Chủ đề: nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công hay thất bại của một thương vụ “m&a” môn Sáp nhập, mua lại và tái cấu trúc doanh nghiệp | Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH
------------------------ TIỂU LUẬN – VHVL
CHỦ ĐỀ: NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ
THÀNH CÔNG HAY THẤT BẠI CỦA MỘT THƯƠNG VỤ “M&A”
GVHD: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên Mã HP: 24D6FIN50509001 SVTH: Trần Thị Cao Thơ MSSV: 86231980029
Email: thotran.86231980029@st.ueh.edu.vn
Hồ Chí Minh, Tháng 07/2024
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
BẢNG ĐIỂM CHUYÊN CẦN + ĐIỂM DANH Ngày Chuyên cần Điểm cộng 20/05/2024 1 0 22/05/2024 1 0 24/05/2024 1 0 28/05/2024 1 0 30/05/2024 1 0 04/06/2024 1 0 05/06/2024 1 0 07/06/2024 1 0 13/06/2024 1 0 15/06/2024 1 0 2
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT M&A
Hoạt động Mua bán và Sáp nhập DANH MỤC BẢNG, BIẾU
H,nh 2-1. Các thương vụ mua lại, thâu tóm đang chú ý giai đoạn 2019-2010.........7 3
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên MỤC LỤC
BẢNG ĐIỂM CHUYÊN CẦN + ĐIỂM DANH..................................................2
DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT................................................................................3
DANH MỤC BẢNG, BIẾU..................................................................................3
CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU.................................................................................5 1.1.
Lí do chọn đề tài....................................................................................5 1.2.
Mục tiêu nghiên cứu..............................................................................5 1.3.
Ý nghĩa nghiên cứu................................................................................6 1.4.
Bố cục đề tài...........................................................................................6
CHƯƠNG 2. NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ
THÀNH CÔNG HAY THẤT BẠI CỦA MỘT THƯƠNG VỤ “M&A”.......................6 2.1.
Thực trạng M&A ở Việt Nam giai đoạn 2019-2023............................6
2.1.1. Giai đoạn trước đại dịch COVID 19 (2019-2020).............................7
2.1.2. Giai đoạn đại dịch COVID 19 (2020-2021).......................................8
2.1.3. Giai đoạn phục hồi và tăng trưởng (2022-2023)...............................8 2.2.
Nghiên cứu sự thất bại của thương vụ Sony thâu tóm hãng phim
Columbia Pictures năm 1989.......................................................................................9
2.2.1. Giới thiệu về công ty Sony.................................................................9
2.2.2. Giới thiệu về công ty Columbia Pictures.........................................10
2.2.3. Tổng quan về thương vụ Sony thâu tóm hãng phim Columbia
Pictures năm 1989...................................................................................................10
2.2.4. Nguyên nhân dẫn đến thất bại của Sony.........................................11
2.2.5. Bài học rút ra...................................................................................13
CHƯƠNG 3. KẾT LUẬN.................................................................................15
TÀI LIỆU THAM KHẢO...................................................................................17 4
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU 1.1. Lí do chọn đề tài
M&A là một hoạt động khá phổ biến trong hoạt động kinh doanh ngày nay và có
tầm ảnh hưởng lớn đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. M&A là một chiến lược
quan trọng giúp doanh nghiệp có thể mở rộng quy mô, thị phần, năng lực cạnh tranh được
tăng cường và giúp doanh nghiệp đạt được những mục tiêu về chiến lược.
Một thương vụ M&A phải chịu ảnh hưởng từ những yếu tố khác nhau, bao gồm
chiến lược kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp, vấn đề nhân sự, pháp lý và cả tài chính.
Dựa vào các yếu tố này, các nhà lãnh đạo và quản lý có thể xác định được điểm mạnh và
điểm yếu trong quy tr,nh M&A của doanh nghiệp. Từ đó đưa ra các quyết định dẫn đến
sự thành công hay thất bại của một thương vụ M&A.
