Tìm hiểu Nguồn cung Heineken môn Quản trị chuỗi cung ứng | Trường Đại học Kinh tế - Đại học Đà Nẵng

2.3. Chiến lược quản trị nguồn cung của Heineken Việt Nam

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và biến động thị trường, quản lý chuỗi cung ứng hiệu quả là yếu tố sống còn đối với các doanh nghiệp sản xuất. Heineken Việt Nam – một trong những công ty bia hàng đầu tại Việt Nam – đã áp dụng Ma trận Kraljic để tối ưu hóa chiến lược nguồn cung, phân loại nguyên liệu theo mức độ rủi ro và giá trị.

2.3.1. mặt hàng đòn bẩy

Heineken Việt Nam đã xây dựng một chiến lược quản lý nguồn cung bài bản đối với nhóm mặt hàng đòn bẩy (Leverage Items), tập trung chủ yếu vào các nguyên vật liệu bao bì như chai, lon, nắp - chiếm khoảng 15% tổng chi phí sản xuất theo báo cáo phát triển bền vững năm 2022 của công ty. Đặc điểm nổi bật của nhóm hàng này là giá trị kinh tế cao nhưng ít rủi ro về nguồn cung do có nhiều nhà cung cấp tiềm năng trên thị trường. Nhận thức rõ lợi thế này, Heineken đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm tối ưu hóa hiệu quả chi phí.

Một trong những chiến lược then chốt là áp dụng hình thức đấu thầu cạnh tranh thông qua hệ thống e-procurement hiện đại. Bằng cách mời gọi đa dạng các nhà cung cấp trong nước uy tín như VinaGlass (Bình Dương) và Crown Vietnam (Đồng Nai) tham gia đấu thầu trực tuyến, Heineken đã tạo được sức ép cạnh tranh lành mạnh, giúp giảm giá thành đầu vào từ 5-10% mỗi năm (Báo cáo tài chính 2023). Điển hình vào năm 2022, công ty đã tiết kiệm tới 2 triệu USD chỉ từ việc tái đàm phán các hợp đồng cung cấp bao bì (Vietnam Report).

Bên cạnh đó, Heineken còn triển khai mô hình mua hàng tập trung trên quy mô toàn hệ thống. Công ty đã thống nhất nhu cầu từ 6 nhà máy sản xuất trải dài khắp Việt Nam để tạo ra sức mua lớn, từ đó nâng cao vị thế đàm phán với các đối tác cung ứng. Chiến lược này mang lại hiệu quả rõ rệt khi giúp giảm 12% chi phí đóng gói trong năm 2023 (Heineken Annual Report). Đồng thời, việc lựa chọn các nhà cung cấp địa phương có vị trí gần nhà máy cũng góp phần tối ưu hóa chi phí logistics và thời gian vận chuyển.

Đặc biệt, Heineken đã lồng ghép yếu tố bền vững vào chiến lược quản lý nguồn cung thông qua việc chuyển đổi sang sử dụng 100% lon nhôm tái chế. Quyết định này không chỉ thể hiện trách nhiệm với môi trường mà còn mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt khi giúp giảm tới 30% lượng khí thải CO2 so với sử dụng lon thông thường (Báo cáo ESG 2023). Có thể thấy, cách tiếp cận đa chiều của Heineken đối với nhóm mặt hàng đòn bẩy đã cho thấy sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa mục tiêu tối ưu chi phí và phát triển bền vững, tạo nên lợi thế cạnh tranh vững chắc cho doanh nghiệp trong ngành bia đầy biến động hiện nay.

2.3.2. Mặt hàng chiến lược

V Đối với các mặt hàng chiến lược (Strategic Items) như malt và hoa bia - chiếm tới 40% giá vốn sản xuất và chủ yếu được nhập khẩu từ châu Âu (Đức, Bỉ), Heineken Việt Nam đã xây dựng một hệ thống quản trị nguồn cung đặc biệt bài bản để ứng phó với những rủi ro đặc thù của nhóm nguyên liệu này. Đặc điểm nổi bật của các mặt hàng chiến lược là giá trị kinh tế cao đi kèm với mức độ rủi ro lớn do phụ thuộc vào biến động giá cả toàn cầu và những bất ổn trong chuỗi cung ứng quốc tế. Nhận thức rõ thách thức này, Heineken đã triển khai ba chiến lược then chốt mang tính bổ trợ lẫn nhau.

