Tiểu luận kết thúc học phần môn Xã hội học đề tài "Văn hóa văn nghệ đối với đời sống xã hội và vấn đề phát triển nền văn hóa văn nghệ tiên tiến"
Tiểu luận kết thúc học phần môn Xã hội học đề tài "Văn hóa văn nghệ đối với đời sống xã hội và vấn đề phát triển nền văn hóa văn nghệ tiên tiến" của Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh với những kiến thức và thông tin bổ ích giúp sinh viên tham khảo, ôn luyện và phục vụ nhu cầu học tập của mình cụ thể là có định hướng ôn tập, nắm vững kiến thức môn học và làm bài tốt trong những bài kiểm tra, bài tiểu luận, bài tập kết thúc học phần, từ đó học tập tốt và có kết quả cao cũng như có thể vận dụng tốt những kiến thức mình đã học vào thực tiễn cuộc sống. Mời bạn đọc đón xem!
Môn: Xã hội học ( INSO321005) 25 tài liệu
Trường: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh 4.2 K tài liệu
Tác giả:
Preview text:
lOMoARcPSD| 36443508 lOMoARcPSD| 36443508 MỤC LỤC
PHẦN 1: MỞ ĐẦU ......................................................................................................... 1
1. Lý do chọn ề tài ........................................................................................................ 1
2. Mục tiêu nghiên cứu ................................................................................................. 2
3. Phương pháp nghiên cứu: ......................................................................................... 2
PHẦN 2: NỘI DUNG VÀ LIÊN HỆ THỰC TIỄN ..................................................... 3
1. Khái niệm và phương pháp cảm thụ, thưởng thức văn hóa văn nghệ: ..................... 3
1.1. Khái niệm văn hóa văn nghệ .............................................................................. 3
1.2. Phương pháp cảm thụ, thưởng thức văn hóa văn nghệ ...................................... 3
2. Vai trò của văn hóa văn nghệ.................................................................................... 4
2.1. Trong kháng chiến: ............................................................................................ 4
2.2. Trong ời sống, xã hội ......................................................................................... 6
3. Hiện trạng của nền văn hóa văn nghệ nước ta hiện nay: .......................................... 8
3.1. Tích cực, thành tựu ............................................................................................ 8
3.2. Tiêu cực, hạn chế ............................................................................................... 9
4. Nguyên nhân của các thực trạng trên ở nền văn hóa văn nghệ hiện nay: ............... 13
4.1. Xuống cấp về nhận thức của giới văn nghệ sỹ ................................................ 13
4.2. Xuống cấp về thị hiếu ...................................................................................... 13
4.3. Thiếu sự ịnh hướng phát triển phù hợp ............................................................ 14
4.4. Công tác lý luận, phê bình còn lạc hậu, thiếu i tính chuyên nghiệp và khoa . 15
học ........................................................................................................................... 15
4.5. Hạn chế trong việc ào tạo phát triển tài năng văn nghệ ................................... 15
4.6. Bất cập trong các chính sách quản lí của nhà nước ......................................... 16
4.7. Sự chống phá của các thế lực thù ịch ............................................................... 16
5. Giải pháp ịnh hướng phát triển ............................................................................... 17
5.1 Phát triển theo xu hướng thị trường .................................................................. 17
5.2. Cách tân trên nền tảng truyền thống ................................................................ 17 lOMoARcPSD| 36443508
5.3. Nâng cao thị yếu .............................................................................................. 18
5.4. Đổi mới, hoàn thiện hiệu quả quản lí ............................................................... 18
5.5. Tăng cường công tác lý luận, phê bình ............................................................ 19
5.5. Tiếp tục mở rộng giao lưu quốc tế trên nguyên tắc chọn lọc .......................... 19
5.6. Chú trọng ào tạo, bồi dưỡng tài năng nghệ thuật ............................................. 19
PHẦN 3 : KẾT LUẬN ................................................................................................. 20 lOMoARcPSD| 36443508 PHẦN 1: MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn ề tài
Hạnh phúc là một phạm trù cao xa, kì vĩ là khát vọng, iểm ích cuối cùng mà mọi con
người luôn nỗ lực hướng tới. Nó ơn giản là trạng thái thỏa mãn mọi nhu cầu vật chất và
ặc biệt là ời sống tinh thần của con người. Và ể thỏa mãn ời sống tinh thần phong phú
của con người thì iều chúng ta cần ề cập ến trước hết chính là ời sống văn hóa văn nghệ.
Văn nghệ chính là nơi ta giải tỏa mọi áp lực nặng nề mà cuộc sống hàng ngày è lên ôi
vai chúng ta. Văn hóa văn nghệ ồng thời cũng là chiếc cầu nối gắn kết tâm hồn giữa
người với người, mở rộng cánh cửa tâm hồn và vô vàn iều ặc biệt khác mà văn nghệ ã,
ang và sẽ mang lại cho cuộc sống của mọi người. Văn hóa văn nghệ phải tính ến hiệu
quả xã hội, tác ộng tốt ến tư tưởng tâm lý tình cảm, nâng cao trình ộ giác ngộ ạo lý và
trình ộ thẩm mỹ của nhân dân. Đáp ứng nhu cầu, thị hiếu lành mạnh của các tầng lớp xã
hội và các lứa tuổi. Chính chủ tịch Hồ Chí Minh của chúng ta ã từng khẳng ịnh vai trò
và tầm quan trọng của mặt trận văn nghệ là ngang tầm với các mặt trận kinh tế, chính trị và quân sự.
Chính vì thế mà nhiệm vụ của chúng ta hiện nay ta phải xây dựng một nền văn hóa văn
nghệ xã hội chủ nghĩa. Nhưng rõ ràng trong một thời gian còn khá dài nữa, mỗi nền văn
hóa văn nghệ xã hội chủ nghĩa còn phải gắn với dân tộc, của một dân tộc. Màu sắc dân
tộc khác nhau của văn hóa làm cho văn hóa thế giới phong phú tốt ẹp hơn. Công thức
"một nền văn hóa văn nghệ xã hội chủ nghĩa ậm àn bản sắc dân tộc" vẫn nhất quán tinh
thần : "Một nền văn hóa nội dung xã hội chủ nghĩa, tính chất dân tộc", nhưng nó ược
diễn tả ầy ủ hơn, chính xác hơn, hợp lý hơn, nó bao hàm cả ý nghĩa quốc tế và dân tộc
của văn hóa xã hội chủ nghĩa. Khi ta nói " ậm à bản sắc dân tộc" là ta yêu cầu nền văn
hóa văn nghệ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam phải mang rõ rệt trong mình những sắc thái
(hoặc một sắc thái) cơ bản thể hiện rõ cái dáng vẻ, cái bộ mặt riêng của Việt Nam, của
cộng ồng các dân tộc Việt Nam. Nói như thế cũng bao hàm ý nghĩa văn hóa Việt Nam
phải kế thừa ược ầy ủ các truyền thống tốt ẹp của dân tộc và của cách mạng.[1]
Vì vậy, mọi người cần có cái nhìn rõ nét hơn, cụ thể hơn, gần gũi hơn về tầm quan
trọng và vai trò của văn nghệ cũng như thực trạng khách quan của nền văn nghệ nước ta
hiện nay, từ ó hiểu rõ các nguyên nhân dẫn ến các tình trạng, biểu hiện ó, ể rồi dần ý
thức ược trách nhiệm của bản thân mình, những hành ộng của mình ã, ang và sẽ tác ộng lOMoARcPSD| 36443508
ến sự vận ộng của nền văn nghệ nước nhà. Chính vì những ý nghĩa thiết thực của nó ối
với cuộc sống mà nhóm em ã quyết ịnh lựa chọn chủ ề: “Văn hóa văn nghệ ối với ời
sống xã hội và vấn ề phát triển nền văn hóa văn nghệ tiên tiến” làm chủ ề tiểu luận
cuối kỳ của môn Nhập môn xã hội học.
2. Mục tiêu nghiên cứu
Thông qua tiểu luận này sẽ giúp mọi người hiểu ược các vấn ề cơ bản
của lĩnh vực văn hóa văn nghệ từ ịnh nghĩa, khái niệm cho ến tầm quan trọng, vai trò,
các tác ộng và ý nghĩa mà văn nghệ mang lại ối với cuộc sống con người dọc theo từng
tiến trình lịch sử của Đất nước cho ến xã hội hiện ại ngày nay.
Mọi người có cái nhìn tổng quát, ầy khách quan về thực trạng của nền văn hóa văn nghệ
của nước ta hiện nay bao gồm những iểm tích cực, những tiến bộ, thành tựu mà quá trình
công cuộc phát triển của ổi mới văn hóa văn nghệ em lại. Đồng thời, ta cũng thấy ược
những góc khuất, mặt trái, iểm hạn chế mà nền văn hóa văn nghệ nước ta còn gặp phải.
Ngoài ra, việc i tìm nguồn gốc, nguyên nhân của các vấn ề ấy cũng phần nào giúp mọi
người tự ịnh hướng ược những hành ộng cần làm ể tác ộng ến nền văn hóa văn nghệ và
các giải pháp ể nền văn nghệ nước nhà tiến gần ến mục tiêu “ một nền văn hóa văn nghệ
xã hội chủ nghĩa ậm àn bản sắc dân tộc”.