M&A không chỉ ảnh hưởng đến các doanh nghiệp cùng tham gia mà còn có tác
động rất lớn đến nền kinh tế. M&A có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bằng cách tạo ra
một doanh nghiệp lớn mạnh và hiệu quả hơn. Việc sáp nhập giữa hai công ty có thể làm
thay đổi cơ cấu cạnh tranh của ngành và thay đổi động cơ cạnh tranh. Sau một thương vụ
M&A thành công, doanh nghiệp có thể mở rộng phạm vi hoạt động và tạo ra nhiều cơ hội
việc làm mới cho người lao động. Ngược lại, nếu thất bại, để tối ưu hóa chi phí các doanh
nghiệp sau M&A có thể cắt giảm nhân sự. Điều này có thể dẫn đến t,nh trạng thất nghiệp,
ảnh hưởng đến đời sống của nhiều người lao động.
Nghiên cứu về các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công hay thất bại của M&A
giúp hiểu rõ hơn về các tác động kinh tế và xã hội, từ đó phát triển các chiến lược và
chính sách quản lý phù hợp để tận dụng các cơ hội và giảm thiểu rủi ro. 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
T,m hiểu và phân tích các yếu tố dẫn đến sự thành công hay thất bại của một 5
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
thương vụ M&A. Bao gồm các yếu tố: chiến lược kinh doanh, văn hóa doanh nghiệp, vấn
đề nhân sự, pháp lý và tài chính của doanh nghiệp. 1.3. Ý nghĩa nghiên cứu
Nghiên cứu giúp các nhà quản lý doanh nghiệp đưa ra những quyết định sáng suốt
và hiệu quả hơn, quản lý rủi ro tốt hơn và tăng khả năng thành công của các thương vụ
M&A. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp có thể tối ưu hóa các chiến lược dựa trên nghiên
cứu, từ đó đạt được kết quả như kỳ vọng và có thể tăng cường khả năng cạnh tranh.
Ngoài ra, các thương vụ M&A thành công có thể thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo
ra được nhiều cơ hội việc làm và phát triển ngành. Giảm tác động tiêu cực của các thương
vụ M&A không thành công nhằm bảo vệ quyền lợi của người lao động và doanh nghiệp.
Nghiên cứu này giúp các doanh nghiệp tạo ra các giá trị lâu dài và bền vững từ các
thương vụ M&A thành công, góp phần to lớn vào sự phát triển của doanh nghiệp. Giúp
cân bằng lợi ích giữa các bên liên quan, đảm bảo các thương vụ M&A mang lại lợi ích cho các bên tham gia. 1.4. Bố cục đề tài CHƯƠNG 1. GIỚI THIỆU
CHƯƠNG 2. NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THÀNH
CÔNG HAY THẤT BẠI CỦA MỘT THƯƠNG VỤ “M&A” CHƯƠNG 3: KẾT LUẬN
CHƯƠNG 2. NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THÀNH
CÔNG HAY THẤT BẠI CỦA MỘT THƯƠNG VỤ “M&A”
2.1. Thực trạng M&A ở Việt Nam giai đoạn 2019-2023
Giai đoạn từ năm 2019-2023, hoạt động M&A ở Việt Nam đã xảy ra nhiều biến 6
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên động 7
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên 2.1.1.
Giai đoạn trước đại dịch COVID 19 (2019-2020)
Năm 2019, tổng giá trị M&A tại Việt Nam đạt 7,2 tỷ USD tương đương 94.7% so
với năm 2018. Nh,n vào số liệu ta thấy, tuy giá trị giảm nhưng vẫn có những yếu tốc tích
cực. Trong 6 tháng cuối năm 2019, đã xuất hiện nhiều thương vụ lớn với sự tham gia của
các nhà đầu tư lớn từ nước ngoài và các nhà đầu tư tư nhân. Điển h,nh là thương vụ hợp
nhất và hoán đổi cổ phần giữa Vincommerce và VinEco với Masan Comsumer, KEB
Hana bank của Hàn Quốc mua lại 15% vốn điều lệ của BIDV.Đầu năm 2020, đại dịch
Covid 19 xảy ra và lan rộng trên toàn cầu đã tác động rất lớn đến nền kinh tế thế giới nói
hung và cả hoạt động M&A nói riêng. Gây ra những cản trở nhất định cho việc t,m hiểu
và đánh giá quyết định.
