Lợi ích và Rủi ro của M&A: Phân tích Chiến lược Tích hợp môn Sáp nhập, mua lại và tái cấu trúc doanh nghiệp | Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh

**Lợi ích của M&A (Sáp nhập và Mua bán):**
Tăng thị phần: Việc sáp nhập hoặc mua lại có thể giúp một công ty tăng thị phần và
đạt được lợi thế cạnh tranh. Bằng cách mua lại đối thủ cạnh tranh hoặc doanh nghiệp
bổ sung, công ty có thể mở rộng cơ sở khách hàng và danh mục sản phẩm, điều này
có thể dẫn đến tăng doanh thu và lợi nhuận.Ví dụ, khi Disney mua lại 21st Century
Fox, nó đã mở rộng đáng kể thị phần của mình trong ngành công nghiệp giải trí.
Hiệu quả chi phí: Việc kết hợp hai công ty có thể giúp tiết kiệm đáng kể chi phí và
tăng hiệu quả, đặc biệt là trong các lĩnh vực như sản xuất, phân phối và tiếp thị. Khi
hai công ty hợp nhất, họ có thể loại bỏ các chức năng trùng lặp, chẳng hạn như hoạt
động hỗ trợ văn phòng và củng cố các nguồn lực của mình. Điều này có thể dẫn đến
một tổ chức hợp lý và hiệu quả hơn. Ví dụ, khi hai công ty dược phẩm sáp nhập, họ
có thể loại bỏ các chức năng quản trị trùng lặp, giảm chi phí hoạt động và tối ưu hóa chuỗi cung ứng.
Đa dạng hóa: M&A có thể giúp đa dạng hóa sản phẩm hoặc dịch vụ của một công ty.
Một ví dụ là việc Amazon mua lại Whole Foods, cho phép tập đoàn thương mại điện
tử này gia nhập thị trường bán lẻ thực phẩm.
Tiếp cận thị trường mới: Việc sáp nhập hoặc mua lại cũng có thể giúp công ty tiếp
cận các thị trường hoặc khu vực mới. Ví dụ: một công ty mạnh ở một khu vực có thể
mua lại một công ty có sự hiện diện mạnh mẽ ở một khu vực khác, điều này có thể
dẫn đến dấu ấn địa lý rộng hơn. Khi Microsoft mua lại LinkedIn, nó có được quyền
truy cập vào mạng lưới chuyên nghiệp rộng lớn và phạm vi toàn cầu.
Tiến bộ công nghệ: Mua lại các công ty tập trung vào công nghệ có thể tăng tốc tiến
bộ công nghệ. Ví dụ, việc Facebook mua lại Oculus VR cho phép Facebook gia nhập lĩnh vực thực tế ảo.
Tài năng và Chuyên môn: M&A cũng có thể mang lại tài năng và chuyên môn mới
cho công ty. Bằng cách mua lại một công ty khác, công ty có thể tiếp cận được những
nhân viên lành nghề và những nhà quản lý giàu kinh nghiệm, những người có thể giúp
thúc đẩy tăng trưởng và đổi mới. **Rủi ro của M&A:**
Thách thức hội nhập: Việc sáp nhập hai công ty có thể là một quá trình phức tạp và
đầy thách thức, đặc biệt nếu hai công ty có nền văn hóa, hệ thống và quy trình khác
nhau. Quá trình tích hợp có thể mất vài tháng, thậm chí nhiều năm và nếu không được
quản lý đúng cách có thể dẫn đến gián đoạn và giảm năng suất. Ví dụ nổi tiếng là sự
sáp nhập giữa Daimler-Benz và Chrysler, gặp khó khăn trong việc tích hợp và cuối
cùng dẫn đến việc chia tách.
Rủi ro tài chính: M&A cũng có thể là một đề xuất rủi ro về mặt tài chính. Chi phí
mua lại một công ty có thể rất lớn và nếu việc sáp nhập hoặc mua lại không mang lại
lợi ích như mong đợi thì nó có thể dẫn đến tổn thất tài chính và thậm chí phá sản. Khi
Time Warner sáp nhập với AOL, giao dịch sau này được xem xét là một trong những
giao dịch sáp nhập tệ nhất trong lịch sử do ghi nhận giảm giá trị lớn và khó khăn tài chính.
