Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công hay thất bại của M&A môn Sáp nhập, mua lại và tái cấu trúc doanh nghiệp | Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh

NGHIÊN CỨU CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ THÀNH CÔNG HAY THẤT BẠI CỦA M&A
Chương 1: Giới thiệu
1.1 Lý do chọn đề tài
Hoạt động M&A (Mua bán và Sáp nhập) là một chiến lược phát triển quan
trọng đối với các doanh nghiệp trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu. M&A
giúp các công ty nhanh chóng mở rộng quy mô, thâm nhập thị trường mới
và tối ưu hóa nguồn lực. Tuy nhiên, không phải tất cả các thương vụ đều
thành công; nhiều thương vụ thất bại do không kiểm soát tốt các yếu tố
quan trọng như tài chính, văn hóa doanh nghiệp và quy định pháp lý.
Nghiên cứu các yếu tố này sẽ giúp cải thiện tỷ lệ thành công và mang lại giá
trị bền vững cho doanh nghiệp.
1.2 Mục tiêu và các vấn đề nghiên cứu
Mục tiêu: Phân tích và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công
hay thất bại của M&A tại Việt Nam trong giai đoạn 2018-2023. Vấn đề nghiên cứu:
Các yếu tố tài chính, văn hóa và pháp lý ảnh hưởng như thế nào đến các thương vụ M&A?
Những thách thức và cơ hội nào mà các doanh nghiệp gặp phải trong quá trình sáp nhập?
Bài học từ các thương vụ M&A thành công và thất bại.
1.3 Ý nghĩa nghiên cứu của đề tài
Nghiên cứu cung cấp thông tin hữu ích cho các nhà quản lý và nhà đầu tư
trong việc đưa ra quyết định chiến lược, giảm thiểu rủi ro và tối ưu hóa
hiệu quả sáp nhập, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững cho doanh nghiệp.
1.4 Bố cục của đề tài Chương 1: Giới thiệu
Chương 2: Thực trạng hoạt động M&A tại Việt Nam giai đoạn 2018- 2023
Chương 3: Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công hay thất bại của M&A Chương 4: Kết luận
Chương 2: Thực trạng hoạt động M&A tại Việt Nam giai đoạn 2018-2023
2.1 Tổng quan M&A tại Việt Nam
Giai đoạn 2018-2023, thị trường M&A tại Việt Nam chứng kiến sự phát
triển mạnh mẽ với nhiều thương vụ lớn, đặc biệt từ các nhà đầu tư nước
ngoài. Tổng giá trị giao dịch năm 2022 đạt 5,7 tỷ USD, tập trung vào các lĩnh
vực bất động sản, tiêu dùng và công nghệ.
2.2 Các giai đoạn chính
2018-2019: Thị trường sôi động với nhiều thương vụ lớn, đặc biệt
trong ngành bất động sản và bán lẻ. Năm 2019, các quỹ đầu tư tư
nhân quốc tế gia tăng sự hiện diện tại Việt Nam.
2020-2021: Đại dịch COVID-19 làm chậm hoạt động M&A, nhưng các
lĩnh vực công nghệ và dược phẩm lại thu hút đầu tư mạnh nhờ nhu
cầu tăng cao và chuyển đổi số.
2022-2023: Thị trường phục hồi và tiếp tục thu hút các nhà đầu tư
lớn với xu hướng chuyển sang đầu tư chiến lược dài hạn.
Chương 3: Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến sự thành công hay thất bại của M&A
3.1 Tổng quan các nghiên cứu trước
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng các yếu tố tài chính, văn hóa doanh nghiệp, và
quy định pháp lý đóng vai trò quan trọng trong sự thành công của M&A.
Thiếu sự tương thích văn hóa hoặc quản trị yếu sau sáp nhập là nguyên
nhân chính dẫn đến thất bại.
3.2 Thương vụ ESR Group – BW Industrial
Thông tin thương vụ: ESR Group, một tập đoàn bất động sản công nghiệp
và logistics từ Hồng Kông, đã đầu tư 450 triệu USD vào BW Industrial Joint
Stock Company. Đây là một trong những thương vụ lớn nhất trong ngành
bất động sản công nghiệp tại Việt Nam.
Yếu tố ảnh hưởng đến thành công:
Xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng: Tận dụng xu hướng chuyển
dịch chuỗi cung ứng toàn cầu do căng thẳng thương mại Mỹ-Trung,
giúp các nhà đầu tư tối ưu hóa chi phí sản xuất tại Việt Nam.
Chiến lược phát triển bền vững: Tập trung phát triển cơ sở hạ tầng
xanh, giúp các doanh nghiệp giảm thiểu khí thải carbon, thu hút các
nhà đầu tư có cùng mục tiêu. Thách thức và rủi ro:
Biến động kinh tế toàn cầu: Xung đột địa chính trị có thể làm gián
đoạn chuỗi cung ứng, gây áp lực lên chi phí vận hành.
Quy định pháp lý và chính sách đất đai: Chính sách đất đai phức tạp
và thay đổi liên tục có thể làm chậm tiến độ phát triển dự án và tăng chi phí.