H)nh 2-1. Các thương vụ mua lại, thâu tóm đang chú ý giai đoạn 2019-2010 8
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên (Nguồn: MAF)
Trong giai đoạn này (2019-2020), các thương vụ M&A tại Việt Nam tập trung chủ
yếu ở các ngành bất động sản , tài chính-ngân hàng, công nghiệp, bán lẻ. Những thương
vụ M&A mà doanh nghiệp Việt Nam thực hiện trong giai đoạn 2019 - 2020 điển h,nh
những thương vụ liên quan đến các tập đoàn Masan, Vingroup, Vinamilk, Gelex, REE, Thaco, PAN Group… 2.1.2.
Giai đoạn đại dịch COVID 19 (2020-2021)
Trong giai đoạn này, Việt Nam cũng như các nền kinh tế khác đều phải chịu những
ảnh hưởng không nhỏ từ đại dịch. Mặc dù vậy, nền kinh tế của Việt Nam vẫn ổn định nhờ
vào sự kiểm soát lây lan bệnh dịch từ Chính phủ, chính sách hỗ trợ cũng như những nổ
lực nhằm thu hút từ các nhà đầu tư lớn, nhỏ trong và ngoài nước
Do những tác động của Covid 19, vào năm 2020 giá thị của các thương vụ M&A
tại Việt Năm có thể giảm 51,3%.
Nhờ vào sự ổn định nền kinh tế thị trường M&A của Việt Nam. Trong 10 tháng
đầu năm 2021, thị trường M&A Việt Nam đã thu hút 8,8 tỷ USD tăng 17,9% so với năm
2020 và 13,7% so với năm 2019.
Năm 2021 đối mặt với Covid-19, nền kinh tế phát triển ở mức thấp nhất nhưng thị
trường M&A vẫn rất sôi động, tất cả đều được làm online nhưng vẫn thực hiện được các thương vụ lớn. 2.1.3.
Giai đoạn phục hồi và tăng trưởng (2022-2023)
Theo nguồn dữ liệu từ KPMG, trong khoảng 10 tháng đầu năm 2022, tổng giá trị
M&A đạt 5.7 tỷ USD, giảm 35.3% so với cùng kỳ năm 2021. Theo TS.Nguyễn Công Ái:
“Đây là bước đi xuống của thị trường M&A Việt Nam”.
Mặc dù hoạt động mua bán sáp nhập (M&A) đang chững lại và có nhiều dấu hiệu 9
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
khó khăn ngắn hạn, theo các chuyên gia trong ngành, năm 2023 triển vọng hoạt động
M&A vẫn sáng với nhiều thương vụ tiềm năng.
Trong 10 tháng đầu năm 2023, thị trường M&A Việt Nam đã có 265 giao dịch,
mặc dù giảm so với cùng kỳ năm trước, nhưng vẫn thu hút sự quan tâm của các nhà đầu
tư quốc tế. Các ngành tiêu dùng thiết yếu, dịch vụ tài chính và bất động sản được đánh
giá là có hoạt động M&A sôi nổi nhất từ đầu năm 2023. Với sự thay đổi về chính sách và
tín hiệu tích cực từ các thương vụ M&A trong lĩnh vực bất động sản và công nghệ, thị
trường M&A Việt Nam được kỳ vọng sẽ phục hồi và phát triển vào năm 2024.