3. Phương pháp nghiên cứu:
Để làm rõ chủ ề của bài tiểu luận, nhóm ã lấy chủ nghĩa Mác-Lênin làm cơ sở và ịnh
hướng tư tưởng. Đồng thời, sử dụng một số phương pháp nghiên như phương pháp phân
tích dữ liệu thứ cấp, tổng hợp và so sánh ể nghiên cứu và trình bày bản chất của vấn ề.
Tiểu luận có tham khảo một số bài tiểu luận và các bài báo, tham luận báo cáo trên
internet ể tìm phương pháp phù hợp và nội dung với mục ích nghiên cứu ề tài.
Cuối cùng chúng em xin chân thành cảm ơn cô Nguyễn Thị Như Thúy - giảng viên
khoa Lý luận chính trị trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh cùng
ội ngũ trợ giảng ã nhiệt tình giúp ỡ chúng em hoàn thành bài tiểu luận, của bộ môn Nhập môn xã hội học. lOMoARcPSD| 36443508
PHẦN 2: NỘI DUNG VÀ LIÊN HỆ THỰC TIỄN
1. Khái niệm và phương pháp cảm thụ, thưởng thức văn hóa văn nghệ:
1.1. Khái niệm văn hóa văn nghệ
Văn hoá là một lĩnh vực rất rộng lớn, vô cùng phong phú và a dạng, có mặt và thấm
sâu trong toàn bộ ời sống xã hội và ời sống con người, vì thế có rất nhiều ịnh nghĩa, cách
hiểu và khai thác khác nhau về văn hóa. Trong quá trình i tìm ịnh nghĩa và xác ịnh nội
hàm của văn hóa, ã có những tìm tòi khoa học có giá trị sâu sắc, tiếp sức nhau ạt tới
những nhận thức ngày càng hoàn chỉnh hơn của con người về một lĩnh vực rất ộc áo do
chính con người và chỉ có con người sáng tạo nên, ó là văn hóa. [2] Văn nghệ gồm văn
học và nghệ thuật, bao gồm văn học hội họa, iêu khắc, âm nhạc, kịch múa, iện ảnh,… [3]
Văn hóa nghệ thuật chịu sự quy ịnh của ời sống kinh tế, chính trị , xã hội, vừa có tính
ộc lập tương ối, và có tác ộng tích cực hoặc tiêu cực ối với ời sống xã hội. Văn hóa nghệ
thuật ảm nhiệm một tổ hợp các chức năng xã hội nhất ịnh như: chức năng nhận thức,
chức năng giáo dục, chức năng thẩm mỹ, chức năng giải trí, chức năng dự báo…Không
nên tuyệt ối hóa một chức năng nào ó ể dẫn ến phủ nhận các chức năng khác.
Các tính chất cơ bản của văn hóa văn nghệ là tính giai cấp, tính dân tộc và tính nhân
loại. Ngoài ra giới nghiên cứu còn bàn tới tính nhân dân và tính quốc tế của nó. Như
vậy, văn hóa nghệ thuật là một bộ phận của văn hóa thẩm mỹ, văn hóa thẩm mỹ là một
thành tố của văn hóa tinh thần.
1.2. Phương pháp cảm thụ, thưởng thức văn hóa văn nghệ
Ở các thời ại khác nhau, có kiểu nghệ sĩ khác nhau, và công chúng không ồng nhất.
Nhưng ai ai cũng phải thừa nhận vai trò tích cực của người thưởng thức thơ văn, nhạc,
họa của nghệ sĩ, coi họ là bạn tri âm, tri kỷ của văn chương, nghệ thuật. Trong dòng thác
sáng tạo nghệ thuật thời nào cũng vậy, vai trò của người ồng cảm, ồng iệu là hết sức to
lớn. Nhưng, công chúng thưởng thức thì có nhiều nhóm xã hội, lứa tuổi, thị hiếu, trình
ộ học vấn, phông văn hóa khác nhau, cho nên sự ồng cảm khác nhau, sự cảm thụ không
giống nhau, thậm chí ối lập nhau. Đối lập, khác nhau trong cảm thụ văn nghệ là chuyện
ương nhiên… Trong lịch sử mỹ học, vấn ề công chúng nghệ thuật ược nhiều nhà mỹ học
coi là phương pháp thực tiễn hơn là vấn ề thẩm mỹ. Nhiều lĩnh vực của khoa học xã hội
như: ạo ức học, tâm lý học, lý thuyết thông tin ại chúng, tu từ học, v.v… là những lĩnh
vực ược các nhà nghiên cứu quan tâm ến hiệu quả xã hội, tác ộng ến lý tưởng, tâm hồn, lOMoARcPSD| 36443508
tình cảm của con người. Phép biện chứng giữa cái thay ổi và cái bền vững, cái bề nổi và
cái bề chìm, cái vạn biến và cái bất biến của tác phẩm ã phủ ịnh tính tuyệt ối của tác
phẩm nghệ thuật. Trong văn nghệ , cảm thụ nghệ thuật gắn liền với việc ánh giá nghệ
thuật với những ộng cơ về lý tưởng thẩm mỹ rất khác nhau. Chính vì vậy mà muốn có
ược một sự cảm thụ tốt, công chúng trẻ cần ược giáo dục kỹ về thị hiếu nghệ thuật. Tôn
trọng mô típ chủ quan trong cảm thụ nghệ thuật không có nghĩa là chiều chuộng, mơn
trớn, dung túng những thị hiếu tầm thường của công chúng mà cần có nhiều biện pháp
giáo dục nghệ thuật, hướng dẫn năng khiếu cảm thụ. Ở lĩnh vực này, trước, sau vẫn là
sự thuyết phục bằng tri thức và cảm xúc... Đúng là cảm thụ nghệ thuật là một quá trình
logic: Phải hiểu rồi mới yêu, và khi ã yêu mới thấy hay, thấy khoái cảm. Nhưng quá
trình này khác với uống rượu sâm banh, thưởng thức ly cà phê, vì cái ngon của hai hương
vị ồ uống kia chỉ hạn chế ở khẩu vị, sự thụ hưởng cá nhân, còn nghệ thuật ưa lại cảm
hứng có giá trị xã hội, mang ý nghĩa triết lý. phải phân biệt giá trị chân chính và cái giả
tạo, cái ạt và cái chưa ạt của tường hiện tượng nghệ thuật. Muốn ạt ược sự khoái cảm
thẩm mỹ khi thưởng thức vở diễn, ca khúc, bức tranh, v.v… ngoài bản năng thị hiếu
bẩm sinh, công chúng phải cần môi trường thưởng thức văn nghệ ó là nhà hát, câu lạc
bộ nghệ thuật, chương trình nghệ thuật trên các phương tiện thông tin ại chúng. Không
phải vô cớ mà các nhà văn hóa lớn thường coi “nhà hát là Thánh ường”, “coi sách, các
sản phẩm văn hóa hơn của cải và quyền lực”, “không có sách thì không có kiến thức”, v.v…[4]
2. Vai trò của văn hóa văn nghệ
2.1. Trong kháng chiến:
Trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và ế quốc Mỹ, văn học, nghệ thuật là
một trong những cách thể hiện ặc biệt và hiệu quả trên mặt trận văn hoá mà . Mặt trận
văn hóa nghệ thuật cũng như các mặt trận chính trị, quân sự, kinh tế… Xem văn hóa,
nghệ thuật là một mặt trận nhằm nhấn mạnh ến tính chất quyết liệt của cuộc ấu tranh
trên mặt trận này. Tuy không có tiếng súng, kẻ thù không trực tiếp, nhưng tính chất phức
tạp và quyết liệt của mặt trận này ã ược thực tiễn lịch sử chứng minh.
Ngược dòng lịch sử, chúng ta thấy văn học, nghệ thuật là một thứ vũ khí ấu tranh có
hiệu quả. Từ những câu ca dao, tục ngữ mang nội dung phản phong châm biếm, ả kích
giai cấp thống trị ến các loại truyện cổ tích, truyện cười có nội dung ấu tranh xã hội cao. lOMoARcPSD| 36443508
Những áng văn chương lớn trong văn học như “Bình Ngô ại cáo” của Nguyễn Trãi,
“Truyền Kiều” của Nguyễn Du, thơ Hồ Xuân Hương, thơ Đồ Chiểu ều có giá trị về tư
tưởng và có tinh thần ấu tranh mạnh mẽ. Nguyễn Đình Chiểu ã từng ề xướng quan iểm
tiến bộ về văn học nghệ thuật: “Chở bao nhiêu ạo thuyền không khẳm/ Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”.
2.1.1.Thức tỉnh quần chúng nhân dân
Khi bất kì một ế chế nào ến xâm lược một quốc gia thì chính sách cai trị thượng sách
và ưu tiên hàng ầu chính là chính sách ngu dân, làm mê muội, mất hết tinh thần chiến
ấu ể từ ó chúng dễ dàng cai trị và thực hiện các chính sách cai trị khác của chúng. Chính
vì thế nhiệm vụ ầu tiên của văn hóa văn nghệ cũng chính là thức tỉnh quần chúng nhân
dân, giúp cho từng cá nhân ý thức ược vai trò, trách nhiệm của mình ối với công cuộc
kháng chiến của dân tộc.
2.1.2. Tập hợp lực lượng
Khi quần chúng nhân dân cùng ồng lòng ứng dưới ngọn cờ cách mạng thì khi ấy chúng
ta coi như ã nắm thế thượng phong trong cuộc chiến và chính văn nghệ có sự mệnh gắn
kết, tập hợp mọi cá nhân . Điều ó có thể thấy rõ qua “Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến”
của chủ tịch Hồ Chí Minh, thông qua tác phẩm Người ã truyền ến từng cá nhân ý chí
“thà hi sinh tất cả chứ nhất ịnh không chịu làm nô lệ”.
