1
GÓC TẠO BỞI TIA TIẾP TUYẾN VÀ DÂY CUNG
A. Lý thuyết
1. Định nghĩa:
*) Góc
BAx
có đỉnh nằm trên đường tròn cạnh
Ax
là một tia tiếp
tuyến còn cạnh
AB
chứa dây cung
AB
, góc
BAx
gọi là góc tạo
bởi tiếp tuyến và dây cung
+)
AnB
gọi là cung bị chắn
2. Định lý: Số đo của góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung bằng nửa số đo cung bị chắn.
Ta có:
1
2
=
BAx
sđ
AnB
sđ
sđ
0
90
AB =
sđ
1
2
=
BAx
sđ
AB
sđ
1
2
=BAx
sđ
AB
3. Hệ quả: Trong một đường tròn, góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung và góc nội tiếp cùng
chắn một cung thì bằng nhau:
1
2
= =
ACB BAx
sđ
AnB
4. Định lý bổ sung (Bổ đề): Nếu góc
BAx
(với đỉnh A nằm trên đường tròn, một cạnh chứa
dây cung
AB
), có số đo bằng nửa số đo của cung
AB
căng dây đó và cung này nằm bên trong
gó đó thì cạnh
Ax
là một tia tiếp tuyến của đường tròn.
B. Bài tập
Dạng 1: Chứng minh đẳng thức, các góc bằng nhau
Cách giải: Ta áp dụng các kiến thức sau
- Góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung và góc nội tiếp cùng chắn một cung thì bằng nhau
- Hai góc kề đáy của tam giác cân thì bằng nhau
B
A
y
x
O
B
A
y
x
O
B
A
y
x
O
C
B
A
x
n
2
- Hai tam giác có hai cặp góc bằng nhau thì cặp góc còn lại cũng bằng nhau
Bài 1:
Cho điểm
A
nằm ngoài đường tròn
( )
O
. Qua
A
kẻ hai tiếp tuyến
AB
và
AC
với
( )
O
(
,BC
là tiếp điểm). Kẻ cát tuyến
AMN
với
(
)
O
(
M
nằm giữa
A
và
N
)
a) Chứng minh
2
.=
AB AM AN
b) Gọi
.
= ∩H AO BC
Chứ
ng minh
..=AH AO AM AN
c) Đoạn thẳng
AO
cắt đường tròn
( )
O
tại
I
.
Chứng minh
I
là tâm đường tròn nội tiếp tam
giác
ABC
.
Lời giải
a) Ta có
1
2
= =ABM ANB
sđ
BM
( )
⇒∆ ∆ABM ANB gg
b) Ta có
AO
là đường trung trực của
BC
nên
⇒⊥AO BC
Xét tam giác vuông
AOB
, có:
2
.=AB AH AO
c) Chứng minh được
( )
:
= = ⇒ABI CBI do BI CI BI
là phân giác
.
ABC
mà
AO
là tia phân giác
của
⇒BAC I
là tâm đường tròn nội tiếp
∆ABC
.
Bài 2:
Cho tam giác
ABC
nội tiếp đường tròn
( )
O
.
Tiếp tuyến tại
A
cắt
BC
tại
I
a) Chứng minh
2
2
=
IB AB
IC AC
b) Tính
,IA IC
biết rằng
20AB cm=
,
28AC cm=
I
O
C
B
A
M
I
H
O
N
C
B
A
3
24BC cm=
Lời giải
a) Xét
∆BAI
và
∆ACI
có:
I
chung và
=
ACB BAI
( )
⇒∆ ∆BAI ACI gg
22
22
⇒=⇒ =
AB IB AB IB
AC IA AC IA
Mặt khác
2
.=IA IB IC
⇒
đpcm.
b) Do
( )
BAI ACI gg∆∆#
24 5
7
−
⇒== ⇒= =
AI BI AB IA IC
CI AI CA IC IA
35 ; 49 .
⇒= =
IA cm IC cm
Bài 3:
Cho tam giác
ABC
nội tiếp đường tròn
( )
O
.