2.2. Nghiên cứu sự thất bại của thương vụ Sony thâu tóm hãng phim Columbia Pictures năm 1989.
2.2.1. Giới thiệu về công ty Sony
Sony tên đầy đủ là Sony Group Corporation, là một tập đoàn đa quốc gia của Nhật
Bản có trụ sở chính tại Tokyo, là tập đoàn đứng thứ 5 thế giới với 81.61 tỷ USD (2011).
Sony là một công ty công nghệ chuyên thiết kế và sản xuất các linh kiện điện tử trên toàn
thế giới. Đây là một tập đoàn toàn cầu chuyên về các sản phẩm và dịch vụ đa dạng trong
lĩnh vực điện tử, giải trí, game, …
Trải qua gần 60 năm không ngừng nỗ lực cải tiến và phát triển, Sony dần chiếm
được lòng tin của đông đảo phần lớn người sử dụng.
Sony được thành lập vào tháng 05/1946 tại Nihonbashi Tokyo Nhật Bản, ban đầu
có tên là Tokyo Tsushin Kogyo K.K với vốn điều lệ ban đầu là 190.000 yên. Hai nhà sáng
lập công ty là Masaru Ibuka và Akio Morita.
Tháng 01/1958, công ty chính thức đổi tên thành Sony có nghĩa là “thể hiện tinh
thần nhiệt huyết và sáng tạo của tuổi trẻ”.
Một số sản phẩm của Sony: 10
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
- Tivy Sony: Sony là công ty sản xuất chiếc tivy đầu tiên trên thế giới. Đặc biệt
là dòng Tivi Sony Trtinitron và BRAVIA với chất lượng h,nh ảnh và thiết kế cực kỳ đẹp.
- Tai nghe Sony: Dòng tai nghe Sony WH-1000XM và WF-1000XM có âm
thanh được đánh giá rất cao.
- Máy ảnh Sony: Sony là một trong những thương hiệu hàng đầu trong lĩnh vực
máy ảnh và quay video chuyên nghiệp. Với 2 dòng máy ảnh Sony Alpha và
Cyber-Shot được đánh giá có chất lượng h,nh ảnh và tính năng hàng đầu trong lĩnh vực này.
- Loa Sony: Sony nổi tiếng cung cấp các loại loa nghe nhạc, loa bluetooth được
đánh giá có dàn âm thanh cực kỳ chất lượng.
2.2.2. Giới thiệu về công ty Columbia Pictures
Columbia Pictures được thành lập vào năm 1918 bởi Harry Cohn, Jack Cohn và
Joe Brandt với tên gọi ban đầu là Cohn-Brandt-Cohn Film Sales. Đến năm 1924, công ty
đổi tên thành Columbia Pictues. Công ty có trụ sở chính tại Culver City, California, Mỹ.
Đây là một trong những hãng phim nổi tiếng và lâu đời nhất tại Hollywood.
Đến năn 1989, Columbia Pictures được công ty Sony mua lại và trở thành một
phần của Sony Pictures Entertainment.
Những bộ phim nổi tiếng của Columbia Pictures: Spider Man, Jumanji, The
Karate Kid, The Social Network, Once Upon a Time in Hollywood. Columbia Pictures đã
góp phần không nhỏ trong sự phát triển của nền công nghiệp phim điện ảnh Hollywood.
2.2.3. Tổng quan về thương vụ Sony thâu tóm hãng phim Columbia
Pictures năm 1989.
