Thương vụ thâu tóm thù địch bất thành giữa Lotte và Bibica, sự xuất hiện của PAN môn Sáp nhập, mua lại và tái cấu trúc doanh nghiệp | Trường Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh

Thương vụ thâu tóm thù địch bất thành giữa Lotte và Bibica, sự xuất hiện của PAN.
Ngành công nghiệp bánh kẹo Việt Nam trong thập kỷ qua đã chứng kiến sự phát triển
mạnh mẽ, nhờ vào sự gia tăng thu nhập và sự thay đổi trong xu hướng tiêu dùng. Tuy
nhiên, ngành này cũng phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt từ cả các công ty trong
nước lẫn quốc tế. Điều này tạo ra một sân chơi hấp dẫn cho các thương vụ M&A, trong
đó nổi bật là việc thâu tóm Bibica bởi Pan Group.
Thương vụ diễn ra giữa 3 bên gồm Lotte - Bibica - PAN Group từng là tâm điểm trên thị
trường. Bibica đã trải qua một cuộc chiến thâu tóm bất phân thắng bại giữa một bên là
công ty Bánh kẹo Lotte (thuộc Tập đoàn Lotte của Hàn Quốc) với một bên là nhóm cổ
đông nội bộ và CTCK Sài Gòn (SSI).
Tiền thân của Bibica là Công ty Đường Biên Hòa. Năm 1993, công ty bắt đầu sản xuất
bánh kẹo với dây chuyền sản xuất hiện đại theo công nghệ của châu Âu và Đài Loan rồi
dần trở thành thương hiệu sản xuất bánh kẹo Việt có chỗ đứng vững chắc trên thị trường.
Doanh nghiệp bánh kẹo này được cổ phần hóa từ đầu năm 1999 với số vốn điều lệ ban
đầu là 25 tỷ đồng. Lotte bắt đầu đầu tư vào Bibica từ năm 2007 với chiến lược phát triển
công ty lớn mạnh. Giá trị cổ phần của Bibica trên thị trường chỉ khi ấy chỉ rơi vào vào
khoảng 70.000 - 80.000 đồng/cổ phần thì Lotte đã mạnh tay chi tới 110.000 đồng/cổ phần
để được góp mặt trong cơ cấu cổ đông tại doanh nghiệp bánh kẹo này. Sau đó, Lotte liên
tục mua vào cổ phiếu BBC. Tuy nhiên, sau khi tăng cổ phần sở hữu thì đối tác nước
ngoài này lại có những chiến lược phát triển riêng và thể hiện rõ tham vọng biến Bibica
trở thành công ty con để tiêu thụ sản phẩm của mình.
Lotte bắt đầu đầu tư vào Bibica từ năm 2007 với chiến lược phát triển công ty lớn mạnh.
Giá trị cổ phần của Bibica trên thị trường chỉ khi ấy chỉ rơi vào vào khoảng 70.000 -
80.000 đồng/cổ phần thì Lotte đã mạnh tay chi tới 110.000 đồng/cổ phần để được góp
mặt trong cơ cấu cổ đông tại doanh nghiệp bánh kẹo này. Sau đó, Lotte liên tục mua vào
cổ phiếu BBC. Tuy nhiên, sau khi tăng cổ phần sở hữu thì đối tác nước ngoài này lại có
những chiến lược phát triển riêng và thể hiện rõ tham vọng biến Bibica trở thành công ty
con để tiêu thụ sản phẩm của mình. Năm 2008, Lotte mua hơn 30% cổ phần Bibica và
tiếp tục nâng dần sở hữu với ý định thâu tóm doanh nghiệp này.
Đến năm 2012, Lotte càng thể hiện rõ ý định thâu tóm toàn bộ Bibica bằng việc muốn đổi
tên Bibica thành Lotte – Bibica nhưng không thành công do sự phản đối kịch liệt của
nhóm cổ đông trong nước. Từ đó mối quan hệ hợp tác giữa Lotte - Bibica chính thức xuất
hiện vết nứt và cuộc chiến nội bộ "ngầm" đã được châm ngòi nổ. Để tránh việc bị Lotte
thâu tóm, Bibica đã quyết định bắt tay với nhà đầu tư trong nước là PAN Group và bán
35% cổ phần cho tập đoàn này để làm đối trọng với Lotte trong việc phát triển công ty.
Đến tháng 9/2017, PAN Goup nâng tỉ lệ sở hữu lên 50,07% vốn điều lệ Bibica, chính
thức trở thành cổ đông lớn nắm quyền chi phối tại doanh nghiệp này và đưa Bibica trở
thành công ty con gián tiếp của mình nhằm thể hiện quyết tâm gìn giữ thương hiệu Việt.
Mâu thuẫn cũng bắt đầu từ khi Lotte thể hiện tham vọng đó bằng cách muốn tham gia sâu
hơn vào hoạt động sản xuất bánh kẹo, yêu cầu Bibica sản xuất sản phẩm mới mang
thương hiệu của mình. Tranh chấp xảy ra trong nội bộ Bibica khiến hoạt động của Bibica
trong 2 năm 2012-2013 rơi vào trì trệ. Đến năm 2015, khi PAN Food chính thức thay thế
nhóm SSI để trở thành cổ đông lớn thứ 2 tại Bibica thì hoạt động kinh doanh của Công ty
này đã bắt đầu ổn định trở lại.
Sau rất nhiều biến động và giằng co nội bộ gây ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản
xuất kinh doanh của Bibica, cuối cùng đến ngày 29 tháng 12 năm 2020, tập đoàn Lotte
chính thức thông báo đã thoái toàn bộ 6,8 triệu cổ phiếu BBC, tương đương với 44,03%
vốn tại Bibica và rút chân hoàn toàn ra khỏi thương hiệu Việt này, kết thúc cuộc chiến cổ
đông nội - ngoại ngầm diễn ra trong suốt 13 năm.
Đến tháng 03/2022, CTCP Tập đoàn PAN đã thông báo đăng ký chào mua 7,7 triệu cổ
phiếu, tương đương 41,06% tổng số cổ phiếu đang lưu hành của CTCP Bibica, tiến đến
thấu tóm 100% vốn của doanh nghiệp bánh kẹo này.