Phân Tích Kinh Doanh Mỳ Cay tại Việt Nam | Bài tập tình huống quản trị học

BÀI TẬP TÌNH HUỐNG:
1. Thực trạng chung vê môi trường kinh doanh thực phẩm mỳ cay tại Việt Nam:
1.1 Các quán ăn “Mỳ cay” đã từng là cơn sốt “thời thượng”:
Mỳ cay là một món ăn được yêu thích tại Hàn Quốc, du nhập vào Việt Nam
và trở thành một hiện tượng ẩm thực vào khoảng năm 2016. “Mỳ cay Hàn Quốc”
phủ sóng từ Nam ra Bắc với các chuỗi chuyển nhượng thương hiệu như mỳ cay
Seoul, Gochu, Sasin, Nami, Hana...
Giai đoạn ấy, “Mỳ cay Hàn Quốc” có gì mà kích thích cơn hiếu kì của người
dân Việt Nam như vậy? Bản thân tên của món ăn này cũng đã gợi lên sự tò mò cho
những người chưa bao giờ được thử. “Cay” trở thành yếu tố hấp dẫn nhất trong câu
chuyện. Ban đầu là tò mò về cấp độ cay (được quy định thường là 7 cấp độ), sau
đó là trải nghiệm và thử thách độ ăn cay của bản thân và bạn bè để thử thác mức độ ăn cay của mình.
Bên cạnh đó, giá cả một bát mỳ cay rất phù hợp với túi tiền của người dân
Việt khoảng 30.000 - 45.000đ/tô. Chính vì vậy, có thể dễ dàng “order” một bát mỳ
cay Hàn Quốc để thưởng thức
1.2 Cơ hội cho người kinh doanh:
“Cơn sốt” mỳ cay chính là cơ hội cho bất cứ ai muốn kinh doanh lúc bấy giờ
khi họ chỉ cần học công thức làm ra một bát mỳ cay đúng vị, thuê mặt bằng, trang
trí quán ăn bắt mắt, thậm chí thật giống phong cách Xứ Hàn thì sẽ có khách hàng
tới mua. Theo báo điện tử VietNam.net “ Mỳ cay đổ bộ ra Hà Nội và “làm mưa,
làm gió” trong một mùa đông không lạnh (năm 2016). Trên các phố trung tâm, các
quán mỳ lúc nào cũng đông nghìn nghịt”, điều đó chứng minh rằng, kinh doanh mỳ
cay lúc bấy giờ hoàn toàn sinh lời.
Doanh thu từ mỳ cay đem lại rất lớn, vì thế có những nhà kinh doanh chỉ
trong vòng 1 tháng đã mở tới 2,3. Từ đó đã có những ảnh hưởng rất lớn đến thị
trường kinh doanh ăn uống tại Việt Nam như mở ra các chiến lược quảng cáo, lấn
sâu hơn nữa là sự hợp tác với các nhà hàng, công ty, mở rộng thương hiệu,...