Tiếp tuyến tại
A
của
( )
O
cắt
BC
tại
P
a) Chứng minh các tam giác
PAC
và
PBA
đồng dạng
b) Chứng minh
2
.=PA PB PC
c) Tia phân giác trong của góc
A
cắt
BC
và
(
)
O
lần lượt tại
D
và
M
. Chứ
ng minh
2
.=MB MA MD
Lời giải
a) Ta có
( )
PAB PCA gg∆∆#
b) Vì
( )
PAB PCA gg∆∆#
2
.⇒=PA PB PC
c) Ta có
= =BAM MAC MBC
1
2
=
sđ
BM
( )
2
.MAB MBD gg MB MA MD⇒∆ ∆ ⇒ =#
O
P
D
M
C
B
A
4
Bài 4:
Cho nửa đường tròn
( )
O
đường kính
AB
.
Trên tia đối của tia
AB
lấy một điểm
M
. Vẽ
tiếp tuyến
MC
với nửa đường tròn, gọi
H
là
hình chiếu của
C
trên
AB
a. Chứng minh rằng
CA
là phân giác của
MCH
b. Giả sử
; 2.= =MA a MC a
Tính
AB
và
CH
theo
a
?
Lời giải
a. Ta có:
0
90=ACB
(góc nội tiếp chắn nửa đường tròn)
(. )
1
()
2
=
⇒=
= =
ACH B phu CAB
ACH ACM
ACM B sd AC
b.
2
2
() . 4 4 3∆ ∆ ⇒ = ⇒ = ⇒ = = ⇒ = −=
MA MC MC
MAC MCB gg MC MA MB MB a AB a a a
MC MB MA
Xét
0
. 2 .1, 5 6
( 90 ) . .
2,5 5
∆ = ⇒ = ⇒= = =
CM CO a a a
COM C CM CO CH OM CH
OM a
.
Bài 5:
Cho nửa đường tròn
( )
O
đường kính
AB
và
một điểm
C
trên nửa đường tròn. Qua
D
trên
đoạn
AB
kẻ đường thẳng vuông góc với
AB
cắt
BC
tại
F
. Tiếp tuyến của nửa đường tròn
tại
C
cắt đường vuông góc ở
D
tại
I
. Gọi
E
là giao điểm của
AC
và
DF
.
a. So sánh
;;IEC ICE ABC
b.
EIC∆
cân
c.
IE IC FI= =
1
F
I
C
D
O
B
A
a
2a
M
O
H
A
B
C
5
Lời giải
a) Ta có
0
90=ACB
(góc nội tiếp chắn nửa đường tròn)
0
90⇒=ECF
Xét
,CEF DBF∆∆
có:
:
(1)
⇒=
=
F chung
ABC IEC
CD
Lại có:
1
( )(2)
2
== ⇒==ABC ICE sd AC IEC ICE ABC
b.
IEC
∆
cân tại I
c) Ta có:
00
1
1
90 ; 90
+= +=
⇒=
=
C ICE F IEC
CF
ICE IEC
ICF
∆
cân tại I
⇒=FI IC
.
Bài 6:
Cho đường tròn
( )
;OR
, hai đường kính
AB
và
CD
vuông góc với nhau. Trên tia đối của
tia
CD
lấy điểm
S
.
SA
cắt đường tròn tại
M
,
tiếp tuyến của đường tròn ở
M
cắt
CD
ở
P
,
BM
cắt
CD
ở
T
. Chứng minh rằng
a.
..
PT MA MT OA=
b.
PS PM PT= =
c. Biết
=PM R
, tính
.
TA SM
theo
R
Lời giải
a. Ta có
0
90=OMP
11
=PO
(cùng phụ
2
O
)
13
=MM
(cùng phụ
2
M
)
() . .
PT MT
PMT OMA gg PT MA MT OA
OA MA
⇒∆ ∆ ⇒ = ⇔ =#
b)
=SB
(phụ góc
MAB
),
=SNP OMB
(phụ góc
3
M
)
()PMS OMB gg⇒∆ ∆#
1
3
2
1
2
1
T
O
P
S
M
B
A
C
D
6
mà
OMB
∆
cân tại O
⇒∆PMS
cân tại P
(1)
⇒=PS PM
Lại có:
0
3
0
3
90
90
+=
+ = ⇒ = ⇒∆
=
M PMS
PTM S M PTM MPT
S PMS
cân tại
(2)
P PM PT PS PM PT⇒ = ⇒= =
c)
2
()
( ) . . 2. 2
()
ATB OMB gg
AT AB AT AB
ATB SPM SP PM AT MS AB PM R R R
SMP MOB b
SP MS PM MS
∆∆
⇒∆ ∆ ⇒ = ⇔ = = ⇔ = = =
∆∆
#
#
#
7
Dạng 2: Chứng minh hai đường thẳng song song, hai đường thẳng vuông góc, một tia là
tiếp tuyến của đường tròn
Cách giải: Sử dụng hệ quả về góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung hoặc hệ quả của hia góc
nội tiếp.