2.1.3.Cổ vũ khích lệ tinh thần ấu tranh
Văn học yêu nước và cách mạng là “dòng chảy” của lịch sử có sức mạnh to lớn như
nước lũ, thác dâng. Một thời “tiếng hát át tiếng bom” ã thôi thúc cả dân tộc vượt qua bao
nhiêu au thương, gian khổ ể chiến ấu, hy sinh tất cả cho thắng lợi cuối cùng. Tố Hữu ã
thán phục thốt lên: “Việt Nam, ôi Tổ quốc thân yêu/trong khổ âu người ẹp hơn
nhiều”[5].Một thời, chúng ta vô cùng tự hào trước hàng triệu triệu người rầm rập ngày
êm Nam tiến, tất cả vì miền Nam thân yêu “xẻ dọc Trường Sơn i cứu nước…” ể rồi niềm
sung sướng vỡ òa trong ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, ất nước thống nhất, giang
sơn thu về một mối; khúc tráng ca trở thành khúc khải hoàn của cả dân tộc.
2.1.4.Xây dựng và bảo vệ chế ộ mới, con người mới
Không chỉ gắn liền với kháng chiến văn nghệ cũng tập trung i sâu ca ngợi tấm gương
những con người lao ộng, những người ngày êm xây dựng nền hậu phương xã hội chủ lOMoARcPSD| 36443508
nghĩa vững chắc, những con người lặng thầm với những công việc tưởng chừng nhỏ bé
nhưng lại rất kì vĩ, lớn lao. Đó là tiếng chổi tre của chị lao công trong thơ Tố Hữu, người
ngư dân oằn mình kéo mẻ cá ầy, là anh thanh niên trên ngọn núi cao hay là bóng hình
người nông dân dưới những luống cày.
2.2. Trong ời sống, xã hội
2.2.1. Bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm
Văn học nghệ thuật vừa làm chức năng giáo dục với ý nghĩa là bồi dưỡng tâm hồn tình
cảm, là xây dựng nhân cách và bản lĩnh cho con người, mà cần phải thấy những giá trị
tinh thần ó (kể cả các giá trị tinh thần ược vật thể hóa như tượng ài, kiến trúc... và các
văn hóa vật chất khác như nhà ở, ồ dùng, quần áo) làm cho xã hội và con người giàu và
ẹp thêm, làm cho môi trường sống gồm cả môi trường ạo ức ược nâng cao.Văn nghệ
luôn là món ăn tinh thần nuôi dưỡng tâm hồn chúng ta thêm yêu quê hương ất nước –
Là nguồn cổ vũ ta trong học tập, lao ộng và bảo vệ Tổ Quốc. Lời ca tiếng hát làm cho
chúng ta như trẻ lại, hiểu và tin yêu nhau hơn- Lời ca như xua tan hết buồn lo ưu phiền,
làm ta thêm yêu cuộc sống tươi ẹp và tin tưởng vào cuộc ời có ý nghĩa hơn.
Cái ẹp trong nghệ thuật xuất phát từ những tác phẩm, từ nghệ thuật trình diễn tạo nên
những hình tượng có tác dụng truyền cảm mạnh mẽ, rung ộng lòng người, hướng cho
chúng ta tới cái chân thiện mỹ.
2.2.2. Phản ánh thể hiện cuộc sống ời thường
Văn nghệ là sự phản ánh hiện thực, nhiệm vụ chủ yếu của văn nghệ là phản ánh hiện
thực, vinh dự lớn lao nhất của người nghệ sĩ là phản ánh cho ược ời sống lao ộng và sản
xuất của nhân dân. Văn nghệ giúp khán giả có cái nhìn bao quát nhất, toàn diện nhất của
các vấn ề mang tính thời ại, giúp con người nhận ra vị thế của mình trong xã hội. Bởi vì
“ văn nghệ phải gắn liền với thực tiễn ời sống”[6 ] , “thực tại em lại nguồn sinh khí vô
tận cho văn nghệ... chỉ có nhân dân nuôi sống anh ta bằng nguồn nhựa sống, còn nếu
người nghệ sĩ quên i iều ó, nhân dân sẽ quên anh ta” [7]
2.2.3. Mở rộng vốn tri thức
“Văn học nghệ thuật là công cụ hiểu biết, ể khám phá, ể sáng tạo lại thực tại xã hội. Nó
là một khoa học. Người làm văn học nghệ thuật phải hiểu biết nhiều lắm. Nghệ thuật là lOMoARcPSD| 36443508
một sự hiểu biết, khoa học là một sự hiểu biết, văn nghệ là một sự hiểu biết, hiểu biết
cao sâu lắm. Và ồng thời khám phá, sáng tạo. Hiểu biết sâu ến chừng nào, thì khám phá,
sáng tạo, cao ến chừng ấy. Bởi vì, nó là một nghệ thuật, nó là khoa học”[8].Tác phẩm
nghệ thuật chính là kết tinh của nguồn tri thức vô tận về mọi lĩnh vực trong cuộc sống
của những người i trước sáng tạo ra kể lại và truyền ạt cho chúng ta. Các tác phẩm về
kinh tế, lịch sử, văn hóa cho ta kiến thức về kinh doanh và thực tế xã hội, về sự phát
triển qua từng thời kỳ nhân loại. Các cuốn bộ phim, tiểu thuyết dày cộp không hề vô
bổ, chúng cho ta biết ược cuộc ời, các sự kiện hay biến cố của một nhân vật, ây có thể
là một bài học quý giá cho chúng ta trong thực tế cuộc sống. Bạn sẽ có ược tất cả trải
nghiệm thực tế, những kinh nghiệm tưởng chừng phải trải qua cả ời mới rút ra thì bạn
có thể tiếp thu qua những chủ với việc thưởng thức một quyển sách, một thước phim.
Điều ó phải chăng là quá tuyệt vời?
Không những thế, hàng năm tại các ịa phương còn thường xuyên tổ chức biểu diễn văn
nghệ, chiếu phim…phục vụ người dân, ặc biệt tại các xã miền núi khó khăn, xa xôi. Nhờ
ó, qua những buổi giao lưu, người dân còn ược học hỏi, trao ổi thêm nhiều kiến thức xã
hội như kiến thức về phát triển kinh tế, xóa ói giảm nghèo, biện pháp phòng chống bạo
lực gia ình, phòng chống tệ nạn xã hội, tiếp thu các nội dung tuyên truyền chủ trương,
ường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
2.2.4. Cầu nối gắn kết mọi người
Thông qua việc thưởng thức cả thụ nghệ thuật, văn nghệ sẽ giúp kéo gần cái trái tim
ồng iệu, yêu nghệ thuật một cách chân chính. Khi lắng nghe một bản nhạc, khi ọc một
oạn thơ, chăm chú xem một bộ phim thì tất cả mọi người ều hoa chung một nhịp cảm
xúc, nó xóa bỏ các khác biệt về mau da, về tôn giáo hay những rào cản về ngôn ngữ, về
ịa lý. Vì ơn giản, khát khao chinh phục, thưởng thức là không có biên giới, không có
giới hạn. Không chỉ kết nối mọi khán giả với nhau, văn nghệ ưa người nghệ sĩ ến gần
hơn với khán giả giúp họ hiểu rõ hơn về những khó khăn vất vả của người nghệ sĩ, ồng
thời người nghệ sĩ cũng có sẽ có cái nhìn toàn diện hơn, khách quan hơn về những yêu
cầu, thị hiếu của khán giả. lOMoARcPSD| 36443508
3. Hiện trạng của nền văn hóa văn nghệ nước ta hiện nay:
3.1. Tích cực, thành tựu
3.1.1. Văn nghệ ại chúng phát triển nhanh về quy mô và số lượng:
Sau 30 năm ổi mới, sự nghiệp phát triển văn hóa và xây dựng con người ã ạt ược nhiều
kết quả quan trọng. Văn hóa phát triển a dạng, phong phú, xuất hiện nhiều loại hình, loại
thể, các hoạt ộng văn hóa mới, có khả năng chiếm lĩnh các mặt khác nhau của ời sống
xã hội. Nhiều phong trào, cuộc vận ộng về văn hóa ạt kết quả tích cực, góp phần tạo môi
trường văn hóa, bảo vệ và phát huy những giá trị nhân văn truyền thống tốt ẹp của dân
tộc. Các hoạt ộng văn hóa, văn nghệ diễn ra sôi ộng, áp ứng nhu cầu a dạng của công
chúng[9]. Văn học, nghệ thuật ã tạo ra nhiều tác phẩm chiếm lĩnh, phản ánh mọi lĩnh vực
ời sống, ang nỗ lực ổi mới tư duy sáng tạo, tìm tòi phương thức mới ể nâng cao năng lực
khám phá cuộc sống. Hệ thống thông tin ại chúng có bước phát triển mạnh về loại hình,
chất lượng, tính hiện ại, trực tiếp, nhanh nhạy truyển tải, truyền bá văn hóa ến với công chúng…
Thành tựu áng chú ý nhất trong khâu sử dụng và quảng bá các sản phẩm văn nghệ là số
lượng sản phẩm văn học, nghệ thuật ược truyền bá rộng và nhiều hơn những năm trước
ây. Kết quả ó gắn liền với sự phát triển và sử dụng rộng rãi các phương tiện thông tin ại
chúng ngày càng hiện ại trong ời sống. Các tác phẩm văn nghệ ược chuyển tải nhanh,
trực tiếp và bằng nhiều con ường ến với công chúng, góp phần áp ứng nhu cầu ngày
càng a dạng của nhân dân, tạo ra thị trường hàng hóa và dịch vụ các sản phẩm văn học,
nghệ thuật khá rộng lớn trong nước.[10] Đây là một nét mới trong ời sống văn học, nghệ
thuật mà trong thời bao cấp chúng ta chưa xuất hiện. Việc mở ra thị trường này, một
mặt, góp phần nâng cao dân trí, mặt khác ặt ra nhiều vấn ề phức tạp vì sản phẩm văn
hóa, nghệ thuật bao giờ cũng mang tính ặc thù, là sản phẩm thuộc lĩnh vực tinh thần
nhưng lại mang thuộc tính hàng hóa.
