2 2




I =
2
3
2
6
3
1 tan t
2
dt
3
33
1 tan t
4
Baøi 6: CAO ÑAÚNG XAÂY DÖÏNG SOÁ 2 NAÊM 2007
Tính tích phaân: I =
e
3
1
dx
x 1 lnx
Giaûi
Ñaët:

3
t 1 lnx
lnx = t
3
– 1,
2
dx
3t dt
x
Ñoåi caän: x = 1 t = 1; x = e
3
t2
3
2
1
I 3tdt
2
3
3
3t 3 4 3
2
22
1
Baøi 7: CAO ÑAÚNG COÂNG NGHIEÄP THÖÏC PHAÅM NAÊM 2007
Tính tích phaân:
1
2
0
x1
dx
x1
Giaûi


11
12
22
00
xdx dx
I I I
x 1 x 1
;
2
1
1
11
I ln(x 1) ln2
0
22
.
Ñaët x = tant,




2
dt
t 0, , dx
4
cos t

4
2
0
I dt
4
. Vaäy

1
I ln2
24
Baøi 8: CAO ÑAÚNG TAØI CHÍNH – HAÛI QUAN NAÊM 2007
Tính tích phaân:
2
3
sinx
I dx
cos2x cosx
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
133
Giaûi
Ñaët t = cosx dt = sinxdx
x
3
2
t
1
2
0
I =






11
0
22
22
1
00
2
12
dt 1
dt dt
33
2t t 1 2t t 1
t 1 2t 1
I =


1
2
0
11
ln4
ln ln
t 1 2t 1
33
Baøi 9: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1 - ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2006
Tính tích phaân: I =
6
2
dx
2x 1 4x 1
Giaûi
Ñaët
2
t 1 1
t 4x 1 x dx tdt
42





5 5 5
2 2 2
3 3 3
t
dt
t 1 1
2
I dt dt
t1
t 1 (t 1) (t 1)
2. 1 t
4



5
1 3 1
ln t 1 ln
3
t 1 2 12
Baøi 10: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1 - ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2006
Tính tích phaân: I =

10
5
dx
x 2 x 1
Giaûi
Ñaët t =
2
x 1 t x 1 dx 2tdt
vaø x = t
2
+ 1
Ñoåi caän
x 5 10
t 2 3
Khi ñoù: I =







33
22
22
2tdt 1 1
2 dt
t1
t 2t 1
t1
=



3
2
2
2ln t 1 2ln2 1
t1
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
134
Baøi 11: ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2006
Tính tích phaân:
2
22
0
sin2x
I dx
cos x 4sin x
Giaûi
Ta coù:
2
22
0
sin2x
I dx
cos x 4sin x
=
2
2
0
sin2x
dx
1 3sin x
Ñaët t = 1 + 3sin
2
x dt = 3sin2xdx.
Vôùi x = 0 thì t = 1, vôùi x =
2
thì t = 4
4
4
1
1
1 dt 2 2
It
3 3 3
t
Baøi 12: ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2006
Tính tích phaân:

ln5
xx
ln3
dx
I
e 2e 3
Giaûi


ln5 ln5
x
x x 2x x
ln3 ln3
dx e dx
I
e 2e 3 e 3e 2
Ñaët t = e
x
dt = e
x
dx . Vôùi x = ln3 t = 3 ; vôùi x = ln5 t = 5.




55
33
dt 1 1
I dt
(t 1)(t 2) t 2 t 1
=
5
3
t 2 3
ln ln
t 1 2
Baøi 13: ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2005
Tính tích phaân: I =
2
0
sin2x sinx
dx
1 3cosx
Giaûi
2
0
(2cosx 1)sinx
I dx
1 3cosx
.
Ñaët t =


2
t1
cosx
3
1 3cosx
3sinx
dt dx
2 1 3cosx
x = 0 t = 2, x =
2
t = 1.
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
135
I =








12
2
2
21
t 1 2 2
2 1 dt 2t 1 dt
3 3 9
=







3
2
2 2t 2 16 2 34
t 2 1 .
9 3 9 3 3 27
1
Baøi 14: ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2005
Tính tích phaân:
2
0
sin2xcosx
I dx
1 cosx
.
Giaûi
Ta coù
2
0
sin2xcosx
I 2 dx
1 cosx
. Ñaët t = 1 + cosx dt = sinxdx.
x = 0 t = 2, x =
2
t = 1.




12
2
21
(t 1) 1
I 2 ( dt) 2 t 2 dt
tt
=





2
2
t
2 2t ln t
2
1
= 2






1
(2 4 ln2) 2 2ln2 1
2
.
Baøi 15: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1
Tính tích phaân:
3
2
0
I sin x.tanxdx
Giaûi



22
33
00
sinx
I sin xtanxdx sin x dx
cosx
Ñaët t = cosx dt = sinxdx dt = sinxdx, sin
2
x = 1 – t
2
Ñoåi caän
x
0
3
t
1
1
2








1
1
22
1
2
1
1
1
2
2
(1 t ) 1 t 3
I dt t dt lnt ln2
t t 2 8
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
136
Baøi 16: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2
Tính tích phaân:
7
3
0
x2
I dx
x1
Giaûi
7
3
0
x2
I dx
x1
Ñaët
3 2 3
3
t x 1 t x 1 3t dt dx x 2 t 1
Ñoåi caän:
x 0 7
t 1 2





2
22
3 5 2
24
11
1
t 1 t t 231
I 3t dt 3 t t dt 3
t 5 2 10
Baøi 17: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1
Tính tích phaân:
3
e
2
1
ln x
I dx
x lnx 1
.
Giaûi
2
3
e
1
ln x
I dx
x lnx 1
Ñaët
t lnx 1
t
2
= lnx + 1

2
dx
2tdt
x
lnx 1 t
.
Ñoåi caän
3
x 1 e
t 1 2

22
22
42
11
(t 1)
I 2tdt 2 (t 2t 1)dt
t
=




5
3
2
t 2 76
2 t t
1
5 3 15
Baøi 18:
Tính tích phaân:

2
1
x
I
1 x 1
dx.
Giaûi
Ñaët t =
x1
t
2
= x 1 2tdt = dx. Ñoåi caän

x 1 t = 0
x = 2 t = 1
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
137
Vaäy



2
1 1 1
3
2
0 0 0
t 1 2t
t t 2
I dt 2 dt 2 t t 2 dt
1 t t 1 t 1




1
32
0
t t 11
I 2 2t 2ln | t 1| 4ln2
3 2 3
.
Baøi 19:
Tính tích phaân:
e
1
1 3lnx.lnx
I dx
x
.
Giaûi
Ñaët
2
3dx
t 1 3lnx t 1 3lnx 2tdt =
x
Ñoåi caän


x e t = 2
x 1 t = 1

22
2 5 3
42
11
2
t 1 2tdt 2 2 t t 116
I t t t dt
1
3 3 9 9 5 3 135
Baøi 20: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2
Tính tích phaân:

2
4
2
0
x x 1
I
x4
dx.
Giaûi
I =




22
4
2
2 2 2
00
x x 1 x 17
dx x 4 dx
x 4 x 4 x 4
=




2
2
3
2
2
0
0
x 1 dx
4x ln x 4 17
32
x4
.
Tính: I
1
=
2
2
0
dx
x4
. Ñaët x = 2tant dx = 2(tan
2
x + 1)dt
Ñoåi caän:
x 0 2
t0
4
I
1
=


2
44
4
2
0
00
tan t 1 1
2 dt dt
2 2 8
4 tan t 1
Vaäy I =




2
3
2
0
x1
4x ln x 4 17.
3 2 8
=
17 16
ln2
83
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
138
Baøi 21:
Tính tích phaân:
23
2
5
dx
I
x x 4
.
Giaûi
Tính tích phaân
23
2
5
dx
I
x x 4
. Ta coù



2 3 2 3
2 2 2
55
dx xdx
I
x x 4 x x 4
Ñaët
2 2 2
2
xdx
t x 4 t 4 x dt =
x4
Ñoåi caän


x 2 3 t = 4
x 5 t = 3
Vaäy



4
2
3
4
dt 1 t 2 1 1 1 1 5
I ln ln ln ln
3
4 t 2 4 3 5 4 3
t4
.
Baøi 22: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1
Tính tích phaân:
ln3
2x
x
ln2
e dx
I
e1
.
Giaûi
ln5
2x
x
ln2
e
I dx
e1
. Ñaët t =
x
e1
t
2
= e
x
– 1 2tdt = e
x
dx vaø e
x
= t
2
+ 1
Ñoåi caän:
x ln2 ln5
t 1 2




2
2
2
3
1
1
t 1 .2tdt
t 20
I 2 t
t 3 3
Baøi 23:
Tính tích phaân:
2
4
0
1 2sin x
I dx
1 sin2x
.
Giaûi
Ta coù
44
4
00
d 1 sin2x
cos2x 1 1 1
I dx ln 1 sin2x ln2
1 sin2x 2 1 sin2x 2 2
0



.
Baøi 24: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2
Tính tích phaân:
ln3
x
3
x
0
e dx
I
e1
.
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
139
Giaûi
ln3
x
3
x
0
e
I dx
e1
. Ñaët
xx
t e 1 dt e dx
; Ñoåi caän:
x 0 ln3
t 2 4
Khi ñoù
4
4
3
2
2
2
dt 2
I 2 1
t
t
Baøi 25: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1
Tính tích phaân:

2
6
35
0
I 1 cos x sinxcos xdx
Giaûi


22
66
3 5 3 3 2
00
I 1 cos x sinxcos xdx 1 cos x.cos x.sinx.cos xdx
Ñaët
6
3 6 3 5 2
t 1 cos x t 1 cos x 6t dt 3sinxcos xdx
2t
5
dt = sinxcos
2
xdx vaø cos
3
x = 1 – t
6
Ñoåi caän;
x0
2
t 0 1





1
11
13
6 5 6 12 7
00
0
2 2t 12
I t. 1 t 2t dt 2t 2t dt t
7 13 91
Baøi 26: CAO ÑAÚNG KINH TEÁ TP. HCM
Tính tích phaân:
2
0
I xsin2xdx
Giaûi
u x du dx
cos2x
dv sin2xdx v
2
Vaäy: I =