Bài 1:
Cho đường tròn
( )
;OR
với
A
là điểm cố định trên đường
tròn. Kẻ tiếp tuyến
Ax
với
( )
O
và lấy
M
là điểm bất kì
thuộc tia
Ax
. Vẽ tiếp tuyến thứ hai
MB
với đường tròn
(
)
O
. Gọi
I
là trung điểm của
,MA K
là giao điểm của
BI
với
(
)
O
.
a) Chứng minh các tam giác
IKA
và
IAB
đồng dạng. Từ
đó suy ra tam giác
IKM
đồng dạng với tam giác
IMB
b) Giả sử
MK
cắt
( )
O
tại
C
. Chứng minh
BC
song song
với
MA
.
Lời giải
a)
( )
∆ ∆ ⇒=
IA IK
IAK IBA gg
IB IA
mà
( )
= ⇒ = ⇒∆ ∆
IM IK
IA IM IKM IMB cgc
IB IM
b) Chứng minh được
//=⇒⇒IMK KCB BC MA
đpcm.
Bài 2:
C
O
K
I
M
B
A
8
Cho đường tròn
( )
O
và
( )
I
cắt nhau tại
C
và
D
, trong đó tiếp tuyến chung
MN
song song
với cát tuyến
EDF
,
M
và
E
thuộc
( )
,
ON
và
F
thuộc
( )
I
,
D
nằm giữa
E
và
F
. Gọi
,KH
theo thứ tự là giao điểm của
,NC MC
với
EF
.
Gọi
G
là giao điểm của
,EM FN
. Chứng
minh:
a) Các tam giác
GMN
và
DMN
bằng nhau
b)
GD
là đường trung trực của
KH
Lời giải
a) Ta có
= =DMN E GMN
= = ⇒∆ =∆DNM NFD DNG GMN DMN
b) Chứng minh được
MN
là đường trung trực của
GD
( )
1⇒⊥
GD EF
Gọi
J
là giao điểm của
DC
và
MN
Ta có

= =


IM JN CI
DH DK CD
Mặt khác
(
)
.= =JM JN JC JD
( )
2⇒=
DH DK
Từ (1)(2)
⇒
đpcm.
Bài 3:
I
J
E
O
F
G
K
H
N
M
C
D
9
Cho nửa đường tròn
( )
O
đường kính
AB
, tiếp
tuyến
Ax
. Gọi
C
là một điểm trên nửa đường
tròn. Tia phân giác của
CAx
cắt nửa đường
tròn ở
,E AE
và
BC
cắt nhau ở
K
a.
ABK∆
là tam giác gì? Vì sao
b. Gọi
I
là giao điểm của
AC
và
BE
. Chứng
minh rằng
//
IK Ax
c. Chứng minh rằng
//OE BC
.
Lời giải
a)
0
( 90 )⊥=BE AK E
11
22 12
12
1
2
1
2
()
= =
== ⇒=
=
B A sd AE
B A sd EC B B
A A gt
ABK∆
có
BE
là đường cao, đường phân giác nên cân tại
B
b)
I
là trực tâm của
//
:
⊥
∆⇒ ⇒
⊥
KI AB
ABK OE BC
ma BC AC
I
2
1
2
1
C
K
E
O
B
A
10
Bài 4:
Cho đường tròn
( )
O
đường kính
B
. Đường
thẳng
d
tiếp xúc với đường tròn ở
A
, qua
điểm
T
trên đường thẳng
d
kẻ tiếp tuyến
TM
với đường tròn (
M
là tiếp điểm ). Gọi
P
và
Q
lần lượt là hình chiếu cuả
M
trên
AB
và trên đường thẳng
d
. Chứng minh rằng
a.
,,AM PQ OT
đồng quy tại
I
b.