3.1.2. Giao lưu và hợp tác văn nghệ với nước ngoài mở rộng
Giao lưu và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực văn học, nghệ thuật ngày càng ược mở rộng.
Nhiều triển lãm nghệ thuật, liên hoan phim quốc tế, hội chợ, festival... ã ược tổ chức và
thu hút ông ảo khách quốc tế tham gia. Mặt khác, chúng ta cũng cử nhiều oàn nghệ thuật lOMoARcPSD| 36443508
trao ổi văn hóa, tham gia các cuộc thi quốc tế, tích cực giới thiệu văn hóa Việt Nam với
bè bạn góp phần khẳng ịnh nước ta là ịa chỉ giao lưu văn hóa quốc tế và khu vực [11].
Quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng tạo ra các cơ hội thuận lợi ể tiếp cận,
chuyển giao, ứng dụng các thành tựu khoa học công nghệ hiện ại vào quá trình sáng tạo,
sản xuất các sản phẩm công nghiệp văn hóa, mở rộng khả năng hợp tác thương mại văn hóa ra thế giới.
3.1.3. Nhiều chuyển biến tích cực trong công tác lãnh ạo, chỉ ạo, quản lý văn học, nghệ thuật
Thời gian qua, công tác lãnh ạo, chỉ ạo, quản lý văn học, nghệ thuật ã có nhiều chuyển
biến tích cực. Điều quan trọng là chúng ta ã ý thức ược tính ặc thù của hoạt ộng văn học,
nghệ thuật ể có thái ộ quản lý khoa học, phù hợp và các chính sách linh hoạt. Tư duy lý
luận và quan iểm của Đảng về văn học, nghệ thuật tiếp tục ược ổi mới, bổ sung và phát
triển. Công tác quản lý nhà nước ã chú trọng việc thể chế hóa, tạo hành lang pháp lý cần
thiết cho hoạt ộng văn học, nghệ thuật. Các cấp ủy ảng và các ngành chức năng ã phối
hợp tốt ể thúc ẩy sự phát triển của văn học nghệ thuật. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
ã triển khai nhiều chương trình hoạt ộng văn nghệ quy mô, soạn thảo các luật liên quan
ến văn hoá nghệ thuật, các quy ịnh về cách trình diễ trước công chúng hay tiến hành xét
duyệt và trao các giải thưởng lớn của Nhà nước[12].
3.1.4. Vai trò của lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật ược nâng cao Cần ghi
nhận, lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật thời gian qua ã có những ổi mới áng khích
lệ. Vấn ề mối quan hệ giữa văn nghệ với chính trị, giữa văn học, nghệ thuật với hiện
thực ã ược nhận thức và giải quyết khoa học hơn; tính chủ thể của văn nghệ sĩ ược tôn
trọng; một số thành tựu văn học, nghệ thuật thế kỷ XX ược ánh giá lại thỏa áng; các
khuynh hướng và phương pháp sáng tác ược khuyến khích phát triển theo hướng a dạng
hóa; lý luận văn nghệ của cha ông, của phương Đông ược nghiên cứu có hệ thống hơn.
Không gian tranh luận học thuật ược mở rộng và dân chủ hơn so với trước ây.
3.2. Tiêu cực, hạn chế
3.2.1. Các tác phẩm ra ời không vì mục ích nghệ thuật
Thực tế hiện nay là càng có nhiều cú sốc về văn hóa, người ta lại càng phủi tay, và
miễn nhiễm trước mọi lời chỉ trích. Sốc vì ca từ quá tệ, sốc vì thói quen tạo scandal của
một bộ phận trong giới ca sĩ, sốc vì cởi, khoe thân, thay vì khoe giọng, những oàn fan lOMoAR cPSD| 36443508
cuồng vẫn phát iên vì thần tượng Kpop. Các chương trình nghệ thuật giải trí xuất hiện
tràn lan, mà a phần trong số ó chúng ta phải gọi là “nhảm”, nhảm vì nội dung, nhảm về
hình thức và nhảm cả về mục ích biểu diễn. Chúng ta không tiên kể tên ra các chương
trình ấy, iều dó hãy ể mọi người tự suy ngẫm. Ta chỉ biết rằng tác ộng quá lớn của
showbiz, sự ánh bóng tên tuổi của giới nghệ sĩ, “rất nhiều người ã mệt mỏi với nền giải
trí Việt Nam, . Hãy nhìn xem các gameshow và những lời tung hô giả trá. Những danh
hiệu “ông hoàng”, “bà chúa” ược giành nhau, ganh ghét và vơ vào một cách vô nghĩa.
“Diva” hay “hoàng tử” ược phong tặng hay eo bám ều ngớ ngẩn, thấp kém hơn cả ổ
bánh mì 10 ngàn ồng buổi sáng mà người lao ộng vất vả mới có ược" [13].
Nếu ta xét trên một khía cạnh nhỏ hơn của văn hóa văn nghệ ó là các chương trình
truyền hình lấy yếu tố hài làm chủ ạo thì ta lại không biết nghệ thuật hài nước nhà ang
hưng thịnh hay suy vong.Chúng ta có tới khoảng 30 gameshow truyền hình có yếu tố
hài ược ưu ái xuất hiện trong khung giờ "vàng" nhưng phần lớn chỉ mang ến cái cười
nhạt nhẽo theo kiểu "cù cười" cơ học bằng những lời thoại bốp chát bỗ bã, những tình
huống cợt nhả dung tục. Trong chương trình Chết cười, khán giả thường xuyên phải chịu
ựng những cách nói ám chỉ ầy thô tục… Hay trong Bí mật êm chủ nhật, những ộng tác
sờ soạng, áp sát hết sức nhạy cảm kèm theo những lời thoại lả lơi giữa hai diễn viên
Hồng Ðào, Vân Sơn cũng nhiều lần khiến người xem ỏ mặt; màn uốn éo, ôm hôn một
nam diễn viên khác của ca sĩ khách mời Long Nhật cũng không khỏi làm nhiều người
nổi da gà…Màn giả gái tưởng chừng ã cũ thì liên tiếp ược khai thác một cách lạm dụng
ến lố lăng trong gameshow Tuyệt chiêu siêu diễn. Trong khi ó, ở chương trình Lớp học
vui nhộn, những kỷ niệm, câu chuyện áng yêu tuổi học trò chẳng thấy âu; chỉ thấy những
ngôi sao tuổi teen thay nhau uốn éo và sử dụng những ngôn từ nhí nhố ể gây cười một
cách gượng gạo. Và chuyện tình yêu của các cặp ôi Trấn Thành - Hari Won hay Trường
Giang - Nhã Phương ược trao i ổi lại nhiều lần nhằm gây cười trong Ðấu trường tiếu
lâm cũng từng khiến nhiều khán giả lên mạng phản ứng…[14]
Đành rằng hài bây giờ có thể khác i, khán giả cũng không quá òi hỏi phải là hài thâm
thúy, hài có triết lý hay câu chuyện gì của cuộc sống, song nhất ịnh không thể là nhảm
và nhạt. Tiếng cười dễ dãi dễ kéo thấp năng lực cảm thụ nghệ thuật của giới trẻ, dễ khiến
họ ngộ nhận về những thứ gọi là nghệ thuật. Ðồng thời, những chiêu trò phản cảm, lOMoARcPSD| 36443508
những lời lẽ thô thiển, tục tĩu cũng dễ tạo nên những tác ộng tiêu cực tới nhận thức, hành
ộng của họ trong cuộc sống.