Trước hết, công ty áp dụng chính sách hợp đồng dài hạn 3-5 năm với các tập đoàn cung ứng malt lớn toàn cầu như Soufflet Group (Pháp) và Malteurop (Bỉ), trong đó bao gồm các điều khoản bảo hiểm giá và tỷ giá linh hoạt (Heineken Global Procurement Strategy 2023). Chiến lược này đã chứng minh hiệu quả rõ rệt khi vào năm 2021, trong bối cảnh giá malt thế giới tăng đột biến 20% do xung đột Nga-Ukraine, Heineken Việt Nam chỉ phải chịu mức tăng 5% nhờ cơ chế phòng ngừa rủi ro được thiết kế trong hợp đồng (Bloomberg). Điều này không chỉ giúp ổn định chi phí sản xuất mà còn bảo vệ biên lợi nhuận của công ty trước những cú sốc thị trường.

Song song đó, Heineken triển khai mạnh mẽ chiến lược đa dạng hóa nguồn cung để giảm thiểu sự phụ thuộc vào một khu vực địa lý duy nhất. Công ty đã chủ động mở rộng mạng lưới nhà cung cấp sang các thị trường mới như Úc và Argentina, đồng thời đầu tư 10 triệu USD vào dự án trồng đại mạch tại Việt Nam thông qua hợp tác chiến lược với Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn (VnExpress). Dự án này hướng tới mục tiêu giảm 30% lượng malt nhập khẩu vào năm 2025, từng bước xây dựng nguồn cung nội địa bền vững. Đặc biệt, Heineken áp dụng triệt để nguyên tắc Early Supplier Involvement (ESI) bằng cách mời các nhà cung cấp chiến lược tham gia ngay từ giai đoạn đầu của quá trình phát triển sản phẩm mới. Điển hình là sự hợp tác chặt chẽ với các đối tác malt toàn cầu trong việc nghiên cứu công thức tối ưu cho dòng sản phẩm Heineken Silver, giúp rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường và đảm bảo chất lượng đồng nhất.

Bộ ba chiến lược này - kết hợp giữa hợp đồng dài hạn bảo hiểm rủi ro, đa dạng hóa địa lý nguồn cung và gắn kết nhà cung cấp vào chuỗi giá trị - đã tạo nên một hệ sinh thái cung ứng vừa ổn định vừa linh hoạt cho Heineken Việt Nam. Cách tiếp cận toàn diện này không chỉ giúp doanh nghiệp vượt qua những giai đoạn khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu mà còn tạo dựng lợi thế cạnh tranh bền vững trong ngành bia đầy biến động. Thành công của mô hình quản trị nguồn cung chiến lược này được phản ánh rõ qua việc Heineken liên tục duy trì vị thế dẫn đầu thị trường bia cao cấp tại Việt Nam với thị phần ổn định trên 30% trong nhiều năm liền.

2.3.3. Mặt hàng trở ngại

Đối với nhóm mặt hàng trở ngại (Bottleneck Items) bao gồm các nguyên liệu độc quyền như men bia cao cấp nhập từ Hà Lan hay các hương liệu đặc biệt, Heineken Việt Nam đã xây dựng một hệ thống quản trị đa tầng nhằm giảm thiểu tối đa rủi ro đứt gãy nguồn cung. Đặc thù của nhóm hàng này nằm ở tính độc quyền cao, số lượng nhà cung cấp hạn chế, và mức độ phụ thuộc lớn vào một vài đối tác chiến lược, khiến chuỗi cung ứng dễ bị tổn thương trước các biến cố như đại dịch COVID-19 hay khủng hoảng logistics toàn cầu. Nhận thức rõ thách thức này, Heineken đã triển khai đồng bộ ba giải pháp chiến lược mang tính bổ trợ.

Công ty áp dụng chính sách dự trữ an toàn ở mức cao với lượng tồn kho lên tới 6 tháng cho các phụ gia quan trọng (Báo cáo Rủi ro Heineken 2023). Chiến lược này đã chứng minh hiệu quả rõ rệt trong giai đoạn đại dịch khi Heineken có thể duy trì hoạt động sản xuất liên tục nhờ hệ thống kho dự phòng tại Singapore, trong khi nhiều đối thủ cạnh tranh phải đình trệ do thiếu hụt nguyên liệu. Tuy nhiên, nhận thức rằng dự trữ chỉ là giải pháp ngắn hạn, Heineken đồng thời đầu tư mạnh vào việc phát triển nguồn cung thay thế thông qua hợp tác nghiên cứu với Viện Công nghệ Sinh học Việt Nam và xây dựng phòng thí nghiệm R&D trị giá 5 triệu USD tại TP.HCM (Tuổi Trẻ). Các nỗ lực này nhằm từng bước nội địa hóa nguồn men bia chất lượng cao, giảm dần sự phụ thuộc vào nhập khẩu.