MA
là tia phân giác của
;
QMO TMP
c.
, ,,
AIQ ATM AIP AOM∆∆ ∆∆
đồng dạng.
Lời giải
a. Tứ giác
APMQ
là hình chữ nhật
⇒ ∩≡AM PQ I
Lại có
=TM TA
(hai tiếp tuyến cắt nhau);
( )
= =OM OA R
⇒ OT
là đường trung trực của
AM
⇒ OT
cắt
AM
tại trung điểm
I
. Vậy có đpcm
b.
()
1
2
=
⇒=⇒
= =
AMP MAQ slt
AMP AMQ MA
MAQ AMT sd AM
là tia phân giác
PMT
.
()=AMQ MAO slt
và
OAM∆
cân tại O, ta có:
=⇒=⇒OAM OMA AMO AMQ MA
là phân giác
OMQ
.
c.
AIQ∆
cân tại
I
,
AMT∆
cân tại
T
, có:
()IAQ MAT IAQ TAM gg= ⇒∆ ∆#
Tương tự:
AIP∆
cân tại
I
,
AOM∆
cân tại
O
, có:
()IAP MAO IAP AOM gg= ⇒∆ ∆#
I
M
B
P
O
A
Q
T
11
Bài 5:
Cho đường tròn
( )
O
, điểm
A
nằ
m ngoài
đường tròn. Kẻ các tiếp tuyến
,AB AC
và cát
tuyến
ADE
với đường tròn (
D
nằm giữa
A
và
E
). Tia phân giác cuả góc
DBE
cắt
DE
ở
I
. CMR:
a.
BD CD
BE CE
=
b.
AI AB AC= =
c.
CI
là phân giác
DCE
Lời giải
a) Xét
,ABD AEB∆∆
, có:
31
:
( ) (1)
1
2
⇒∆ ∆ ⇒ =
= =
A chung
BD AB
ABD AEB gg
BE AE
B E sd BD
Tương tự ta có:
(2), (3)= = ⇒=
CD AC BD CD
AB AC
CE AE BE CE
b. Ta có:
1 21
= +IBE
(góc ngoài cả tam giác),
13 23
=+=+ABI B B B B
Lại có:
13 1
= ⇒ = ⇒∆E B I ABI ABI
cân tại A
=
⇒ ⇒= =
=
AI AB
AI AB AC
AB AC
c.
ACI∆
cân tại A
2 13
⇒=+I CC
, lại có:
2 22
= +ICE
(góc ngoài của
ICE∆
), mà:
23
1
2
= =
E C CD
12
⇒=CC
(đpcm).
2
3
1
2
1
2
1
2
1
O
I
D
C
E
B
A

Preview text:

GÓC TẠO BỞI TIA TIẾP TUYẾN VÀ DÂY CUNG A. Lý thuyết C 1. Định nghĩa: B *) Góc 
BAx có đỉnh nằm trên đường tròn cạnh Ax là một tia tiếp O
tuyến còn cạnh AB chứa dây cung AB , góc 
BAx gọi là góc tạo n
bởi tiếp tuyến và dây cung +) 
AnB gọi là cung bị chắn A x
2. Định lý: Số đo của góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung bằng nửa số đo cung bị chắn. Ta có:  1 BAx = sđ  AnB 2 B B O B O x A y y A x y A x sđ  1 BAx = sđ  0 AB = 90 sđ  1 BAx = sđ  AB sđ  1 BAx = sđ  AB 2 2 2
3. Hệ quả: Trong một đường tròn, góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung và góc nội tiếp cùng
chắn một cung thì bằng nhau:  ACB =  1 BAx = sđ  AnB 2
4. Định lý bổ sung (Bổ đề): Nếu góc 
BAx (với đỉnh A nằm trên đường tròn, một cạnh chứa
dây cung AB ), có số đo bằng nửa số đo của cung 
AB căng dây đó và cung này nằm bên trong
gó đó thì cạnh Ax là một tia tiếp tuyến của đường tròn. B. Bài tập
Dạng 1: Chứng minh đẳng thức, các góc bằng nhau
Cách giải: Ta áp dụng các kiến thức sau
- Góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung và góc nội tiếp cùng chắn một cung thì bằng nhau
- Hai góc kề đáy của tam giác cân thì bằng nhau 1
- Hai tam giác có hai cặp góc bằng nhau thì cặp góc còn lại cũng bằng nhau Bài 1:
Cho điểm A nằm ngoài đường tròn (O) . Qua
A kẻ hai tiếp tuyến AB và AC với (O) ( B,C B
là tiếp điểm). Kẻ cát tuyến AMN với (O) ( M
nằm giữa A và N ) A I H O a) Chứng minh 2
AB = AM.AN M b) Gọi
H = AO ∩ BC. Chứng minh N C
AH.AO = AM.AN
c) Đoạn thẳng AO cắt đường tròn (O) tại I .