Các tác ộng của giới showbiz, của sự cạnh tranh tên tuổi ang làm lu mờ dần giá trị nghệ
thuật chân chính. Thời của nhiều ca sĩ nổi lên sau một êm, nhờ một cuộc thi, nhờ truyền
hình thực tế, nhờ những tài lẻ chứ không phải là vì nghệ thuật, sau ó ược tung hô thành
hiện tượng, tài năng. Thời của bắt chước, của nhạc nhái, mà tiếng gọi của ồng tiền réo
rắt ôi khi mạnh hơn tiếng nói của lương tâm bên trong. Các tác phẩm nghệ thuật giờ ây
ã mất i ý nghĩa thật sự của nó : “Nghệ thuật vị nghệ thuật, nghệ thuật vị nhân sinh”
3.2.2. Giao lưu văn hóa văn nghệ truyền thống còn hạn chế
Sản phẩm nghệ thuật truyền thống ra ời từ nhu cầu và iều kiện vật chất - tinh thần
trong quá khứ, ca trù, quan họ, cồng chiêng,... cùng một số hoạt ộng nghệ thuật cổ truyền
khác như tuồng, chèo, àn ca tài tử, bài chòi, cải lương,... từng có ời sống riêng trong
dòng chảy văn hóa dân tộc. Xã hội phát triển, nhu cầu và iều kiện vật chất - tinh thần
trong cuộc sống ược nâng lên trình ộ mới, trong ó có sự xuất hiện của nhiều kiểu loại
hoạt ộng nghệ thuật mới hấp dẫn và tiện dụng, ây chính là lúc các hoạt ộng nghệ thuật
cổ truyền khó tránh khỏi tình trạng dần dà mai một trong sinh hoạt hằng ngày, Các rạp
hát dành cho nghệ thuật dân tộc phần lớn là vắng khách, "tối èn". Để thu hút người xem,
nhiều ơn vị nghệ thuật phải chuyển ổi phương thức xây dựng tiết mục, cụ thể là cải tiến,
cách tân, làm mới sân khấu truyền thông, biến tuồng, chèo, cải lương thành kịch nói pha
bài ca; âm nhạc hiện ại chiếm tỷ lệ áp ảo trong các dàn nhạc truyền thống. Chưa kể là
hình thức trang trí, phục trang ngày càng xa với nguyên tắc cách iệu, ước lệ và tượng
trưng mà các thế hệ nghệ nhân trước ây ã dày công sáng tạo và úc kết thành ặc trưng,
thi pháp nghệ thuật ặc sắc và ộc áo của dân tộc ta mà thế giới phải chú ý, khâm phục,
ngợi ca. Số người tham dự và tham gia sáng tạo ngày càng ít, các nghệ nhân cao tuổi -
người trực tiếp lưu giữ và có khả năng truyền dạy, ngày càng vơi mỏng... [15]
Nét ẹp ru con bằng những câu ca dao ã thưa vắng dần. Ca dao, tục ngữ... vốn là kho
tàng quý báu của quần chúng nhân dân, là những bài học về ối nhân xử thế, bài học làm
người nuôi dưỡng tâm hồn từ thơ bé, hướng con người tới chân - thiện - mỹ ã và ang
mai một dần trong ời sống tinh thần. 3.2.3. Lai căng văn hóa văn nghệ nước ngoài
Giới trẻ ang bị cuốn hút và mải mê chạy theo những trào lưu du nhập từ nước ngoài,
thậm chí vấn ề ã lên ến mức báo ộng. Sức trẻ cộng với tâm lý thích khám phá những iều lOMoARcPSD| 36443508
mới lạ, bắt kịp các trào lưu ang thịnh hành trên thế giới, như: manga (truyện tranh Nhật
Bản), anime (phim hoạt hình Nhật Bản), thời trang Kawaii (Nhật Bản), thời trang Hàn
Quốc... và ặc biệt nhất phải kể ến là trào lưu âm nhạc Hàn Quốc (Kpop). Chúng ta không
thể phủ nhận những cái hay trong những xu hướng nghệ thuật này nhưng mặt trái của
chúng ã khiến giới trẻ dân quên lãng nền nghệ thuật dân tộc hay nguy hiểm hơn là kết
hợp khập khiễng giữa hai dòng nghệ thuật này.
Ngoài ra, xu hướng, phong cách nghệ thuật theo phương Tây - nơi với những tư tưởng
ạo lý phóng khoáng, khác hoàn toàn với những giá trị ạo lý truyền thống của dân tộc.
Những kĩ xảo ậm chất công nghệ hiện ại nhưng lại ầy tính chất bạo lực ến man rợ, những
cảnh “ nóng” xuất hiện tràn lan du nhập rộng rãi trong các bộ phim chiếu rạp cũng như
sóng truyền hình. Các yếu tố ó gây ảnh hưởng trực tiếp ến nền văn nghệ nước nhà - ặc
biệt là thế hệ trẻ em Việt Nam.
3.2.4. Tình trạng vi phạm bản quyền ngày càng gia tăng
Cuộc sống ngày càng phát triển, quá trình thương mại hóa diễn ra nhanh chóng khiến
cho những giá trị văn hóa truyền thống vì thế cũng bị kéo theo. Thật, giả lẫn lộn, khó phân ịnh.
Vi phạm bản quyền tác giả và quyền liên quan trên các lĩnh vực văn học, nhiếp ảnh,
âm nhạc... ã không còn là “chuyện lạ” ở nước ta. Một nhà nghiên cứu xã hội học ã từng
phát biểu, dường như i trên bất cứ tuyến ường nào, vào bất cứ ngõ, xóm nào cũng ều có
thể bắt gặp tình trạng vi phạm bản quyền.Các cửa hàng, doanh nghiệp mỗi ngày ều mở
nhạc ầm ĩ từ sáng ến khuya; các băng rôn, khẩu hiệu, biển quảng cáo có sử dụng hình
ảnh minh hoạ; các tác phẩm iện ảnh, phim truyền hình chưa ược trình chiếu chính thức
ã tràn ngập bản copy trên mạng... Trong số ó, mấy ai có có hiểu biết và ý thức ể sử dụng
tác phẩm hợp pháp với sự cho phép của chủ sở hữu tác phẩm? “Nhà nhà vi phạm, người
người vi phạm” cùng với thói quen “xài chùa” dườn g như ã trở thành iều hiển nhiên.
“Các bộ phim mới nhất, hay nhất vừa ược công chiếu tại rạp ngay lập tức bị phát hiện
trên các trang web lậu, dù hình ảnh và chất lượng rất kém. Ví dụ gần ây nhất là phim
Kong: Đảo ầu lâu, Fast &Furious… Phim Kong: Đảo ầu lâu ã ược phát hiện trên các
trang web lậu ở Nga, phụ ề tiếng Nga… nhưng nguồn gốc của phim lậu này lại từ Việt
Nam. Vi phạm bản quyền lĩnh vực bóng á truyền hình càng trở nên nghiêm trọng hơn. lOMoARcPSD| 36443508
Sau khi mua bản quyền và chiếu ngay lập tức bị vi phạm. Các trang web lậu quá nhiều,
tràn lan… chưa kể công cụ live stream trên youtube, facebook…”[16].
Tình trạng này con trở nên nóng bỏng như hiện nay tại Vpop. Bắt
nguồn từ cái tên hot hàng ầu hiện nay - Sơn Tùng M-TP, không ít anti ã liên tục tố cáo
anh chàng sử dụng trái phép những chất liệu nước ngoài ưa vào sáng tác của mình.
Vấn ề càng căng thẳng hơn bao giờ hết khi nhiều nhạc sĩ, ca sĩ cũng vào cuộc khi ưa ra
suy nghĩ, chính kiến cũng như hiểu biết của mình trước các khái niệm chuyên môn.
4. Nguyên nhân của các thực trạng trên ở nền văn hóa văn nghệ hiện nay:
4.1. Xuống cấp về nhận thức của giới văn nghệ sỹ
Trong sáng tác, biểu diễn, truyền bá còn không ít tác phẩm và hoạt ộng chưa thể hiện
ược tính chất tiên tiến và bản sắc dân tộc. Số lượng tác phẩm ngày càng nhiều nhưng rất
ít tác phẩm có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật. Trong không ít các tác phẩm lý
tưởng xã hội thẩm mỹ không rõ nét, ý nghĩa xã hội rất hạn hẹp. Còn không ít văn nghệ
sỹ có hạn chế trong tiếp cận và nhận thức những vấn ề mới của cuộc sống, chưa cảm
nhận ầy ủ ý nghĩa, chiều sâu và tính phức tạp của thời kỳ ổi mới toàn diện ất nước theo
ịnh hướng xã hội chủ nghĩa ẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện ại hóa và chủ ộng hội nhập
quốc tế cũng như của việc thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược xây dựng, phát triển bền
vững ất nước và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam Xã hội chủ nghĩa.
Các nhà xuất bản và người viết chiều theo thị hiếu công chúng, tạo nên những tác phẩm
có tính giải trí, nhất thời. Truyền thông chạy theo các thông tin giật gân, gây sốc, thu hút
công chúng bằng các chiêu trò rẻ tiền. Nghệ thuật, không chỉ văn học, cũng chiều theo
công chúng phổ thông với thị hiếu nhất thời, sản xuất các sản phẩm âm nhạc, hội họa,
iện ảnh, sân khấu… bị ánh giá là nhảm.
4.2. Xuống cấp về thị hiếu
Các giá trị cốt lõi bị sao nhãng. Bản sắc dân tộc bị phai nhạt trong những thị hiếu toàn
cầu nhưng hời hợt, mang tính a dua. Sự hòa nhập ến mức như là hòa tan, ánh mất truyền
thống bản ịa cũng là iều có thể nhận thấy. Bộ phận ộc giả tinh anh hướng ến các giá trị
tinh hoa ang co cụm lại, rút vào trạng thái âm thầm. Theo ó, những tác phẩm kinh iển
thường có từ 1.000 ến 5.000 lượt xem, ít hoặc nhiều hơn một chút. Trong khi, lượt xem lOMoARcPSD| 36443508
của các tác phẩm văn học ại chúng (ngôn tình, truyện teen, kiếm hiệp…) ạt tới con số
hàng trăm nghìn. Sự trương nở của cộng ồng này, như ã có ý kiến chỉ ra, là “kẻ thù của
văn học” - văn học ược hiểu như là một loại hình nghệ thuật[17].