2
22
00
0
1
xcos2x sin2x
cos2xdx
2 4 2 4
22
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
140
Vaán ñeà 3: TÍNH TÍCH PHAÂN BAÈNG PHÖÔNG PHAÙP
TÍCH PHAÂN TÖØNG PHAÀN
A. PHÖÔNG PHAÙP GIAÛI
Coâng thöùc:



bb
b
a
aa
u(x).v (x)dx u(x).v(x) v(x).u (x)dx
Vieát goïn:
bb
b
a
aa
udv uv vdu

B. ÑEÀ THI
Baøi 1: ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2011
Tính tích phaân:
3
2
0
1 xsinx
I dx.
cos x
Giaûi
Ta coù:
3 3 3
2 2 2
0 0 0
1 xsinx 1 xsinx
I dx dx dx
cos x cos x cos x
33
3
0
22
00
xsinx xsinx
tanx dx 3 dx
cos x cos x


.
Tính J =
3
2
0
xsinx
dx
cos x
baèng phöông phaùp tích phaân töøng phaàn.
Ñaët: u = x du = dx
dv =
2
sinx
cos x
dx, choïn v =
1
cosx
Suy ra: J =
3
3
0
0
x1
dx
cosx cosx



=
3
0
21
dx
3 cosx
Tính K =
33
2
00
1 cosx
dx dx
cosx
1 sin x


baèng phöông phaùp ñoåi bieán soá.
Ñaët t = sinx dt = cosxdx.
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
141
Suy ra:
3
3
2
2
2
0
0
dt 1 1 t 1 2 3
K ln ln
2 1 t 2
23
1t





2
23
1
ln ln 2 3
2 4 3





.
Vaäy I =
2
3 ln 2 3
3
.
Baøi 2: ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2009
Tính tích phaân:
3
2
1
3 lnx
I dx
x1
Giaûi
2
dx 1 1
u 3 lnx dv ; du dx v
x x 1
x1

3
3
1
1
3 lnx dx
I
x 1 x x 1

33
11
3 ln3 3 1 dx
dx
4 2 x x 1



33
11
3 ln3 1 27
ln x ln x 1 3 ln
4 4 16
Baøi 3: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2008
Tính tích phaân:
2
3
1
lnx
I dx
x
.
Giaûi
Tính tích phaân:
2
3
1
lnx
I dx
x
. Ñaët:

3
u lnx
dx
du
dx
dv
x
x
, choïn

2
1
v
2x
2
23
1
2
11
I lnx dx
1
2x 2x
=
2
2
1 1 1 3 3 2ln2
ln2 ln2
1
8 8 16 16
4x
.
Baøi 4: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2007
Tính tích phaân:
e
32
1
I x ln xdx
Giaûi
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
142
Tính tích phaân
Ñaët u = ln
2
x
2lnx
du dx;
x
dv = x
3
dx

4
x
v.
4
Ta coù:

ee
44
e
2 3 3
1
11
x 1 e 1
I .ln x x lnxdx x lnxdx
4 2 4 2
Ñaët u = lnx
dx
du
x
, dv = x
3
dx, choïn
4
x
v.
4
Ta coù

ee
ee
4 4 4
3 3 4
11
11
x 1 e 1 3e 1
x lnxdx lnx x dx x
4 4 4 16 16
.
Vaäy
4
5e 1
I
32
Baøi 5: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2006
Tính tích phaân:

1
2x
0
I (x 2)e dx
.
Giaûi
Tính tích phaân.

1
2x
0
I (x 2)e dx
. Ñaët


2x
2x
u x 2
1
du dx, choïn v = e
2
dv e dx
1
1
2x 2x
0
0
11
I (x 2)e e dx
22
=
22
1
2x
0
e 1 5 3e
1e
2 4 4
Baøi 6: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1 - ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2006
Tính tích phaân: I =
2
0
(x 1)sin2xdx
Giaûi
Ñaët

u x 1
1
du dx, choïn v cos2x
dv sin2xdx
2

2
2
0
0
x 1 1
I cos2x cos2xdx 1
2 2 4
Baøi 7: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2 - ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2006
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
143
Tính tích phaân: I =
2
1
(x 2)lnxdx
Giaûi
Ñaët

2
u lnx
1x
du dx, choïnv 2x
dv x 2 dx
x2
I =







2
2
2
1
1
x x 5
2x lnx 2 dx 2ln2
2 2 4
Baøi 8: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2005
Tính tích phaân:

2
2
0
I 2x 1 cos xdx
.
Giaûi


22
2
00
1 cos2x
I (2x 1)cos x.dx (2x 1) dx
2


22
00
11
(2x 1)dx (2x 1)cos2x.dx
22
Tính

2
2
2
2
1
0
0
I (2x 1)dx x x
42
Tính

2
2
0
I (2x 1)cos2x.dx
.
Ñaët

u 2x 1
1
du 2dx choïnv sin2x
dv cos2xdx
2

2
22
2
00
0
11
I (2x 1)sin2x sin2xdx cos2x 1
22

2
12
1 1 1
I I I
2 2 8 4 2
.
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
144
Baøi 9:
Tính tích phaân:

3
2
2
I ln x x dx
.
Giaûi

3
2
2
I ln x x dx
Ta coù I =


3 3 3
2
2 2 2
ln x x dx lnx x 1 dx lnx ln x 1 dx
Ñaët

dx
u lnx du =
x
dv dx choïn v = x

33
1
22
33
I lnxdx xlnx dx xlnx x 3ln3 3 2ln2 2
22
3ln3 2ln2 1

32
2
2
1
21
I ln x 1 dx lnudu ulnu u 2ln2 1
Vaäy
3
2
12
2
I ln x x dx I I 3ln3 2ln2 1 2ln2 1
I 3ln3 2
Baøi 10: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1
Tính tích phaân:
4
0
x
I dx
1 cos2x
.
Giaûi



44
2
00
x 1 xdx
I dx
1 cos2x 2
cos x
. Ñaët

2
ux
du dx
du
dv
choïn v tanx
cos x
4
4
4
0
0
0
1 1 1 1
I xtanx tanxdx xtanx ln cosx ln2
2 2 2 8 4

Baøi 11: CÑ KINH TEÁ – KYÕ THUAÄT COÂNG NGHIEÄP I
Tính tích phaân:
3
2
1
lnx
I dx
(x 1)
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
145
Giaûi
Ñaët u = lnx
dx
du
x
dv = (x + 1)
-2
dx,
choïn

1
v
x1





33
11
3
lnx (x 1) x 1 1 1
I dx ln3 dx
1
x 1 x(x 1) 4 x x 1
=



3
1
1 x 1 3
ln3 ln ln3 ln
4 x 1 4 2
Baøi 12: CAO ÑAÚNG KINH TEÁ ÑOÁI NGOAÏI
Tính tích phaân:
4
3
0
ln 2x 1
I dx
(2x 1)
Giaûi
Ñaët u = ln
2x 1
, dv=
3
2
(2x 1)
dx du = (2x 1)
1
dx, choïn v =
1
2
(2x 1)
I =

1
4
2
0
12
(2x 1) ln3
ln 2x 1
33
Baøi 13: CAO ÑAÚNG KINH TEÁ TP. HCM
Tính tích phaân :
2
0
I xsin2xdx
Giaûi
u x du dx
cos2x
dv sin2xdx, choïnv
2
Vaäy: I =




2
22
00
0
1
xcos2x sin2x
cos2xdx
2 4 2 4
22
Vaán ñeà 4:
TÍNH TÍCH PHAÂN BAÈNG PHÖÔNG PHAÙP PHOÁI HÔÏP
A.ÑEÀ THI
Baøi 1: ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2010
Tính tích phaân :

2 x x
x
1
0
x (1 2e ) e
I dx
1 2e
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
146
Giaûi


2 x x x
2
xx
1 1 1
0 0 0
x (1 2e ) e e
I dx x dx dx
1 2e 1 2e
1
3
2
1
0
1
0
x1
I x dx
33
x
2
x
1
0
e
I dx
1 2e
=
x
x
1
0
1 d(1 2e )
2
1 2e
=
1
x
0
1
ln(1 2e )
2
=



1 1 2e
ln
23
Vaäy I =



1 1 1 2e
ln
3 2 3
Baøi 2: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2010
Tính tích phaân:




e
1
3
I 2x lnxdx
x
Giaûi



e e e
1 1 1
31
I 2x lnxdx 2 xlnxdx 3 lnx. dx
xx
Xeùt
1
e
1
I xlnxdx
. Ñaët
dx
u lnx du
x
;
2
x
dv xdx v
2
Do ñoù
2 2 2 2
1
ee
e
1
11
x 1 e 1 x e 1
I lnx xdx
2 2 2 2 2 4
Xeùt I
2
=
e
1
1
lnx. dx
x
.
Ñaët t = lnx
dx
dt .
x
Vôùi x = 1
t = 0; x = e
t = 1 .
Do ñoù




2
1
1
2
0
0
t1
I tdt
22
. Vaäy
2
e2
I
2
Baøi 3: ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2009
Tính tích phaân

2
32
0
I cos x 1 cos xdx
.
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
147
Giaûi



22
52
00
I cos xdx cos xdx
Ñaët t = sinx dt = cosxdx; x = 0 t = 0,
x t 1
2
1
1
22
22
5 2 2 3 5
1
0
0 0 0
2 1 8
I cos xdx 1 sin x cosxdx 1 t dt t t t
3 5 15









22
2
2
2
0
00
1 1 1
I cos xdx 1 cos2x dx x sin2x
2 2 2 4
Vaäy
12
8
I I I
54
Baøi 4: CAO ÑAÚNG KHOÁI A, B, D NAÊM 2009
Tính tích phaân

1
2x x
0
I e x e dx
Giaûi
Ta coù


11
xx
00
I e dx xe dx
1
x
1
0
I e dx
1
x
0
1
e 1
e
1
x
2
0
I xe dx
.
xx
Ñaët u x du dx; ñaët dv e dx, choïn v e
Suy ra
1
1
xx
2
0
0
I xe e dx 1
. Vaäy
12
1
I I I 2
e
.
Baøi 5: ÑAÏI HOÏC SAØI GOØN KHOÁI A NAÊM 2007
Tính:

1
2
0
2x 1
I dx
x x 1
Giaûi
I =

11
22
00
2x 1 1
dx 2 dx
x x 1 x x 1
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
148
I
1
=

1
1
2
2
0
0
2x 1
dx ln x x 1 ln3
x x 1
; I
2
=




1
2
0
dx
13
x
24
Ñaët x +
13
tant
22
dx =
2
3
1 tan t dt
2
I
2
=
2
3
2
6
3
1 tan t dt
2
2
3
63
1 tan t
4
I =
2
ln3
63
Baøi 6: CAO ÑAÚNG GTVT III KHOÁI A NAÊM 2007
Tính tích phaân :
2
9
0
J sin xdx
Giaûi
Ñaët t =
x
thì dx = 2tdt