Thương vụ thâu tóm Columbia Pictures vào năm 1989 là một sự kiện quan trọng
trong lịch sử ngành công nghiệp giải trí. Vảo ngày 28 tháng 9 năm 1989, Sony 11
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
Corporation, tập đoàn công nghệ đa quốc gia có trụ sở tại Tokyo, Nhật Bản đã hoàn tất
việc mua lại công ty Columbia Pictures. Với lý do Sony muốn mở rộng thị trường hoạt
động kinh doanh lĩnh vực giải trí và truyền thông, tạo ra sự kết hợp giữa công nghệ và
giải trí nhằm thúc đẩy sự phát triển của của hai lĩnh vực. Giá trị thương vụ là 3.4 tỷ USD,
kèm theo một khoản nợ 1,4 tỷ USD Columbia Pictures đang có. Ngoài ra, Sony còn phải
gánh thêm khoản tiền đền bù 1 tỷ USD so vi phạm hợp đồng với Warner Brothers, kèm
theo các chi phí dịch vụ, thông tin th, Sony đã bỏ ra khoản 6 tỷ USD để có được
Columbia Pictures. Vào thời điểm này, đây là một số tiền lớn, và là một mức giá quá cao
so với giá trị tài sản Comlumbia Pictures và lợi ích sau thương vụ đem lại. Có thể nói đây
là thương vụ thâu tóm lớn nhất trong lịch sử ngành giải trí.
Sau khi thâu tóm Columbia Pictures, Sony đã thành lập Sony Pictures
Entertainment, trở thành một trong những hãng phim lớn nhất thế giới. Dần dần, Sony
Pictures Entertainment ổn định và phát triển mạnh mẽ, sản xuất nhiều bộ phim và chương
tr,nh truyền h,nh nổi tiếng như "Spider-Man," "Men in Black," và "Jumanji."
Tuy nhiên, những năm sau đó, Sony chỉ thu về những khoản lợi nhuận ít ỏi. Sony
phải chi thêm từ 500-700 triệu USD mỗi năm để Columbia có thể hoạt động, tháng 11
năm 1994 Sony đã xóa sổ một khoản nợ không đòi được trị giá 2.7 tỷ USD do tài trợ vào
Columbia mà không thể thu hồi được vốn, một con số lớn nhất tại Nhật Bản từ trước đến nay.
Và đây được đánh giá là một thương vụ M&A thất bại.
2.2.4. Nguyên nhân dẫn đến thất bại của Sony  Nguyên
nhân thứ nhất: Thất bại về tài chính do Sony đã trả một cái giá quá cao
Sony đã mua lại Columbia Picture với giá 3,4 tỷ USD, có thể nói đây là một con
số mà chưa một công ty Nhật Bản nào dám bỏ ra trước đó. Trong khi Columbia Pictures 12
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
đang có một khoản nợ 1,4 tỷ USD. Mặc dù Columbia Pictures tại thời điểm đó là một
công ty về sản xuất phim hàng đầu thế giới nhưng với mức giá mà Sony đã trả là quá cao
so với giá trị tài sản và lợi ích sau thương vụ đem lại cho Sony. Sony đã kỳ vọng thương
vụ này có thể giúp Sony lấn sân sang lĩnh vực giải trí và tiếp cận hệ thống các nhà phân
phối điện tử tại Mỹ, đồng thời có thể dùng các bộ phim và chương tr,nh giải trí để quảng
cáo cho các sản phẩm điện tử của m,nh.
Tuy nhiên, trong bối cảnh nề kinh tế thế giới đang bước vào suy thoái th, các nhà
đầu tư đã nhận định rằng: “Đây là một thương vụ thảm họa của Sony”.
 Nguyên nhân thứ hai: Sony đã gặp phải một t
hương vụ M&A phức tạp.
Mặc dù Sony là một trong những công ty hàng đầu trong ngành công nghệ, nhưng
họ lại không có kinh nghiệm trong việc kiểm soát chi phí sản xuất một hãng phim lớn
như Comlubia Pictures. Để sản xuất phim rất phức tạp, đòi hỏi những khoản chi phí lớn
vào các yếu tố như kịch bản, diễn viên, đạo diễn, quay phim, hậu kỳ, quảng bá và phân
phối, thời gian sản xuất dài. Doanh thu không ổn định, chủ yếu phụ thuộc vào thị hiếu
của người xem. Đây còn là một thương vụ thực hiện M&A không có mục đích rõ ràng
ngay từ ban đầu. Sony cho rằng những bộ phim sản xuất có thể quảng cáo cho những sản
phẩm điện tử của Sony. Tuy nhiên, đây chỉ là lý do để ngụy biện cho việc thiếu cơ sở.