Xung đột văn hóa: Khi hai công ty có nền văn hóa khác nhau kết hợp với nhau, có
thể xảy ra xung đột và xung đột. Điều này có thể dẫn đến mất tinh thần và năng suất
của nhân viên, thậm chí dẫn đến việc những nhân viên chủ chốt rời bỏ công ty.Ví dụ,
sự sáp nhập giữa HP và Compaq gặp xung đột văn hóa ảnh hưởng đến tinh thần và
hiệu suất của nhân viên.
Vấn đề pháp lý và quy định: Các giao dịch M&A phải tuân thủ các yêu cầu pháp lý
và quy định, và vi phạm có thể dẫn đến trễ hoặc thậm chí hủy bỏ thỏa thuận. Sự sáp
nhập đề xuất giữa AT&T và T-Mobile vào năm 2011 gặp sự phản đối từ phía quy
định và cuối cùng dẫn đến việc hủy bỏ.
Định giá quá cao: Trả quá nhiều cho một thương vụ M&A có thể dẫn đến định giá quá
cao và khó khăn trong việc đạt được lợi nhuận đầu tư. Một ví dụ nổi bật là việc AOL
mua lại Time Warner, bị chỉ trích vì giá trị cao và sự suy giảm sau này.
Tóm lại, M&A có thể mang lại nhiều lợi ích như mở rộng thị phần và tiết kiệm chi
phí, nhưng cũng đi kèm với nhiều rủi ro, bao gồm thách thức tích hợp, gánh nặng tài
chính và xung đột văn hóa tiềm ẩn. Sự thành công của giao dịch M&A thường phụ
thuộc vào kế hoạch cẩn thận, nghiên cứu kỹ lưỡng và tích hợp sau sáp nhập hiệu quả.
Các yếu tố quyết định thành công và thất bại rút ra từ những thương vụ MA
Trả giá quá cao cho một thương vụ(overpaying)
Bắt đầu với giá cả, “mua lại” là một công cụ để giúp một công ty nhanh chóng tiến
vào thị trường mới hoặc duy trì khả năng cạnh tranh trong thị trường hiện có. Tuy
nhiên, tiến vào thị trường một cách hấp tấp có thể khiến đội ngũ quản lý định giá quá
cao mục tiêu mua lại, nguyên do sẽ chủ yếu sẽ là vì cảm xúc thúc đẩy thay vì logic
kinh doanh. Khi ý tưởng phát triển một đế chế của một công ty trở nên quá hấp dẫn để
họ có thể từ bỏ một thỏa thuận có giá quá cao. Nhận thấy rằng, ranh giới giữa đánh
giá quá cao những lợi ích mà bỏ qua những rủi ro rất mong manh trong các thương vụ
M&A. Trong tình huống đấu giá, một số công ty có thể trả giá cao hơn để tránh bị đối
thủ cạnh tranh cướp mất “mục tiêu”. Việc trả giá quá cao cho một thương vụ
không phải lúc nào cũng cho kết quả ngay lập tức, tức là nó sẽ không cho chúng ta
thấy thắng bại ngay và cũng không có nghĩa lúc nào trả giá quá cao sẽ làm một
thương vụ mua lại thất bại. Nhưng theo tâm lý hành vi, khi chúng ta chi trả càng nhiều
tiền cho một công ty, thì ta sẽ càng mất nhiều thời gian để nhận ra lợi ích kinh tế,
nghĩa là sẽ khó lấy lại “vốn” để thấy được phần “lời”. Trừ khi thương vụ là một món
hời lớn và có lợi ích kinh tế từ tính tích hợp đem lại lợi nhuận lớn trong tương lai.