Có thể thấy, thị hiếu về giá trị nghệ thuật dường như chưa ược chú ý ến. Trong khi, văn
học ích thực, giá trị nghệ thuật phải ặt lên hàng ầu. Cái ẹp trong tâm hồn cùng những giá
trị ạo ức, tinh thần bị ẩy xuống thấp ngang hàng cái dung tục, tầm thường, sự ham muốn
vật chất tột ộ. Một nhà nghiên cứu văn hóa văn nghê cho rằng, những iều trên cảnh báo
xã hội VN ang ở giai oạn khủng hoảng trầm trọng. Văn nghệ ã xuống cấp ến mức chạm
áy, trong khi ó, cái chuẩn chưa xuất hiện[18].
Có thể nói xu hướng thưởng thức nghệ thuật của giới trẻ hiện nay ang có sự chuyển
dịch theo tâm lý ám ông. Khá ông bạn trẻ chọn mua và ọc sách tạp văn, tản văn, bút ký,
du ký bị chi phối bởi những chiêu quảng cáo rầm rộ từ phía nhà xuất bản, ơn vị phát
hành, mạng xã hội cũng như chính bản thân tác giả là “thần tượng” của giới trẻ từ trước
ở những lĩnh vực không liên quan gì ến văn chương… Đánh vào hiệu ứng ám ông, nhiều
tác giả ã tận dụng truyền thông, mạng xã hội ể tạo “sức hút” cho tác phẩm của mình. Vì
thế, việc chọn ọc tác phẩm theo phong trào khiến cho những giá trị văn học ích thực dần
bị khuất lấp. Nếu cứ như thế, hệ quả nhãn tiền là chúng ta sẽ chứng kiến một nền văn
học nhợt nhạt trong những sắc thái hời hợt.
4.3. Thiếu sự ịnh hướng phát triển phù hợp
Có những biểu hiện xa lánh những vấn ề lớn lao của ất nước, chạy theo những ề tài nhỏ
nhặt, tầm thường, chiều theo thị hiếu thấp kém của một bộ phận công chúng, hạ thấp
chức năng giáo dục nhấn mạnh một chiều chức năng giải trí. Trong một số sản phẩm
văn học, nghệ thuật có biểu hiện cực oan, chỉ tập trung tô ậm mặt en tối, tiêu cực của
cuộc sống hiện tại, thậm chí xuyên tạc bóp méo lịch sử; một số bị các thế lực thù ịch lôi
kéo ã sáng tác và truyền bá các tác phẩm ộc hại i ngược lại lợi ích của nhân dân. Tình
trạng nghiệp dư hóa các hoạt ộng văn học, nghệ thuật chuyên nghiệp có chiều hướng gia tăng.
Hiện nay, trong ời sống văn học, nghệ thuật ang có tình trạng già hoá ội ngũ văn nghệ
sĩ, cả lực lượng sáng tác, lý luận, phê bình, biểu diễn và quản lý, là nguyên nhân trực
tiếp dẫn ến tình trạng thiếu những ột phá sáng tạo. Thế hệ văn nghệ sĩ trẻ (những người
sinh ra và lớn lên trong hoà bình, thống nhất ất nước) tuy có những iểm mạnh hơn hẳn lOMoARcPSD| 36443508
so với thế hệ trước nhưng lại có bộ phận không nhỏ xem nhẹ trách nhiệm công dân,
không có sự gắn bó máu thịt với thực tiễn ời sống, xa rời mục tiêu sáng tạo những tác
phẩm ỉnh cao, dễ thoả mãn với bản thân,... Trong khi ó, một bộ phận văn nghệ sĩ lúng
túng trước những biến ổi của ời sống, suy giảm nhiệt tình, lý tưởng sáng tạo hướng tới
những vấn ề của dân tộc, thời ại. Đây chính là những lý do chủ quan khiến chúng ta chưa
có những tác phẩm thực sự có giá trị cao về tư tưởng và nghệ thuật.
4.4. Công tác lý luận, phê bình còn lạc hậu, thiếu i tính chuyên nghiệp và khoa học
Hoạt ộng lý luận văn học, nghệ thuật còn lạc hậu nhiều mặt, chưa giải áp ược nhiều
vấn ề của ời sống, còn xa rời thực tiễn sáng tác. Hoạt ộng phê bình văn học, nghệ thuật
có biểu hiện tụt hậu so với yêu cầu, chưa thực hiện tốt chức năng hướng dẫn, iều chỉnh
và ồng hành với sáng tác. Chất lượng khoa học và tính chuyên nghiệp của phê bình bị
xem nhẹ, xuất hiện lối phê bình cảm tính, thiếu một hệ thống tiêu chí tin cậy dễ ánh giá;
văn hóa phê bình bị hạ thấp..
4.5. Hạn chế trong việc ào tạo phát triển tài năng văn nghệ
Công tác ào tạo, bồi dưỡng ội ngũ văn nghệ sỹ còn nhiều bất cập, yếu kém. Chương
trình nội dung lạc hậu, chất lượng ào tạo toàn diện về chính trị, tư tưởng, chuyên môn,
ạo ức, thể chất không ảm bảo, chưa chú trọng úng mức tính ặc thù, chuyên biệt và yêu cầu ào tạo tài năng.
Rất nhiều ngành nghề và nhiều trường chưa có giáo trình chuẩn, vẫn tiếp tục giảng dạy
theo kiểu truyền nghề, kinh nghiệm cá nhân. Đội ngũ giáo viên ầu ngành, có trình ộ
chuyên môn cao và ược ào tạo cơ bản ở nước ngoài trước ây ã lớn tuổi và nghỉ hưu
nhiều. Trong khi ó, Đảng và Nhà nước ta chưa chú trọng úng mức tính ặc thù, chuyên
biệt của công tác ào tạo ội ngũ, thiếu những chính sách, chế ộ ặc thù ối với giáo viên và
học viên, sinh viên các ngành nghề cần ưu tiên ặc biệt ối với tài năng và năng khiếu nghệ
thuật; ngân sách chi cho ào tạo còn hạn hẹp, không áp ứng ược ặc iểm ào tạo nên không
thu hút ược tài năng, năng khiếu nghệ thuật. Một thực tế cho thấy: sinh viên tốt nghiệp
ại học các ngành âm nhạc, múa, xiếc,... sau khoảng 7 ến 12 năm ào tạo, ược hưởng lương
như các ối tượng tốt nghiệp ạo học các ngành nghề khác. Hàng chục năm nay, công tác
gửi giảng viên và sinh viên ào tạo ở nước ngoài hầu như không ược thực hiện theo mục lOMoARcPSD| 36443508
tiêu và kế hoạch dài hạn. Cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy và học, tuy có ược cải thiện
và nâng cấp một bước, song so với yêu cầu ặc thù của công tác ào tạo tài năng và năng
4.6. Bất cập trong các chính sách quản lí của nhà nước
Công tác quản lý và iều hành văn hoá - văn nghệ còn yếu kém. Các hoạt ộng văn hoá
- văn nghệ chưa i sâu i sát với các yêu cầu của ời sống xã hội, chưa có sự iều chỉnh kịp
thời ể phù hợp với từng giai oạn phát triển của kinh tế, chính trị… văn hoá - văn nghệ
chưa phục vụ hết mình vì sự nghiệp ổi mới của ất nước. Công tác cán bộ của Đảng ối
với lĩnh vực văn học, nghệ thuật còn bộc lộ nhiều bất cập. Trong công tác chỉ ạo quản
lý, xuất hiện hiện tượng cán bộ lãnh ạo, chỉ ạo, tham mưu, quản lý văn hoá, văn nghệ do
Đảng và Nhà nước (cả ở Trung ương và ịa phương) cử sang thường không ược chuẩn bị
ầy ủ về năng lực, về sự hiểu biết lĩnh vực ặc thù, do ó không có iều kiện, trình ộ ể xây
dựng và thực hiện các kế hoạch, chương trình cơ bản, dài hơi. Đáng chú ý là một bộ
phận cán bộ lãnh ạo, quản lý ít ọc, xem, nghe... các tác phẩm văn học, nghệ thuật, ngại
tiếp xúc, không thấu hiểu, ồng cảm với ội ngũ hoạt ộng văn nghệ nên hạn chế lớn ến
hiệu quả lãnh dạo, quản lý lĩnh vực này.Chưa nắm bắt kịp thời những vấn ề mới về văn
hóa ể ầu tư úng hướng và có hiệu quả. Chưa quan tâm úng mức công tác ào tạo, bồi
dưỡng nguồn nhân lực hoạt ộng trong lĩnh vực văn hóa, nhất là ội ngũ cán bộ lãnh ạo, quản lý các cấp.
4.7. Sự chống phá của các thế lực thù ịch
Các thế lực phản ộng trong và ngoài nước-nhất là những kẻ mượn ạo tạo ời- vẫn tiếp
tục thực hiện âm mưu diễn biến hòa bình chống phá ta bằng những thủ oạn chống ối về
chính trị, tư tưởng qua hệ thống báo ài, các văn hóa phẩm ộc hại,… Một số ít văn nghệ
sĩ bị những thế lực thù ịch kích ộng, lôi kéo làm chao ảo lập trường, tư tưởng, hoài nghi
sự lãnh ạo của Đảng, ã sáng tác và truyền bá một số tác phẩm xuyên tạc sự thật, phủ
nhận thành tựu của công cuộc ổi mới, giải thiêng lịch sử, hạ bệ thần tượng...