1.3. Hiện tượng “sớn nở, tối tàn” của các cửa hàng kinh doanh mỳ cay Hàn Quốc tại Việt Nam:
Kinh doanh theo trào lưu, nhiều người bỏ tiền tỷ mở quán mỳ cay 7 cấp độ rồi
vội vàng đóng cửa chỉ sau vài tháng vì thua lỗ. Trong khi nhiều người không thể
trụ nổi với món ăn từng gây bão 1 thời, không ít người lại tin rằng mỳ cay sẽ có
chỗ đứng. Chỉ chưa đầy 1 năm sau sự bùng nổ ấy, các cửa hàng đồng loạt phản ánh
rằng khách hàng của họ giảm đi nhanh chóng, có những cửa hàng đóng cửa vội vì
không kịp hòa vốn. Điều đó cho thấy sự ảnh hưởng sâu sắc của sự thay đổi trong
môi trường kinh doanh trên thị trường Việt Nam. 2. Cơ sở lý thuyết:
2.1 Sự ảnh hưởng bởi môi trường chung:
Yếu tố văn hóa xã hội: Hoạt động Marketing dưới hình thức này hay hình
thức khác đều trong phạm vi xã hội và từng xã hội lại có một nền văn hóa hướng
dẫn cuộc sống hàng ngày của nó. Văn hóa là tất cả mọi thứ gắn liền với xu thế
hành vi cơ bản của con người từ lúc được sinh ra, lớn lên... Những yếu tố của môi
trường văn hóa phân tích ở đây chỉ tập trung vào hệ thống giá trị, quan niệm,
truyền thống và xu hướng, đây là các yếu tố có ảnh hưởng đến việc hình thành và
đặc điểm của thị trường tiêu thụ. Khi phân tích môi trường văn hóa cho phép các
cửa hàng kinh doanh sản phẩm mỳ cay có thể hiểu biết ở những mức độ khác nhau
về đối tượng phục vụ của mình. Trong đó gồm:
+ Xu hướng hành vi mua sắm của khách hàng. Nắm được xu hướng vận động
của dân số có thể đánh giá được dạng của nhu cầu và sản phẩm để đáp ứng nhu cầu đó.
+ Thu nhập và phân bố thu nhập của người tiêu thụ. Yếu tố này liên quan đến
sự thoả mãn nhu cầu theo khả năng tài chính.
2.2 Sự ảnh hưởng bởi môi trường ngành:
Nhu cầu của khách hàng. Nhu cầu hàm chứa ba mức độ đó là: nhu cầu tự
nhiên, nhu cầu mong muốn và nhu cầu có khả năng thanh toán. Trong đó, nhu cầu
tự nhiên phản ánh sự cần thiết của con người về một vật phẩm nào đó, nhu cầu này
được hình thành do trạng thái ý thức thiếu hụt về một vật phẩm, dịch vụ cho tiêu
dùng. Mỗi người có một trạng thái ý thức khác nhau, tuỳ thuộc vào nhu cầu sinh
lý, môi trường giao tiếp xã hội và chính bản thân người đó. Còn nhu cầu mong
muốn là nhu cầu tự nhiên của con người nhưng phù hợp với trình độ văn hóa và
tính cách cá nhân. Mỗi người có một trình độ văn hóa và tính cách khác nhau nên
nhu cầu mong muốn có dạng đặc thù khác nhau.
Môi trường cạnh tranh. Cạnh tranh được xác định là động lực thúc đẩy sự
phát triển của nền kinh tế thị trường với nguyên tắc ai hoàn thiện hơn, thoả mãn
nhu cầu tốt hơn và hiệu quả hơn người đó sẽ thắng, sẽ tồn tại và phát triển. Trong
điều kiện cạnh tranh ngày càng gay gắt hơn buộc các doanh nghiệp phải vươn lên
vượt qua đối thủ của mình. Điều kiện để cạnh tranh và các thành phần tham gia
vào quá trình hoạt động kinh doanh để vượt lên phía trước tạo ra môi trường cạnh
tranh trong nên kinh tế. Các doanh nghiệp cần xác định cho mình một chiến lược
cạnh tranh hoàn hảo, chiến lược cạnh tranh cần phản ánh được các yếu tố ảnh
hưởng của môi trường cạnh tranh bao quanh doanh nghiệp. Phân tích môi trường
cạnh tranh là hết sức quan trọng, coi thường đối thủ, coi thường các điều kiện, yếu
tố trong môi trường cạnh tranh dẫn đến thất bại là điều không thể tranh khỏi.
3. Phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới sự thay đổi môi trường kinh doanh Mỳ Cay tại Việt Nam:
3.1 Phân tích sự ảnh hưởng do yếu tố văn hóa – xã hội:
Thứ nhất, số lượng các món ăn đường phố, truyền thống, đặc sản của Việt
Nam quá đa dạng và quá ngon. Theo Nielsen, Việt Nam là quốc gia có số món đồ
ăn nhanh/đồ ăn đường phố vào loại cao nhất châu Á với khoảng trên 80 món, dĩ
nhiên, đây vẫn là một con số được kê chưa đầy đủ (BBT, 2020). Tại mỗi tỉnh thành
phố, thậm chí là các xã, huyện đều có những món đồ ăn đặc trưng địa phương với
cách chế biến riêng biệt, phức tạp. Người Việt chỉ cần thay đổi một chút về nguyên
liệu, ví dụ như rau thơm ăn kèm thôi, cũng khiến một món ăn có một vị khác hẳn.