Chứng minh I là tâm đường tròn nội tiếp tam giác ABC . Lời giải a) Ta có  ABM =  1 ANB = sđ  BM 2
⇒ ∆ABM  ∆ANB(gg)
b) Ta có AO là đường trung trực của BC nên ⇒ AO ⊥ BC
Xét tam giác vuông AOB , có: 2
AB = AH.AO c) Chứng minh được  ABI =   CBI do BI =  ( :
CI ) ⇒ BI là phân giác 
ABC. mà AO là tia phân giác của 
BAC ⇒ I là tâm đường tròn nội tiếp ∆ABC . Bài 2:
Cho tam giác ABC nội tiếp đường tròn (O) . A
Tiếp tuyến tại A cắt BC tại I 2 O
a) Chứng minh IB = AB 2 IC AC I C B b) Tính ,
IA IC biết rằng AB = 20cm , AC = 28cm 2 BC = 24cm Lời giải
a) Xét ∆BAI và ∆ACI có: I chung và  ACB = 
BAI ⇒ ∆BAI  ∆ACI (gg) 2 2
⇒ AB = IB ⇒ AB = IB 2 2 AC IA AC IA Mặt khác 2 IA = . IB IC ⇒ đpcm. b) Do B ∆ AI# A ∆ CI (gg) AI BI AB IA IC − 24 5 ⇒ = = ⇒ = = CI AI CA IC IA 7 ⇒ IA = 35c ; m IC = 49c . m Bài 3:
Cho tam giác ABC nội tiếp đường tròn (O) . A
Tiếp tuyến tại A của (O) cắt BC tại P
a) Chứng minh các tam giác PAC và PBA đồng dạng O b) Chứng minh 2 PA = P . B PC P D C B
c) Tia phân giác trong của góc A cắt BC và M
(O) lần lượt tại D và M . Chứng minh 2 MB = . MA MD Lời giải a) Ta có P ∆ AB# P ∆ CA(gg) b) Vì P ∆ AB# P ∆ CA(gg) 2 ⇒ PA = P . B PC c) Ta có  BAM =  MAC =  MBC 1 = sđ  BM 2 ⇒ MA ∆ B# MB ∆ D(gg) 2 ⇒ MB = . MA MD 3 Bài 4:
Cho nửa đường tròn (O) đường kính AB .
Trên tia đối của tia AB lấy một điểm M . Vẽ C
tiếp tuyến MC với nửa đường tròn, gọi H là 2a
hình chiếu của C trên AB
a. Chứng minh rằng CA là phân giác của a M A H O BMCH
b. Giả sử MA = a;MC = 2 .a Tính AB và CH theo a ? Lời giải a. Ta có:  0
ACB = 90 (góc nội tiếp chắn nửa đường tròn)  ACH =   B( ph . u CAB) ⇒  ACH =   ACM ACM =  1 B =  ( sd AC) 2  2 b. MA MC 2 ∆ MC
MAC  ∆MCB(gg) ⇒ = ⇒ MC = . MA MB ⇒ MB =
= 4a ⇒ AB = 4a − a = 3a MC MB MA Xét ∆  0 CM.CO 2 . a 1,5a 6 ( = 90 ) ⇒ . = . ⇒ = = = a COM C CM CO CH OM CH . OM 2,5a 5 Bài 5:
Cho nửa đường tròn (O) đường kính AB và F
một điểm C trên nửa đường tròn. Qua D trên
đoạn AB kẻ đường thẳng vuông góc với AB
cắt BC tại F . Tiếp tuyến của nửa đường tròn I
tại C cắt đường vuông góc ở D tại I . Gọi E 1 C
là giao điểm của AC và DF . a. So sánh   
IEC; ICE; ABC A D O B b. E ∆ IC cân
c. IE = IC = FI 4 Lời giải a) Ta có  0
ACB = 90 (góc nội tiếp chắn nửa đường tròn) ⇒  0 ECF = 90 F :  chung Xét  C ∆ EF, D ∆ BF có:  ⇒  ABC =  IEC(1)