 Nguyên nhân thứ 3: Những quyết định thiếu
cơ sở của ban lãnh đạo Sony.
Ban lãnh đạo đã có những quyết định sai lầm, thiếu cơ sở. Điều này dẫn đến các
quyết định đầu tư không đúng đắn và chi tiêu không kiểm soát , góp phần vào việc tăng
chi phí vận hành và giảm lợi nhuận.
Trước đó, ban lãnh đạo đã có những quyết định vội vàng, thiếu cơ sở đó chính ra
đưa ra một mức giá quá hời để có được Columbia Pictures. Không những còn phải gánh
một khoản nợ 1,4 tỷ USD của Columbia Pictures. Sony còn phải bỏ ra những khoản chi
phí khác như chi phí dịch vụ, chi phí mua thông tin, tiệc tùng để đạt được thương vụ thâu 13
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
tóm này. Không những vậy Sony còn phải đền cho Warner Bros một khoản bồi thường v,
vi phạm hợp đồng do Sony thuê 2 CEO là Jon Peters và Peter Guber khi 2 người này vẫn
còn thời hạn hợp đồng với Warner Bros. Bên cạnh đó, Sony còn phải chi trả một mức lức
hậu hĩnh cho 2 CEO trên với mức chi lên tới 2,7 triệu USD/năm và chưa tính tiền thưởng.
Như vậy, Sony đã chi trả tổng cộng gần 6 tỷ USD cho thương vụ thâu tóm Columbia Pictures.
Mặc dù đã chi một số tiền quá lớn như vậy những những năm sau đó Sony chỉ thu
về những khoản chi ít ỏi, không đủ để đảm bảo hoạt động của Columbia Pictures. Sự
thiếu linh hoạt của đội ngũ lãnh đạo Sony và hai CEO của Columbia đã làm kết quả thất
bại của Sony trở nên nặng nề. Jon Peters và Peter Guber đã lờ đi kết quả hoạt động xấu
trong khi vẫn tiếp tục chi tiêu quá nhiều, bởi v, họ nghĩ rằng Sony có đủ khả năng tài trợ.
Sony phải chi thêm 500-700 triệu USD hàng năm để duy tr, hoạt động của Columbia
Pictures. Tháng 11/1994, Sony phải xóa sổ một khoản nợ trị giá 2,7 tỷ USD đã tài trợ vào
Columbia Pictures mà không thể thu hồi lại được.
 Nguyên nhân thứ tư: Sự khác biệt v
ề văn hóa, giao tiếp và hiểu biết.
Sự khác biệt về văn hóa và phong cách quản lý giữa Nhật Bản và Mỹ đã gây ra
nhiều mâu thuẫn trong việc điều hành Columbia Pictures. Các nhà quản lý người Nhật
thường có phong cách làm việc cẩn trọng và chú trọng đến chi tiết, trong khi các nhà
quản lý người Mỹ lại thiên về sáng tạo và linh hoạt.
Sự thiếu hiểu biết về cách làm việc và giao tiếp giữa hai bên đã dẫn đến những
hiểu lầm và khó khăn trong việc thực hiện chiến lược kinh doanh.