Thứ hai, đồ ăn Việt dễ mua, dễ kiếm hơn, sự tiện dụng này được "lãnh đạo"
bởi bánh mì, xôi, bánh rán, bánh giò, phở... Những hàng đồ ăn Việt phục vụ nhanh
chóng hơn nhiều, không cần phải chờ đợi quá lâu mà vẫn nóng hổi, tươi mới, thậm
chí một số người nước ngoài còn một thuật ngữ riêng cho các cửa hàng Việt Nam
phục vụ quá nhanh là "flash food".
3.2 Phân tích sự ảnh hưởng do yếu tố Khách hàng:
Yếu tố “khách hàng” có sự tác động mạnh mẽ tới sự thay đổi môi trường kinh doanh:
Với đối tượng sử dụng là đa số là các bạn trẻ, thường các bạn trẻ có xu hướng
muốn trải nghiệm những “thức quà” mới lạ nên khi xuất hiện 1 món ăn lạ tai tâm lí
thông thường se muốn chạy đua đi thử. Cũng chính vì vậy mà các nhà hàng mì cay
mọc lên như nấm để kiếm lợi nhuận từ món ăn này. Với nhu cầu của khách hàng
đông đảo lúc ấy thì đòi hỏi các nhà cung cấp sản xuất ra sản phẩm để buộn bán để
đáp ứng thị hiếu người tiêu dùng
Tuy nhiên bản thân người Việt “khó tính” trong ăn uống. Bởi lẽ người Việt có
những quan điểm khá khó tính về món ăn. Mặc dù người Việt hay nói vui là "ăn gì
cũng được", nhưng trong tiêu chí "ăn gì cũng được" ấy phải bao gồm: giá rẻ, đồ ăn
ngon, thuận tiện, phục vụ tốt, đầy đủ dinh dưỡng... chứ không phải là hời hợt cho
qua. "Ngon bổ rẻ" - Tiêu chí mà gần như mọi người Việt đều đặt làm hàng đầu. Mỳ
cay Hàn Quốc vốn dĩ là một món ăn “nhập quốc”, vì vậy so với quan niệm và thói
quen của người dân, đồ ăn Việt “dễ ăn” hơn đồ ngoại. Do đó các cửa hàng kinh
doanh gặp phải cản trở bởi một đối thủ lớn đó là “Đồ ăn Việt”.
Bát mỳ cay Hàn Quóc vốn lấy vị cay là chủ đạo vì thế các hương vị khác gần
như bị át đi, do đó để tạo thành một món ăn thường xuyên và lôi cuốn là không
dễ. Hơn nữa không phải ai cũng thích ăn cay, mà nếu thích ăn cay phải những món
ăn vặt truyền thống hấp dẫn cũng có vô khối.
3.3 Phân tích yếu tố Cạnh tranh:
Yếu tố đối thủ cạnh tranh: nhiều doanh nghiệp mọc lên để đáp ứng nhu cầu
khách hàng thì đương nhiên sẽ không tránh khỏi việc cạnh tranh giữa các doanh nghiệp với nhau.
Cạnh tranh về thương hiệu: mì cay với xuất xứ ở hàn quốc nên lẽ dĩ nhiên mọi
người đặc biệt là những người sành ăn sẽ tìm kiếm những quán mang đúng “chất”
hàn quốc để thưởng thức đúng vị của món mì này. Do vậy, những nơi bán mà
mang thương hiệu đúngchuẩn mì cay Hàn Quốc sẽ được mọi người tin tưởng lựa chọn để đến ăn.