3
0
J 2tsintdt
Choïn :




u 2t du 2dt
dv sintdt choïn v cost
J =
3
3 3 3
0
00
0
2t cost 2 costdt 2t cost 2sint
=
3
3
Baøi 7: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2005
Tính tích phaân

2
sinx
0
I 2 e cosx cosxdx
.
Giaûi



22
sinx
00
1 cos2x
I 2 e d sinx 2 dx
2




2
sinx
0
2
11
2e
x sin2x
22
0
e1
2
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
149
Baøi 8: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2
Tính tích phaân:
2
0
I x sin xdx
.
Giaûi
2
0
I x sin xdx
. Ñaët t =
x
t
2
= x 2tdt = dx
Ñoåi caän
x
0
2
t
0
2
0
I 2 t sintdt
. Ñaët
2
ut
dv sintdt

du 2tdt
v cost
22
1
0
I 2(t cost) 4 tcostdt 2 4I
0
Tính
1
0
I tcostdt
Ñaët
ut
dv costdt
du dt
choïnv sint

1
0
I tsint sintdt cost 2
00
. Vaäy I = 2
2
– 8
Baøi 9: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1
Tính tích phaân:
1
2
3x
0
I x e dx
Giaûi
Tính


11
22
3 x 2 x
00
I x e dx x e xdx
Ñaët t = x
2
dt = 2xdx

dt
xdx
2
. Ñoåi caän:
x 0 1
t 0 1







11
1
1
t t t t t
0
0
00
1 1 1 1
I te dt te e dt te e
2 2 2 2
Baøi 10: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2
Tính tích phaân:
0
2x
3
1
I x e x 1 dx
.
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
150
Giaûi
Tính
0 0 0
2x 2x
33
1 1 1
I x e x 1 dx x.e .dx x x 1dx
Tính
0
2x
1
1
I xe dx
. Ñaët


2x
2x
du dx
ux
1
choïnv e
dv e dx
2





0
00
0
0
x 2x 2x 2x
1
1
2
1
1
11
1 1 1 1 3 1
I uv vdu x.e e dx x.e .e
2 2 2 4 4
4e
Tính

0
3
2
1
I x x 1dx
Ñaët
32
3
t x 1 t x 1 3t dt dx
. Ñoåi caän:
x 1 0
t 0 1





1
11
74
3 3 6 3
2
00
0
t t 9
I t 1 .t.3t dt 3 t t dt 3
7 4 28
Vaäy I = I
1
+ I
2
=
22
3 1 9 3 4
4 28 7
4e 4e
Baøi 11: CAO ÑAÚNG KYÕ THUAÄT CAO THAÉNG
Tính tích phaân:
4
2
0
1 sin2x
dx
cos x
Giaûi
I =
4
2
0
1 sin2x
dx
cos x
=
44
22
00
1 sin2x
dx dx
cos x cos x


2
4
2
0
4
d(cos x)
tanx dx
cos x
0

.
=

2
tanx ln(cos x)
44
00
= 1 + ln2
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
151
Vaán ñeà 5: ÖÙNG DUÏNG CUÛA TÍCH PHAÂN
A. PHÖÔNG PHAÙP GIAÛI
TÍNH DIEÄN TÍCH
Baøi toaùn 1: Cho haøm soá y = f(x) lieân tuïc vaø khoâng aâm treân ñoaïn [a, b]. Dieän tích
hình phaúng giôùi haïn bôûi ñoà thò cuûa haøm soá y = f(x), truïc hoaønh vaø hai ñöôøng
thaúng x = a, x = b laø:


bb
aa
S f(x)dx f(x) dx
Töø baøi toaùn 1 suy ra neáu f(x) khoâng
döông treân ñoaïn [a, b]

bb
aa
S f(x)dx f(x) dx
Baøi toaùn 2: (Toång quaùt)
Cho hai haøm soá y
1
= f(x), y
2
= g(x) lieân tuïc treân ñoaïn [a, b] vaø coù ñoà thò laàn löôït
laø (C1), (C2). Dieän tích hình phaúng giôùi haïn bôûi (C1), (C2) vaø hai ñöôøng x = a,
x = b ñöôïc xaùc ñònh bôûi coâng thöùc:

b
a
S f(x) g(x) dx
(*)
* Phöông phaùp giaûi (*):
Giaûi phöông trình: f(x) = g(x) (1)
Neáu (1) voâ nghieäm thì:

b
a
S (f(x) g(x))dx
Neáu (1) coù nghieäm thuoäc [a, b] giaû söû laø
, ( )
thì

b
a
S (f(x) g(x) dx (f(x) g(x) dx (f(x) g(x) dx
Baøi toaùn 3: Cho
1 1 2 2
(C ):x f(y), (C ): x g(y), f(y),g(y)
lieân tuïc treân ñoaïn [a, b].
Dieän tích hình phaúng S ñöôïc giôùi haïn bôûi (C1); (C2) vaø hai ñöôøng thaúng y = a,
y = b ñöôïc xaùc ñònh bôûi coâng thöùc:

b
a
S f(y) g(y) dy
y
0
x = a
x = b
y = f(x)
y
x = a
x = b
y = f(x)
S
0
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
152
THEÅ TÍCH CAÙC VAÄT THEÅ
I. COÂNG THÖÙC THEÅ TÍCH
Giaû söû vaät theå T ñöôïc xaùc ñònh bôûi 2 maët
phaúng
( ) vaø ( )
song song vôùi nhau. Ta
choïn truïc Ox sao cho noù vuoâng goùc vôùi
caùc maët phaúng ( vaø (). Ta coù Ox ()
= A, Ox () = B. Giaû söû maët phaúng
(
( ) Ox,( ) Ox C,
() caét vaät theå T
coù thieát dieän laø S(x).
Khi ñoù
b
a
V S(x)dx
II. BAØI TOAÙN
Baøi toaùn 1: Giaû söû hình phaúng giôùi haïn bôûi caùc
ñöôøng y = f(x), x = a, x = b vaø y = 0 quay quanh Ox.
Hình troøn S(x) coù baùn kính R = y:

2
S(x) y

b
2
a
V y dx
Baøi toaùn 2: Theå tích do hình phaúng: x = g(y), x = 0,
y = a, y = b quay quanh truïc Oy:

b
2
a
V x dy
Baøi toaùn 3: Tính theå tích vaät theå do hình phaúng
giôùi haïn hai ñöôøng caét nhau quay quanh Ox:
12
21
y f(x), y g(x)
y y 0 x [a, b]

b
22
21
a
V (y y )dx
Baøi toaùn 4: Tính theå tích vaät theå do hình phaúng
giôùi haïn hai ñöôøng caét nhau quay quanh Ox.
12
12
y f(x),y g(x)
y y 0 x [a,b]

b
22
12
a
V (y y )dx
x
y
O
A
C
B
a
b
x
S(x)
x
y
O
y
x
a
y = f(x)
S(x)
b
O
x
y
a
b
x
x = g(y)
x
O
a
b
y
g(x) = y
2
f(x) = y
1
x
y
g(x) = y
2
f(x) = y
1
O
a
b
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
153
B. ÑEÀ THI
Baøi 1: CAO ÑAÚNG KHOÁI A, B, D NAÊM 2008
Tính dieän tích hình phaúng giôùi haïn bôûi parabol (P): x = x
2
+ 4x vaø ñöôøng
thaúng d: y = x.
Giaûi
Phöông trình hoaønh ñoä giao ñieåm cuûa (P) vaø d:
2
x 4x x x 0 hayx 3





33
32
33
00
3
x 3x 9
S x 3x dx ( x 3x)dx
0
3 2 2
(ñvdt)
Baøi 2: ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2007
Tính dieän tích hình phaúng giôùi haïn bôûi caùc ñöôøng: y = (e + 1)x, y = (1 + e
x
)x
Giaûi
Phöông trình hoaønh ñoä giao ñieåm cuûa hai ñöôøng ñaõ cho laø:
(e + 1)x = (1 + e
x
)x (e
x
e)x = 0 x = 0 hoaëc x = 1
Dieän tích cuûa hình phaúng caàn tìm laø:
1 1 1
x
x
0 0 0
S dx e xdx xe dx
xe ex
Ta coù:
1
1 1 1
2
11
x x x x
00
0 0 0
0
ex e
e xdx , xe dx xe e dx e e 1
22
Vaäy

e
S1
2
(ñvdt).
Baøi 3: ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2007
Cho hình phaúng (H) giôùi haïn bôûi caùc ñöôøng: y = xlnx, y = 0, x = e.
Tính theå tích cuûa khoái troøn xoay taïo thaønh khi quay hình (H) quanh truïc Ox.
Giaûi
Phöông trình hoaønh ñoä giao ñieåm cuûa caùc ñöôøng y = xlnx vaø y = 0 laø:
xlnx = 0 x = 1
Theå tích khoái troøn xoay taïo thaønh khi quay hình H quanh truïc hoaønh laø:

ee
22
11
V y dx (xlnx) dx
Ñaët u = ln
2
x, dv = x
2
dx

3
2lnx x
du dx, v .
x3
Ta coù:
e
e e e
33
2 2 2 2
1 1 1
1
x 2 e 2
(xlnx) dx ln x x lnxdx x lnxdx
3 3 3 3
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
154
Ñaët u = lnx, dv = x
2
dx

3
dx x
du , choïnv .
x3
Ta coù:

ee
ee
3 3 3 3
22
11
11
x 1 e x 2e 1
x lnxdx lnx x dx
3 3 3 9 9
Vaäy

3
(5e 2)
V
27
(ñvtt).
Baøi 4: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2 - ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2006
Tính dieän tích hình phaúng giôùi haïn bôûi paraol y = x
2
– x + 3 vaø ñöôøng thaúng
d: y = 2x + 1.
Giaûi
Phöông trình hoaønh ñoä giao ñieåm cuûa parabol vaø d:
x
2
– x + 3 = 2x + 1 x
2
– 3x + 2 = 0 x = 1 x = 2
Ta coù

22
22
11
S (x x 3) (2x 1)dx x 3x 2 dx




2
32
2
1
2
x 3x 1
( x 3x 2)dx 2x
1
3 2 6
(ñvdt)
Baøi 5: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1
Tính theå tích vaät theå troøn xoay sinh ra trong pheùp quay xung quanh truïc Ox,
cuûa hình phaúng giôùi haïn bôûi truïc Ox vaø ñöôøng y =
x
sinx (0 x )
Giaûi
V =