C = D  Lại có:  ABC =  1 ICE =  sd AC ⇒  IEC =  ICE =  ( )(2) ABC 2 b. IE ∆ C cân tại I c) Ta có: C +  0 ICE = F +  0 1 90 ;
IEC = 90 ⇒ C = F ICE =  1 IEC  IC
∆ F cân tại I ⇒ FI = IC . Bài 6: Cho đường tròn ( ;
O R) , hai đường kính AB A M
và CD vuông góc với nhau. Trên tia đối của 1 3 2
tia CD lấy điểm S . SA cắt đường tròn tại M , 1 1 2 D
tiếp tuyến của đường tròn ở M cắt CD ở P , P S C T O
BM cắt CD ở T . Chứng minh rằng
a. PT.MA = MT.OA B
b. PS = PM = PT
c. Biết PM = R, tính T . A SM theo R Lời giải a. Ta có  0 OMP = 90 P =  O (cùng phụ  O ) 1 1 2  M =  M (cùng phụ  M ) 1 3 2 ⇒ ∆ # ∆ ( ) PT MT PMT OMA gg ⇒ =
⇔ PT.MA = MT.OA OA MA
b) S = B (phụ góc  MAB ),  SNP =  OMB (phụ góc  M ) ⇒ P ∆ MS# O ∆ MB(gg) 3 5 mà O
∆ MB cân tại O ⇒ ∆PMS cân tại P ⇒ PS = PM (1)  M +  0 PMS = 90  3  Lại có:   0  PTM + S =  ⇒  M =  90
PTM ⇒ ∆MPT cân tại ⇒ = ⇒ = = 3 P PM PT(2) PS PM PT    S = PMS  c) AT ∆ B# OM ∆ B(gg) AT AB AT AB 2  ⇒ AT ∆ B# S ∆ PM ⇒ = ⇔ =
(SP = PM ) ⇔ AT.MS = . AB PM = 2 . R R = 2R S ∆ MP# MO ∆ B(b)  SP MS PM MS 6
Dạng 2: Chứng minh hai đường thẳng song song, hai đường thẳng vuông góc, một tia là
tiếp tuyến của đường tròn
Cách giải: Sử dụng hệ quả về góc tạo bởi tia tiếp tuyến và dây cung hoặc hệ quả của hia góc nội tiếp. Bài 1: Cho đường tròn ( ;
O R) với A là điểm cố định trên đường M
tròn. Kẻ tiếp tuyến Ax với (O) và lấy M là điểm bất kì
thuộc tia Ax . Vẽ tiếp tuyến thứ hai MB với đường tròn
(O) . Gọi I là trung điểm của ,
MA K là giao điểm của I K BI với (O) . B
a) Chứng minh các tam giác IKA và IAB đồng dạng. Từ
đó suy ra tam giác IKM đồng dạng với tam giác IMB A O
b) Giả sử MK cắt (O) tại C . Chứng minh BC song song C với MA. Lời giải a) ∆ IA IK
IAK  ∆IBA(gg) ⇒ = IB IA mà = ⇒ IM = IK IA IM
⇒ ∆IKM  ∆IMB(cgc) IB IM b) Chứng minh được  IMK = 
KCB ⇒ BC / /MA ⇒ đpcm. Bài 2: 7
Cho đường tròn (O) và (I ) cắt nhau tại C và G
D , trong đó tiếp tuyến chung MN song song
với cát tuyến EDF , M và E thuộc (O), N và M
F thuộc (I ) , D nằm giữa E và F . Gọi K, H J N
theo thứ tự là giao điểm của NC,MC với EF . C
Gọi G là giao điểm của EM, FN . Chứng I O minh: E K D F H
a) Các tam giác GMN và DMN bằng nhau
b) GD là đường trung trực của KH Lời giải a) Ta có  DMN = E =  GMN DNM =  NFD = 
DNG ⇒ ∆GMN = ∆DMN
b) Chứng minh được MN là đường trung trực của GD
⇒ GD ⊥ EF ( ) 1
Gọi J là giao điểm của DC và MN Ta có IM JN CI  = =   DH DK CD