Lợi dụng các kẽ hở, sự yếu kém trong công tác quản lý văn hoá- văn nghệ ở nước ta,
các thế lực thù ịch phản cách mạng ã liên tục tấn công chúng ta trên lĩnh vực này. Trên
mạng Internet, các trang Web với nội dung phản ộng, hình ảnh ồi truỵ, vô văn hoá… do
chúng ta và truyền tài vào hệ thống mạng trong nước nhằm tác ộng vào tư tưởng của
nhân dân ta, mà ặc biệt áng lo ngại là thế hệ lOMoARcPSD| 36443508
5. Giải pháp ịnh hướng phát triển
5.1 Phát triển theo xu hướng thị trường
Xu hướng thị trường ngày càng tác ộng ến ời sống văn học, nghệ thuật hiện nay. Sự tác
ộng của cơ chế thị trường và quy luật thị trường ối với ời sống xã hội mang tính tất yếu
và không có gì là xấu. Mặt tích cực của nó là tạo ra các nguồn lực và ộng lực cho văn
học, nghệ thuật phát triển. Tuy nhiên, với mục ích tạo ra lợi nhuận cao nhất có thể và
khuynh hướng thương mại hóa ã dẫn ến việc sáng tác, quảng bá tác phẩm chiều theo thị
hiếu dễ dãi của một bộ phận công chúng ể cho ra ời những sản phẩm giật gân, câu khách,
bạo lực…, gây tác ộng bất lợi cho ời sống văn học, nghệ thuật và văn hóa xã hội.
Vì vậy , cần tạo ra thị trường hàng hóa và dịch vụ các sản phẩm văn học, nghệ thuật
khá rộng lớn trong nước ể người nghệ sĩ có thể sống ược bằng chính tác phẩm của mình,
không vì những nhu cầu “ cơm - áo - gạo - tiền” mà làm thui chột i những “bộ óc nghệ thuật”.
5.2. Cách tân trên nền tảng truyền thống
Có thể khẳng ịnh, xu hướng tiếp nối, ổi mới, cách tân trên nền tảng truyền thống vẫn
ang óng vai trò chủ ạo mà dòng chủ lưu là chủ nghĩa yêu nước và nhân văn, gắn bó với
dân tộc, phản ánh chân thực cuộc sống ấu tranh cách mạng và lao ộng sáng tạo của nhân
dân. Dù viết về ề tài lịch sử, chiến tranh hay cuộc sống ương ại, các tác giả ã dựa trên
nền tảng mỹ học truyền thống ể lý giải và tìm câu trả lời cho những vấn ề của dân tộc,
nhân sinh, góp phần ẩy lùi cái ác, cái xấu, cái lạc hậu, thấp hèn, vì sự tiến bộ và phát
triển của xã hội, trong ó con người giữ vị trí trung tâm[19].
Vài năm trở lại ây, cách tân, cải biên ược xem như một liệu pháp cho căn bệnh thiếu
khán giả của sân khấu truyền thống. Nhưng ể làm tốt iều này, giới làm nghề biết rằng
họ phải có tài năng và thật sự tâm huyết, nếu không sẽ càng ẩy khán giả xa rời nghệ
thuật truyền thống. Cách tân không phải là phép cộng ơn thuần giữa yếu tố truyền thống
với nét hiện ại. Làm như vậy chỉ khiến nghệ thuật truyền thống thành thứ nghệ thuật hỗn
tạp, thiếu bản sắc. Nói cách khác, bảo tồn là giữ nguyên vẹn giá trị, nguyên gốc mà
không thay ổi một phần nào. Còn phát triển ể bảo tồn là phát huy những cái phụ, bồi ắp
thêm một số yếu tố mới trên nền tảng bản chất cốt lõi ó, không làm méo mó các giá trị truyền thống [20]. lOMoARcPSD| 36443508
Bản thân sân khấu truyền thống thường rất chuẩn mực, biến tấu không khéo léo sẽ làm
mất i bản sắc vốn có. Có thể lấy nghệ thuật chèo làm ví dụ iển hình. Các nghệ sĩ ều thừa
nhận, rất khó làm chèo về ề tài ương ại. Tưởng như chỉ cần quan sát tinh tế những câu
chuyện xảy ra hàng ngày, những ề tài nóng hổi mang tính thời sự ể ưa lên sân khấu chèo
thì chắc chắn sẽ ược khán giả quan tâm. Nhưng dù thế nào, chèo vẫn cần phải giữ cái
gốc của nó, nghĩa là nếu cải biên, phải kết hợp một cách khéo léo giữa giá trị truyền
thống và hiện ại, quan tâm ến những tiểu tiết trong chèo hiện ại ể cho khán giả có thể thưởng thức ược.
Điển hình như ca Huế, tiết tấu, hòa âm ược thay ổi, các nghệ sĩ không hát một bài riêng
lẻ mà kết hợp 3 oạn của 3 bài khác nhau ể tạo nên sự a dạng, thú vị với người xem. Từ
chậm sang nhanh rồi trở lại chậm, nhiều cao trào mới phù hợp với thị hiếu số ông, không
gây nhàm chán như trước.
5.3. Nâng cao thị yếu
Cần phải chú trọng bồi dưỡng cho công chúng về tình cảm thẩm mỹ, thị hiếu thẩm mỹ,
lý tưởng thẩm mỹ lành mạnh ể họ có thể nâng cao khả năng xem xét, ánh giá các giá trị
thẩm mỹ tích cực, tiến bộ… ấu tranh ngăn ngừa, loại bỏ tình cảm thẩm mỹ, thị hiếu thẩm
mỹ, lý tưởng thẩm mỹ lệch lạc, phản ộng, trái với thuần phong, mỹ tục và truyền thống
văn hóa tốt ẹp hàng ngàn năm của dân tộc.
Để nâng cao thị hiếu thẩm mỹ trong thưởng thức tác phẩm văn học trẻ rất cần sự quan
tâm, ịnh hướng của các nhà phê bình ngay khi tác phẩm vừa ra ời, ể kịp thời ịnh hướng
công chúng, nhất là giới trẻ. Đồng thời, mỗi tác giả cần nêu cao tinh thần trách nhiệm
với “sáng tạo nghệ thuật” của mình, ể mỗi tác phẩm khi ến với bạn ọc ều chuyển tải
những thông tin giáo dục, góp phần nâng cao cảm xúc thẩm mỹ, nhận thức, hiểu biết xã
hội, góp phần làm phong phú ời sống tinh thần người ọc. Và trên hết, mỗi ộc giả cần
thường xuyên bồi dưỡng, nâng cao thị hiếu thẩm mỹ, ặc biệt hãy là bạn ọc “khó tính”
khi ến với tác phẩm văn học trẻ[21].
5.4. Đổi mới, hoàn thiện hiệu quả quản lí
Việc thể chế hóa, cụ thể hóa các quan iểm, ường lối của Đảng về văn hóa trong tình
hình hiện nay và sắp tới là yêu cầu quan trọng ã, ang tiếp tục ặt ra trong tư duy mới. Đây
là hoạt ộng òi hỏi các cơ quan chức năng, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải tiếp lOMoARcPSD| 36443508
cận, xử lý nhiều loại, bình diện thông tin (trong nước, quốc tế, kinh tế, văn hóa, luật
pháp… với quan iểm lập trường úng ắn, kiên ịnh vì lợi ích quốc gia, dân tộc.
5.5. Tăng cường công tác lý luận, phê bình
Muốn phát triển văn hóa, văn nghệ trước hết phải ổi mới công lý luận, phê bình. Lý
luận, phê bình văn nghệ trước hết thể hiện tính nghệ thuật, tính khoa học và ương nhiên
có thái ộ chính trị Văn nghệ ích thực là lợi ích lâu dài. Công tác quản lý và công tác
nghiên cứu, phê bình, lý luận là quan hệ giữa hai yếu tố cần có trong chỉ ạo, quản lý văn
hóa. Trong lịch sử và thực tiễn ã diễn ra sự kết hợp ẹp ẽ này và mang lại nhiều kết quả
văn hóa. Lý luận ang thừa hưởng những kết quả nghiên cứu a ngành, ặc biệt là của khoa
học nhân văn trong ó có văn hóa học, xã hội học và nhất là thực tiễn văn nghệ, thực tiễn
sáng tác nhưng không thể không có tác ộng của công tác lãnh ạo, quản lý nhằm làm cho
lý luận văn nghệ phát triển, phục vụ cho sự nghiệp phát triển văn hóa dân tộc.
5.5. Tiếp tục mở rộng giao lưu quốc tế trên nguyên tắc chọn lọc
Tác ộng của cơ chế thị trường, ảnh hưởng của xu thế toàn cầu hóa... nền văn hóa nghệ
thuật ở ây ngày càng có những bước chuyển biến rõ rệt. Sự xâm nhập ồ ạt của các yếu
tố ngoại sinh ã gây nên sự kích thích ể văn hóa nghệ thuật của nước ta phát triển, tạo
nên một nền văn hóa nghệ thuật a dạng màu sắc, mới lạ, sôi ộng và ầy hấp dẫn, áp ứng
nhu cầu thưởng thức nghệ thuật ngày càng cao của công chúng Phải làm sao giữ ược
bản sắc văn hóa dân tộc lại vừa tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại mà không bị lai căng,
không bị mất gốc là vấn ề ặt ra hết sức bức thiết. Cho nên, òi hỏi văn hóa nghệ thuật
phải có bản lĩnh vững vàng trước mọi cám dỗ. Thử thách thứ hai là phải ối mặt với nguy
cơ bị hòa tan trước nhiều làn sóng văn hóa khác nhau trên thế giới.