2
2
0 0 0
f x dx x.sin xdx x 1 cos2x dx
2
=






00
xdx x.cos2xdx
2
Tính : I
1
=

22
0
0
x
xdx
22
. Tính : I
2
=
0
xcos2xdx
Ñaët

du dx
ux
1
dv cos2xdx
choïnv sin2x
2
I
2
=



0
0
x 1 x 1
sin2x sin2xdx sin2x cos2x 0
2 2 2 4
V =





23
0
2 2 4
(ñvtt)
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
155
Baøi 6:
Tính dieän tích hình phaúng giôùi haïn bôûi caùc ñöôøng:
2
y x 4x 3 vaø y = x + 3
.
Giaûi



53
22
01
S x 3 x 4x 3 dx 2 x 4x 3 dx

53
22
01
S x 5x dx 2 x 4x 3 dx
3 2 3
2
53
x 5x x
S 2 2x 3x
01
3 2 3
109
S
6
(ñvdt)
Baøi 7:
Tính dieän tích cuûa hình phaúng giôùi haïn bôûi caùc ñöôøng:

22
xx
y 4 vaø y =
4
42
Giaûi
Ta coù
2 2 2 2 2
22
x x x x y
y 4 y 4 y 4 1 (E)
4 4 4 16 4
Phöông trình hoaønh ñoä giao ñieåm:
2 2 2 4
x x x x
4 4
4 4 32
42
4 2 2 2
x 8x 128 0 x 8 x 16
(loaïi) x = 2
2
Neân S =




2 2 2 2 2 2
2 2 2 2
00
22
x x x x
4 dx 2 4 dx dx
44
4 2 4 2
Tính

22
2
1
0
x
I 4 dx
4
Ñaët x = 4sint dx = 4costdt
Ñoåi caän
t =
x 2 2
4
x0
t0
x
y
1
1
1
O
1
3
3
8
5
y = x + 3
y =
2
x
42
x
y
2
4
4
O
y =
2
4
x
4
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
156





44
2
4
1
00
1
I 8cos tdt 4 1 cos2t dt 4 t sin2t 2
2
0
22
23
2
0
x x 4
22
I dx
3
4 2 12 2 0
Vaäy
4
S2
ñvdt
3



.
Baøi 8: CAO ÑAÚNG KYÕ THUAÄT CAO THAÉNG
Tính dieän tích hình phaúng giôùi haïn bôûi caùc ñöôøng
(P
1
): y = x
2
2x vaø (P
2
) : y = x
2
+ 4x.
Giaûi
Phöông trình hoaønh ñoä giao ñieåm cuûa (P
1
) vaø (P
2
) laø: x
2
2x = x
2
+ 4x
2x
2
+ 6x = 0
2x(x 3) = 0 x = 0 x = 3.
Dieän tích caàn tìm:

33
2 2 2
00
S (( x 4x) (x 2x))dx ( 2x 6x)dx
=



32
3
2
x 3x
0
3
= 9 (ñvdt)
Baøi 9: CAO ÑAÚNG KYÕ THUAÄT CAO THAÉNG
Tính dieän tích cuûa hình phaúng giôùi haïn bôûi caùc ñöôøng: y = 7 – 2x
2
, y = x
2
+ 4.
Giaûi
Phöông trình hoaønh ñoä giao ñieåm 7 – 2x
2
= x
2
– 4
3x
2
= 3 x = 1 hoaëc x = 1
Dieän tích S caàn tìm


11
2 2 2
11
S (7 2x x 4)dx (3 3x )dx 4
(ñvdt)

Preview text:

Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
Chuyeân ñeà 4: TÍCH PHAÂN
Vaán ñeà 1:
BIEÁN ÑOÅI VEÀ TOÅNG – HIEÄU CAÙC TÍCH PHAÂN CÔ BAÛN
A. PHÖÔNG PHAÙP GIAÛI
Söû duïng ba tích chaát sau ñeå bieán ñoåi tích phaân caàn tính thaønh toång – hieäu caùc tích phaân cô baûn b b b b b 1/ k.f(x)dx   kf(x)dx
2/ f(x)  g(x )dx  f(x)dx    g(x)dx a a a a a b c b 3/ f(x)dx  f(x)dx    f(x)dx a a c
BAÛNG NGUYEÂN HAØM CÔ BAÛN
Nguyeân haøm cuûa caùc haøm soá sô caáp
Nguyeân haøm cuûa caùc haøm soá hôïp (u = u(x))
1. dx  x  c; kdx  kx    c 1 1.  u u u'dx   c ;  (    1) 1 1   2.  x x dx   c,  (    1)  1 2.    u'dx ln u c u 3.    dx ln x c x 3.    u u e u'dx e c 4.    x x e dx e c u 4. u a a u'dx   c (0  a   1) x lna 5. x a a dx   c (0  a   1) lna 5.   u'cosudx sinu c 6.   cosxdx sinx c 6.    u'sinudx cosu c 7.    sinxdx cosx c 7. u' dx tanu  c 2 cos u 8. dx  tanx   c 2 cos x u' dx 8. dx   cot u  c 9.   cot x   c  2 2 sin u sin x 9.    10.    tanxdx ln cosx c u'tanudx ln cosu c 10.   11.   cotxdx ln sinx c u'cotudx ln sinu c 124
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
Ñaëc bieät: u(x) = ax + b;          1 f(x)dx F(x) c f(ax b)dx F(ax b) c a 1 dx 1 1.  1 (ax  b) (ax  b) dx    c 7.  tan(ax  b)   c a  1 2 cos (ax  b) a 2. dx 1     dx 1 ln ax b c 8.   cot(ax  b)  c ax   b a 2 sin (ax  b) a 3.  1  e dx   ax b ax b e 1  a 9. tan(ax  b)dx  ln cos(ax  b)  c  a 4.         x 1 a dx ln x c       1 10. cot(ax b)dx ln sin(ax b) c a dx 1 x a 5.      1 cos(ax b)dx sin(ax b) c 11.   ln   c a 2 x  2 a 2a x  a 6.       1 sin(ax b)dx cos(ax b) c a B – ÑEÀ THI
Baøi 1: CAO ÑAÚNG KHOÁI A, B, D NAÊM 2011 Tính tích phaân 2 2x  1 I  dx  1 x(x 1) Giaûi 2 2 I = (x 1)  xdx  =  1 1 dx  6  lnx(x  1)  ln  ln3 . x(x  =  2 1)   x 1 x   1 2 1 1 
Baøi 2: CAO ÑAÚNG KHOÁI A, B, D NAÊM 2010 1 Tính tích phaân: 2x 1 I   dx x 1 0 Giaûi 1 2x 1 1  3  1 I   dx 2  dx 2x  3ln x 1 x  = 2 – 3ln2. 1 =    x 1 =  0 0  0
Baøi 3: CAO ÑAÚNG GTVT III KHOÁI A NAÊM 2007 2 4 3 2
Tính caùc tích phaân sau: x  x  3x  2x  2 I   dx 2 x  1 x Giaûi
Chia töû cho maãu, ta ñöôïc: 125
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc – 4 3 2 x  x  3x  2x  2 2 x  2  x  3  = 2 1 2 x  3   2 x  2 x x  x x 1 x 2 x 2 3  2 1 2  I  x  3   dx    
 3x  ln x 1  2ln x   x 1 x  3 1  1 I = 16 3  ln 3 8
Baøi 4: CAO ÑAÚNG KINH TEÁ – COÂNG NGHIEÄP TPHCM NAÊM 2007 Tính tích phaân: dt I(x)  x
, vôùi x > 1. Töø ñoù tìm lim I(x) 1 t(t 1) x Giaûi x x x I(x) = dt 1 1    x t lnt  ln t 1       dt =    ln t t 1  t t 1 1 t 1 1 1 1 = x 1 ln  ln x 1 2 x 1  lim Ix    lim ln  ln  ln2 x x    x 1 2
Baøi 5: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1 - ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2005  4 Tính tích phaân:  sin x tan x  e cosxdx 0 Giaûi    4 4 4 I  tanx  sinx e .cosxdx  tanxdx    sinx sinx 'e dx 0 0 0 2
=  ln cosx  + e     sin x 4 4   2 ln 2 e 1. 0 0
Baøi 6: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2 3 Tính tích phaân: dx I   x  3 1 x Giaûi 2 2 3 dx 3 1 x  x 3 1 x  3 1 1 2x  I   dx   dx    dx 1 3 1 2 1  2   x x x(1 x ) x 1  2     x 1 x 2 x 1 126
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN  1 2  3  2  3  ln x  ln(x 1)  lnx  ln x    2  1   1   1 x 3 3 1 6  ln  ln  ln  ln 1 2 1 2 2 2 x Baøi 7: 2 Tính tích phaân : I = 2 x   xdx . 0 Giaûi 2 1 2 Tính I  2 x  x dx   2 x  xdx   2 x     xdx 0 0 1 Do : x 0 1 2 x2x  0 + 3 2 1 3 2 2  x x   x x  I          1.  3 2  0  3 2  1
Baøi 8: ÑEÀ DÖÏ BÒ 3 Cho haøm soá: f(x) = a  x bxe . x  3 1 1
Tìm a vaø b bieát raèng f’(0) =  22 vaø f(x)dx   5 0 Giaûi Ta coù: a f(x)   x bx.e (x  3 1) 3a  f(x)    x
be (x 1)  f(0)  3a  b  22 (1) (x  4 1) 1 1 1 1 3 x a 3a    
f(x)dx  a(x 1) dx  b xe       x b(xe  x e )   b  5 (2) 2(x  2 1) 8 0 0 0 0 3a  b  22  a  8
(1) vaø (2) ta coù heä: 3a   .  b   5 b  2  8 127
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
Vaán ñeà 2:
TÍNH TÍCH PHAÂN BAÈNG PHÖÔNG PHAÙP ÑOÅI BIEÁN SOÁ
A. PHÖÔNG PHAÙP GIAÛI
ÑOÅI BIEÁN SOÁ LOAÏI I b 
1. Söû duïng coâng thöùc: f[u(x)].  u (x)dx   f(u)du a  b
2. Phöông phaùp: Xeùt tích phaân I  f(x)du a
- Ñaët t = u(x)  dt = u'(x)dx
- Ñoåi caän u(a) = t1 ; u(b) = t2 t2 t - Suy ra: 2 I  g(t)dt  g(t)  (g(t) f[u(x)].  u (x)) t1 t1
Thöôøng ñaët aån phuï t laø
 caên thöùc, hoaëc muõ cuûa e, hoaëc maãu soá, hoaëc bieåu thöùc trong ngoaëc.
 coù sinxdx  ñaët t = cosx, coù cosxdx  ñaët t = sinx, coù dx ñaët t = lnx. x
ÑOÅI BIEÁN SOÁ LOAÏI II  b  Coâng thöùc: f  ( (t) / ) (t)dt  
f(x)dx ; x  (t);   ( )  a,  ( )  b  a b  Tính: I  f(x)dx a
Ñaët x  (t)  dx    (t)dt
Ñoåi caän: x  (t);   ( )  a,  ( )  b  b Khi ñoù: I  f  ( (t)).   (t)dt   f(x)dx  a b
Caùc daïng thöôøng gaëp: 1. 2 a  2 x dx ñaët x   asint a b b 2. dx dx ñaët x   asin t 3. ñaët x  atan t  2 a  2 2 2 a x a a  x B. ÑEÀ THI
Baøi 1: ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2011 128
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN  4 xsinx  x   1 cosx Tính tích phaân : I  dx.  xsinx  cosx 0 Giaûi   4 4 Ta coù: xsin x  cosx  x cosx I  x cosx  dx  1    dx xsin x   cosx   xsin x cosx   0 0     4 4 4 xcosx  xcosx  x  dx   dx 0  xsinx   cosx 4 xsinx  cosx 0 0
Ñaët t = xsinx + cosx  dt = xcosxdx. 
Khi x = 0 thì t = 1, x = thì t = 2   1  4 2  4    2     1 2  4  2     dt  1   2    Suy ra: I    2  4    ln t   ln  1 . 4 t 4  1 4 2 4 1  
Baøi 2: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2011 4 Tính tích phaân: 4x 1 I  dx.  2x 1  2 0 Giaûi
Ñaët: t  2x 1  2  2x 1  t  2 2 2x 1 t  4t  4 2 t  4t  3  x   dx = (t – 2)dt. 2
x = 0  t = 3, x = 4  t = 5. 2 t  4t  3 5 4 1  2
5 2t  8t  5t 2 Suy ra: 2 I   t  2dt = dt t  t 3 3 5 3 2 5 = 2t 12t  21t 10  10 dt  = 2 2t 12t 21     dt t  t  3 3  5 3   = 2t 2   6t  21t 10ln t   = 34 3 10ln . 3    3 5 3
Baøi 3: ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2010 129
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc – e Tính tích phaân: ln x I =  dx x(2  2 1 ln x) Giaûi Ñaët 1
u  lnx  du  dx , x = 1  u = 0, x = e  u = 1 x 1 1   u 1 2 1  2  I  du      du  ln 2  u  2    2 u 2 u  2  u 0      0 2  2  u   0  2   3  1  ln 3   ln2     1  ln     3   2  3 .
Baøi 4: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2009 3 Tính tích phaân: dx I   . x e  1 1 Giaûi
Ñaët t = ex  dx = dt ; x = 1  t = e; x = 3  t = e3 t 3 3 e e 3 3 dt  1 1 I   e e 2       dt  ln t 1  ln t  lne  e   1  2 t t 1  t 1 t  e e e e
Baøi 3: ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2008  6 4 tan x Tính tích phaân: I   dx cos2x 0 Giaûi Caùch 1: dt
 Ñaët t = tanx  dt = (1 + tan2x)dx   dx 1 2 t 2 1 t cos2x  1 2 t 3
 Ñoåi caän: x = 0  t = 0;  x   t  6 3 3 3 3 4 3 t 1  Khi ñoù:  2  I  dt  t 1  dt 2   2  1 t  1 t  0 0 130
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN  3 3 t 1 1 t  1 3 1 10    t  ln  3  ln   3 2 1  t  2 3   1 9 3 0 Caùch 2:    6 4 6 4 6 4 Ta coù: tan x tan x tan x I  dx  dx    dx 2 2  cos2x cos x  2 sin x cos x(1 2 0 0 0 tan x) Ñaët: t = tanx dx  dt  2 cos x Ñoåi caän: x = 0 3  t = 0;  x   t  6 3 3 3 4 Khi ñoù: t 1 3 1 10 I  dt  ln   1 2 t 2 3 1 9 3 0
Baøi 4: ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2008     sin x  4  dx Tính tích phaân:  4  I  
sin2x  2(1 sinx  cosx) 0 Giaûi     sin x  4  dx Tính tích phaân:  4  I  
sin2x  2(1 sinx  cosx) 0 Ñaët t = sinx + cosx    
dt  (cosx  sinx)dx   2 sin x   dx  4 
Ñoåi caän: x = 0  t = 1;  x   t  2 4
Ta coù: t2 = sin2x + cos2x + 2sinxcosx = 1 + sin2x  sin2x = t2 – 1 2 2 Khi ñoù: 2 dt 2 dt I      2  2 t 1 2(1 t) 2 (t  2 1 1 1) 2 1 2 2 1 1 4 3 2     .      . 2 t 1 1 2  2 1 2  4
Baøi 5: ÑAÏI HOÏC SAØI GOØN KHOÁI B NAÊM 2007 1 Tính tích phaân: 1 I   dx 2 x  x  0 1 131