2.2.5. Bài học rút ra  Công
ty tham gia thương vụ cần chuẩn bị kỹ lưỡng các phương pháp
phòng ngừa rủi ro trước khi bước vào một thương vụ M&A. 14
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
Công việc hoạch định mục tiêu ngay từ ban đầu sẽ giúp cho doanh nghiệp định
h,nh rõ được chiến lược thực hiện cho thương vụ M&A. Trên thực tế, rất nhiều công ty bị
cuốn theo xu hướng sáp nhập trong ngành do lo ngại rủi ro bỏ lỡ những cơ hội tiềm năng
hoặc các doanh nghiệp tiến hành M&A vội vàng để rồi thiếu đi một mục tiêu cụ thể cho
thương vụ. Việc bắt đầu hoặc tham gia một thương vụ mà thiếu đi khâu định h,nh mục
tiêu sẽ đặt công ty vào trạng thái không xác định được cụ thể những chiến lược hay
những cách thức phù hợp để tiếp cận công ty mục tiêu. Do đó, điều này sẽ khiến công ty
rơi vào rủi ro rất nhiều so khi thực hiện một dự án đầu tư mà không rõ kết quả cụ thể của
chiến dịch đầu tư này. Bên cạnh đó, phòng ngừa rủi ro khi tham gia vào một thương vụ
cũng vô cùng cần thiết. Nhà quản trị thường hay mắc quan đểm sai rằng việc thực hiện
M&A sẽ giúp tận dụng những nguồn lực từ công ty mới để giải quyết những vấn đề đang
tồn tại. Tuy nhiên đây là một tư duy sai lầm, cụ thể như việc không t,m hiểu kỹ lưỡng về
thông tin, t,nh trạng của các công ty tham gia vào thương vụ M&A. Thiếu đi thông tin
hoặc không có đầy đủ thông tin về công ty tham gia thương vụ sẽ tạo ra những rủi ro tiềm
tàng về pháp lý, về nghĩa vụ nợ hoặc rủi ro về những mảng kinh doanh thiếu hiệu quả và
nhiều hơn nữa. Song, những yếu tố định h,nh đặt thương vụ vào vùng thất bại cao còn
nằm ở khâu phòng ngừa rủi ro của doanh nghiệp. Điển h,nh như quá tr,nh hoạch định
ngân sách cho một thương vụ thông qua định giá, định giá sai công ty mục tiêu sẽ kéo
theo chi phí sử dụng cho thương vụ bị vượt quá giá trị thật của doanh nghiệp sáp nhập, từ
đó khiến thương vụ không đem lại giá trị cho công ty thâu tóm  Môi
trường kinh doanh gặp nhiều khó khăn, không thể dung hòa văn hóa công ty.
Vấn đê này xuất hiện khi thương vụ đã hoàn tất nên điều này sẽ khiến các nhà
quản trị gặp rất nhiều khó khăn nếu không thể giải quyết nó một cách ổn thỏa. Mỗi một
doanh nghiệp đều sẽ sở hữu cho m,nh một môi trường làm việc riêng biệt và đặc thù dựa
trên định hướng của ban quản trị, v, vậy, sau khi công ty mục tiêu đã thuộc về công ty 15
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
thâu tóm, nhà quản trị không thể dung hòa được văn hóa từ công ty cũ với văn hóa làm
việc hiện tại sẽ khiến cho doanh nghiệp gặp tổn thất về nhân sự. Theo thời gian, vấn đề
văn hóa công ty càng tồn đọng sẽ khiến các nhân sự có kinh nghiệm, những nhân sự cấp
cao, nhân sự có năng lực sẽ rời bỏ công ty khiến cho tổn thất về nhân sự sẽ trở nên trầm
trọng. Trong một môi trường làm việc không phù hợp, nhân lực sẽ không thể phát huy tối
ưu năng lực cũng như năng suất của họ sẽ không đạt tối đa đặc biệt là vấn đề hòa hợp
giữa nhân viên. Đối với vấn đề nhân sự, bài toán về nhân sự sẽ khiến cho doanh nghiệp
chật vật với những dự án hiện tại do không đủ nhân công kết hợp với việc đào tạo nguồn
nhân lực sẽ tốn kém về chi phí và thời gian để có thể mang lại những kết quả tích cực  Công
ty không nhận định rõ tiềm lực của chính mình và tiềm lực của
công ty mục tiêu.