5.6. Chú trọng ào tạo, bồi dưỡng tài năng nghệ thuật
Việc phát hiện, tuyển chọn, ào tạo tài năng ỉnh cao, lựa chọn thí sinh tham gia các cuộc
thi trong nước và quốc tế, chăm lo bồi dưỡng, rèn luyện, ánh giá ể các tài năng trẻ có iều
kiện ược phát triển và phát huy ược tài năng phục vụ cho ất nước chưa ược nghiên cứu,
chưa thực sự ược quan tâm, ầu tư úng mức. Nhiều tài năng trẻ sau khi ược phát hiện, ào
tạo, bồi dưỡng, khẳng ịnh ược tài năng qua các giải thưởng tại các cuộc thi trong nước
và quốc tế, cần có môi trường thuận lợi ể cống hiến, phát huy năng lực sau ào tạo; vấn lOMoARcPSD| 36443508
ề bố trí sử dụng và chăm lo cho sự phát triển của tài năng sau giai oạn ào tạo cần ược xác ịnh cụ thể
Để ảm bảo cho công tác ào tạo tài năng nghệ thuật, chúng ta còn phải thực hiện kiện
toàn cơ sở vật chất, bổ sung trang thiết bị hiện ại phù hợp với từng chuyên ngành ào tạo.
Chuẩn bị về ội ngũ giảng viên, các giảng viên giỏi, sâu cả về lý thuyết và thực hành ồng
thời sở hữu cái tâm với nghề, với nghệ thuật.
PHẦN 3 : KẾT LUẬN
Văn nghệ không phải là của cải vật chất của xã hội, cũng không phải là một lực
lượng trực tiếp trực tiếp sản sinh ra một giá trị vật chất nào cho ời sống xã hội. Nhưng
chúng ta sẽ không hình dung nổi một xã hội mà ở ó không có sự tồn tại của văn chương
nghệ thuật.. Chỉ bởi, văn nghệ chiếm giữ một vai trò cực kỳ to lớn trong ời sống tinh
thần của con người. Ðể tồn tại và phát triển, con người không chỉ cần "ăn ở" mà còn cần
cả "múa hát". Ý thức ược vai trò, giá trị của văn nghệ trong ời sống của mình, con người
từ xa xưa ã muốn tìm hiểu ể nắm ược bản chất, quy luật, ặc trưng ặc iểm của văn nghệ
hầu làm chủ nó,thúc ẩy nó phát triển.
Sau 30 năm ổi mới, hoạt ộng văn hóa văn nghệ có những chuyển ộng ổi mới quan trọng.
Những chuyển ộng ó áp ứng nhu cầu, nguyện vọng mới về văn hóa văn nghệ, ồng thời
là kết quả tiếp theo của sự nỗ lực phấn ấu nhằm thúc ẩy sự nghiệp phát triển nền văn hóa
văn nghệ cách mạng của giới trí thức văn hóa và ồng bào ta .
Mỗi một chuyển biến, ổi mới trong ời sống xã hội ều tất yếu xảy ra những xao ộng. Tuy
có những xao ộng không tránh khỏi, nhưng tình hình chung là khởi sắc, cởi mở và hứa
hẹn tốt ẹp. Ta cần bình tĩnh và không nên nôn nóng hoặc hoảng hốt trước một vài biểu
hiện cụ thể chưa ược thật chuẩn, thật chỉnh. Ta có thể tin cậy ầy ủ vào ội ngũ văn nghệ
sĩ của ta và tin cậy vào nhân dân ta. lOMoARcPSD| 36443508
TÀI LIỆU THAM KHẢO
• [1]. Trần Độ, Quan iểm văn nghệ trong Đại Hội Đảng lần thứ VI,
, ngày cập nhật 10/05/2010, ngày truy cập 19/05/2021.
• [2]. Khuyết danh, Văn hóa văn nghệ,
viet/nhungquan-diem-co-ban-cua-dang-ve-van-hoa-van-nghe.aspx>,ngày cập nhật
20/01/2015, ngày truy cập 19/05/2021.
• [3]. Khuyết danh, Văn nghệ,
tuv%C4%83n%20ngh%E1%BB%87>, ngày truy cập 19/05/2021.
• [4]. Hồ Sĩ Vịnh, Cảm thụ nghệ thuật
va-xu-huong-thuong-thuc-cua-cong-chung-tre-17310.html>, ngày cập
nhật 06/12/2017, ngày truy cập 19/05/2021.
• [5].Nguyễn Viết Thông, Giáo trình tư tưởng Hồ Chí Minh(2011), NXB Chính trị Quốc gia.
• [6]. Khuyết danh, Văn nghệ và ời sống < https://loigiaihay.com/quan-diem-cua-
hochi-minh-ve-mot-so-linh-vuc-chinh-cua-van-hoa-c124a20271.html>, ngày cập
nhật 21/05/2017, ngày truy cập 19/05/2021.
• [7]. Tố Hữu, Chào xuân 67, Tuyển tập thơ Tố Hữu (2016), NXB Văn học-Nghệ thuật.
• [8].Fanpage Học văn – Văn học, Nguồn gốc, bản chất của văn nghệ, , ngày cập
nhật 28/11/2015, ngày truy cập 19/05/2021
• [9]. Đinh Xuân Dũng, Phát triển văn hóa, xây dựng con người Việt Nam, em
/28449502-phat-trien-van-hoa-xay-dung-con-nguoi-viet-nam.html>, ngày cập nhật
05/01/2016, ngày truy cập 19/05/2021
• [10]. Khuyết danh, Tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật Việt Nam trong tình hình mới, chay/item/11576302-
.html>, ngày cập nhật 07/08/2008, ngày truy cập 19/05/2021 lOMoARcPSD| 36443508
• [11]. Tiếp tục xây dựng và phát triển văn học, nghệ thuật Việt Nam trong tình hình mới,
nghethuat-viet-nam-trong-tinh-hinh-moi-586334>, ngày cập nhật 07/08/2008, ngày truy cập 19/05/2021
• [12]. Đảng lãnh ạo và phát triển văn hóa trong thời kỳ ổi mới,
trongthoi-ky-doi-moi-631714/ > ngày cập nhật 14/01/2021, ngày truy cập 19/05/2021.
• [13]. Nhạc sĩ Tuấn Khanh,
trangcua-showbiz-2013082001239237.chn>, năm cập nhật 2013, ngày truy cập 19/05/2021. • [14]. Trang Anh,
noi-cac-chuong-trinh-truyen-hinh-thuc-te.html>, ngày cập nhật 19/06/2017, ngày truy cập 19/05/2021.
• [15]. Nhân Thanh, Thực trạng vấn ề bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc,
vanhoa-dan-toc-128069> , ngày cập nhật 04/03/2012, ngày truy cập 19/05/2021. •
[16]. Minh Quân, Vi phạm bản quyền: Sai phạm nhiều, xử lý ược bao nhiêu?,
baonhieu-tintuc364423>, ngày cập nhật 26/04/2017, ngày truy cập 19/05/2021.
• [17]. Tịnh Thy, Những thay ổi trong quan niệm giá trị về văn học ại chúng, <
https://nhandan.vn/trao-doi-y-kien/nhung-thay-doi-trong-quan-niem-gia-tri-ve-
vanhoc-dai-chung-297548/ >, ngày cập nhật 08/07/2017, ngày truy cập 19/05/2021. • [18]. Minh Thi, Phải chăng thị
hiếu ang dần xuống cấp?, ,
ngày cập nhật 04/08/2014, ngày truy cập 19/05/2021.
• [19]. Hữu Việt, Xu hướng và giải pháp phát triển văn học, nghệ thuật trong tình hình
mới,<https://nhandan.vn/vanhoa/xu-huong-va-giai-phap-phat-trien-van-hocnghe-
thuat-trong-tinh-hinh-moi-311446/>, ngày cập nhật 07/12/2017, ngày truy cập 19/05/2021. lOMoARcPSD| 36443508
• [20].Vũ Quang, Xu hướng cách tân nghệ thuật,
xuhuong-cach-tan-nghe-thuat-n125254.html> , ngày cập nhật 26/11/2016, ngày truy cập 19/05/2021.
• [21]. Anh Trang, < http://baoninhthuan.com.vn/news/89246p29c77/nang-cao-
thihieu-thuong-thuc-van-hoc-tre.htm>, ngày cập nhật 27/11/2016, ngày truy cập 19/05/2021.
Tài liệu liên quan:
-
Hành vi chửi thề,nói tục hiện nay của nhóm thanh thiếu niên Việt Nam | Tiểu luận kết thúc học phần nhập môn xã hội học Trường đại học sư phạm kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh
511 256 -
Các nhân tố ảnh hưởng đến kết quả học tập của sinh viên trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh trong thời kì dịch Covid-19 kéo dài | Tiểu luận môn Xã hội học
220 110 -
Văn hóa học đường ở Việt Nam hiện nay | Tiểu luận Nhập môn Xã hội học Trường đại học sư phạm kĩ thuật TP. Hồ Chí Minh
407 204 -
Đề cương chi tiết học phần Nhập môn Xã hội học – Khoa Lý luận chính trị | Trường đại học sư phạm kĩ thuật TP. Hồ Chí Minh
207 104 -
Vấn đề bất bình đẳng giới trong xã hội ngày nay | Tiểu luận môn Xã hội học Trường đại học sư phạm kĩ thuật TP. Hồ Chí Minh
2.1 K 1.1 K