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc – Giaûi 1 I =  1 dx  1 2 0 3 x      2  4 Ñaët 1 3     3 x   tant, t   ;  dx     2 1 tan tdt 2 2  2 2  2  3 1 2 3 tan t I = 2  dt   3    2  3 3 1 tan t 6 4
Baøi 6: CAO ÑAÚNG XAÂY DÖÏNG SOÁ 2 NAÊM 2007
Tính tích phaân: I = e dx 1 3 x 1 lnx Giaûi Ñaët: dx  3 t 1 lnx  lnx = t3 – 1,  2 3t dt x
Ñoåi caän: x = 1  t = 1; x = e   3 t 2 3 2 3 3 2 3t 2 3 4 3  I   3tdt    1 2 1 2
Baøi 7: CAO ÑAÚNG COÂNG NGHIEÄP THÖÏC PHAÅM NAÊM 2007 Tính tích phaân: x  1 1 dx 0 2 x 1 Giaûi 1 1 1 xdx 1 dx I 1    I   I ; I  2 ln(x 1)  ln2 . 0  x  0 1 x  1 2 2 2 1 1 2 0 2 Ñaët x = tant,   dt t  0, , dx     4  2 cos t   1 I  dt  4 2 . Vaäy  I  ln2  0 4 2 4
Baøi 8: CAO ÑAÚNG TAØI CHÍNH – HAÛI QUAN NAÊM 2007  2 Tính tích phaân: sin x I   dx cos2x cosx   3 132
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN Giaûi
Ñaët t = cosx  dt = sinxdx  x  3 2 1 t 0 2 1 1 0 2 2  1 2  I = dt 1  dt     3 3 dt 2  2  1 2t  t  1 2t  t 1    0 0  t 1 2t 1 2 1 1 1
 I = ln t 1  ln 2t 1  2   ln4 0 3 3
Baøi 9: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1 - ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2006 6 Tính tích phaân: I =  dx 2x 1 4x 1 2 Giaûi 2 Ñaët t 1 1 t  4x 1  x   dx  tdt 4 2 t 5 dt 5 5 2 t  1 1   I   dt   dt 2  2     2  t 1 (t 1) t 1 3 3 3  (t 1)  2. 1 t 4 1 5   3 1  ln t 1   ln     t 1 3 2 12
Baøi 10: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1 - ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2006 10 Tính tích phaân: I =  dx x  2 x 1 5 Giaûi  Ñaët t =   2 x 1
t  x 1 dx  2tdt vaø x = t2 + 1 x 5 10  Ñoåi caän t 2 3 3 3   Khi ñoù: I = 2tdt 1 1  2     dt 2  t  2t 1  t 1 t  2 2 2    1  3 =  2  2ln t 1   2ln2    1  t 1 2 133
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
Baøi 11: ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2006  2 Tính tích phaân: sin2x I   dx 2 cos x  2 0 4sin x Giaûi   2 2 Ta coù: sin2x I sin2x   dx =  dx 2 cos x  2 2 0 4sin x 0 1  3sin x
Ñaët t = 1 + 3sin2x  dt = 3sin2xdx. 4 4
Vôùi x = 0 thì t = 1, vôùi x =  thì t = 4 1 dt 2 2  I   t  2  3 t 3 3 1 1
Baøi 12: ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2006 ln5 Tính tích phaân: dx I   x  e  x 2e  ln3 3 Giaûi ln5 ln5 x dx e dx I    x x  e  2e  2x 3 e  x 3e  ln3 ln3 2
Ñaët t = ex  dt = ex dx . Vôùi x = ln3  t = 3 ; vôùi x = ln5  t = 5. 5 5 5 dt 1 1 t 2 3    I      dt =  ln  ln (t 1)(t  2)  t  2 t 1 t 1 2 3 3 3
Baøi 13: ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2005  2
Tính tích phaân: I = sin2x   sin x dx 1 3cosx 0 Giaûi  2 (2cosx 1)sin x I   dx . 1 3cosx 0  2 t 1 cosx  Ñaët t =    3 1 3cosx   3sin x dt   dx  2 1 3cosx
x = 0  t = 2, x =   t = 1. 2 134
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN 1  2 t 1  2 I =  2  2 2 1  dt   2     2t  1dt 3  3  9 2   1 2 2  3 2t  = 2 16   2  34   t    2  1   3      . 9   9  3   3  27 1
Baøi 14: ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2005  2 Tính tích phaân: sin2x cosx I   dx . 1 cosx 0 Giaûi  2 Ta coù sin2x cosx I  2
dx . Ñaët t = 1 + cosx  dt = sinxdx. 1 cosx 0
x = 0  t = 2, x =   t = 1. 2 1 2 2 (t 1)  1 I  2 (dt)  2 t  2    dt t  t  2 1 2  2 t  = 2  1    2t  ln t   = 2   (2  4  ln2)   2  2ln2 1. 2       2 1   
Baøi 15: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1  3
Tính tích phaân: I   2 sin x.tan xdx 0 Giaûi   sinx I  2 sin xtanxdx    2 3 3 sin x dx 0 0 cosx
Ñaët t = cosx  dt = sinxdx  dt = sinxdx, sin2x = 1 – t2 Ñoåi caän x 0  3 t 1 1 2 1 1 (1 2t) 1  2 1 t    3 I   2 dt  1  t dt   lnt ln2 1         t  t   2 1 8 2 2 135
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
Baøi 16: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2 7 Tính tích phaân: x  2 I   dx 3 x  0 1 Giaûi 7 x  2 I   dx 3 x  0 1 Ñaët  3 t x 1  3 t  x 1 2 3t dt  dx  x  2  3 t 1 x 0 7 Ñoåi caän: t 1 2 2 2 3 2 5 2 t 1 t t 231 I  2 3t dt   3 4t  t   dt  3      t 5 2 10 1 1  1
Baøi 17: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1 3 e 2 Tính tích phaân: ln x I   dx . x lnx  1 1 Giaûi 3 2 e ln x I   dx 1 x lnx 1 dx  2tdt
Ñaët t  lnx 1  t2 = lnx + 1   x . lnx 1 2t 3 x 1 e Ñoåi caän t 1 2 2 2  5 t 2  2 (t 1) 2 76 I  2tdt  4 2 (t  2 2t   1)dt = 2  3 2 t  t   1  t 1  5 3    1 15 Baøi 18: 2 Tính tích phaân: x I   dx. 1 x 1 1 Giaûi x  1  t = 0
Ñaët t = x 1  t2 = x  1  2tdt = dx. Ñoåi caän  x = 2  t = 1 136
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN  2 1 t   1 2t 1 3 1 Vaäy t  t  2 2  I  dt  2 dt  2 t  t  2     dt 1 t t 1  t 1 0 0 0 1  3 2 t t  11
I  2    2t  2ln | t 1|   4ln2 .  3 2  3 0 Baøi 19: e Tính tích phaân: 1 3lnx.lnx I   dx . x 1 Giaûi Ñaët    2 3dx t 1 3lnx t  1 3lnx  2tdt = x x  e  t = 2 Ñoåi caän  x  1 t = 1 2  2 t 1 2 2tdt 2 2  5 3 t t  2 116 I  t     4 2  3 
t  t dt      3 9 9  5 3  1 135 1   1  
Baøi 20: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2 2 4 Tính tích phaân: x  x 1 I   dx. 2 x  0 4 Giaûi 2 4 2 I = x  x 1  2 x 17  dx  x  4    dx 2  2 2  x  4  x  4 x  4 0 0 2  3 x 1  2 = dx   4x  ln 2 x  4 17 .  2  3 2  x  4 0 0 2 Tính: I dx 1 = 
. Ñaët x = 2tant  dx = 2(tan2x + 1)dt 2 x  0 4 x 0 2    4 2 4 Ñoåi caän: tan t 1 1  4   I 2 dt  dt    1 =  2  t 0 4 tan t 1 2 2 8 0    0 0 4 2  3 x 1  Vaäy I = 17 16  4x ln 2 x 4      17. =    ln2  3 2  8 8 3 0 137
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc – Baøi 21: 2 3 Tính tích phaân: dx I   . 2 5 x x  4 Giaûi 2 3 2 3 2 3 Tính tích phaân dx dx xdx I   . Ta coù I    2  2 2 2 5 x x  4 5 x x  4 5 x x  4 Ñaët xdx t  2 x  4  2 t  4  2 x  dt = 2 x  4 x  2 3  t = 4 Ñoåi caän  x  5  t = 3 4 dt 1 t 2 4 Vaäy  1  1 1  1 5 I   ln  ln  ln   ln . 2   t  4 4 t  2 3 4  3 5  4 3 3
Baøi 22: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1 ln3 2x Tính tích phaân: e dx I   . x ln2 e  1 Giaûi ln5 2x e I   dx . Ñaët t = x
e 1  t2 = ex – 1  2tdt = exdx vaø ex = t2 + 1 x ln2 e  1 2 x ln2 ln5  2 2 t   1 .2tdt  3 t  Ñoåi caän: 20 I 2 t t 1 2         t  3 3 1   1 Baøi 23:  4 2 1 2sin x Tính tích phaân:  I   dx . 1 sin2x 0 Giaûi   4 4 cos2x 1 d1 sin2x 1   1 Ta coù I  dx   ln   1 sin2x 4  ln2. 1 sin2x 2 1 sin2x 2 0 2 0 0
Baøi 24: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2 ln3 x Tính tích phaân: e dx I   .  3 x 0 e  1 138
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN Giaûi ln3 x x 0 ln3 e I  
dx . Ñaët  x    x t e 1 dt e dx ; Ñoåi caän:  3 t 2 4 x 0 e  1 4 4 Khi ñoù dt 2 I     2   1 3 t 2 2 t 2
Baøi 25: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1  2
Tính tích phaân: I  6 1  3 5 cos x sinxcos xdx 0 Giaûi   2 2 I  6 1 3 5 cos x sinxcos xdx  6 1   3 3 2 cos x.cos x.sinx.cos xdx 0 0 Ñaët  6  3  6   3  5  2 t 1 cos x t 1 cos x 6t dt 3sinxcos xdx
 2t5dt = sinxcos2xdx vaø cos3x = 1 – t6 Ñoåi caän;  x 0 1 1 1 13 2 2 2t 12  I t. 6 1 t  5 2t dt  6 12 2t 2t        dt   7 t    t 0 1 7 13 91 0 0   0
Baøi 26: CAO ÑAÚNG KINH TEÁ TP. HCM  2
Tính tích phaân: I   xsin2xdx 0 Giaûi u  x  du  dx  cos2x dv  sin2xdx v    2    2 xcos2x 1 Vaäy: I = 2   sin2x 2    cos2xdx       2 0 2 4 2  2 0 4 0 139
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
Vaán ñeà 3: TÍNH TÍCH PHAÂN BAÈNG PHÖÔNG PHAÙP
TÍCH PHAÂN TÖØNG PHAÀN
A. PHÖÔNG PHAÙP GIAÛI b b Coâng thöùc: u(x).  v (x)dx  b u(x).v(x)  v(x).u  a  (x)dx a a b b Vieát goïn: b udv  uv  a  vdu  a a B. ÑEÀ THI
Baøi 1: ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2011  3 Tính tích phaân: 1 xsin x I  dx.  2 0 cos x Giaûi    3 3 3 Ta coù: 1 xsin x 1 xsin x I  dx  dx  dx  2  2  2 0 cos x 0 cos x 0 cos x    3 3   3 xsin x xsin x tan x  dx  3  dx 0  2  . 2 0 cos x 0 cos x  3 xsinx Tính J = dx 
baèng phöông phaùp tích phaân töøng phaàn. 2 0 cos x Ñaët: u = x  du = dx dv = sin x dx, choïn v = 1 2 cos x cosx    3  x  1 3 2 1 Suy ra: J = 3  dx   dx cosx   =   0 cosx 3 cosx 0 0   3 3 1 cosx Tính K = dx  dx  