Mặt khác JM = JN (= JC.JD) ⇒ DH = DK (2) Từ (1)(2) ⇒ đpcm. Bài 3: 8
Cho nửa đường tròn (O) đường kính AB , tiếp K
tuyến Ax . Gọi C là một điểm trên nửa đường
tròn. Tia phân giác của 
CAx cắt nửa đường
tròn ở E, AE và BC cắt nhau ở K E a. A
∆ BK là tam giác gì? Vì sao C
b. Gọi I là giao điểm của AC và BE . Chứng I
minh rằng IK / /Ax 1 2 2
c. Chứng minh rằng OE / /BC . 1 A O B Lời giải a) BE ⊥  0 AK(E = 90 )   1  
B = A = sd AE 1 1 2     1 
B = A = sd EC ⇒  B =  B 2 2 1 2 2   A =  A (gt)  1 2  A
∆ BK có BE là đường cao, đường phân giác nên cân tại B KI ⊥ AB
b) I là trực tâm của  ∆ABK ⇒
 ⇒ OE / /BC
ma : BC ⊥ AC9 Bài 4:
Cho đường tròn (O) đường kính B . Đường T
thẳng d tiếp xúc với đường tròn ở A , qua
điểm T trên đường thẳng d kẻ tiếp tuyến M Q
TM với đường tròn ( M là tiếp điểm ). Gọi P
và Q lần lượt là hình chiếu cuả M trên AB I
và trên đường thẳng d . Chứng minh rằng
a. AM, PQ,OT đồng quy tại I B P O A
b. MA là tia phân giác của   Q ; MO TMP c. A ∆ IQ, A ∆ TM , A ∆ IP, A
∆ OM đồng dạng. Lời giải
a. Tứ giác APMQ là hình chữ nhật ⇒ AM ∩ PQ ≡ I
Lại có TM = TA (hai tiếp tuyến cắt nhau); OM = OA(= R)
⇒ OT là đường trung trực của AM ⇒ OT cắt AM tại trung điểm I . Vậy có đpcm  AMP =  MAQ(slt)  b.   ⇒  AMP =  AMQ ⇒ 
MA là tia phân giác  PMT . MAQ =  1 AMT =  sd AM 2   AMQ = 
MAO(slt) và OA ∆
M cân tại O, ta có:  OAM =  OMA ⇒  AMO = 
AMQ ⇒ MA là phân giác  OMQ . c. A
∆ IQ cân tại I , A
∆ MT cân tại T , có:  =  IAQ MAT ⇒ I ∆ AQ# T ∆ AM (gg) Tương tự: A
∆ IP cân tại I , A
∆ OM cân tại O , có:  =  IAP MAO ⇒ I ∆ AP# A ∆ OM (gg) 10 Bài 5:
Cho đường tròn (O) , điểm A nằm ngoài
đường tròn. Kẻ các tiếp tuyến AB, AC và cát B
tuyến ADE với đường tròn ( D nằm giữa A 3 1 2
và E ). Tia phân giác cuả góc DBE cắt DE A ở I . CMR: D O a. BD CD = 1 I BE CE 2 1 b. 1
AI = AB = AC 2 2 C E
c. CI là phân giác  DCE Lời giải a) Xét A ∆ BD, A ∆ EB , có: A:  chungBD AB
 ⇒ ∆ABD  ∆AEB gg ⇒ =  B =  E =  ( ) (1) 1 sdBD BE AE 3 1 2 
Tương tự ta có: CD = AC (2), = (3) ⇒ BD = CD AB AC CE AE BE CE b. Ta có: I =  B + 
E (góc ngoài cả tam giác),  ABI =  B +  B =  B +  B 1 2 1 1 3 2 3 AI = AB Lại có:   E =  B ⇒ I = 
ABI ⇒ ∆ABI cân tại A ⇒
 ⇒ AI = AB = AC 1 3 1 AB = AC c. A 1
∆ CI cân tại A ⇒ I =  C + 
C , lại có: I =  C + 
E (góc ngoài của IC ∆ E ), mà:  E =  C =  CD 2 1 3 2 2 2 2 3 2 ⇒  C =  C (đpcm). 1 2 11