Cạnh tranh về chất lượng: đã là một món ăn thì không thể thiếu chất lượng
được. Mọi người thường sẽ xem những đánh giá của người tiêu dùng trước về sản
phẩm nên chất lượng sản phẩm và dịch vụ có tốt mới lôi kéo và thu hút thêm được
khách hàng đến ăn tiếp. Và điều hiển nhiên là nơi nào có đồ ăn ngon hơn, chất
lượng tốt hơn thì nơi đó sẽ thu về nhiều lợi nhuận hơn.
Cạnh tranh về giá cả: Người việt thường có quan niệm “ngon, bổ, rẻ”. Khi đã
đạt về chất lượng rồi các nhà cung ứng lại có thêm cạnh tranh về giá cả. Theo như
tâm lí thông thường của người Việt thường bị ảnh hưởng bởi giá rẻ hơn, nên đã có
chất lượng như nhau nơi nào có giá rẻ hơn chắc chắn sẽ được người tiêu dùng lựa
chọn. Đây cùng là 1 vấn đề “đau đầu” cho các cửa hàng và nhà doanh nghiệp.
Cạnh tranh về chiến lược chiêu thị: ngoài những cạnh tranh trên, có những nơi
sẽ có các ưu đãi danh cho những người tiêu dùng khi ăn mì cay với 7 cấp độ. Từ
đây mà lại càng thu hút nhiều người muốn đến thử món ăn này và thử sức bản thân
với 7 cấp độ cay của mì. 4. Giải pháp:
Để duy trì tồn tại cũng như phát triển:
- Theo thời gian thực hiện: Dựa trên mục đích kinh doanh mà doanh nghiệp
thiết lập phương án ngắn hạn, trung hạn và dài hạn.
- Theo quy mô doanh nghiệp: Phương án kinh doanh được chia thành quy mô nhỏ, trung bình và lớn.
- Theo sản phẩm: Căn cứ vào mặt hàng kinh doanh chủ đạo sẽ có phương án
kinh doanh hàng tiêu dùng, máy móc, vật tư vật liệu,…
Để cạnh tranh cần có kế hoạch tương lại cụ thể:
Hiện tại thì mì cay đang trên đà suy giảm bởi thị hiếu người dùng họ đã trải
nghiệm qua rồi nên nó dần trở nên “cũ”. Nên muốn nó có thể thu hút như trước cần
có những đổi mới để mang đến sự mới mẻ trở lại cho người tiêu dùng:
+ Có thể đổi mới về công thức, đổi mới về cách dùng, hay có những kết hợp
mới với các món ăn khác đi kèm, có món là signature của quán, món ăn theo từng mùa,…
+ Không ngừng đẩy mạnh thương hiệu: Để duy trì cũng như cạnh tranh,
người kinh doanh cần tạo ra sự khác biệt, trong đó chính là sự nâng cao thương
hiệu của mình. Người kinh doanh có thể đặt các mục tiêu như: Quảng bá bằng cách
thuê KOL, KOC, những tiktoker nổi tiếng để giới thiệu sản phẩm.
+ Nắm bắt thời cơ kinh doanh, học hỏi khả năng quản lí: Kinh doanh đồ uống
cũng cần có một chiến lược rõ ràng, cần gọi nguồn vốn, nâng cao cơ sở vật chất,
bắt thời cơ “vàng” để mở rộng kinh doanh,...
+ Tận dụng tiện ích và hành vi mua sắm qua các sàn thương mại điện tử như
Shopee Food, Lazada,... mở các chương trình Sale, ưu đãi tặng kèm, tiếp thị sản
phẩm... không chỉ tiện lời cho người mua bởi chỉ thao tác bấm giao hàng liền có
sản phẩm, mà người bán có thể tăng thêm doanh thu qua bán hàng online. BÀI TẬP TÌNH HUỐNG:
1. Thực trạng chung vê môi trường kinh doanh đồ uống trà chanh:
1.1 Trà chanh nổi lên như một hiện tượng:
Số lượng các quán trà chanh tăng nhanh: Theo ước tính, hiện nay có khoảng
100.000 quán trà chanh đang hoạt động tại Việt Nam, tập trung chủ yếu tại các
thành phố lớn. Số lượng các quán trà tăng cao chủ yếu do nhu cầu tiêu thụ trà
chanh của người dân ngày càng tăng cao, đặc biệt là giới trẻ. Bên cạnh đó, mô hình
kinh doanh trà chanh có chi phí đầu tư thấp, dễ quản lý, thu hồi vốn nhanh, nên thu
hút nhiều người tham gia.