baèng phöông phaùp ñoåi bieán soá. 2 cosx 0 0 1  sin x
Ñaët t = sinx  dt = cosxdx. 140
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN 3 3 2     Suy ra: dt 1 1 t 2 1 2 3 K   ln  ln  2   1 t 2 1 t 2  2  3   0 0    1    2 2 3 ln    ln   2 3. 2 4  3     Vaäy I = 2 3    ln2  3 . 3
Baøi 2: ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2009 3 Tính tích phaân: 3  ln x I   dx x  2 1 1 Giaûi dx 1 1 u  3  lnx  dv  ; du  dx  v   x  2 1 x x 1 3 3 3  lnx dx I     x 1 1 xx   1 1 3 3 3  ln3 3 1 dx 3  ln3 1 27     dx    3 3     ln x  ln x 1  3  ln 4 2 x x 1 1 1   4 4 16 1 1  
Baøi 3: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2008 2 Tính tích phaân: ln x I   dx . 3 1 x Giaûi 2 u  ln x Tính tích phaân: ln x I dx 1   dx . Ñaët:  dx  du  , choïn v   3 dv  x 2 1 x  2x  3 x 2 1 2 1 1 2 1 I 1 3 3 2ln2   ln x  dx =   ln2    ln2   . 2  3 2x 1 2 8 4x 1 8 16 16 1 2x
Baøi 4: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2007 e
Tính tích phaân: I   3 2 x ln xdx 1 Giaûi 141
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc – Tính tích phaân 4 Ñaët u = ln2x 2lnx x  du  dx; dv = x3dx  v  . x 4 4 e 4 e x e Ta coù: 1 e 1 I  2 .ln x  3 x lnxdx     3 x lnxdx 4 1 2 4 2 1 1 4 Ñaët u = lnx dx x  du  , dv = x3dx, choïn v  . Ta coù x 4 e e e 4 e 4 4 3 x 1 3 e 1 4 3e 1 x lnxdx  lnx  x dx   x    . 4 4 4 16 16 1 1 1 1 4 Vaäy 5e 1 I  32
Baøi 5: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2006 1
Tính tích phaân: I  (x   2x 2)e dx . 0 Giaûi Tính tích phaân. 1 u  x  2 1 I  (x   2x 2)e dx . Ñaët   du  2x dx, choïn v = e 2x dv e dx 2 0   1 1 2 1 2 1 1 I e 1 5 3e  (x  2x 2)e   2x e dx = 2x   1 e  2 0 2 2 4 4 0 0
Baøi 6: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1 - ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2006  2
Tính tích phaân: I = (x   1)sin2xdx 0 Giaûi u  x 1 Ñaët 1 
 du  dx, choïn v   cos2x dv  sin2xdx 2   2 x 1 1   I   2 cos2x  cos2xdx  1 0  2 2 4 0
Baøi 7: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2 - ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2006 142
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN 2
Tính tích phaân: I = (x   2)ln xdx 1 Giaûi   2 u lnx Ñaët 1 x  du dx, choïnv 2x dv   x  2     dx x 2 2  2 x  2 I =  x  5   2xlnx   2 dx  2ln2      2  2    4 1 1
Baøi 8: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2005  2
Tính tích phaân: I  2x    2 1 cos xdx . 0 Giaûi   2 2 2 1 cos2x
I  (2x 1)cos x.dx  (2x    1) dx 2 0 0   2 2 1 1  (2x 1)dx  (2x    1)cos2x.dx 2 2 0 0   2 2 2  
 Tính I  (2x 1)dx  x  x 2   1  0 4 2 0  2  Tính I  (2x  2  1)cos2x.dx . 0 u  2x 1 Ñaët 1 
 du  2dx choïn v  sin2x dv  cos2xdx 2    2 1 1 I  (2x  2 1)sin2x  sin2xdx  2 cos2x   2  1 2 0 2 0 0 2 1 1   1 I  I  I    1 2 . 2 2 8 4 2 143
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc – Baøi 9: 3
Tính tích phaân: I  ln 2 x   xdx . 2 Giaûi 3 I  ln 2 x   xdx 2 3 3 3 Ta coù I = ln 2
x  xdx  lnxx  1dx  lnx   lnx   1    dx 2 2 2  dx u  lnx  du = Ñaët  x dv  dx choïn v = x 3 3 3 3
I  lnxdx  xlnx  dx  1
xlnx  x  3ln3 3 2ln2    2 2 2 2 2  3ln3  2ln2 1 3 2 I  2 lnx  
1 dx  lnudu  ulnu  u2  2ln2    1 1 2 1 3 Vaäy I  ln 2
x  xdx  I  I  3ln3 2ln2 1 2ln2   1 2 1  I  3ln3  2 2
Baøi 10: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1  4 Tính tích phaân: x I   dx . 1 cos2x 0 Giaûi   4 4 u  x  du  dx x 1 xdx I  dx    . Ñaët  du  1   2 cos2x 2 dv    choïn v  tan x 0 0 cos x  2 cos x   4 1 1 1   1 4 I  xtanx 
tanxdx  xtanx  ln cosx  4   ln2 2 2  2   0 0 8 4 0
Baøi 11: CÑ KINH TEÁ – KYÕ THUAÄT COÂNG NGHIEÄP I Tính tích phaân: lnx I  3 dx 1 (x  2 1) 144
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN Giaûi Ñaët u = lnx dx  du  x dv = (x + 1)-2dx, choïn 1 v   x 1 lnx 3 3 (x 1)  x 1 3 1 1  I    dx   ln3    dx x 1 1 1     x(x 1) 4 1  x x 1 3 = 1  x  1 3  ln3  ln   ln3    ln 4  x 1 1 4 2
Baøi 12: CAO ÑAÚNG KINH TEÁ ÑOÁI NGOAÏI 4 Tính tích phaân: ln 2x 1 I   dx (2x  3 0 1) Giaûi 3 1   Ñaët u = ln 2x 1 , dv=  2
(2x 1) dx  du = (2x 1)1dx, choïn v =   2 (2x 1) 1  1 2  I = (2x  4 2
1) ln 2x 1   ln3  0 3 3
Baøi 13: CAO ÑAÚNG KINH TEÁ TP. HCM  2
Tính tích phaân : I   xsin2xdx 0 Giaûi u  x  du  dx  cos2x
dv  sin2xdx, choïnv    2    2 Vaäy: I = xcos2x 2   1 sin2x2    cos2xdx       2 0 2 4 2  2 0 4 0
Vaán ñeà 4:
TÍNH TÍCH PHAÂN BAÈNG PHÖÔNG PHAÙP PHOÁI HÔÏP A.ÑEÀ THI
Baøi 1: ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2010 1 2 x x Tính tích phaân : x (1 2e )  e I   dx 1 x 0 2e 145
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc – Giaûi 1 2 x (1 x 2e )  x 1 1 x e e I  dx  2 x dx   dx x   1 2e 1 x 0 0 0 2e 1 1 3 x 1 I  2 x dx   1  3 3 0 0 1 x e 1 1 d(1 x 2e ) 1 1 1 1 2e  I  dx x ln(1 2e ) ln 2  = =  1    x x 2 2 = 2 3 0 2e 1 0 2e 0   Vaäy I = 1 1 1 2e   ln  3 2  3 
Baøi 2: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2010 e Tính tích phaân:  3  I  2x   ln xdx  x  1 Giaûi e  3  e e 1 I  2x  lnxdx 2 xlnxdx      3 lnx. dx  x  x 1 1 1 e 2 Xeùt I dx x
 x ln xdx . Ñaët u  ln x  du  ; dv  xdx  v  1  x 2 1 e e  2 x  e 2 1 e 1  2 x  2 Do ñoù e 1 I  lnx xdx 1               2  2 2 2 2 4 1 1  1 e Xeùt I 1 2 =  ln x. dx . x 1 Ñaët t = lnx  dx dt 
. Vôùi x = 1  t = 0; x = e  t = 1 . x 1 1  2 t  2 Do ñoù 1 I e 2  tdt  2       . Vaäy  I  2 2 2 0   0
Baøi 3: ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2009  2
Tính tích phaân I   3 cos x    2 1 cos xdx . 0 146
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN Giaûi   2 2 I  5 cos xdx    2 cos xdx 0 0
Ñaët t = sinx  dt = cosxdx; x = 0  t = 0,  x   t  1 2   2 2 1 2 2 5 I  cos xdx    2
1 sin x cosxdx   2 1 t  1  2 3 1 5  8 1 dt  t  t  t   3 5    15 0 0 0 0    2 2 1 1 1 I  cos xdx  2  1 cos2x   2 2  dx  x  sin2x    2 2  2  4 0 0 0 Vaäy 8  I  I  I   1 2 5 4
Baøi 4: CAO ÑAÚNG KHOÁI A, B, D NAÊM 2009 1 Tính tích phaân I    2x e   x x e dx 0 Giaûi 1 1 Ta coù  I  x e dx    x xe dx 0 0 1 1 1   I   x x 1 e dx   e  1 0 e 0 1  I   x 2 xe dx . x x
Ñaët u  x  du  dx; ñaët dv  e dx, choïn v  e 0 1 1 Suy ra I 1  x xe  x e dx  2
1 . Vaäy I  I  I  2  . 0  1 2 e 0
Baøi 5: ÑAÏI HOÏC SAØI GOØN KHOÁI A NAÊM 2007 1 Tính: 2x 1 I   dx 2 x  x  0 1 Giaûi 1 1 I = 2x 1 1 dx   2 dx 2  x  x  2 1 x  x  0 0 1 147
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc – 1 1 1 I 2x 1 2 dx 1 =  dx  ln x  x 1   ln3 ; I 2 2 =  x  x 1 0 2 0 0  1  3 x      2  4 Ñaët x + 1 3 3  tant  dx = 1 2 tan tdt 2 2 2  3 1 2 3 tan tdt I 2 2 2 =   3    2  6 3 1 tan t 6 4 I = 2 ln3  6 3
Baøi 6: CAO ÑAÚNG GTVT III KHOÁI A NAÊM 2007 2 9
Tính tích phaân : J   sin xdx 0 Giaûi  3
Ñaët t = x thì dx = 2tdt  J  2tsintdt 0 u  2t du  2dt Choïn :    dv  sin tdt  choïn v  cost     3
J = 2t cost3  2 costdt  2t cost3  2sint =    3 0  3 0 0 3 0
Baøi 7: ÑAÏI HOÏC KHOÁI D NAÊM 2005  2
Tính tích phaân I  2  sinx e   cosxcosxdx . 0 Giaûi     2 2 2 1 cos2x 2 sin x I 2 e dsinx     2 dx  sinx 2e 1  1    e  1 2  x  sin2x 2 0 0   2  2  0 0 148
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
Baøi 8: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2 2
Tính tích phaân: I   x sin xdx . 0 Giaûi 2  I  
x sin xdx . Ñaët t = x  t2 = x  2tdt = dx 0 Ñoåi caän x 0 2 t 0   2 du  2tdt  I u t
 2 2t sintdt . Ñaët      0 dv  sintdt v   cost   I   2
2(t cost)  4 t costdt  22   4 1I 0 0  Tính  I  1  tcostdt 0 u  t du  dt Ñaët    dv  costdt  choïn v  sin t   
I  tsint  sintdt  cost   1  2 . Vaäy I = 22 – 8 0 0 0
Baøi 9: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1 1 2
Tính tích phaân: I   3 x x e dx 0 Giaûi 1 1 2 2 Tính I  3 x x e dx    2 x x e xdx 0 0 x 0 1 Ñaët t = x2 dt  dt = 2xdx   xdx . Ñoåi caän: 2 t 0 1 1  1  1 1 1 1 1 1 I  t te dt   t te  t e dt   t te  t e    2 2 0      2 2 0  0  0