Ebay đã trả giá quá cao cho thương vụ với Skype, hai năm sau thương vụ mua lại,
Ebay cho biết họ cắt giảm 1,2 tỷ USD so với mức giá 4,3 tỷ USD mà họ đã thương
thảo với Skype 2 năm trước đó. Thương vụ mua lại Skype của Ebay đã gây tranh cãi
với các nhà đầu tư ngay từ đầu. Ebay đã ôm ảo mộng hão huyền và hy vọng sẽ thúc
đẩy tăng trưởng trong lĩnh vực kinh doanh đấu giá cốt lõi của họ bằng cách liên kết
thanh toán qua cuộc gọi giữa Skype và dịch vụ thanh toán trực tuyến PayPal của
Ebay. Trong khi sự tiện dụng mà Ebay nghĩ khi thâu tóm Skype sẽ đem lại cho Ebay
là không cần thiết, nếu như việc mua sắm online và thanh toán trực tuyến ngày nay
làm cho Momo và Shopee Pay khiến sự tiện lợi của nó trở nên “tất yếu” đối với người
tiêu dùng thì Ebay lại phải vật lộn để thuyết phục khách hàng đăng ký trả phí cho dịch
vụ của mình với các sản phẩm như cuộc gọi đến điện thoại cố định và thư thoại. Giữa
“ép buộc” và “tất yếu” là khác nhau và không gì thuyết phục khách hàng tốt hơn là tự
chính nhu cầu của họ khiến họ muốn sử dụng sản phẩm. Sự “ép buộc” mà Ebay đem
lại cho khách hàng của họ là một trong những nguyên nhân cho thấy sự thất bại của
thương vụ này, Ebay đã trả giá quá cao cho Skype vì những ý tưởng xây dựng đế chế không mang tính tất yếu. Văn hóa doanh nghiệp
Sự hài hòa văn hóa là yếu tố quyết định sự thành bại của các giao dịch mua bán, sáp
nhập. Theo thống kê, hầu hết các vụ M&A thất bại trên thế giới đều do các nhà
lãnh đạo coi thường vấn đề này. Khi hai doanh nghiệp ở hai môi trường, khu vực
hoặc quốc gia có văn hóa cư xử và hành vi giao tiếp khác nhau dưới cùng một môi
trường làm việc, thì họ phải nói cùng một ngôn ngữ và có cùng mục tiêu hoạt động thì
văn hóa sẽ là một yếu tố phức tạp và cần có thời gian để dung hòa. Vì vậy, trước khi
thực hiện một thương vụ M&A, doanh nghiệp / công ty cần nghiên cứu kỹ văn hóa
doanh nghiệp mà mình định mua lại hoặc sáp nhập. Khả năng tích hợp.
Thông thường, sự không hội nhập của các doanh nghiệp thường dẫn đến sự
thất bại của thương vụ. Tích hợp hậu M&A của doanh nghiệp là một quá trình
quan trọng, trong đó các doanh nghiệp thực sự liên kết với nhau thì mới tối đa hóa sự
hợp lực tiềm năng và cho thấy giá trị thực sự của một thương vụ M&A. Vấn đề có lẽ
cũng đã rõ rang với 2 thương vụ ở trên, một thành công và một thất bại phải dẫn đến
thoái vốn và bán lại. Thực sự, dù công ty mục tiêu trong mắt công ty thâu tóm có hấp
dẫn đến mấy thì cũng phải xem rằng thực sự họ có hợp nhau hay không, lĩnh vực hoạt
động có liên quan và tính tích hợp có giúp phát triển dịch vụ của bên còn lại hay
không Nhìn lại Microsoft và Skype, sự tích hợp sau M&A một cách thành công đã
đem lại giá trị thương vụ lớn với một sự thành công đúng mong đợi
Thiếu một kế hoạch chiến lược.
Một “lý do” tốt là một thành phần thiết yếu của tất cả các giao dịch M&A thành
công. Có nghĩa là, nếu không có động cơ rõ ràng cho một giao dịch, thì nó chắc chắn
sẽ thất bại ngay từ những bước đầu tiên. Các tài liệu học thuật về M&A có nhiều các
nghiên cứu về các nhà quản lý tham gia vào “xây dựng đế chế” thông qua M&A và
nghiên cứu cách thức ngạo mạn là một xu hướng phổ biến trong M&A. Một nguyên
tắc nhỏ ở đây là càng ít giải thích được động cơ đơn giản cho giao dịch thì càng có
nhiều khả năng thất bại. Nhìn lại Ebay đã ngạo mạn như thế nào khi mua lại Skype và
dẫn đến kết cục phải thoái vốn thì ta sẽ thấy được rằng Ebay đã quá tự tin vào khả
năng của bản thân mà thực hiện các ý tưởng bất khả thi, một chiến lược thiếu tính
hoạch định đã làm Ebay phải thất bại dù trước đó rất thành công với Paypal. “Thị
phần” là một động cơ tốt; “trở thành người có tầm nhìn xa trong ngành” thì không.
Trong khi đó, Microsoft lại nhìn thấy ở Ebay cả thị phần và cả tương lai mà cả hai có thể có.