Sự cạnh tranh gay gắt giữa các quán: Sự phát triển nhanh chóng của số lượng
quán trà chanh đã dẫn đến sự cạnh tranh gay gắt giữa các quán về giá cả, chất
lượng sản phẩm, dịch vụ,...
Xu hướng phát triển của mô hình kinh doanh càng ngày chuyên nghiệp: Các
quán trà chanh không chỉ chú trọng đến chất lượng sản phẩm, dịch vụ mà còn chú
trọng đến việc xây dựng thương hiệu, tạo dựng hình ảnh đẹp trong lòng khách
hàng, kết hợp mô hình kinh doanh khác như đồ ăn vặt, đồ ăn nhanh,… để đáp ứng
nhu cầu đa dạng của khách hàng.
1.2 Sự “lụi tàn”dần của các cửa hàng trà chanh:
Nhưng trong những năm gần đây, trà chanh không còn là một cơn sốt như
trước, số lượng cửa hàng cũng đã bắt đầu giảm dần. Tuy nhiên, trong 1 thời gian
ngắn sau những quán kinh doanh thực phẩm đó dần bị suy tàn. Dần dần những
món ăn đó mọi người đều đã trải nghiệm rồi thì sức nóng của những món ăn đó
không còn đc bùng nổ như ban đầu. Những món ăn đó trở nên đại trà và lụi dần vì
sẽ có những món ăn mới lạ khác xuất hiện thế chỗ. Những quán ăn đó dần dần
vắng khách đi cho đến khi những món ăn thức uống đấy không còn được ưa
chuộng và ưu tiên nữa. Doanh thu ngày càng ít đi và nếu như không thay đổi thì
những quán kinh doanh đó sẽ phá sản. Tiêu biểu như trà chanh, chỉ với 1 loại thức
uống khi nó mới ra mắt thì người người nhà nhà đổ xô đi mua và thưởng thức cho
đến khi chán rồi những người đó lại đi tìm đến những món ăn mới lạ khác để trải
nghiệm. Những quán trà chanh Bụi Phố là một nạn nhân khi không thay đổi kịp
thời dần mất khách và không còn chỗ đứng trên thị trường. 2. Cơ sở lý thuyết:
2.1 Môi trường kinh doanh Trà Chanh bị thay đổi do sự ảnh hưởng bởi môi trường chung:
Yếu tố văn hoá – xã hội: Giới trẻ hiện nay thường có thói quen đi chơi cùng
bạn bè vào buổi tối, gọi ly trà chanh và nói chuyện với bạn bè. Vì vậy, các cửa
hàng kinh doanh thu được lời lãi hay thua lỗ sẽ phụ thuộc vào tâm lí và hành vi chung của khách hàng.
2.2 Môi trường kinh doanh Trà Chanh bị thay đổi do sự ảnh hưởng bởi môi trường ngành:
Yếu tố khách hàng: Đa số là những người trẻ, chính họ tạo những xu hướng,
và khiến cho người người nhà nhà chạy theo xu hướng đó. Giới trẻ có sự tò mò,
ham muốn và tìm tòi những cái mới lạ.