Khi công ty thâu tóm đánh giá chưa chính xác về tiềm lực kinh tế của chính họ sẽ
dẫn đến việc các nhà quản trị có thể trở nên quá hưng phấn và đặt ra những kỳ vọng khó
có thể đạt được. Một thương vụ sáp nhập có thể bị phản tác dụng nếu công ty mục tiêu
thực hiện chiến lược M&A ngược. Nếu đánh giá thiếu xót về năng lực tài chính của công
ty mục tiêu, nguy cơ công ty thâu tóm có thể bị thâu tóm ngược lại bởi chính công ty mục
tiêu m,nh đang thực hiện M&A hoặc trong quá tr,nh thâu tóm có một công ty thứ 3 can
thiệp và tiến hành sáp nhập công ty thâu tóm ban đầu. V, vậy việc lựa chọn công ty mục
tiêu kết hợp với việc xác định rõ năng lực tài chính của chính m,nh sẽ tránh được những
rủi ro khi thực hiện thương vụ M&A CHƯƠNG 3. KẾT LUẬN
Một thương vụ M&A được gọi là thất bại khi nó không những không đạt được
những mục tiêu đã đề ra mà còn gây thiệt hại đối với công ty đi thâu tóm hay lẫn côngt y
mục tiêu. Từ việc nghiên cứu thương vụ M&A của Sony ta có thể thấy rằng có rất nhiều
nguyên nhân dẫn tới sự thất bại của M&A. Đó có thể là do năng lực quản trị yếu kém 16
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên
không quản lý tốt được doanh nghiệp hoặc chiến lược kinh doanh không tốt. Ngoài ra còn
có các yếu tố như xung đột văn hóa, quản trị rủi ro kém hiệu quả nên không thể xử lí
được các thay đổi trên thị trường, đưa ra mức giá quá cao so với giá trị mà công ty mục tiêu đem lại,
Nhận thức được các nguyên nhân này là tiền đề quan trọng để rút ra những bài học
quý báu cho Việt Nam trong việc thực hiện các thương vụ M&A. Phải quan tâm tới việc
quản trị và xây dựng chiến lược phù hợp cho từng giai đoạn phát triển của công ty. Cần
phải có cái nh,n bao quát và toàn diện cũng như chú ý đến các vẫn đề về văn hóa, nhân
lực của công ty, …. Đây là những kiến thức cơ bản nhất để tạo nên một thương vụ M&A
thành công. Tạo tiền đề cho thị trường M&A ở Việt Nam có thể nh,n nhận và áp dụng vào
thực tế. Tránh lặp lại những sai lần mà các doanh nghiệp đi trước đã gặp phải. 17
SVTH: Trần Thị Cao Thơ
Mã HP: 24D6FIN50509001
Giảng viên: TS. Nguyễn Thị Uyên Uyên TÀI LIỆU THAM KHẢO
luatsuanviet.. luatsuanviet. Được truy lục từ https://luatsuanviet.com/nhung-thuong-vu-
mua-ban-va-sap-nhap-cong-ty-ma-noi-tieng-tren-the-gioi
Nam, T. t. (2024, 01 17). HASCO. Được truy lục từ https://hasco.com.vn/tin-tuc/tin-thi-
truong/thi-truong-m-a-viet-nam-nam-2023-dat-gia-tri-hon-44-ty-usd
Nhóm Nghiên cứu Diễn đàn M&A Việt Nam (MAF Research), V. N.. BAO DAU TU.
Được truy lục từ https://baodautu.vn/thi-truong-ma-viet-nam-2019---2020-troi-
day-trong-trang-thai-binh-thuong-moi-d134495.html
Thuy, T. T.. PHAP TRI. Được truy lục từ https://phaptri.vn/thuc-trang-hoat-dong-ma-tai-
viet-nam-va-nhung-thuong-vu-tieu-bieu/
Toan, K. T.-L.. BAO DAU TU. Được truy lục từ https://baodautu.vn/dien-dan-ma-viet-
nam-2021-co-hoi-trong-thi-truong-bung-no-d157157.html
wikipedia.. wikipedia. Được truy lục từ https://vi.wikipedia.org/wiki/Sony 18
SVTH: Trần Thị Cao Thơ