Baøi 10: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2 0
Tính tích phaân: I  x 2x e  3 x   1dx . 1 149
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc – Giaûi 0 0 0 Tính I  x 2x e  3 x 1dx  2x x.e .dx  3 x x     1dx 1 1 1 0 du    dx u x  Tính I   2x   1 xe dx . Ñaët    1  2x 2x dv  e dx choïn v  e 1  2 0 0 0 1 0 0 x 1 2x  1 2x 1 2x  3 1 I  uv  vdu  x.e  e dx  x.e  .e   1 1     2  2 1 2 2 4 4e 4 1    1 1 0  Tính I  3 x x  2  1dx 1 x 1 0 Ñaët  3 t x 1  3 t  x 1 2 3t dt  dx . Ñoåi caän: t 0 1 1 1 1 7 4  3t  3 1 .t.3t dt  3  6 3 t t 9 I2 t t        dt  3       7 4 28 0 0   0 Vaäy I = I 3 1 9 3 4 1 + I2 =     2 2 4e 4 28 4e 7
Baøi 11: CAO ÑAÚNG KYÕ THUAÄT CAO THAÉNG  4 Tính tích phaân: 1  sin2x dx 2 0 cos x Giaûi    4 4 4 I = 1  sin2x dx = 1 sin2x dx  dx 2  2  2 0 cos x 0 cos x 0 cos x  4 2 4 d(cos x)  tan x  dx  . 2 0 cos x 0   = 4  2 tan x ln(cos x) 4 = 1 + ln2 0 0 150
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN
Vaán ñeà 5:
ÖÙNG DUÏNG CUÛA TÍCH PHAÂN
A. PHÖÔNG PHAÙP GIAÛI TÍNH DIEÄN TÍCH
Baøi toaùn 1: Cho haøm soá y = f(x) lieân tuïc vaø khoâng aâm treân ñoaïn [a, b]. Dieän tích
hình phaúng giôùi haïn bôûi ñoà thò cuûa haøm soá y = f(x), truïc hoaønh vaø hai ñöôøng thaúng x = a, x = b laø: y b b y = f(x) S  f(x)dx    f(x) dx a a 0
Töø baøi toaùn 1 suy ra neáu f(x) khoâng x = a x = b
döông treân ñoaïn [a, b] y b b x = a x = b S  f(x)dx    f(x) dx a a 0 S y = f(x)
Baøi toaùn 2: (Toång quaùt)
Cho hai haøm soá y1 = f(x), y2 = g(x) lieân tuïc treân ñoaïn [a, b] vaø coù ñoà thò laàn löôït
laø (C1), (C2). Dieän tích hình phaúng giôùi haïn bôûi (C1), (C2) vaø hai ñöôøng x = a, b
x = b ñöôïc xaùc ñònh bôûi coâng thöùc: S  f(x)   g(x) dx (*) a
* Phöông phaùp giaûi (*):
 Giaûi phöông trình: f(x) = g(x) (1) b
 Neáu (1) voâ nghieäm thì: S  (f(x)   g(x))dx a
 Neáu (1) coù nghieäm thuoäc [a, b] giaû söû laø ,  (  ) thì   b
S  (f(x)  g(x)dx  (f(x)  g(x)dx  (f(x)     g(x)dx a   Baøi toaùn 3: Cho ( 1 C ): 1 x  f(y), ( 2
C ): x2  g(y), f(y), g(y) lieân tuïc treân ñoaïn [a, b].
Dieän tích hình phaúng S ñöôïc giôùi haïn bôûi (C1); (C2) vaø hai ñöôøng thaúng y = a,
y = b ñöôïc xaùc ñònh bôûi coâng thöùc: b S  f(y)   g(y) dy a 151
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –
THEÅ TÍCH CAÙC VAÄT THEÅ
I. COÂNG THÖÙC THEÅ TÍCH
Giaû söû vaät theå T ñöôïc xaùc ñònh bôûi 2 maët y phaúng  ( ) vaø  ( ) song song vôùi nhau. Ta
choïn truïc Ox sao cho noù vuoâng goùc vôùi S(x)
caùc maët phaúng ( vaø (). Ta coù Ox  ()
= A, Ox  () = B. Giaû söû maët phaúng a x b x
( ()  Ox, () Ox  C, () caét vaät theå T O A C B  
coù thieát dieän laø S(x).  b Khi ñoù V  S(x)dx y y = f(x) a II. BAØI TOAÙN y a x
Baøi toaùn 1: Giaû söû hình phaúng giôùi haïn bôûi caùc b O x
ñöôøng y = f(x), x = a, x = b vaø y = 0 quay quanh Ox.
Hình troøn S(x) coù baùn kính R = y:   2 S(x) y S(x) b V    2 y dx y a b
Baøi toaùn 2: Theå tích do hình phaúng: x = g(y), x = 0, x
y = a, y = b quay quanh truïc Oy: x = g(y) a b V   2 x dy O x a
Baøi toaùn 3: Tính theå tích vaät theå do hình phaúng
giôùi haïn hai ñöôøng caét nhau quay quanh Ox: y f(x) = y1 y  f(x), y  g(x) 1 2 y2  1 y  0 x  [a, b] g(x) = y2 b V   2 (y   2 2 1 y )dx O a b x a
Baøi toaùn 4: Tính theå tích vaät theå do hình phaúng y x
giôùi haïn hai ñöôøng caét nhau quay quanh Ox. a b O y  f(x),y  g(x) 1 2 f(x) = y1 1 y  y2  0 x  [a,b] b g(x) = y2 V   2 (y   2 1 y2)dx a 152
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN B. ÑEÀ THI
Baøi 1: CAO ÑAÚNG KHOÁI A, B, D NAÊM 2008
Tính dieän tích hình phaúng giôùi haïn bôûi parabol (P): x = x2 + 4x vaø ñöôøng thaúng d: y = x. Giaûi
Phöông trình hoaønh ñoä giao ñieåm cuûa (P) vaø d:  2
x  4x  x  x  0 hayx  3 3 3  3 2 x 3x  3 9 S  3 x  3x dx  ( 3 x  3x)dx         (ñvdt) 3 2  0 2 0 0  
Baøi 2: ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2007
Tính dieän tích hình phaúng giôùi haïn bôûi caùc ñöôøng: y = (e + 1)x, y = (1 + ex)x Giaûi
Phöông trình hoaønh ñoä giao ñieåm cuûa hai ñöôøng ñaõ cho laø:
(e + 1)x = (1 + ex)x  (ex  e)x = 0  x = 0 hoaëc x = 1 1 1 1
Dieän tích cuûa hình phaúng caàn tìm laø: S  dx  e xdx   x x   xe dx xe ex 0 0 0 1 1 2 1 1 ex e 1 1 Ta coù: e xdx   x , xe dx  x xe  x e dx  e  x e    1 2 2 0  0 0 0 0 0 Vaäy e S  1(ñvdt). 2
Baøi 3: ÑAÏI HOÏC KHOÁI B NAÊM 2007
Cho hình phaúng (H) giôùi haïn bôûi caùc ñöôøng: y = xlnx, y = 0, x = e.
Tính theå tích cuûa khoái troøn xoay taïo thaønh khi quay hình (H) quanh truïc Ox. Giaûi
Phöông trình hoaønh ñoä giao ñieåm cuûa caùc ñöôøng y = xlnx vaø y = 0 laø: xlnx = 0  x = 1
Theå tích khoái troøn xoay taïo thaønh khi quay hình H quanh truïc hoaønh laø: e e V   2 y dx    2 (xlnx) dx 1 1 3 Ñaët u = ln2x, dv = x2dx 2lnx x  du  dx, v  .Ta coù: x 3 e e 3 e 3 e 2 x 2 e 2 (xlnx) dx  2 ln x  2 x lnxdx      2 x lnxdx 3 3 3 3 1 1 1 1 153
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc – 3 Ñaët u = lnx, dv = x2dx dx x  du  , choïnv  . Ta coù: x 3 e e e 3 e 3 3 3 2 x 1 2 e x 2e 1 x lnxdx  lnx  x dx      3 3 3 9 9 1 1 1 1 3 Vaäy (5e  2) V  (ñvtt). 27
Baøi 4: ÑEÀ DÖÏ BÒ 2 - ÑAÏI HOÏC KHOÁI A NAÊM 2006
Tính dieän tích hình phaúng giôùi haïn bôûi paraol y = x2 – x + 3 vaø ñöôøng thaúng d: y = 2x + 1. Giaûi
Phöông trình hoaønh ñoä giao ñieåm cuûa parabol vaø d:
x2 – x + 3 = 2x + 1  x2 – 3x + 2 = 0  x = 1  x = 2 2 2 Ta coù S  2
(x  x  3)  (2x 1)dx  2 x  3x    2 dx 1 1 2  3 2 x 3x  2 1  ( 2 x  3x  2)dx     2x    (ñvdt) 3 2  1 6 1  
Baøi 5: ÑEÀ DÖÏ BÒ 1
Tính theå tích vaät theå troøn xoay sinh ra trong pheùp quay xung quanh truïc Ox,
cuûa hình phaúng giôùi haïn bôûi truïc Ox vaø ñöôøng y = x sinx (0 x ) Giaûi        V =    2 2 f x    dx   x.sin xdx   
x1 cos2xdx =  xdx  x.cos2xdx 2   2 0 0 0   0 0    2 2  Tính : I x  1 = xdx    . Tính : I xcos2xdx 2 2 2 =  0 0 0 du  dx u  x Ñaët     1 dv  cos2xdx choïn v   sin2x  2   I x 1  x 1  2 = sin2x  sin2xdx  sin2x  cos2x     0 2 0 2  2 4  0  2  3 V =    0  (ñvtt) 2 2  4 154
TT Luyện Thi Đại Học VĨNH VIỄN Baøi 6:
Tính dieän tích hình phaúng giôùi haïn bôûi caùc ñöôøng:  2
y x  4x  3 vaø y = x + 3 . Giaûi 5 3 y  S  x 3  2 x 4x 3      dx  2    2 x  4x  3 dx    8 0 1 5 3 S   2 x  5xdx  2  2 x  4x    3dx 0 1 3  3 2 x 5x  5   3 x  3 y = x + 3 S      2  2 2x  3x 1  3 2  0  3      1 1 O1 3 5 x 1 109 S  (ñvdt) 6 Baøi 7: 2 2
Tính dieän tích cuûa hình phaúng giôùi haïn bôûi caùc ñöôøng: x x y  4  vaø y = 4 4 2 Giaûi 2 2 2 2 2 Ta coù x x x x y y  4   2 y  4    2 y  4    1 (E) 4 4 4 16 4 2 2 2 4
Phöông trình hoaønh ñoä giao ñieåm: x x x x 4    4   4 4 2 4 32  4 2 2 2
x  8x 128  0  x  8  x  1
 6 (loaïi)  x =  2 2 2 2  2 2  2 2 2 2 2 2  Neân S =  x x x x 4   dx  2 4  dx  dx   4 4 2     4 4 2  2 2    0 0  2 2 2 Tính x I  4  1  dx 4 y 0 y = 2 x
Ñaët x = 4sint  dx = 4costdt 4 2 2   x 2 2 t = y = 2 4 x  Ñoåi caän   4   4 x  0  4 O 4 x t  0 155
Höôùng daãn giaûi CDBT töø caùc ÑTQG Toaùn hoïc –   4 4  1 1 I  2 8cos tdt  41 cos2t      dt  4 t  4 sin2t      2  2  0 0 0 2 2 2 3 x x 2 2 4 I  dx   2  4 2 12 2 0 3 0 Vaäy  4 S 2        ñvdt .  3 
Baøi 8: CAO ÑAÚNG KYÕ THUAÄT CAO THAÉNG
Tính dieän tích hình phaúng giôùi haïn bôûi caùc ñöôøng
(P1): y = x2  2x vaø (P2) : y = x2 + 4x. Giaûi
Phöông trình hoaønh ñoä giao ñieåm cuûa (P1) vaø (P2) laø: x2  2x =  x2 + 4x  2x2 + 6x = 0
 2x(x  3) = 0  x = 0  x = 3. Dieän tích caàn tìm: 3 3 S  (( 2 x  4x)  2 (x  2x))dx  ( 2 2x    6x)dx 0 0 2 3 =   3 2  x   3x  = 9 (ñvdt)  3  0
Baøi 9: CAO ÑAÚNG KYÕ THUAÄT CAO THAÉNG
Tính dieän tích cuûa hình phaúng giôùi haïn bôûi caùc ñöôøng: y = 7 – 2x2, y = x2 + 4. Giaûi
Phöông trình hoaønh ñoä giao ñieåm 7 – 2x2 = x2 – 4
 3x2 = 3  x = 1 hoaëc x = 1 Dieän tích S caàn tìm 1 1 S  (7  2 2x  2 x  4)dx  (3  2 3x )dx   4 (ñvdt) 1   1 156