Điểm đặc biệt trong chiến lược quản trị của Heineken là cách tiếp cận hợp tác win-win với các nhà cung cấp độc quyền thay vì đối đầu. Công ty đã thiết lập cơ chế chia sẻ rủi ro thông qua các thỏa thuận hợp tác chiến lược, trong đó hai bên cùng chia sẻ chi phí dự trữ và cam kết mua hàng dài hạn. Cách làm này không chỉ giúp ổn định nguồn cung mà còn xây dựng được mối quan hệ đối tác bền chặt, tạo điều kiện để các nhà cung cấp yên tâm đầu tư nâng cao năng lực. Kết hợp với đó là việc áp dụng công nghệ tiên tiến trong quản lý tồn kho và dự báo nhu cầu giúp tối ưu hóa mức dự trữ, tránh tình trạng ứ đọng vốn hay lãng phí do hết hạn sử dụng.

Việc kết hợp giữa dự trữ chiến lược, phát triển nguồn thay thế và hợp tác chia sẻ rủi ro với nhà cung cấp đã giúp Heineken xây dựng được một cơ chế phòng thủ đa tầng trước các rủi ro nguồn cung. Chiến lược này không chỉ đảm bảo tính liên tục trong sản xuất mà còn từng bước giảm thiểu sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu độc quyền, tạo lập lợi thế cạnh tranh bền vững cho doanh nghiệp trong dài hạn. Thành công của mô hình này được phản ánh qua khả năng duy trì ổn định sản lượng ngay cả trong những giai đoạn khủng hoảng chuỗi cung ứng toàn cầu, góp phần củng cố vị thế dẫn đầu của Heineken trên thị trường bia cao cấp Việt Nam.

2.3.4. Mặt hàng giản đơn

Trong bối cảnh tối ưu hóa chuỗi cung ứng toàn diện, Heineken Việt Nam đã xây dựng một hệ thống quản trị khoa học đối với nhóm mặt hàng đơn giản (Non-Critical Items), bao gồm vật tư văn phòng và bao bì phụ trợ. Mặc dù chỉ chiếm 3-5% tổng ngân sách mua hàng theo Báo cáo tài chính 2023, nhóm hàng này lại có khả năng tiêu tốn tới 30-40% nguồn lực quản lý nếu áp dụng phương thức truyền thống. Nhận thức rõ thách thức này, Heineken đã triển khai chiến lược "tối giản hóa quy trình" với ba trụ cột chính mang tính đột phá.

Song song với số hóa, Heineken áp dụng triệt để chiến lược tối ưu hóa mạng lưới nhà cung cấp. Công ty đã giảm mạnh từ 12 xuống còn 3 nhà cung cấp chính cho vật tư văn phòng, tập trung vào các đối tác có năng lực toàn diện như VPBank SmartOffice. Việc hợp nhất nguồn cung này không chỉ giúp đạt được mức chiết khấu 8-12% nhờ khối lượng mua tập trung, mà còn đơn giản hóa đáng kể công tác quản lý hợp đồng. Điển hình là việc áp dụng hợp đồng khung dài hạn 2 năm với điều khoản linh hoạt, cho phép điều chỉnh khối lượng đặt hàng theo nhu cầu thực tế mà vẫn đảm bảo các điều kiện ưu đãi.

Heineken tái cấu trúc toàn diện hệ thống quản lý tồn kho theo nguyên tắc Just-in-Time. Doanh nghiệp thiết lập mức tồn kho tối ưu chỉ đáp ứng 2 tuần nhu cầu, thông qua việc kết nối hệ thống tồn kho tự động với nhà cung cấp qua giao diện EDI. Công nghệ này cho phép cập nhật tức thời tình trạng tồn kho và tự động phát sinh đơn đặt hàng bổ sung khi đạt ngưỡng tối thiểu. Kết quả ấn tượng là mức giảm 40% chi phí lưu kho so với năm 2021, đồng thời giảm thiểu tình trạng hàng tồn đọng quá hạn sử dụng.

Thành tựu tổng thể của chiến lược này thể hiện qua ba chỉ số then chốt: giảm 35% chi phí quản lý mua sắm, tăng 50% hiệu suất phòng mua sắm, và đạt 95% tỷ lệ tuân thủ quy trình theo Đánh giá nội bộ Q1/2024. Bài học thành công từ Heineken cho thấy, việc kết hợp đồng bộ ba yếu tố: (1) ứng dụng công nghệ để loại bỏ thủ tục không cần thiết, (2) tập trung nguồn lực vào một số ít nhà cung cấp chất lượng cao, và (3) duy trì sự linh hoạt trong điều chỉnh hợp đồng, đã tạo nên một mô hình quản trị nguồn cung hiệu quả cho nhóm hàng đơn giản. Cách tiếp cận này không chỉ phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong quản trị chuỗi cung ứng hiện đại, mà còn góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh tổng thể của doanh nghiệp.

Tltk:

1. 1. Heineken Vietnam Annual Report 2023
2. "Digital Procurement Transformation" - Heineken Internal Report 2023
3. Vietnam Supply Chain Benchmark Report 2023)