Yếu tố đối thủ cạnh tranh: Ngày càng có nhiều món ăn thức uống mới xuất
hiện của các loại thức uống mới và các thương hiệu đồ uống mới như TocoToco,
Mixue,... Nếu không bắt kịp, không thay đổi, chất lượng không được cải thiện thì
các quán kinh doanh trà chanh dần thụt lùi và bị đào thải khỏi thị trường, dần mất khách và thua lỗ. 3. Phân tích:
Giới trẻ VN có thói quen thường tụ tập rủ nhau nói chuyện tại các quán nước,
vừa thưởng thức đồ uống vừa tán gẫu, trò chuyện cùng nhau. Do vậy, trà chanh là
một thức uống đơn giản và thanh mát, giá thành thấp cho nên đã đáp ứng được nhu
cầu về tâm lí và tài chính. Một điểm nữa khiến cho trà chanh trở nên phổ biến
chính là công thức đơn giản, không cầu kì và phức tạp nên dễ sinh lời cho các cửa hàng bán đồ uống.
Sự phổ biến trà chanh đã dần giảm đi nguyên nhân chủ yếu đến từ thay đổi về
nhu cầu của giới trẻ. Giới trẻ yêu thích sự mới lạ đồng nghĩa nhu cầu càng ngày
càng đa dạng cho nên trà chanh dần không còn là thức uống ưa thích. Thêm vào
đó, sự xuất hiện của những ông lớn ngành đồ uống như TocoToco, Mixue,
Dingtea,… với những loại đồ uống mới mẻ đánh thẳng vào nhu cầu của giới trẻ
VN và chiến lược quảng bá rộng rãi đã khiến trà chanh ngày càng lép vế. 4. Giải pháp:
- Từ những nguyên nhân trên, những cơ sở kinh doanh cần có những phương án cải thiện như sau:
+ Đổi mới phong cách bài trí của quán để thu hút khách ghé vào quán. Yếu tố
thẫm mĩ là một trong những “thủ thuật” ăn khách, khi họ không chỉ uống một ly trà
mà họ có thể thư giản, check-in chụp ảnh
+ Xây dựng được chiến lược quảng bá đúng đắn: Các cửa hàng trà chanh cần
có những chiêu thị cũng như có kĩ năng tiếp thị để giữ chân khách hàng như:
-> Cải thiện độ tin cậy: Chất lượng đồ uống phải đảm bảo, luôn tìm và
đổi mới công thức trà chanh cũ, có thể tham khảo các công thức trên mạng
từ đó cải tạo lại công thức trà chanh đơn thuần thành một loại trà chanh mới
( VD: trà chanh giã tay…).
-> Điều chỉnh giá cả phù hợp với giá cả chung trên thị trường: Tâm lí
khách hàng thường cho rằng “nơi nào rẻ thì đến” bởi giải khát bằng nước
uống không giống như đến ăn một bữa thịnh soạn tại nhà hàng, vì vậy các
cửa hàng kinh doanh cần phải điều chỉnh mức giá chung không quá cao để khách hàng yên tâm.
-> Chất lượng phục vụ: Kĩ năng phục vụ tốt cũng đem đến ấn tượng với khách hàng.
-> Không ngừng đẩy mạnh thương hiệu: Để duy trì cũng như cạnh
tranh, người kinh doanh cần tạo ra sự khác biệt, trong đó chính là sự nâng
cao thương hiệu đồ uống của mình. Người kinh doanh có thể đặt các mục
tiêu như: Quảng bá bằng cách thuê KOL, KOC, những Tiktoker nổi tiếng để quảng bá sản phẩm.
-> Nắm bắt thời cơ kinh doanh, học hỏi khả năng quản lí: Kinh doanh
đồ uống cũng cần có một chiến lược rõ ràng, cần gọi nguồn vốn, nâng cao
cơ sở vật chất, bắt thời cơ “vàng” để mở rộng kinh doanh, hợp tác để nang cao lợi thế kinh doanh...
-> Tận dụng tiện ích và hành vi mua sắm qua các sàn thương mại điện
tử như Shopee Food, Lazada,... mở các chương trình Sale, ưu đãi tặng kèm,
tiếp thị sản phẩm... không chỉ tiện lời cho người mua bởi chỉ thao tác bấm
giao hàng liền có sản phẩm, mà người bán có thể tăng thêm doanh thu qua bán hàng online.