3.3 Thương vụ Bain Capital – Masan Group
Thông tin thương vụ: Bain Capital đã đầu tư 200 triệu USD vào Masan
Group, tập trung vào ngành hàng tiêu dùng tại Việt Nam. Thương vụ này
được đánh giá là cột mốc quan trọng cho ngành tiêu dùng nội địa.
Yếu tố ảnh hưởng đến thành công:
Tiềm năng tăng trưởng: Việt Nam đang chứng kiến sự bùng nổ của
tầng lớp trung lưu và tiêu dùng số, giúp Bain Capital mở rộng thị
phần và gia tăng giá trị cổ đông.
Khả năng tài chính mạnh mẽ: Bain Capital giúp Masan Group tiếp cận
các nguồn tài chính cần thiết, giảm thiểu rủi ro tài chính. Thách thức và rủi ro:
Cạnh tranh gay gắt: Ngành hàng tiêu dùng đối mặt với cạnh tranh
mạnh mẽ từ cả doanh nghiệp nội địa lẫn quốc tế.
Quản trị sau sáp nhập: Hợp nhất văn hóa và quản trị sau sáp nhập là
thách thức lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ để tránh xung đột.
3.4 Thương vụ THACO – Hoàng Anh Gia Lai Agrico
Thông tin thương vụ: Năm 2018, THACO hợp tác chiến lược với Hoàng Anh
Gia Lai Agrico, mua lại 35% cổ phần nhằm củng cố vị thế của Việt Nam trong
ngành nông nghiệp toàn cầu.
Yếu tố ảnh hưởng đến thành công:
Chiến lược cải tổ toàn diện: THACO đầu tư mạnh vào cơ sở hạ tầng,
công nghệ và quản trị, giúp nâng cao hiệu quả sản xuất.
Hỗ trợ từ chính sách nông nghiệp: Chính sách khuyến khích phát
triển nông nghiệp bền vững giúp HAGL Agrico mở rộng hoạt động và xuất khẩu. Thách thức và rủi ro:
Biến đổi khí hậu: Ngành nông nghiệp đối mặt với rủi ro từ hạn hán và
lũ lụt, ảnh hưởng đến sản lượng và chất lượng sản phẩm.
Khó khăn về thị trường xuất khẩu: Các rào cản thương mại và biến
động giá cả nông sản có thể ảnh hưởng đến doanh thu và lợi nhuận.
3.5 Thương vụ Vinamilk – GTNfoods (Mộc Châu Milk)
Thông tin thương vụ: Vinamilk mua lại cổ phần của GTNfoods, từ đó trở
thành công ty mẹ của Mộc Châu Milk với tỷ lệ sở hữu 75%.
Yếu tố ảnh hưởng đến thành công:
Tăng cường chuỗi cung ứng: Việc thâu tóm GTNfoods giúp Vinamilk
mở rộng quy mô sản xuất, gia tăng năng lực cung ứng.
Chiến lược đa dạng hóa sản phẩm: Hợp nhất với Mộc Châu Milk giúp
Vinamilk đa dạng hóa danh mục sản phẩm, củng cố vị thế dẫn đầu. Thách thức và rủi ro:
Áp lực cạnh tranh trong ngành sữa: Sự gia nhập của các thương hiệu
quốc tế gây áp lực về duy trì thị phần.
Quản lý nguồn nguyên liệu: Đảm bảo nguồn cung ổn định và chất
lượng cao luôn là thách thức, đặc biệt khi phụ thuộc vào nông dân nhỏ lẻ.
3.6 Thương vụ Masan – Phúc Long
Thông tin thương vụ: Masan mua lại 85% cổ phần của Phúc Long trong các
năm 2021-2022, tích hợp vào hệ thống VinMart.
Yếu tố ảnh hưởng đến thành công:
Tận dụng mạng lưới bán lẻ: Masan sử dụng hệ thống phân phối để mở rộng Phúc Long.
Sự tăng trưởng của thị trường cà phê và trà sữa: Nhu cầu tiêu dùng
đồ uống có thương hiệu gia tăng giúp Masan tăng trưởng doanh thu. Thách thức và rủi ro:
Quản trị thương hiệu và chất lượng: Masan cần duy trì chất lượng để
đảm bảo sự hài lòng của khách hàng.
Biến động giá nguyên liệu: Thị trường nguyên liệu cho trà và cà phê
biến động, ảnh hưởng đến chi phí sản xuất.
Chương 4: Kết luận
Tóm tắt: Hoạt động M&A tại Việt Nam giai đoạn 2018-2023 ghi nhận
nhiều thành công, đặc biệt trong các lĩnh vực bất động sản, tiêu dùng
và nông nghiệp. Tuy nhiên, các yếu tố văn hóa, tài chính và pháp lý vẫn là thách thức.
Bài học kinh nghiệm: Doanh nghiệp cần chuẩn bị kỹ lưỡng trước khi
M&A, đặc biệt là vấn đề tài chính và quản trị xung đột văn hóa.
Kiến nghị: Để thúc đẩy M&A, cần cải thiện môi trường pháp lý, hỗ trợ
doanh nghiệp sau sáp nhập và phát triển chiến lược quản trị phù hợp.